Trong phòng ngủ, Deya Ra’ad đứng bên cửa sổ, ngón tay ấn vào tấm kính. Đó là một ngày tháng Mười Hai, tuyết rơi kín những dãy nhà gạch đỏ cũ kỹ, phủ mờ cả những thảm cỏ trước hiên, những hàng cây trụi lá nối dài trên vỉa hè và những chiếc xe ô tô đỗ song song phố Bảy Mươi Hai. Trong nhà, bên cạnh chồng sách, chỉ có chiếc áo choàng kaftan màu đỏ thẫm mang lại thêm chút sắc màu cho căn phòng. Bà của cô, Fareeda, đã may chiếc váy này. Bà còn thêu thêm cả những họa tiết màu vàng kim viền xung quanh cổ và tay áo, để dành cho những dịp đặc biệt như ngày hôm nay, khi có người cầu hôn cô cháu gái đang ngồi đợi trong phòng khách. Anh là người thứ tư đã ngỏ lời cầu hôn cô trong năm nay. Người thứ nhất hầu như không nói được chút tiếng Anh nào. Người thứ hai đã ly hôn. Người thứ ba cần thẻ xanh[1]. Deya mới mười tám tuổi, còn chưa học xong phổ thông nhưng ông bà của cô cho rằng, chẳng có lý do gì mà cô phải trì hoãn những thiên chức của mình từ lấy chồng, sinh con đến ổn định gia đình riêng.

Bỏ qua bộ váy choàng kaftan, cô quyết định luồn mình vào chiếc áo len màu xám và mặc quần jean xanh thay vào đó. Ba đứa em gái chúc cô may mắn, cô nở nụ cười tự trấn an khi rời phòng và bước lên lầu. Lần đầu có người cầu hôn, Deya xin được dẫn ba đứa em đi cùng. “Để một người đàn ông xem mặt cả bốn chị em cùng một lúc là không phải đạo...” - Fareeda đáp lại: “Chị cả là phải lấy chồng trước.”

“Nhưng nếu cháu không muốn lấy chồng thì sao ạ?” - Deya hỏi bà: “Tại sao cả cuộc đời của cháu phải xoay quanh một người đàn ông?”

Fareeda chẳng buồn rời mắt khỏi tách cà phê đang uống dở để nhìn cô: “Bởi đó là cách để cháu làm mẹ và sinh con. Cứ than vãn đi nếu cháu muốn nhưng cháu sẽ làm gì với cuộc sống này nếu không có hôn nhân? Không có một gia đình?”

“Đây không phải là Palestine, Teta[2] ơi. Chúng ta đang sống trên đất Mỹ. Phụ nữ ở đây có nhiều sự lựa chọn khác nhau.”

“Nhảm nhí!” - Fareeda nheo mắt nhìn chỗ bã cà phê Thổ Nhĩ Kỳ đóng cặn ở dưới đáy cốc - “Không kể chúng ta sống ở đâu, giữ gìn bản sắc văn hóa vẫn là quan trọng nhất. Tất cả những gì cháu cần quan tâm là tìm cho mình một người đàn ông tử tế và anh ta sẽ lo cho cháu.”

“Nhưng Teta ơi, còn nhiều con đường khác mà. Cháu không cần ai lo cho cháu nếu bà để cháu học đại học. Cháu có thể tự lo được cho bản thân mình.”

Cuối cùng thì Deya cũng khiến Fareeda ngẩng đâu lên. Bà lườm cô một cái sắc lịm. “Majnoona[3]?! Cháu có điên không? Không được, không được rồi!” - Bà lắc đầu ngao ngán: “Quên chuyện học đại học đi. Ngoài ra, sẽ không có ai chịu lấy một cô gái với tấm bằng đại học cả.”

“Tại sao lại như thế ạ? Lẽ nào vì đàn ông chỉ muốn lấy một cô vợ đần để dễ sai khiến thôi sao?”

Fareeda thở dài: “Bởi vì mọi thứ vốn dĩ nó đã thế. Và nó luôn là như thế. Cháu hỏi ai, họ cũng sẽ trả lời vậy thôi. Với phụ nữ, hôn nhân là điều quan trọng nhất.”

Mỗi lần Deya nhớ lại cuộc trò chuyện này, cô lại tưởng tượng cuộc đời mình như một câu chuyện khác, với những diễn biến, những căng thẳng, mâu thuẫn, tất cả hướng tới một kết thúc có hậu, một kết thúc mà cô chưa thể nhìn thấy hết được. Cô vẫn hay làm thế này. Cô cảm thấy dễ thở hơn khi giả vờ rằng, cuộc đời mình là một điều gì đó hư cấu hơn là đối diện với sự hạn chế của thực tại. Trong trí tưởng tượng của cô, những điều đó có thể là vô hạn. Trong trí tưởng tượng của cô, cô là người nắm quyền kiểm soát.

Deya nhìn vào khoảng tối trên cầu thang một hồi lâu, trước khi lê từng bước lên tầng một, nơi mà ông bà của cô ở. Trong bếp, cô pha một ấm ibrik[4] trà chai. Cô đổ trà bạc hà vào năm cái cốc thủy tinh và xếp chúng lên khay bạc. Khi bước vào hành lang, cô có thể nghe tiếng Fareeda chuyện trò trong phòng khách bằng tiếng Ả Rập: “Riêng khoản nấu ăn với dọn dẹp, con bé giỏi hơn hẳn tôi.” Những tiếng tán thưởng vang lên trong không khí. Với ba chàng trai đã ngỏ lời trước đó, bà cũng nói những lời tương tự, chỉ có điều là chưa lần nào thành công. Họ đều xin rút lời cầu hôn sau khi gặp Deya. Mỗi lần Fareeda nhận ra sẽ chẳng có đám cưới nào cả, không naseeb cũng chẳng định mệnh, bà lại úp mặt vào lòng bàn tay và khóc dữ dội, một màn trình diễn đây kịch tính mà bà thường dựng lên để gây áp lực cho Deya và những đưa em gái cô, để họ phải vâng theo ý bà.

Deya bưng cái khay xuống sảnh, cố tránh nhìn vào hình ảnh mình đang phản chiếu trong gương. Gương mặt nhợt nhạt với đôi mắt đen như than chì và đôi môi màu quả vả, xen với những lọn tóc đen buông xuống vai. Những ngày này, dường như càng nhìn vào mặt mình trong gương, cô càng cảm thấy bản thân mình phản chiếu ít lại. Không phải lúc nào cô cũng cảm thấy như thế này. Lần đầu tiên Fareeda nói với cô về chuyện lấy chồng, khi cô mới chỉ là một đứa trẻ, cô nghĩ âu đó cũng là chuyện thường tình. Hẳn đó cũng chỉ là một phân tất yếu của việc lớn lên và trở thành một người phụ nữ. Cô không hiểu trở thành một người phụ nữ là như thế nào. Cô chưa nhận ra rằng điều đó nghĩa là lấy một người đàn ông mà cô không hề hay biết và hôn nhân sẽ khởi đầu cũng như kết thúc mục đích sống của cô. Chỉ khi Deya lớn lên, cô mới thực sự nhận ra vị trí của mình trong cái cộng đồng này. Cô học được rằng, cô phải sống theo một cách nhất định, phải tuân theo những luật lệ nhất định và rằng, là một người phụ nữ, cô sẽ không bao giờ có quyền làm chủ cuộc sống của chính mình.

Cô giả bộ tươi cười và bước vào phòng khách. Căn phòng lờ mờ, cửa sổ được che kín bởi những tấm rèm cửa dày màu đỏ mà Fareeda đã dệt cho tiệp màu với bộ ghế sofa màu đỏ tía. Ông bà cô ngồi một bên, khách ngồi một bên và Deya đặt một lọ đường trên cái bàn cà phê ở chính giữa. Cô buông ánh nhìn xuống đất, hướng về phía cái thảm mà ông bà đã sở hữu từ khi họ di cư sang Mỹ. Có một họa tiết được chạm nổi trên các cạnh: Những đồng tiền vàng không có bắt đầu cũng chẳng có kết thúc, cuốn lại với nhau trong những vòng tròn lặp lại không ngừng. Deya không chắc là những họa tiết này bỗng trở nên lớn hơn hay cô cảm thấy mình nhỏ bé hơn. Mắt cô cứ bám theo chúng và đâu cô bắt đầu quay cuồng.

Chàng trai cầu hôn cô ngước lên khi cô lại gần anh, nhìn cô qua hơi nước bạc hà. Cô mời anh uống chai mà không nhìn về phía anh, trong khi nhận ra ánh mắt bủa vây của anh. Ba mẹ anh và ông bà cô cũng đang nhìn chằm chằm về phía cô. Năm cặp mắt đào sâu vào cô. Họ đã thấy gì? Cái bóng của một con người đang đảo quanh căn phòng? Có khi họ cũng chẳng thấy điều đó. Có khi họ chẳng thấy gì cả, cái khay đang tự phục vụ, trôi dạt từ phía người này sang người khác, cho đến khi cái ấm trà trở nên rỗng không.

Cô nghĩ về cha mẹ mình. Họ sẽ cảm thấy thế nào nếu giờ họ đang có mặt ở đây với cô? Liệu họ có mỉm cười khi nghĩ về cô trong bộ dạng sau tấm voan trắng? Liệu họ có giục cô đi theo con đường của họ như ông bà cô đã làm? Cô nhắm mắt, cố tìm họ trong tiềm thức nhưng cô chẳng thấy gì cả.

Ông nội bỗng quay về phía cô và hắng giọng: “Hay là hai đứa vào trong bếp ngồi trò chuyện với nhau thử xem sao?” - Khaled lên tiếng: “Như thế thì các cháu sẽ hiểu thêm được về nhau.” Ngồi bên cạnh ông, Fareeda nhìn Deya đầy lo lắng. Trên gương mặt bà dường như đang hiện lên một thông điệp: Cười nào Deya. Làm ơn hãy xử sự như một người bình thường. Đừng có dọa nốt anh chàng này nữa.

Deya nhớ về chàng trai cuối cùng đã xin rút lời cầu hôn với cô. Anh nói với ông bà cô rằng cô quá xấc xược, lại hay dò hỏi. Cô không phải là một người phụ nữ Ả Rập đúng mực. Nhưng ông bà cô đã mong đợi điều gì khi họ đặt chân đến đất nước này? Rằng con cháu họ cũng sẽ là người Ả Rập một trăm phần trăm? Rằng văn hóa của họ sẽ không bị pha tạp? Nếu con người cô chưa đủ Ả Rập thì đó cũng không phải là lỗi của cô. Cô sống cả cuộc đời đứng giữa hai nền văn hóa. Cô chẳng phải người Ả Rập cũng chẳng phải người Mỹ. Cô không thuộc về đâu cả. Cô không biết mình là ai nữa.

Deya thở dài rồi nhìn vào mắt chàng trai: “Đi theo tôi.”

Cô quan sát anh khi họ ngồi xuống, mặt đối mặt, cách nhau một cái bàn ăn. Anh cao, mập mạp, râu cạo sát. Mái tóc màu hạt hồ đào của anh được rẽ sang một bên và chải ngược lại phía sau khuôn mặt. Trông ưa nhìn hơn mấy chằng trai trước, Deya nghĩ. Anh mở miệng ra như định nói nhưng cuối cùng lại chẳng thốt lên câu gì. Rồi sau vài phút im lặng, anh hắng giọng và nói: “Tôi tên là Nasser.”

Cô kẹp những ngón tay vào giữa đùi, cố gắng tỏ ra bình thường: “Tôi tên là Deya.”

Rồi lại thêm một khoảng lặng.

“Tôi, uhm...” - Anh ngập ngừng - “Tôi hai mươi tư tuổi. Tôi vừa học vừa làm việc tại một cửa hàng tiện lợi với ba tôi. Tôi đang học để trở thành bác sĩ.”

Cô nở một nụ cười chậm chạp, miễn cưỡng. Từ cái nhìn háo hức trên khuôn mặt anh, cô có thể đoán được là anh đang mong cô làm điều mà anh đã làm - thuật lại một miêu tả mơ hồ nào đó, tổng hợp những đặc tính của con người cô, gói gọn lại trong một dòng. Thấy cô không nói gì, anh nhắc lại lần nữa: “Vậy, em làm gì?”

Cũng không khó để cô nhận ra rằng anh chỉ cố tỏ ra lịch sự mà thôi. Cả hai đều biết một cô gái Ả Rập tuổi teen thì có việc gì để làm cơ chứ. Vâng, ngoại trừ bếp núc, dọn dẹp và bắt kịp những tập phim truyền hình sướt mướt của Thổ Nhĩ Kỳ. Có lẽ, bà của cô và những đứa em sẽ làm nhiều thứ hơn nếu nhà cô vẫn sống ở Palestine, xung quanh toàn những người giống họ. Nhưng ở đây, giữa Brooklyn, tất cả những gì Fareeda có thể làm là bao bọc các cô ở nhà và cầu nguyện rằng, những đứa cháu gái của mình sẽ ngoan. Thuần khiết, nguyên chất, Ả Rập.

“Em cũng không có làm gì nhiều lắm.” - Deya nói.

“Em chắc hẳn phải làm cái gì chứ. Em có sở thích nào không?”

“Em thích đọc sách.”

“Em thích đọc gì?”

“Gì cũng được. Sách gì với em không quan trọng lắm, em sẽ đọc tất. Tin em đi, em có thời gian.”

“Và tại sao lại thế?” - Anh hỏi, mày nhíu lại.

“Bà em không cho phép bọn em làm cái gì cả. Bà còn không thích em đọc sách nữa kìa.”

“Tại sao không?”

“Vì bà nghĩ sách vở có ảnh hưởng xấu.”

“Ồ.” - Anh đỏ mặt, cuối cùng cũng đã hiểu ra vấn đề - “Mẹ anh nói, em đi học ở trường nữ sinh Hồi giáo. Em học đến năm mấy rồi?”

“Cuối cấp rồi ạ.”

Lại thêm một khoảng lặng nữa. Anh dịch chuyển chỗ ngồi của mình. Điều gì đó trong sự lo lắng của anh khiến cô cảm thấy dịu lại và thả lỏng vai của mình.

“Em có muốn đi học đại học không?” - Nasser hỏi.

Deya quan sát sắc mặt anh. Chưa ai từng hỏi cô câu này như cái cách mà anh đã hỏi. Thông thường nó nghe như một lời đe dọa và nếu cô trả lời là có, một quả cân sẽ dịch chuyển trên cái cán cân của tự nhiên.

Như thể đó là điều tồi tệ nhất mà một cô gái có thể mong muốn vậy.

“Có ạ!” - Cô nói - “Em thích đi học!”

Anh cười: “Thật đáng ghen tị. Anh chưa bao giờ là một học sinh giỏi cả.”

Cô nhìn anh chăm chú: “Vậy anh có lo phiền không?”

“Phiền gì cơ?”

“Phiền vì em muốn đi học đại học ấy.”

“Không! Tại sao anh lại thấy phiền cơ chứ?”

Deya quan sát anh từng chút một, không chắc mình có thể tin những lời anh nói. Có khi anh chỉ giả vờ là mình không quan tâm để khiến cô tin rằng anh khác với những người đã cầu hôn cô trước đó, rằng anh cởi mở, tân tiến hơn. Anh có thể nói cho cô chính xác những gì anh nghĩ là cô muốn nghe.

Cô chỉnh lại tư thế ngồi, cố gắng lảng tránh câu hỏi của anh. Thay vào đó, cô hỏi: “Tại sao anh phải là một học sinh giỏi?”

“Anh chưa bao giờ thực sự hứng thú với việc học hành cả...” - Anh nói: “Nhưng ba mẹ anh cứ khăng khăng là anh phải thi vào trường Y sau khi học xong đại học[5]. Họ muốn anh trở thành bác sĩ.”

“Nhưng anh có muốn trở thành bác sĩ không?”

Nasser cười: “Chắc là không! Anh thà quản lý công việc buôn bán của gia đình và có khi một ngày nào đó, anh có thể mở một cửa hàng của riêng anh nữa.”

“Anh có nói với họ như thế không?”

“Anh có chứ. Nhưng họ nói anh phải đi học đại học, giả dụ nếu không học Y, thì cũng phải học luật hoặc kỹ sư.”

Deya nhìn anh. Cô chưa bao giờ cảm thấy gì ngoài tức giận hoặc phiền hà trong những buổi sắp xếp như thế này. Một người đàn ông đã dành cả buổi nói chuyện để khoe với cô rằng anh ta kiếm được nhiều tiền như thế nào ở trạm xăng; một người khác lại cố hỏi dò về việc học hành của cô, rằng liệu cô có định ở nhà và chăm con không hay cô có muốn tiếp tục đội khăn hijab, ngay cả khi nó không còn là một phần đồng phục bắt buộc ở trường.

Dù thế đi nữa, Deya vẫn có những băn khoăn của riêng mình. Anh sẽ làm gì tôi nếu chúng ta cưới nhau? Anh có để tôi theo đuổi những giấc mơ của mình? Liệu anh có bỏ tôi ở nhà một mình nuôi con trong khi anh đi làm? Liệu anh có yêu tôi? Liệu anh có muốn sở hữu tôi? Liệu anh có đánh tôi? Cô có thể hỏi những câu hỏi đó nhưng cô biết rằng người ta sẽ chỉ trả lời những gì cô muốn nghe mà thôi. Rằng để hiểu một người nào đó, cô phải nghe ra cả những lời họ không nói và phải tìm hiểu họ thật kỹ càng.

“Tại sao em lại nhìn anh như vậy?” - Nasser hỏi.

“Không có gì, chỉ là...” - Cô nhìn xuống những ngón tay của mình - “Em ngạc nhiên là ba mẹ anh bắt anh phải đi học đại học. Em cứ tưởng họ để anh tự đưa ra sự lựa chọn của riêng mình.”

“Điều gì khiến em nghĩ thế?”

“Anh biết đấy...” - Cô nhìn vào mắt anh - “Vì anh là một người đàn ông.”

Nasser nhìn cô tò mò: “Có phải đó là những gì em nghĩ? Rằng anh muốn làm gì cũng được vì anh là đàn ông?”

“Đó là thế giới mà chúng ta đang sống.”

Anh nghiêng người về phía trước, tay đặt lên bàn. Deya nhận ra đây là khoảng cách gần nhất mà cô từng ngồi với một người đàn ông nên cô lùi ghế lại, hai tay giấu vào giữa đùi.

“Em là một cô gái kỳ lạ!” - Nasser nói.

Cô có thể cảm thấy mặt mình đang đỏ bừng lên và cô nhìn sang chỗ khác: “Anh đừng để bà em nghe thấy anh nói thế.”

“Tại sao không? Ý anh, đó là một lời khen.”

“Nhưng mà bà em sẽ không nhìn theo hướng đó.”

Lại thêm một khoảng lặng nữa giữa hai người và Nasser với lấy tách trà của mình. “Thế thì...” - Anh nói, sau khi nhấp một ngụm trà: “Em tưởng tượng cuộc sống của mình sẽ ra sao trong tương lai?”

“Ý anh là gì?”

“Em muốn làm gì, Deya Ra’ad?”

Cô không thể nhịn nổi cười. Như thể những gì cô muốn có chút trọng lượng nào đó vậy. Như thể cô có quyền quyết định. Nếu cô có quyền quyết định, cô sẽ hoãn việc cưới thêm một thập kỷ nữa. Cô sẽ đăng ký một chương trình du học nào đó, nhập học và chuyển tới sống ở châu Âu, có thể là Oxford chăng, dành cả ngày ở những quán cà phê hoặc trong thư viện, một tay cầm sách và tay kia cầm bút. Cô sẽ trở thành một nhà văn, giúp mọi người hiểu về thế giới này hơn qua những câu chuyện. Nhưng cô đâu có quyền quyết định. Ông bà cấm cô đi học đại học trước khi kết hôn và cô không dám thách thức họ vì cô không muốn hủy hoại danh tiếng của mình trong cộng đồng người Hồi giáo ở đây. Hay tệ hơn, cô sẽ bị từ mặt và bị cấm gặp các em của mình, dù cho đây là tổ ấm, là gia đình duy nhất mà cô có. Bằng cách này hay cách khác, cô đã bị bỏ rơi và cảm thấy cô đơn; cô sẽ không thể chịu đựng nổi nếu như mất đi gốc rễ còn lại cuối cùng của mình. Cô sợ cái cuộc sống mà ông bà đã vạch sẵn cho cô nhưng lại càng sợ sự vô định và những gì cô không biết. Thế nên, cô giấu đi những giấc mơ của mình và làm những gì cô được bảo.

“Em chỉ muốn được hạnh phúc...” - Cô nói với Nasser: “...vậy thôi!”

“Chà, thế thì cũng đơn giản.”

“Thật không?” - Cô nhìn vào mắt anh: “Nếu như vậy, tại sao em chưa bao giờ được thấy nó?”

“Anh chắc là em đã thấy rồi. Ông bà em cũng hạnh phúc đấy chứ.”

Deya cố không đảo mắt vì cô cảm thấy nhàm chán trước những sự sáo rỗng này. ''Teta dành cả ngày để than thở về cuộc đời và những đưa con đã bỏ rơi bà, còn Seedo[6] thì hiếm có khi nào ở nhà. Tin em đi. Họ đáng thương lắm.”

Nasser lắc đầu: “Có khi nào em đang phán xét họ gay gắt quá không?”

“Tại sao? Ba mẹ anh có hạnh phúc không?”

“Tất nhiên là họ có rồi.”

“Họ có yêu thương nhau không?”

“Tất nhiên là họ yêu nhau rồi. Họ đã kết hôn được hơn ba mươi năm rồi.”

“Điều đó chẳng có nghĩa gì cả...” - Deya chế giễu: “Ông bà em kết hôn được hơn năm mươi năm rồi và họ không chịu nổi việc nhìn thấy nhau mỗi ngày.”

Nasser không nói gì cả. Nhìn biểu cảm trên khuôn mặt anh, Deya biết rằng anh cảm thấy khó chịu với sự bi quan của mình. Nhưng thay vào đó, cô nên nói gì với anh bây giờ? Hay là cô nên nói dối chăng? Cô cảm thấy bị ép sống một cuộc sống mà cô không muốn đã là quá đủ rồi. Liệu cô có nên bắt đầu một cuộc hôn nhân với những lời nói dối? Khi nào thì nó mới kết thúc?

Cuối cùng thì Nasser cũng hắng giọng: “Em biết đấy...” - Anh nói: “Chỉ vì em không thấy hạnh phúc ở ông bà em không có nghĩa là họ không hạnh phúc. Mỗi người cảm thấy hạnh phúc một cách khác nhau. Ví dụ như mẹ anh chẳng hạn, bà coi trọng gia đình hơn tất cả mọi thứ. Chừng nào bà còn thấy ba anh và các con, chừng ấy bà cảm thấy hạnh phúc. Nhưng tất nhiên không phải ai cũng cần có gia đình. Ngươi cần tiền, người lại cần sự sẻ chia, thấu hiểu. Tất cả mọi người đều khác nhau.”

“Vậy anh cần gì?” - Deya hỏi.

“Gì cơ?”

“Anh cần gì để cảm thấy hạnh phúc?”

Nasser cắn môi: “Có lẽ là một sự yên ổn về mặt tài chính.”

“Tiền?”

“Không, không hẳn là tiền!” - Anh dừng lại - “Anh muốn có một sự nghiệp ổn định và sống một cách thoải mái, may ra còn có thể nghỉ hưu sớm nữa.”

Cô đảo mắt: “Công việc, tiền, giống nhau cả thôi.”

“Có lẽ thế...” - Anh nói, mặt ửng đỏ: “Mà tại sao nhỉ. Còn em, nếu là em, em sẽ trả lời thế nào?”

“Không có gì cả!”

“Thật không công bằng. Em phải trả lời câu hỏi chứ. Điều gì sẽ khiến em hạnh phúc?”

“Không có gì cả! Không điều gì có thể khiến em hạnh phúc.”

Anh chớp mắt: “Ý em là gì, không có gì ư? Phải có điều gì khiến em thấy hạnh phúc chứ.”

Cô nhìn sang phía cửa sổ, cảm thấy ánh mắt anh vẫn đang dõi theo cô: “Em không tin vào hạnh phúc.”

“Điều đó không đúng sự thật. Có lẽ là em chưa tìm thấy nó mà thôi.”

“Đó là sự thật!”

“Có phải vì...” Anh ngừng lại - “Có phải em nghĩ thế vì chuyện của cha mẹ em hay không?”

Cô có thể cảm thấy anh đang cố gắng để bắt gặp ánh mắt của cô nhưng cô giữ chúng cố định trên cửa sổ. “Không!” - Cô nói dối: “Không phải vì họ!”

“Vậy tại sao em lại không tin vào hạnh phúc?”

Anh sẽ không bao giờ hiểu, kể cả khi cô cố giải thích. Cô quay lại về phía anh: “Chỉ là em không tin vào nó, thế thôi.”

Anh nhìn cô với vẻ mặt ủ rũ. Cô tự hỏi anh đã thấy gì và liệu anh có biết nếu anh mở lồng ngực của cô ra, phía sau khung xương sườn, anh sẽ không tìm thấy gì ngoài một nắm tay đã thối rữa và một đống bùn.

“Anh không nghĩ là em thực sự nghĩ như thế...” - Cuối cùng anh nói, nhìn cô mỉm cười: “Em có biết anh nghĩ gì không?”

“Nghĩ gì cơ ạ?”

“Anh nghĩ em chỉ đang giả vờ thử phản ứng của anh. Em chỉ muốn dọa xem anh có chạy mất dép hay không mà thôi.”

“Một giả thuyết thú vị.”

“Nhưng anh nghĩ nó đúng đấy chứ. Anh cá là em làm thế này nhiều lần rồi.”

“Làm gì cơ ạ?”

“Đẩy mọi người ra xa để họ không thể làm tổn thương em.”

Cô nhìn đi chỗ khác.

“Thực ra thì cũng không sao cả. Em không phải thừa nhận điều đó.”

“Chẳng có gì để em phải thừa nhận ở đây hết.”

“Ổn thôi! Nhưng anh có thể nói với em một điều được không?”

Cô quay lại về phía anh.

“Anh sẽ không làm tổn thương em đâu, anh hứa.”

Cô gượng cười, ước rằng mình có thể tin được anh. Nhưng cô không nghĩ là mình biết phải làm thế nào.

Fareeda lao vội vào bếp ngay sau khi Nasser đi, đôi mắt hạnh nhân của bà mở to với những câu hỏi: Liệu Deya có thích anh ta hay không? Liệu con bé có nghĩ là anh ta thích con bé hay không? Liệu con bé có chịu chấp nhận lời cầu hôn hay không? Deya đã nói không với vài lời cầu hôn trước đó rồi, câu trả lời đó như thể đã chín trên đầu lưỡi cô vậy. Nhưng hầu hết là các chàng trai đến cầu hôn xin rút lại lời đề nghị của mình trước. Phải vào những lần như thế, khi cha mẹ nhà bên họ lịch sự thông báo rằng đám cưới sẽ không thành, là Fareeda lại khóc và tự tát vào mặt mình, rồi bà càng ngày càng trở nên cố chấp hơn. Thêm một vài cuộc gọi nữa và tới cuối tuần đó, bà đã tìm thấy một chàng “phò mã” mới.

Nhưng lần này thì khác. “Đấy nhìn xem, lần này cháu không dọa cậu ấy chạy đi mất...” - Fareeda đứng ở cửa bếp, nói với một nụ cười nở đến tận mang tai. Bà mặc chiếc váy màu đỏ cam mà bà thường diện mỗi lần có người đến hỏi cưới cháu bà, quanh đầu quấn khăn màu kem nới lỏng. Bà tiến lại gần hơn: “Ba mẹ cậu ấy nói rằng họ muốn sớm qua thăm lại nhà mình lần nữa. Cháu nghĩ thế nào? Cháu có thích Nasser không? Bà bảo họ là có nhé?”

“Cháu không biết...” - Deya nói, ném cái giẻ ướt sang phía bên kia bàn ăn: “Cháu cần thời gian để nghĩ về việc này.”

“Nghĩ? Có cái gì để mà suy nghĩ cơ chứ? Đáng ra, cháu nên cảm thấy may mắn khi còn có một sự lựa chọn mới đúng. Không phải cô gái nào cũng may mắn vậy đâu - Riêng bà thì chắc chắn là không rồi.”

“Đây không phải là một sự lựa chọn...” - Deya lầm bầm.

“Sao lại không chứ, tất nhiên nó là như thế rồi!” - Fareeda quét ngón tay qua mặt bàn để kiểm tra xem nó đã sạch hay chưa - “Cha mẹ của bà chưa bao giờ hỏi xem bà có muốn lấy ông cháu hay không? Các cụ chỉ bảo bà là phải làm cái gì và bà nghe theo vậy thôi.”

“Cháu thì cháu chẳng có cha mẹ...” - Deya nói - “...Hay cô, dì, chú, bác hay bất kỳ ai ngoài em cháu cả.”

“Vớ vẩn! Cháu có ông bà!” - Fareeda nói, mặc dù bà chẳng buồn nhìn vào mắt cô.

Ông bà Deya đã nuôi Deya và ba đứa em cô từ khi cô mới tám tuổi. Suốt nhiều năm, chỉ có sáu người bọn họ sống như vậy, chứ không phải cả một đại gia đình như vẫn thấy trong các hộ gia đình Ả Rập khác. Từ bé đến lớn, Deya vẫn thường cảm thấy nỗi cô đơn châm chích đâu đó trong mình nhưng đau nhất là vào mỗi dịp Eid[7] khi mà bốn chị em cô sẽ ngồi ở nhà và biết rằng không có ai đến thăm họ trong ngày lễ quan trọng nhất này. Bạn cùng lớp của cô sẽ khoe khoang về những lễ hội mà họ tham dự, những thành viên trong gia đình cho họ quà và tiền, trong khi Deya chỉ biết gượng cười, giả bộ rằng cô và mấy đứa em cô cũng có được những niềm vui như thế. Rằng họ cũng có những người cô, dì, chú, bác yêu thương họ. Rằng họ cũng có một gia đình. Nhưng cô không biết một gia đình có nghĩa là như thế nào. Tất cả những gì họ có là ông bà, những người nuôi dạy họ vì nghĩa vụ và vì lẫn nhau.

“Nasser sẽ là một người chồng tốt...” - Fareeda nói: “Một ngày không xa, cậu ấy sẽ trở thành bác sĩ. Cậu ấy sẽ có khả năng chu cấp cho cháu tất cả những gì cháu muốn. Cháu sẽ là một đứa ngốc nếu cháu từ chối cậu ta. Những lời cầu hôn như thế này không phải ngày nào cũng đến đâu.”

“Nhưng cháu mới có mười tám tuổi thôi, Teta. Cháu chưa cảm thấy sẵn sàng để lấy chồng.”

“Cháu cứ làm như bà bán cháu đi làm nô lệ không bằng. Tất cả những bà mẹ mà bà biết đều chuẩn bị cho con gái mình đi lấy chồng. Nào, nói bà nghe xem cháu có biết ai mà mẹ họ không làm y chang thế này không?

Deya thở dài. Bà cô nói đúng. Hầu hết bạn cùng lớp với cô đi xem mặt vài người đàn ông mỗi tháng nhưng có vẻ như không ai thấy phiền hà gì chuyện đó cả. Họ trang điểm và tỉa gọn lông mày, như thể họ rất hào hứng để được gặp người đàn ông sẽ “xúc” họ đi. Một số người đã đính hôn rồi, cố gắng cuốn gói năm học phổ thông cuối cùng như thể bị ép buộc vậy. Như thể họ tìm thấy ở hôn nhân một viễn cảnh đầy viên mãn mà không có sự giáo dục nào có thể so sánh được. Deya thường nhìn họ và tự hỏi: Chẳng lẽ họ không muốn gì hơn thế ư? Phải có điều gì nhiều hơn thế chứ. Nhưng rồi những suy nghĩ của cô sẽ xê dịch và sự bất định sẽ xuất hiện. Cô bắt đầu nghĩ rằng có khi nào họ đúng không? Có khi nào hôn nhân là câu trả lời cho tất cả?

Fareeda tiến lại gần về phía cô, lắc đầu: “Tại sao cháu lại cứ khó khăn như thế nhỉ. Cháu còn muốn gì hơn nữa?”

Deya nhìn vào mắt bà: “Cháu đã nói với bà rồi! Cháu muốn đi học đại học!”

“Ôi lạy thánh Allah...” - Bà rút ra từng lời: “Lại nữa! Bà phải bảo cháu bao nhiêu lần đây? Ở cái nhà này sẽ không có chuyện cháu đi học đại học. Nếu chồng cháu đồng ý cho cháu học tiếp sau khi kết hôn, đó là quyền quyết định của cậu ấy. Nhưng trách nhiệm của bà là phải đảm bảo cho tương lai của các cháu bằng cách gả cháu và các em cháu cho những chàng trai tốt.”

“Nhưng tại sao bà không đảm bảo tương lai của cháu bằng cách để cháu đi học đại học? Tại sao bà lại để một người đàn ông lạ mặt định đoạt số phận của cháu? Nhỡ anh ta lại giống như bố thì sao? Nhỡ...”

“Đừng nói thêm một lời nào nữa...” - Fareeda nói, môi trên của bà mấp máy: “Đã bao nhiêu lần bà nói với cháu là không được nhắc đến cha mẹ cháu trong cái nhà này?” Nét mặt Fareeda nhìn như thể bà muốn tát cô đến nơi. Nhưng đó là sự thật. Những gì cô thấy từ mẹ mình trước đó đã đủ để cô biết rằng đó không phải là cuộc sống mà cô muốn.

“Cháu sợ lắm, Teta ơi!” Deya thì thầm: “Cháu không muốn lấy người mà cháu không biết.”

“Sắp đặt hôn nhân là truyền thống của chúng ta...” - Fareeda nói: “Chỉ vì chúng ta sống ở Mỹ không có nghĩa là chúng ta sẽ thay đổi mọi thứ.” Bà lắc đầu, với lấy ấm trà bên trong tủ: “Nếu cháu cứ tiếp tục từ chối những lời hỏi cưới, rồi sớm muộn cũng có ngày cháu già đi, lúc đó thì không ai muốn lấy cháu nữa và cháu sẽ dành cả cuộc đời còn lại sống trong căn nhà này với ta.” Bà bắt gặp ánh nhìn của Deya. “Cháu đã thấy những đứa con gái không vâng lời cha mẹ chúng rồi đấy, nhất quyết không kết hôn, hay tệ hơn, còn dám ly dị chồng và nhìn chúng bây giờ mà xem! Sống cùng dưới một mái nhà với cha mẹ, cái đầu lúc nào cũng treo lủng lẳng trong sự xấu hổ. Cháu muốn như thế sao?”

Deya nhìn đi chỗ khác.

“Nghe này, Deya...” - Giọng Fareeda mềm xuống: “Bà không bắt cháu phải cưới Nasser ngay ngày mai. Cháu chỉ cần ngồi với cậu ta thêm lần nữa để hiểu hơn về cậu ta thôi nhé.”

Deya ghét phải thú nhận rằng Fareeda nói đúng nhưng cô thấy bản thân mình đang tự xem xét lại. Có lẽ giờ cũng là lúc để cô kết hôn. Có lẽ cô nên nhận lời cầu hôn của Nasser, ở lại nhà Fareeda thì cô cũng chẳng có tương lai gì. Cô còn chẳng thể đi đến cửa hàng tạp hóa mà không có sự giám sát. Phụ nữ khác đàn ông, Fareeda luôn nói. Bên cạnh đó, Nasser cũng có vẻ tử tế. Tốt hơn những người đàn ông khác mà cô đã gặp trong mấy tháng vừa rồi. Nếu không phải anh thì là ai đây? Cuối cùng thì cô vẫn sẽ phải nói lời đồng ý với một ai đó. Cô không thể cứ từ chối mãi được. Trừ khi cô muốn hủy hoại danh tiếng của mình và các em. Cô có thể nghe thấy tiếng những người hàng xóm xì xào ở trong đầu. Con bé đó là đồ hư hỏng. Nó không đáng để được tôn trọng. Phải có điều gì đấy không ổn với nó rồi.

Deya đồng ý. Có điều gì đấy không ổn ở cô. Cô không thể ngừng suy nghĩ, không thể đưa ra quyết định.

“Vâng!” - Cô nói: “Được thôi ạ!”

Mắt Fareeda mở to: “Thật không?”

“Cháu sẽ gặp anh ấy thêm một lần nữa. Với một điều kiện...”

“Điều kiện gì?”

“Cháu sẽ không rời Brooklyn đâu.”

“Đừng lo!” - Fareeda cố nặn ra một nụ cười: “Cậu ấy sống ở ngay đây, cạnh công viên Sunset. Bà biết cháu muốn ở gần với các em.”

“Bà ơi, đến lúc các em cháu phải lấy chồng, bà làm ơn để chúng nó lấy chồng trong Brooklyn thôi được không?” - Cô nói nhỏ nhẹ, hy vọng khơi gợi được chút đồng cảm: “Bà có thể đảm bảo là chúng cháu sẽ ở gần nhau được không? Làm ơn đi bà!”

Fareeda gật đầu. Deya nghĩ rằng mình đã thấy khóe mắt bà ướt. Cảnh tượng này khác với những gì cô thường thấy. Nhưng Fareeda nhìn sang chỗ khác, ngón tay bà xoắn lấy bộ váy ngủ.

“Tất nhiên rồi!” - Fareeda nói: “Đó là điều tối thiểu mà bà có thể làm cho các cháu.”

Fareeda có thể cấm Deya nói về cha mẹ cô nhưng bà không thể xóa đi những ký ức trong cô. Deya nhớ như in ngày mà cô biết Adam và Isra đã qua đời. Lúc ấy cô mới bảy tuổi. Đó là ngày mùa thu sáng sủa nhưng Deya thấy bầu trời biến thành một màu bạc xỉn qua cửa sổ phòng ngủ của mình. Fareeda đã kịp dọn dẹp xong sufra sau bữa tối, rửa bát đĩa và mặc bộ váy ngủ vào trước khi xuống tầng hầm, nơi chị em Deya sống cùng với cha mẹ. Deya biết có chuyện gì đó bất trắc ngay giây phút cô thấy bà nội xuất hiện trước ngưỡng cửa. Cô không nhớ nổi lần cuối Fareeda ở dưới tầng hầm là khi nào.

Fareeda đến kiểm tra xem Amal, đứa bé nhất trong bốn chị em, đã ngủ yên trong cũi hay chưa, trước khi ngồi xuống mép giường của Deya và hai đứa em của cô.

“Cha mẹ các cháu...” - Fareeda lấy một hơi thở thật sâu trước khi đẩy từng chữ ra ngoài: “Họ chết rồi! Đêm qua, cha mẹ các cháu mất trong một tai nạn xe hơi.”

Sau đó, tất cả trong tâm trí cô chỉ còn lại một trạng thái mập mờ. Deya không nhớ nổi Fareeda đã nói gì, không hình dung nổi sắc mặt của hai đứa em. Cô chỉ nhớ những mảnh ghép tạp nham. Hoảng loạn. Rên rỉ. Một tiếng hét chói tai. Cô đã phải chôn những ngón tay dưới đùi mình. Cô nghĩ có khi cô nôn ra đây mất. Cô nhớ lúc đó, khi nhìn ra ngoài cửa sổ thì trời bắt đầu mưa, như thể toàn vũ trụ đang san sẻ nỗi đau này với họ vậy.

Fareeda đứng dậy, bà khóc và đi lên lầu.

Đó là tất cả những gì Deya biết về cái chết của cha mẹ cô, cho đến tận bây giờ, gần mười năm sau. Có lẽ, đó là lý do vì sao cô dành cả tuổi thơ của mình với cuốn sách đặt trước mặt, cố gắng tìm lời lý giải cho cuộc đời mình qua những câu chuyện. Sách là nguồn an ủi đáng tin cậy duy nhất của cô và cũng là nguồn hy vọng duy nhất. Sách nói lên những sự thật mà thế giới này dường như không bao giờ tỏ tường, chỉ dẫn cho cô như cái cách mà cô vẫn tưởng tượng Isra sẽ làm nếu như bà còn sống. Có quá nhiều thứ cô cần phải biết, về gia đình cô, về thế giới xung quanh và về chính bản thân mình nữa.

Cô vẫn thường tự hỏi, liệu có bao nhiêu người cảm thấy như cô, mê đắm những ngôn từ, muốn thu mình vào một cuốn sách rồi bị bỏ quên luôn ở trong đó. Liệu có bao nhiêu người muốn tìm thấy câu chuyện của chính mình sau những trang sách, níu kéo một cách tuyệt vọng để tìm lời giải đáp. Nhưng rồi cho dù cô đã đọc bao nhiêu cuốn sách và kể cho mình nghe bao nhiêu câu chuyện, đến cuối cùng, Deya vẫn cảm thấy cô đơn. Cả cuộc đời cô đi tìm một câu chuyện để giúp cô hiểu mình là ai và cô thuộc về nơi nào. Nhưng câu chuyện của cô bị giam hãm lại trong bốn góc tường của ngôi nhà mà cô đang ở, dưới tầng hầm giữa phố Bảy Mươi Hai và đại lộ số Năm mà cô không nghĩ là mình có thể hiểu nổi nó.

Buổi tối hôm đó, Deya và các em ăn tối một mình như thường lệ, trong khi Fareeda xem chương trình tivi trong phòng khách. Họ không bày ra những hàng bát đĩa, xếp lên bàn những miếng chanh tươi hay những quả ô liu xanh, ớt và những miếng bánh mì pita tươi như họ vẫn thường làm nếu có ông bà ăn cùng. Thay vào đó, bốn chị em hối hả quây quần lại quanh bàn ăn, mải mê chuyện trò. Thi thoảng, họ lại hạ giọng xuống, nghe ngóng tiếng động, xem Fareeda còn ở trong phòng khách hay không, để biết chắc rằng bà đang không nghe lỏm những câu chuyện của họ.

Những đứa em gái là bạn đồng hành ít ỏi của Deya. Cả bốn chị em đều sát tuổi nhau, chỉ cách nhau một hoặc hai năm và hoàn thiện tính cách lẫn nhau như những môn học trên thời khóa biểu. Nếu Deya là một môn học, cô nghĩ cô sẽ là một môn nghệ thuật - đen tối, lộn xộn, giàu cảm xúc. Nora, đứa em thứ hai và cũng là người bạn thân thiết nhất của cô, sẽ là môn toán - chắc chắn, chính xác và thẳng thắn. Deya nhờ cậy những lời khuyên của Nora. Cô tìm thấy sự che chở trong những lối tư duy mạch lạc của em mình. Nora tiết chế lại những cảm xúc thái quá của Deya, cấu trúc lại trạng thái hỗn loạn trong con người nghệ thuật của cô. Và rồi cô có thêm Layla. Deya nghĩ Layla sẽ là một môn khoa học, luôn luôn hiếu kỳ, luôn luôn muốn tìm những câu trả lời, luôn luôn logic. Cuối cùng là Amal, người út ít nhất trong bốn chị em và đúng như cái tên của mình, cô bé cũng là người có nhiều hy vọng nhất. Nếu Amal là một môn học, cô bé sẽ là tôn giáo, tập trung mọi cuộc trò chuyện của mình xung quanh halal[8] và haraam[9], cái tốt và cái xấu. Chính Amal là người luôn đưa bốn chị em về với Chúa, làm cho họ thêm trọn vẹn với một vốc đức tin.

“Nào, chị nghĩ gì về Nasser?” - Nora hỏi khi cô đang nhấm nháp bát súp đậu láng: “Anh ta có điên rồ như người đàn ông trước đó mà chị xem mặt không?” Cô vừa ăn vừa thổi: “Chị biết cái ông mà cứ khăng khăng bắt buộc chị phải đội hijab ngay lập tức ấy...”

“Chị không nghĩ sẽ có ai điên như thế đâu.” - Deya nói, tủm tỉm cười.

“Thế anh ta có tốt không?” - Nora hỏi.

“Anh ấy được.” - Deya nói, cố gượng cười. Cô không muốn làm em mình lo lắng: “Thật mà, anh ấy cũng được!”

Layla quan sát cô: “Nhưng trông chị có vẻ như không được vui.”

Deya có thể thấy là tất cả em cô đều đang theo dõi nét mặt mình một cách chăm chú, cái nhìn của họ khiến cô đổ mồ hôi. “Chỉ là chị đang lo lắng, thế thôi.”

“Chị có định ngồi với anh ấy thêm lần nữa không?” - Amal hỏi và Deya nhận ra Amal đang cắn móng tay.

“Ừ, có! Chị nghĩ là ngày mai!”

Nora rướn người về phía trước, vén tóc ra đằng sau tai: “Anh ấy có biết chuyện về cha mẹ chúng mình không?”

Deya gật đầu, tay khuấy bát súp. Cô không hề ngạc nhiên khi Nasser biết chuyện gì đã xảy ra với cha mẹ cô. Tin tức bay như gió trong cộng đồng cửa họ, nơi mà những người Ả Rập bám lấy nhau như bột nhão, sợ đánh mất bản sắc của mình giữa những người gốc Ireland, gốc Ý, gốc Hy Lạp hay người Do Thái giáo Hasidim[10]. Giữa họ không có bí mật gì cả, như thể tất cả các chàng trai Ả Rập lúc nào cũng đứng tay nắm tay nhau, từ Bay Ridge đến hết đại lộ Atlantic và chia sẻ tất cả mọi thứ, cứ thế tai này truyền tai kia.

“Chị nghĩ chuyện gì sẽ xảy ra?” - Layla hỏi.

“Với gì cơ?”

“Khi mà chị với anh ấy gặp lại nhau ấy. Anh chị sẽ nói về cái gì?”

“Chị chắc là lại mấy chuyện nền tảng thôi...” - Deya nói, một bên mày cau lại: “Chị muốn có bao nhiêu đứa con, chị muốn sống ở đâu... Em biết đấy, những thư cơ bản.”

Mấy đứa em của cô bật cười.

“Nhưng ít ra, chị cũng biết mình nên mong đợi gì khi ra quyết định tiếp theo...” - Nora nói: “Tốt hơn là bị mất cảnh giác.”

‘‘‘Cũng có vẻ đúng! Anh ấy có vẻ khá dễ đoán!” - Deya nhìn xuống bát súp của mình. Khi cô rướn mắt lên, khóe mắt cô nheo lại: “Em có biết anh ấy nói điều gì sẽ làm anh ấy hạnh phúc không?”

“Tiền?” - Layla nói.

“Một công việc tốt?” - Nora thêm vào.

Deya cười: “Chính xác! Một khuôn mẫu điển hình!”

“Thế chị mong anh ấy nói gì?” - Nora nói: “Tình yêu? Sự lãng mạn?”

“Không! Nhưng chị mong, ít ra anh ấy cũng nên giả vờ là anh ấy sẽ kể một câu chuyện gì đó thú vị hơn.”

“Không phải ai cũng giả vờ được như chị.” - Nora nói, miệng cười toe toét.

“Có khi anh ấy chỉ đang hồi hộp quá mà thôi!” - Layla nói -“Anh ấy có hỏi điều gì làm chị hạnh phúc không?”

“Anh ấy có.”

“Và chị nói gì?”

“Chị nói không gì có thể khiến chị hạnh phúc cả?’

“Tại sao chị lại nói thế?” - Amal nói.

“Chỉ để trêu anh ấy thôi.”

“Hẳn rồi!” - Nora vừa nói vừa đảo mắt: “Dù sao thì đấy cũng là một câu hỏi hay. Để xem nào, điều gì sẽ khiến em hạnh phúc nhỉ?” Tay cô khuấy bát súp.

“Tự do!” - Cuối cùng thì cô nói: “Được làm những gì mà em muốn!”

“Thành công sẽ khiến em hạnh phúc.” - Layla nói: “Trở thành một bác sĩ hay làm một điều gì đó lớn lao.”

“Chúc em may mắn trở thành bác sĩ dưới mái nhà của Fareeda nhé!” - Nora cười.

Layla đảo mắt: “Từ miệng cô gái muốn tự do.”

Họ bật cười.

Deya bắt gặp ánh mắt của Amal. Con bé vẫn còn đang nhấm nháp ngón tay mình. Nó còn chưa động vào bát súp. “Em thì sao, habibti[11]?” - Deya hỏi, tay vươn ra để ôm lấy vai em - “Điều gì sẽ khiến em hạnh phúc?”

Amal nhìn ra ngoài cửa sổ. “Được ở với ba chị ạ!” - Cô bé nói.

Deya thở dài. Cho dù Amal còn quá nhỏ để nhớ về họ - con bé còn chưa đầy một tuổi khi tai nạn xảy ra - Deya biết con bé vẫn luôn nghĩ về cha mẹ mình. Nhưng cô nghĩ, có lẽ sẽ dễ dàng hơn khi mất một thứ gì mà mình không hình dung nổi. Ít ra, sau đó sẽ không còn ký ức nào để nhìn lại, không có nỗi đau nào để mà sống dậy. Deya cảm thấy ghen tị với các em của cô. Cô nhớ quá nhiều, quá thường xuyên, dù cho ký ức đó thường bị bóp méo và lốm đốm nhiều chỗ, như những giấc mơ mà cô chỉ còn nhớ được một nửa. Để hiểu được ý nghĩa của chúng, cô đã đan những mảnh ghép vỡ vụn lại với nhau thành một câu chuyện được tường thuật đầy đủ, có bắt đầu và có kết thúc, để truyền tải một mục đích, một sự thật nhất định. Thi thoảng cô thấy bản thân đang pha trộn ký ức của chính mình, mất dấu cả thời gian, đâu đó còn thêm cả những mảnh ghép chắp nối chỗ này vào chỗ kia cho đến khi cô cảm thấy mình có một tuổi thơ trọn vẹn, một sự tiến triển hợp lý. Và rồi cô tự hỏi: Những mảnh ghép nào là cô thực sự nhớ và mảnh ghép nào là cô chỉ đang tưởng tượng ra để lấp đầy chỗ trống mà thôi.

Deya cảm thấy lạnh dù cô đang ngồi bên bàn ăn, mặc cho hơi nóng từ bát súp đang bốc lên trước mặt cô. Cô có thể thấy Amal đang nhìn lơ đãng ra ngoài cửa sổ, cô với qua bàn để siết chặt tay em mình.

“Em không thể tưởng tượng nổi nhà mình sẽ ra sao nếu thiếu chị.” - Amal thì thầm.

“Thôi nào!” - Deya nói: “Có phải là chị sẽ chuyển đến một đất nước nào khác đâu. Chị sẽ ở ngay góc phố thôi. Em có thể đến thăm chị bất cứ lúc nào.”

Nora và Layla cười nhưng Amal chỉ thở dài: “Em sẽ nhớ chị!”

“Chị cũng sẽ nhớ em!” - Giọng Deya đứt quãng khi cô nói.

Bên ngoài cửa sổ, ánh sáng đã trở nên mờ hơn, gió cũng lắng dần. Deya nhìn theo một đàn chim lướt qua bầu trời.

“Em ước gì mẹ và bố còn ở đây!” - Nora nói.

Layla thở dài: “Còn em thì chỉ ước là em có thể hình dung ra họ.”

“Em cũng thế!” - Amal nói.

“Chị cũng không nhớ nhiều về họ lắm...” - Nora nói: “Chị chắc chỉ mới lên sáu hay bảy gì đấy khi họ mất.”

“Nhưng ít ra, chị cũng đủ lớn để nhớ được họ trông như thế nào.” - Layla nói: “Em với Amal còn chẳng nhớ gì cả.”

Nora quay sang Deya: “Mẹ đẹp lắm phải không chị?”

Deya cố gượng cười. Cô gần như không hình dung nổi khuôn mặt của mẹ mình, chỉ nhớ mỗi đôi mắt màu đen tuyền, tối tăm của bà. Đôi khi, cô ước gì mình có thể lẻn vào trong não Nora để thấy em cô nhớ gì về cha mẹ của họ và xem ký ức của Nora có giống với của cô hay không. Nhưng rồi phần lớn thời gian, cô lại ước rằng mình sẽ chẳng tìm thấy gì trong đầu Nora cả, không một mảnh ký ức. Như thế có lẽ sẽ dễ dàng hơn.

“Em nhớ có lần mình ở công viên...” - Giọng của Nora giờ đã hạ xuống: “Cả nhà chúng ta đi dã ngoại. Chị có nhớ không, Deya?

Mẹ và bố mua cho chúng mình kem ốc quế hiệu Mister Softee[12]. Chúng mình ngồi trong bóng râm và ngắm tàu thủy trôi dạt dưới cầu Verrazano-Narrows như những con thuyền đồ chơi. Mẹ và bố vuốt tóc rồi hôn em. Em còn nhớ cả tiếng họ cười.”

Deya không nói gì cả. Hôm ở công viên là ký ức cuối cùng của cô về cha mẹ mình nhưng cô nhớ về nó theo một cách khác. Cô nhớ cha mẹ cô đã ngồi ở hai mép chăn đối diện nhau, không ai nói một lời. Trong ký ức của Deya, họ hiếm khi nói chuyện với nhau và cô cũng không nhớ nổi đã có lần nào cô thấy họ chạm vào nhau hay chưa. Cô thường nghĩ rằng họ cố tỏ ra kín đáo, rằng có lẽ họ sẽ thể hiện tình yêu của mình khi chỉ có hai người. Nhưng ngay cả khi cô lén nhìn trộm họ, cô cũng chưa bao giờ thấy họ bày tỏ cảm xúc cho nhau. Deya không nhớ nổi tại sao nhưng chính hôm ở công viên ấy, khi nhìn thấy cha mẹ cô ngồi đối diện nhau ở hai mép chăn, cô cảm tưởng như có lẽ đây là lần đầu tiên cô hiểu được ý nghĩa của nỗi buồn.

Bốn chị em dành cả buổi tối chia sẻ về những mẩu chuyện trong ngày cho đến giờ đi ngủ. Layla và Amal hôn các chị gái và chúc ngủ ngon trươc khi hướng về phòng ngủ. Nora ngồi bên cạnh Deya trên mép giường, ngón tay xoắn lấy chăn. “Nói cho em nghe điều này...” - Nora nói.

“Hm?”

“Những gì chị nói với Nasser có phải thật lòng hay không? Rằng không có gì có thể làm chị hạnh phúc ấy?”

Deya ngồi dậy, đầu dựa vào thành giường: “Không, chị... Chị không biết!”

“Sao chị lại nghĩ như vậy? Chị làm em lo lắng đấy.”

Khi Deya không nói gì, Nora rướn lại gần hơn: “Nói cho em đi. Có chuyện gì vậy?”

“Chị không biết nữa, chỉ là... Nhiều khi chị nghĩ có khi hạnh phúc không có thật, hay ít ra với chị là như thế. Chị biết cái này nghe có vẻ như chị đang đóng kịch, nhưng..” - Cô ngưng lại, cố gắng tìm lời lẽ phù hợp: “Nếu chị giữ khoảng cách nhất định với tất cả mọi người[13], nếu chị không mong đợi gì ở thế giới này cả, chị sẽ không bị thất vọng.”

“Nhưng chị có biết sống với tư tưởng đó không lành mạnh chút nào cả...” - Nora nói.

“Tất nhiên là chị biết thế nhưng chị không thể ngán cản những gì mà chị đang cảm thấy được.”

“Em không hiểu. Tại sao chị lại tiêu cực như vậy cơ chứ?”

Deya im lặng.

“Có phải vì mẹ và bố không chị? Có phải như thế không? Trong ánh mắt chị luôn có một nét gì đó rất lạ khi nhắc đến họ, như thể chị biết điều gì mà bọn em không biết vậy. Điều đó là gì vậy chị?”

“Không có gì cả!” - Deya nói.

“Rõ ràng là có điều gì đó... Hẳn là như thế! Một chuyện gì đó đã xảy ra!”

Deya cảm thấy những lời nói của Nora như xuyên thấu qua da thịt mình. Chuyện gì đó đã xảy ra, tất cả mọi chuyện đã xảy ra và cũng chẳng có gì đã xảy ra cả. Cô nhớ cái ngày mà cô ngồi bên ngoài phòng ngủ của Isra, gõ rồi đập cửa liên tục, gọi mẹ lặp đi lặp lặp lại. Mẹ! Mở cửa ra, mẹ! Làm ơn đi mà, mẹ! Mẹ có nghe thấy không? Mẹ có ở đó không? Mẹ có đang đi ra đây không? Con xin mẹ đấy! Nhưng Isra không bao giờ mở cửa. Deya cứ nằm đó và tự hỏi mình đã làm gì. Có điều gì đó ở cô mà chính mẹ cô cũng không thể yêu thương cô.

Nhưng Deya biết, cho dù cô có tái hiện lại kỷ niệm này và vô số những ký ức khác rõ ràng đến mức nào thì Nora cũng sẽ không thực sự hiểu nổi cô đang cảm thấy như thế nào.

“Làm ơn đừng lo lắng quá...” - Cô nói: “Chị ổn mà!”

“Chị hứa nhé!”

“Chị hứa!”

Nora vừa ngáp vừa vươn hai tay lên trời. “Giờ thì chị kể cho em một câu chuyện của chị đi...” - Cô bé nói: “Để em có những giấc mơ đẹp. Kể cho em nghe về mẹ và bố.”

Thói quen kể chuyện trước khi đi ngủ của họ bắt đầu khi cha mẹ họ qua đời và cứ thế tiếp tục suốt những năm qua. Deya không nề hà gì khi phải kể chuyện, chỉ là trí nhớ của cô cũng có chừng mực, hoặc cô cũng chỉ mong là mình nhớ có ngần ấy thôi. Kể một câu chuyện không đơn giản chỉ là gợi nhớ lại những ký ức. Nó còn bao gồm cả việc xây dựng thêm những chi tiết khác trên nền của những ký ức ấy và quyết định xem phần nào trong đó tốt nhất là không nên nói ra.

Nora đâu cần biết về những đêm mà Deya chờ Adam về nhà, khi cô áp mũi vào cửa sổ mạnh đến nỗi sáng hôm sau vẫn còn đau. Và cả những đêm hiếm hoi khi ông về nhà trước giờ cô đi ngủ, ông sẽ bế ẵm cô lên rồi đảo quanh hành lang để tìm Isra, chờ bà ra chào ông như cô vậy. Nhưng Isra không bao giờ ra để chào ông cả. Bà không bao giờ nhìn vào mắt ông khi ông bước vào nhà, bà không bao giờ cười. Hôm nào tốt lắm thì bà đứng ở góc sảnh, mặt trắng bệch, cơ hàm siết chặt.

Nhưng có những hôm còn tệ hơn thế: Những đêm mà Deya nằm trên giường và nghe tiếng Adam hét lên từ phía bên kia tường, rồi tiếng mẹ cô khóc và cả những âm thanh đáng sợ hơn. Tiếng đập mạnh vào tường. Tiếng kêu thét ầm ĩ. Adam lại gào lên. Cô cố bịt tai, nhắm mắt, nằm co quắp lại, rồi tự kể một câu chuyện trong đầu cho đến khi những âm thanh kia phai dần về phía sau, cho đến khi cô không nghe thấy tiếng mẹ cô nài nỉ: “Adam, làm ơn đi mà... Adam, xin hãy dừng lại!”

“Chị đang nghĩ gì thế?” - Nora hỏi, quan sát nét mặt của chị mình: “Chị đang nhớ lại điều gì à?”

“Không có gì...” - Dù nói thế nhưng Deya cảm tưởng như những biểu cảm trên mặt đang phản bội lại lời nói của chính mình. Có những lúc, Deya tự hỏi có phải những nỗi buồn của mẹ cô đã khiến cô buồn. Và có lẽ khi Isra mất đi, tất cả những nỗi buồn đó đã thoát ra khỏi mẹ cô và tìm đến cô để nương náu.

“Thôi nào!” - Nora nói, nhổm người dậy: “Em có thể thấy có chuyện gì không ổn trên nét mặt chị mà. Nói cho em nghe đi!”

“Không có gì mà. Mà này, cũng đã muộn rồi đấy...”

“Đi mà! Mai này chị lấy chồng, rồi sẽ..” - Giọng nói của cô nhỏ giọt, thầm thì: “Ký ức của chị là tất cả những gì em biết về họ.”

“Thôi được rồi!” - Deya thở dài: “Chị sẽ kể cho em những gì chị nhớ.” Cô duỗi người và hắng giọng. Nhưng cô không kể cho Nora nghe sự thật. Cô kể cho em cô nghe một câu chuyện.

❀ ❀ ❀

[1] Thẻ xanh (Green Card): Thẻ thường trú mà chính phủ Hoa Kỳ trao cho người nhập cư để công nhận quyền định cư lâu dài và cố định ở đất nước này, ND.

[2] Teta (Tiếng Ả Rập): Nghĩa là Bà, ND.

[3] Tiếng Ả Rập, nghĩa là "Điên".

[4] Một loại bình rót kiểu Thổ Nhĩ Kỳ, thân cong, vòi dài, ND.

[5] Ở Mỹ, để trở thành bác sĩ, ứng viên trước hết phải có bằng cử nhân, sau đó mới ứng tuyển vào các trường Y để học tiếp chương trình bốn năm sau đại học, ND.

[6] (Tiếng địa phương ở Palestine), nghĩa là ông, ND.

[7] Eid al-Fitr: Ngày lễ tôn giáo thiêng liêng trong lịch của người Hồi giáo, đánh dấu ngày cuối cùng của tháng lễ Ramadan, ND.

[8] (Tiếng Ả Rập) hợp pháp hay hợp quy. Ở đây Halal chỉ những sản phẩm từ thịt được giết mổ theo nghi thức Hồi Giáo, ND.

[9] Chỉ tất cả những hành vi bị cấm trong kinh Qur'an, ND.

[10] Do Thái giáo Hasidim là một nhánh của Do Thái giáo chính thống. Hầu hết những người Do Thái theo nhánh này hiện đang sống ở Israel và Hoa Kỳ, ND.

[11] (Tiếng Ả Rập) một cách gọi nựng, gọi yêu, ở đây có thể hiểu nôm na rằng Deya đang gọi Amal là "cục cưng của chị", ND.

[12] Tên của một chuỗi xe bán kem nổi tiếng ở Đông Bắc nước Mỹ, ND.

[13] Nguyên văn là "Keep everyone at arm's' length" (thành ngữ); Nghĩa đen - giữ khoảng cách một cánh tay với tất cả mọi người/nghĩa bóng - tránh trở nên quá thân thiện hay gần gũi với ai đó, ND.