Lá chuyển vàng. Cây trơ trụi. Tuyết rơi. Isra ngắm nhìn cảnh ấy bên cửa sổ dưới tầng hầm. Ngươi người lao đi trên vỉa hè, xe cộ nháy đèn và bấm còi inh ỏi, phía xa là ánh đèn giao thông đang lóe lên. Nhưng tất cả những gì cô thấy là một bức tranh buồn tẻ, phẳng lặng đằng sau những tấm kính. Có những ngày, cô cảm thấy buồn ghê gớm và sau đó là chuỗi ngày đầy bất lực. Cô bắt đầu có những cảm xúc này từ khi Nadine sinh con trai cho Omar. Bất kể khi nào Adam về nhà và thấy cô nhìn thẫn thờ ra ngoài cửa sổ, anh lại lao về phía cô và cô cũng chẳng buồn chống cự. Cô cảm giác như đây là cách cô nói lời xin lỗi cho những gì mà cô đã gây nên.

“Cái gì đây?” - Fareeda hỏi vào một buổi sáng tháng Mười Hai khi Isra lên nhà để chuẩn bị đồ ăn sáng, bà nheo mắt lại trước những vết tím bầm trên má cô: “Con nghĩ mọi người muốn nhìn thấy cảnh này à?”

Isra mở miệng nhưng chẳng nói nổi lời nào cả. Có gì để mà nói đây? Chồng đánh vợ âu cũng là lẽ thường. Yacob đã đánh mẹ cô bao nhiêu lần rồi? Cô tự hỏi Khaled có đánh Fareeda hay không? Cô chưa thấy cảnh ấy bao giờ nhưng như thế cũng chẳng có nghĩa gì cả.

“Có những thứ trên đời mà không nên để ai nhìn thấy!” - Fareeda nói: “Thứ mà con không nên chịu đựng. Khi mẹ bằng tuổi con, mẹ không bao giờ để ai thấy nỗi nhục nhã của mẹ cả.”

Nhìn Fareeda, Isra nghĩ bà là người phụ nữ mạnh mẽ nhất mà cô từng biết, mạnh mẽ hơn mẹ cô nhiều. Mẹ cô luôn khóc rống lên khi Yacob đánh bà, cứ thế chưng hết sự yếu đuối của mình ra mà không biết xấu hổ. Isra tự hỏi có điều gì đã xảy ra trong đời Fareeda mà khiến bà mạnh mẽ đến vậy. Hẳn là bà đã phải trải qua cái gì đấy tồi tệ hơn cả việc bị đánh, Isra nghĩ. Thế giới này đã khiến bà trở thành một chiến binh.

Fareeda dẫn Isra lên phòng ngủ của bà. Bà mở tủ kéo, lấy ra một túi nhỏ màu xanh và dò dẫm thứ gì đó bên trong. Đầu tiên, bà lôi ra một thỏi son đỏ màu hạt dẻ sẫm nhưng rồi lại cất nó vào. Isra hình dung ra đôi môi của Fareeda khi thoa màu son ấy. Ở đám cưới Isra, bà cũng diện son đỏ nhưng màu đỏ đó tươi và sáng hơn. Còn thỏi son màu hạt dẻ sẫm này, cái độ thẫm của nó chắc hợp với cô hơn.

“Đây!” - Fareeda nói, ngón tay bà cuối cùng cũng chạm được vào cái bà đang tìm. Bà bơm một vài giọt kem nền lên mu bàn tay. Isra nhăn mặt khi Fareeda chạm vào da cô nhưng có vẻ bà không để ý. Cứ thế bà tiếp tục bôi trát trên mặt Isra, hết lớp phấn này đến lớp phấn khác phủ lên những vết tím bầm, cho đến khi bà vừa lòng mới thôi. “Đấy!” - Bà nói. Isra đánh liều nhìn vào mình trong gương: Từng inch của nỗi nhục nhã, từng sắc thái tím, xanh và đỏ, đều đã biến mất.

Khi cô chuẩn bị đi xuống, Fareeda nắm lấy khuỷu tay cô và kéo cô lại gần, nhét lọ phấn phủ vào trong lòng bàn tay cô. “Có gì xảy ra giữa vợ và chồng thì cũng chỉ nên để hai người biết với nhau mà thôi. Lúc nào cũng thế. Dù là chuyện gì đi chăng nữa.”

Lần sau, khi Adam để lại vết tím bầm trên cơ thể cô, Isra tự dùng phấn che lại. Cô đã mong Fareeda thấy sự cố gắng của mình và có khi điều đó lại khiến họ bớt xa cách, thậm chí là thân thiết như hồi Isra mới về nhà chồng, trước khi Deya chào đời. Nhưng kể cả nếu Fareeda có để ý đi chăng nữa, bà cũng chẳng nói cho cô biết. Thậm chí bà còn giả vờ như chẳng có chuyện gì xảy ra cả, như thể Adam chưa bao giờ đánh Isra, như thể Fareeda chưa bao giờ che đi những vết tím bầm đó. Điều đó khiến Isra cảm thấy phiền lòng nhưng cô tự dặn mình phải điềm tĩnh lại. Fareeda nói đúng. Chuyện vợ chồng nên chỉ nên giữ giữa hai người mà thôi, chẳng phải vì cô sợ, hay vì cô tôn trọng anh, mà là vì cô thấy nhục. Cô không thể để Sarah hay Nadine nghi ngờ điều gì được. Nếu họ biết Adam đánh cô thì trông cô mới ngu ngốc làm sao. Nếu cô còn ở quê nhà thì chuyện chồng đánh vợ cũng bình thường như cha đánh con và như thế thì may ra Isra còn có người để tâm sự. Chứ ở đây, Sarah gần như là người Mỹ rồi, còn Nadine thì sai khiến gì là Omar nghe nấy. Isra phải tỏ ra là không có chuyện gì xảy ra cả.

Nhưng sự giả vờ chỉ có tác dụng ở bên ngoài mà thôi. Bên trong, Isra vẫn cảm thấy nhục nhã đến tê dại cả người. Cô nghĩ phải có điều gì tối tăm từ trong cô khiến những người đàn ông của cuộc đời mình đối xử với cô tệ bạc như vậy - đầu tiên là bố cô, giờ đến chồng cô. Nhìn đi đâu cô cũng thấy cảnh vật u sầu ảm đạm, xám xịt như những bộ phim Ai Cập trắng đen mà cô với mẹ vẫn thích xem. Cô vẫn nhớ rỗ những sắc màu của tuổi thơ cô - màu hồng của trái sabra[1], màu của cây ô liu, màu xanh nhạt của bầu trời và cả cái nghĩa địa rộng, xanh cỏ nữa. Cô sợ hãi khi nghĩ rằng, chỉ có con mắt xứng đáng mới thấy được màu sắc mà thôi.

Mùa đông năm đó, Isra không làm gì nhiều ngoài việc ngồi bên cửa sổ, lui xuống dưới tầng hầm ngay sau khi cô làm xong việc nhà. Cô chẳng mấy khi nói gì, ngoại trừ những lúc có ai đó hỏi cô điều gì và kể cả thế, những câu trả lời của cô cũng bị tắt tiếng. Cô tránh ánh mắt của những đưa con, ngay cả khi cô phải bế bồng chúng. Cô chỉ chăm con qua quýt, nóng lòng quay lại ngồi bên cạnh cửa sổ, để được thả mắt ra khoảng không qua lớp kính và cứ như thế cho đến khi cô phải lên giường để đi ngủ. Cô cũng chẳng ngủ mấy, mà những khi ngủ, cô lại khóc thầm trong giấc mơ, nhiều khi chợt tỉnh giấc và cô thấy mình đang la hét. Những đêm như thế, cô lại quay sang nhìn Adam, sợ rằng mình đã đánh thức anh nhưng cô thấy anh vẫn đang chật vật với giấc ngủ, mồm há hốc ra.

Nhiều khi, Isra tự hỏi có phải cô đang bị ma ám hay không. Có thể lắm chứ. Từ bé đến lớn, cô nghe không biết bao nhiêu chuyện về jinn nhập vào người này người kia, rồi bắt họ làm những điều không tưởng như gây gổ, giết người, hay thường gặp nhất là phát điên. Hồi bé, chính mắt Isra đã nhìn thấy. Vào một buổi chiều, hàng xóm của cô, Umm Hassan, đã ngất ngay giữa sân sau khi biết được con mình đã bị lính Israel giết hại trên đường đi học về nhà. Mắt bà ấy trợn ngược lên, tay tự tát vào mặt, cả thân mình run lên bần bật. Tối hôm đó, Isra nhận được thông báo là Umm Hassan đã qua đời, rằng bà đã tự nuốt lưỡi ở trong nhà rồi chết. Nhưng mẹ cô nói với cô rằng sự thật không phải thế, mà là có một con jinn đã nhập vào người và hút hết sức sống của Umm Hassan, chính con ma đã giết chết bà ấy. Cô tự hỏi không biết có phải chuyện tương tự đang xảy ra với cô, chỉ có điều là chậm hơn mà thôi. Nếu thật thì có lẽ cô xứng đáng bị như thế.

Trời đã sáng và Isra lại nhìn chằm chằm ra ngoài cửa sổ. Con gái cô muốn xây lâu đài với đồ chơi xếp hình nhưng cô không còn sức đâu để mà chơi cả. Cô không thích cái cách chúng nhìn mình với đôi mắt sẫm màu và hai gò má hóp lại, như thể chúng đang đánh giá cô vậy. Từ phản chiếu ở trên kính, cô có thể thấy đứa con gái ba tuổi của cô, Deya, đang nhìn cô từ trong góc phòng, những ngón tay bé xíu của nó cuốn quanh con búp bê Barbie đã cũ mèm. Đôi mắt con bé ám ảnh cô. Deya là một đứa trẻ nghiêm nghị. Đến làm cho con bé nở một nụ cười còn khó, chứ đừng nói đến là để nó đùa vui như những đứa trẻ khác. Môi con bé mím thành một đường thẳng, miệng ngậm chặt lại và vảng vất sau ánh mắt con bé là một nỗi lo lắng tối tăm. Chỉ nhìn có nhiêu đó thôi cũng đủ khiến Isra không chịu nổi rồi nhưng cô không biết làm thế nào để cảm giác khó chịu này biến mất.

Cô rời mắt khỏi cửa sổ, ra hiệu cho Deya ngồi lên đùi cô. Khi con bé ngồi lên đùi Isra, cô ôm chặt con bé vào lòng và thì thầm: “Mẹ không cố ý để con phải như thế này.”

Deya nheo mắt lại nhìn cô, tay vẫn ôm chặt con búp bê Barbie. “Khi mẹ còn bé...” - Isra nói: “...bà ngoại chẳng nói gì nhiều với mẹ cả. Lúc nào bà cũng bận.” Deya im lặng nhưng Isra biết là con bé đang lắng nghe. Cô kéo con bé lại gần mình hơn: “Nhiều lúc mẹ cảm thấy như mẹ bị bỏ quên vậy. Nhiều lúc mẹ nghĩ bà ngoại không thương mẹ. Nhưng bà có thương mẹ. Tất nhiên là bà phải thương mẹ rồi. Bà là mẹ của mẹ cơ mà. Và mẹ cũng thương con, habibti của mẹ ạ. Lúc nào con cũng phải nhớ điều đó.” Deya mỉm cười và Isra ôm con chặt hơn.

Tối hôm đó, ở trong bếp, Isra và Sarah đang ướp một tảng thịt cừu băm cho bữa tối. Những người đàn ông đang thèm malfouf - món rau bắp cải cuộn cơm với thịt, còn những người phụ nữ trong nhà chỉ có vài tiếng để chuẩn bị trước khi họ đi làm về. Đáng nhẽ họ sẽ có nhiều thời gian hơn nếu Nadine giúp họ một tay nhưng cô ấy đang ở trên nhà cho con trai bú. Mặc cho Fareeda nổi đùng nổi đoá, cô vẫn cứ đặt tên con trai mình là Ameer, chứ không phải là Khaled. Fareeda đã nhiều lần hét lên từ dưới cầu thang là Nadine không được cho con bú, như thế thì cô mới nhanh có bầu lại được và Nadine chỉ đáp lại rằng: “Chẳng phải con đã đẻ con trai cho Omar rồi sao?”

Sarah nhếch mép cười với Isra nhưng Isra quay mặt đi. Tận sâu bên trong, cô tự hồi tại sao mình không được như Nadine. Tại sao chỉ có lên tiếng thôi mà cũng khó khăn với cô đến vậy? Suốt bốn năm sống trong nhà này, cô không có nổi một lần nào dám cãi lại lời Adam hay Fareeda và nhận ra điều này khiến cô cảm thấy như mình vừa bị ai đó đánh vậy. Cô yếu đuối đến thảm hại. Khi Adam về nhà và bảo cô dọn cơm tối, cô gật đầu lia lịa, nóng lòng được phục vụ anh và khi anh với tay sang bên kia giường để chạm vào người cô, cô cũng để cho anh làm những gì anh muốn, rồi đến cả khi anh đánh cô, Isra cũng không nói gì, nuốt suy nghĩ của mình vào bên trong. Tương tự thế, cô chẳng nói lời nào trước những đòi hỏi không ngừng của Fareeda, ngay cả khi toàn thân cô đau nhức vì làm việc nhà quá nhiều. Đến cái việc cơ bản nhất là nói lên suy nghĩ của mình cô còn không làm được, huống chi là những việc khác. Cho nên, dù cô có nghĩ thế nào, hay cảm thấy thế nào, dù cô có chống đối hay tỏ ra ngoan ngoãn, thì cũng đâu có ý nghĩa gì.

Nước bắt đầu ngấn lên trên khóe mắt cô. Cô vội lấy tay lau nước mắt đi. Cô nghĩ về mẹ mình. Cô tự hỏi không biết bà đã bao giờ cảm thấy như cô lúc này hay không, rằng mình không khác gì một con ngốc? Cố giữ mồm giữ miệng để được yêu thương và dạy con gái mình làm điều tương tự. Mẹ cô có sống như cô đang sống lúc này - luôn bị dằn vặt bởi cảm giác xấu hổ và tội lỗi vì đã không nói lên những gì mình nghĩ? Bà có biết con gái bà sẽ phải chịu cảnh này hay không?

“Chắc là nó phải làm cái gì sai rồi...” - Fareeda nói qua điện thoại, hai chân gác lên bàn bếp, miệng khẽ cười thầm. Con gái lớn của Umm Ahmed là Fatima đang ly dị chồng.

Isra nhìn ra ngoài cửa sổ. Cô không biết mình đã làm gì sai mà phải chịu những trận đòn của Adam. Cô tự hỏi không biết liệu có tới ngày anh đòi ly hôn với cô hay không.

“Khổ thân, khổ thân Umm Ahmed!” - Fareeda nói vào trong điện thoại: “Bà ấy còn mặt mũi nào nhìn mọi người sau khi con gái ly dị chồng nữa chứ.” Nói thế thôi nhưng bà vẫn nhếch mép lên cười, tươi đến nỗi cái răng vàng của bà lộ hẳn ra, lấp lánh như ánh trăng. Isra không hiểu nổi - Umm Ahmed là bà bạn thân nhất của bà kia mà. Chẳng có lý gì mà bà lại vui đến thế cả. Nhưng chẳng phải cô đã cầu cho Nadine đẻ con gái để cô bớt khổ hay sao? Cô thấy tim mình nghẹn lại.

“Thế này hóa ra lại tốt cho con đấy, con gái ạ!” - Fareeda nói với Sarah sau khi cúp máy: “Nếu Fatima ly dị chồng, sẽ chẳng ai dám lấy con Hannah, em gái nó cả.”

“Thế thì liên quan gì đến con!” - Sarah nói.

“Liên quan quá chứ lị! Nghĩ mà xem, sẽ dễ kiếm người xem mặt cho con biết bao nhiêu nếu không có Hannah.” Bà đứng dậy, nếm thử một miếng cơm xem nêm nếm đã vừa miệng hay chưa, “Ở Brooklyn đã hiếm con trai Palestine sẵn rồi. Càng ít cạnh tranh càng tốt.” - Bà nhìn vào mắt Isra: “Mẹ nói thế có đúng không?”

Isra gật đầu, đặt một miếng cơm trộn thịt vào giữa lá bắp cải. Cô có thể thấy mắt Fareeda đang săm soi xem cô làm thế nào, nên cô phải cố cuốn cái lá làm sao cho ra đúng hình ngón tay.

“Nói gì thì nói, con gái nhà này cũng chẳng phải cạnh tranh nhiều...” - Fareeda vừa nói vừa liếm ngón tay: “Con đã thấy con bé Hannah chưa? Da đen, tóc lại thô. Con bé ấy có khi chẳng cao nổi năm feet[2] ấy nhỉ! Con xinh hơn nhiều!”

Sarah đứng và bê một chồng đĩa bẩn bỏ vào bồn rửa bát, mặt cô trông đỏ hơn hẳn. Isra tự hỏi không biết cô đang nghĩ gì. Cô nhớ về ngày xưa, mẹ cô cũng hay so sánh cô với những đứa con gái khác. Bà nói trông cô toàn xương là xương, nên chẳng chắc có ma nào muốn lấy cô. Bà bảo cô phải ăn nhiều lên nhưng khi cô tăng cân, bà lại bảo cô phải ăn ít lại và khi cô đi ra ngoài, bà bảo cô phải tránh chỗ nắng ra không thi da cô sẽ sạm đi. Hồi ấy, mẹ cô hay ngắm cô lắm, ngắm từ đâu đến chân, để đảm bảo là ngoại hình của cô lúc nào cùng phải lý tưởng. Để đảm bảo là đàn ông sẽ thấy cô xứng đáng. Cô tự hỏi, không biết Sarah có đang cảm thấy như cô ngày xưa. Cô đã từng cảm thấy mình là vật vô giá trị nhất trên thế gian này. Cô tự hỏi không biết sau này con gái cô có cảm thấy như thế hay không.

“Có khi, bây giờ là lúc thời cơ của con đã chín muồi rồi đấy.” - Fareeda nói, đi theo Sarah đến bồn rửa.

Sarah không buồn đáp lại. Cô với lấy miếng mút rửa bát và mở vòi nước, vóc dáng nhỏ bé của cô bị mất hút trong chiếc áo len cổ lọ màu xanh và cái quần nhung rộng thùng thình. Cô toàn mặc quần áo kiểu này tới trường và Isra tự hỏi không biết bạn cùng lớp của cô có ăn mặc giống thế hay không, hay họ mặc mấy bộ quần áo bó sát, hở hang như trên tivi. Nhiều lần, Isra đã nghe lén được Sarah xin mẹ mua cho những bộ quần áo hợp mốt hơn nhưng Fareeda lúc nào cũng hét lên là: “Con không phải là người Mỹ!” Như thể, Sarah đã quên mất điều đó vậy.

“Thôi, đừng có hớn hở vội!” - Fareeda nói. Sarah nhún vai. “Giờ con cũng đã mười lăm tuổi rồi. Chẳng mấy chốc nữa thôi là lấy chồng. Từ giờ, con phải chuẩn bị đi là vừa.”

“Và nếu con không muốn lấy chồng thì sao?” - Sarah giận dữ thét lên như súng bắn ngang tai.

Fareeda lườm cô một cái sắc lẹm: “Con nói gì cơ?”

Sarah tắt vòi nước đi và quay ra nhìn vào mắt mẹ mình: “Sao mẹ lúc nào cũng háo hức được gả con đi thế?”

“Mẹ có bảo con phải lấy chồng ngay ngày mai đâu. Đợi con tốt nghiệp cấp ba xong cũng được.”

“Không!”

“Gì cơ?”

“Con không muốn lấy chồng sau khi học xong cấp ba.”

“Ý con là gì, con không muốn lấy chồng á? Thế con định làm gì hả con bé ngốc nghếch này?”

“Con sẽ đi học đại học!”

“Đại học? Con nghĩ mẹ với bố sẽ cho con tự rời nhà đi ra ngoài một mình để con trở thành người Mỹ ấy hả?”

“Không phải như thế! Ở đây, ai cũng đi học đại học cả!”

“À, thế cơ đấy? Và con nghĩ mọi người ở nhà sẽ nghĩ gì khi họ biết con gái nhà ta đi lang thang một mình trên phố ở New York? Rồi danh dự của gia đình mình sẽ để đi đâu?”

“Danh dự? Tại sao anh trai con không phải lo gì về danh dự? Có ai cản Omar với Ali đi lang thang trên phố, thích làm gì thì làm đâu? Bố còn phải nói mãi Ali mới chịu đi học đại học nữa kìa.”

“Con không thể so sánh con với anh trai của mình được.” - Fareeda nói: “Đàn ông nó khác!”

“Lúc nào mẹ cũng nói thế, mẹ chẳng công bằng gì cả.”

“Công bằng hay không, không đứa con gái nào ở cái nhà này được bước chân vào đại học cả. Fahmeh” - Bà đưa tay lên, lòng bàn tay co lại: “Hiểu chưa?”

Sarah lùi lại một bước: “Dạ vâng, thưa mẹ!”

“Thay vì lo chuyện đi học đại học, tại sao con không học mấy món nữ công gia chánh đi nhỉ? Con xem chị dâu con kia kìa. Có ai phải đi học đại học không?”

Sarah lẩm bẩm cái gì đo trong mồm nhưng Fareeda có vẻ không để ý. “Mà thật ra ấy..” - Bà nói, quay gót chuẩn bị đi: “...Từ nay, tối nào con cũng xuống nấu ăn với Isra đi.” Bà nhìn vào mắt Isra: “Con phải đảm bảo là con bé nấu món nào cũng chuẩn đấy.”

“Vâng, tất nhiên rồi ạ!” - Isra nói.

“Cái bà này kì cục thật đấy!” - Sarah nói khi Fareeda đã đi ra ngoài xem chương trình tivi mà bà thích mỗi tối: “Bà ấy đối xử với em như cái khăn hijab trong tủ mà bà ấy chưa đội đã muốn cho đi rồi ấy.”

“Mẹ em chỉ muốn điều tốt nhất cho em mà thôi!” - Isra lên tiếng nhưng chính cô cũng chỉ tin một nửa trong lời mình nói.

“Tốt cho em?” - Sarah nói, bật cười: “Chị tin thế thật hả?”

Isra không nói gì. Những lúc thế này, Isra mới thấy hai người họ khác nhau đến thế nào. Không giống như Isra, con người Sarah không dễ gì mà định nghĩa được. Cô bị chia ra làm đôi giữa hai nền văn hóa và điều này hiện rõ qua mọi hành động của cô: Sarah luôn co rúm lại mỗi khi Fareeda giơ tay lên dọa đánh, luôn im lặng mỗi khi bố và anh trai cô về, luôn chạy đi chạy lại quanh bếp cho đến khi đồ ăn của họ đã được dọn hết lên nhưng chính cô cũng là người đã ngấu nghiến đọc không biết bao nhiêu cuốn tiểu thuyết Mỹ rồi khao khát được đi học đại học, người mà ẩn trong đôi mắt lúc này đang rực sáng lên ngọn lửa nổi loạn. Isra ước gì mình có thể lấy lại được cái tinh thần bất chấp từng có một thời nhưng cô gái ngây thơ của ngày xưa giờ đã không còn nữa rồi.

“Nếu bà ấy muốn điều tốt nhất cho em...” - Sarah nói: “...Bà ấy đã chẳng mong em có cuộc đời giống chị.”

Isra nhìn lên: “Ý em là sao?”

“Em xin lỗi, Isra! Nhưng chị biết là nó rõ rành rành ra rồi mà.”

“Cái gì rõ cơ?”

“Những vết tím trên mặt chị. Em thấy hết qua lớp trang điểm.”

“Chị..” - Isra đưa tay lên mặt: “Chị vấp vào búp bê Barbie của Deya rồi trượt chân ngã ấy mà.”

“Em không ngốc! Em biết anh Adam đánh chị!”

Isra không nói gì. Sao Sarah biết? Có phải con bé nghe tiếng Adam hét lên mỗi tối hay không? Hay nó nghe lỏm được Fareeda nói chuyện với ai đó trong điện thoại? Thế Nadine có biết không? Cô nhìn xuống, cố vùi mặt mình vào chỗ bắp cải cuộn.

“Chị không nên để anh ấy chạm vào chị nữa!” - Sarah nói. Dù con bé đã hạ giọng xuống nhưng Isra vẫn có thể nghe thấy sự tức giận ẩn sâu trong đó: “Chị phải tự đứng lên để bảo vệ mình!”

“Anh ấy không cố ý! Chỉ là anh ấy có một ngày tồi tệ mà thôi!”

“Một ngày tồi tệ? Chị đùa em à? Chị biết bạo lực gia đình ở đây là bất hợp pháp không? Nếu có người đàn ông nào dám động vào người em, em sẽ gọi cảnh sát ngay lập tức. Bị bố mẹ đánh đã đành, đằng này là sau khi kết hôn, khi mình đã là một người phụ nữ trưởng thành.”

Isra vẫn nhìn đi chỗ khác: “Ở quê chị, chồng đánh vợ như cơm bữa. Nếu lần nào bị chồng đánh mà các bà vợ cũng gọi cảnh sát, thì chắc cánh đàn ông phải đi tù hết rồi.”

“Có khi phải như thế!” - Sarah nói: “Nếu phụ nữ biết đứng lên để tự bảo vệ mình và gọi cảnh sát, thì có khi chồng họ sẽ không đánh họ nữa.”

“Mọi chuyện không chỉ đơn giản có vậy đâu, Sarah!” - Isra thì thầm: “Ở Palestine không có chính phủ. Nó vẫn là một quốc gia bị chiếm đóng. Làm gì có ai để gọi. Mà kể cả có cảnh sát đi chăng nữa, họ sẽ lôi em về nhà chồng em và em sẽ bị đánh thêm vì tội dám bỏ đi.”

“Chẳng lẽ đàn ông cứ thích lên là đánh phụ nữ được à?” - Isra nhún vai: “Ở Mỹ không như thế!”

Một cảm giác xấu hổ chạy dọc sống lưng Isra khi Sarah mở to mắt nhìn chằm chằm vào cô. Cô nhìn đi chỗ khác. Cô không biết nói sao để Sarah hiểu như thế nào về cuộc sống ở quê nhà, nơi mà không có người phụ nữ nào nghĩ đến chuyện gọi cảnh sát khi bị chồng đánh? Kể cả khi họ có đủ dũng khí để đứng lên bảo vệ bản thân mình đi chăng nữa thì cũng đâu có ích gì, vì họ chẳng có tiền, chẳng được giáo dục tử tế, chẳng có công ăn việc làm để tự lo cho mình. Lần đầu tiên Isra nhận ra đó chính là lý do tại sao mà bạo lực gia đình lại phổ biến đến thế. Không phải vì chính phủ không đưa ra các biện pháp để bảo vệ phụ nữ mà vì từ bé, phụ nữ đã được dạy rằng họ là những sinh vật vô tích sự, đáng xấu hổ, đáng đánh, rồi lớn lên lại bị trói buộc và lệ thuộc vào những người đàn ông coi họ không khác gì cái bịch bông. Isra vừa nghĩ vừa tủi thân muốn khóc. Cô cảm thấy nhục nhã vì sinh ra đã là thân đàn bà con gái, thấy nhục cho chính mình và thấy nhục cho cả những đứa con của mình.

Cô nhìn lại và thấy Sarah đang nhìn mình chằm chằm: “Chị biết là Adam uống sharaab đúng không?”

“Gì cơ?”

“Chị đùa em à, Isra? Chị không thấy tối nào về nhà anh ấy cũng say à?”

“Chị không biết nữa! Chị nghĩ anh ấy bị ốm!”

“Anh ấy không ốm đau gì cả mà là anh ấy nghiện rượu. Nhiều khi giặt đồ, em còn ngửi thấy mùi cần sa trên quần áo của anh ấy. Chị không ngửi thấy à?”

“Chị đâu biết mùi cần sa là mùi gì đâu!” - Isra nói, cảm thấy mình thật ngu ngốc: “Chị nghĩ đấy chỉ là các loại mùi ở thành phố ám lên người anh thôi.”

Sarah nhìn cô, chết lặng: “Sao chị ngây thơ thế?”

Isra xếp lại đồ ở trên bàn bếp. “Chị ngây thơ là đương nhiên rồi!” - Cô nói, một chút bất chấp trỗi dậy, làm chính cô cũng phải ngạc nhiên: “Cả đời chị chỉ quẩn quanh trong xó bếp, hết ở Palestine rồi đến ở đây. Chị thì biết cái gì trên đời cơ chứ? Mọi thứ chị biết đều qua sách vở mà giờ đây chị chẳng còn được đọc nữa.”

“Em xin lỗi!” - Sarah nói: “Em không có ý làm chị tổn thương! Nhưng nhiều khi chị phải biết tự thương lấy mình. Em nói với chị là em sẽ mang sách về cho chị. Sao chị không để em làm như thế? Chị sợ cái gì cơ chứ?”

Isra nhìn ra ngoài cửa bếp. Sarah nói đúng. Cô đã bỏ đọc sách vì cô sợ làm Fareeda và Adam giận, nghĩ rằng sự quy phục của cô sẽ đổi lấy lại được tình yêu thương của họ. Nhưng cô đã nhầm. “Giờ em có làm vậy được nữa không?”

“Làm gì ạ?”

“Em sẽ mang sách về cho chị chứ?”

“Vâng!” - Sarah nói, mỉm cười: “Tất nhiên rồi! Mai em sẽ mang vài cuốn về nhà cho chị.”

❀ ❀ ❀

[1] (Tiếng Ả Rập), nghĩa là trái lê gai của cây xương rồng, ND.

[2] Đơn vị đo chiều dài phổ biến trong hệ thống đo lường của Mỹ. Năm feet xấp xỉ 152cm, ND.