Một năm mới bắt đầu và chẳng có gì thay đổi cả. Trên lớp, Deya thấy khó tập trung. Cô cảm thấy lênh đênh và buồn nôn. Sau khi tan học về nhà, cô lặng lẽ lui xuống phòng, ăn một mình và chỉ đi lên nhà để rửa bát khi bữa tối đã xong xuôi. Có cả ngàn suy nghĩ vụt qua đầu cô như những toa tàu điện ngầm: Cô nên gặp lại Sarah, cô nên bỏ đi hay cô nên ở lại và lấy Nasser nếu anh vẫn muốn cưới cô làm vợ? Nhưng cô chẳng thấy sự lựa chọn nào là đúng cả. Mỗi lần cố nói chuyện với em mình là cô lại mím chặt môi, phần vì căng thẳng, phần vì giận dữ. Đối với em cô, chẳng có gì thay đổi cả. Có đêm, Nora còn nói thẳng ra như thế để trấn tĩnh Deya. Cứ coi là bố mẹ đã chết vì tai nạn đi, em cô nói, rằng chị em cô cần phải hướng về phía trước mà sống tiếp. Trước đây, Deya đã không phải kiểu người dễ quên như thế, giờ thì lại càng không.
Người khiến cô suy nghĩ nhiều nhất là Isra. Cô cố hiểu người phụ nữ mà suốt bao nhiêu năm qua cô nghĩ là mình biết nhưng cuối cùng lại chỉ là những đánh giá sai hoàn toàn. Khi Sarah bắt đầu kể cho cô nghe về Isra, cô cảm thấy như mình đang nghe cái gì đấy hư cấu. Nhưng lúc này, Deya cố chắp lại những câu chuyện ấy vào với nhau một cách tuyệt vọng, mỗi câu chuyện lại hé mở cho cô biết thêm về con người của mẹ cô. Cô cố khâu vá lại những mảnh ghép từ cuộc đời của Isra, dệt chúng thành một bản tường thuật đầy đủ, một câu chuyện hoàn chỉnh, một sự thật. Nhưng cô không thể, dường như vẫn còn thiếu điều gì đó. Còn nhiều chuyện về Isra hơn thế. Sau tất cả những gì Deya đã tìm được trong mấy tuần qua, cô biết chỉ thế thôi là chưa đủ.
Cô ngồi trong lớp đạo Hồi, nhìn lơ đãng về phía trước khi thầy Hakeem đi đi lại lại trước bảng đen. Vài lần như thế khiến cô cảm thấy thầy đang nhìn mình và chờ cô đặt câu hỏi như thường lệ nhưng mắt cô vẫn hướng ra ngoài cửa sổ. Thầy đọc một đoạn thơ bằng tiếng Ả Rập: “Thiên đàng nằm dưới chân người mẹ...” Những từ ấy chẳng có ý nghĩa gì với cô cả. Cô làm gì có mẹ.
“Nhưng tại sao thiên đàng lại nằm dưới chân người mẹ?” - Một nữ sinh hỏi: “Tại sao không phải dưới chân người cha? Chẳng phải người cha mới là trụ cột của gia đình sao?”
“Câu hỏi hay lắm!” - Thầy Hakeem nói, hắng giọng: “Người cha có thể là trụ cột của gia đình nhưng người mẹ cũng đóng góp một vai trò quan trọng không kém. Ai có thể nói cho thầy biết vai trò ấy là gì nào?”
Cả lớp không ai nói gì, tất cả chỉ mở to mắt ra nhìn thầy. Deya muốn nói rằng, vai trò của người phụ nữ là ngồi yên và đợi để cho đàn ông đánh đến chết nhưng cô giữ im lặng.
“Không ai trong số các em biết người mẹ có vai trò gì trong gia đình sao?” - Thầy Hakeem hỏi.
“À, sinh nở!” - Một nữ sinh nói.
“Và chăm sóc gia đình nữa!” - Một nữ sinh khác nói.
Bọn họ thật ngu ngốc, chỉ biết ngồi đấy, cười toe toét với những câu trả lời đần độn. Deya tự hỏi không biết họ đã bị lừa dối như thế nào, rồi bố mẹ họ có giấu họ bí mật gì không và có điều gì mà họ sẽ chẳng bao giờ được biết. Đến khi họ phát hiện ra thì cũng đã quá muộn rồi.
“Tốt lắm!” - Thầy Hakeem nói: “Những người mẹ mang gánh nặng của cả gia đình - mà còn có thể nói là của cả thế giới này - ở trên vai. Chính vì thế mà thiên đàng mới nằm dưới chân họ.”
Deya ngồi nghe nhưng không hề thấy thuyết phục. Cô chẳng học được điều gì có ý nghĩa từ lớp Hồi giáo cả. Nếu thiên đàng nằm dưới chân của mẹ, tại sao bố cô lại đánh mẹ cô? Tại sao bố cô lại giết mẹ cô? Chẳng phải họ cũng là tín đồ theo đạo Hồi sao?
“Nhưng em vẫn chưa hiểu điều đó có nghĩa là gì?” - Một nữ sinh ngồi ở phía sau nói.
“Đó là phép ẩn dụ!” - Thầy Hakeem nói: “Để nhắc cho chúng ta nhớ về tầm quan trọng của phụ nữ. Khi chúng ta chấp nhận rằng thiên đàng nằm ở dưới chân của phụ nữ, chúng ta sẽ biết cách tôn trọng phụ nữ hơn dù họ ở đâu. Đó là cái cách kinh Qur’an dạy chúng ta đối xử với phụ nữ. Đây là một câu thơ rất giàu ý nghĩa.”
Deya muốn hét lên. Cô chưa gặp ai mà sống đúng theo giáo lý của đạo Hồi cả. Tất cả bọn họ đều là những kẻ dối trá và đạo đức giả! Nhưng cô không còn sức để mà chiến đấu nữa. Thay vào đó, cô nhắm mắt lại và nghĩ về bố mẹ cô, tua lại những ký ức, cố nghĩ xem có phải cô đã quên điều gì, điều gì cũng được, miễn là có thể giúp cô lý giải được mọi chuyện.
Đi xe buýt về nhà, Deya tự hỏi không biết bao giờ cô mới được nghe câu chuyện đầy đủ về cuộc đời và cái chết của Isra. Cô biết là dù cho mình có cố tua lại ký ức đến mức nào, hay cô có tự kể cho mình nghe biết bao nhiêu câu chuyện đi chăng nữa thì cũng không bao giờ một mình tìm ra được sự thật. Cô cứ nuôi tiếp hy vọng rằng cô sẽ nhớ ra một điều gì đó mới. Một ký ức bị chôn giấu ở đâu đó. Deya nghĩ lại lời cuối cùng của mẹ mà cô nhớ được.
“Mẹ xin lỗi!” - Isra thì thầm: “Mẹ xin lỗi.!”
Nhìn ra ngoài cửa sổ, chờ tín hiệu đèn giao thông, Deya ước gì cô có thể biết những ngày cuối cùng ấy mẹ cô đã nghĩ gì. Nhưng cô không biết và cô nghĩ là mình sẽ không bao giờ biết.
