Vào một buổi sáng tháng Tư mát trời, bốn tuần sau khi đến Mỹ, Isra tỉnh dậy thấy mặt mình nhợt nhạt hơn thường lệ. Cô tự ngắm mình trong gương. Nước da cô bợt đi. Cô đưa tay lên mặt mình, dụi quầng thâm dưới mắt, rồi giật lấy một sợi tóc khô. Chuyện gì đang xảy ra với cô thế này?
Từng ngày cứ trôi qua trước khi cô kịp nhận ra rằng có một cuộn chỉ rối đang dần được tháo gỡ từ sâu trong bụng mình. Có thứ gì đó hình thành từ sâu bên trong cô. Rồi sau đó, có một cảm giác ấm áp đang sủi lên phía sau cổ họng cô. Cô súc miệng, cố gắng gột rửa vị kim loại trên lưỡi mình nhưng dù có bao nhiêu nước cũng không loại bỏ được cái vị ấy.
Có một nắm que màu trắng trên ngăn kéo trong phòng tắm, những cây que thử thai mà Fareeda đặt ở đó để cô thử mỗi tháng. Isra run lên khi bóc lớp vỏ màu trắng bên ngoài. Cô vẫn nhớ nét mặt Fareeda tháng trước, khi cô hỏi bà có băng vệ sinh hay không, hai má cô đỏ bừng lên. Không nói một lời, bà nhờ Khaled chạy ra tiệm tạp hóa nhưng nhìn mắt phải bà nheo lại và thấy bầu không khí trong phòng đột ngột thay đổi, Isra biết là bà không vui.
“Con có thai rồi!” - Isra thì thầm khi cô thấy Fareeda trong bếp, tay nâng cái que thử màu trắng lên như thể nó là một món đồ thủy tinh cao cấp vậy.
Fareeda ngước mắt lên từ cái bát bột đang nhào và bà nở nụ cười tươi đến mức Isra có thể nhìn thấy chiếc ráng giả bằng vàng sâu bên trong miệng bà. “Mabrouk,[1]” - Bà nói, mắt ươn ướt: “Thật tuyệt vời!”
Isra cảm thấy một niềm hạnh phúc khôn tả khi nhìn thấy nụ cười của Fareeda. Đã lâu rồi cô chưa cảm thấy như vậy, đến nỗi cô không nhận ra nổi sự ấm áp trong chính mình.
“Lại đây, lại đây!” - Fareeda nói: “Ngồi đây với mẹ để mẹ nướng bánh mì.”
Isra ngồi xuống. Cô nhìn Fareeda rắc thêm bột lên cục bột nhão, rồi cuộn nó vào trong một lớp vải và đặt nó sang một góc. Fareeda với tay lấy thêm một cục bột nữa được đặt dưới tấm khăn dày, rồi ấn ngón tay trỏ của mình vào chỗ bột. “Được rồi đấy!” -Bà nói, tay kéo chỗ bột mì dính vào giữa ngón tay: “Đưa cho mẹ cái khay nướng bánh.”
Fareeda cắt cục bột thành từng miếng nhỏ và xếp chúng vào trong khay. Rồi bà rưới chút dầu ô liu lên trên và bỏ cái khay vào trong lò nướng. Isra ngồi yên lặng ngắm bánh mì trong lò nướng, không biết nên nói hay làm gì. Fareeda ngân nga hát một mình, kéo những ổ bánh nóng hổi ra khỏi lò trước khi chúng bị cháy. Isra ước gì cô có thể đựng hết niềm vui của bà trong một cái chai. Lần cuối Isra nhìn thấy Fareeda cười tươi đến độ lộ cả cái ráng giả bằng vàng ra là khi Adam đưa cho bà một cọc tiền gồm năm nghìn đô la. Đó là số tiền mà tiệm deli kiếm thêm được tháng ấy và anh nói với Fareeda rằng anh muốn bà giữ lấy nó. Isra vẫn nhớ hình ảnh mắt Fareeda mở to khi bà nhìn thấy chỗ tiền ấy cái cách bà siết chặt nó vào ngực, rồi chạy mất hút vào trong phòng ngủ. Cho đến khi nhìn thấy sự ưng thuận ánh lên trong mắt Fareeda, Isra cảm nhận được, với bà, việc cô mang thai quan trọng hơn tiền nhiều. Cô nhìn vào bên trong lò nướng, cảm thấy bụng mình cũng đang phập phồng, nhấp nhô lên xuống như những khúc bánh pita vậy. Liệu đó có phải là cô đang cảm thấy hạnh phúc hay không? Cô cũng nghĩ vậy.
Hôm ấy, Adam về nhà sớm. Từ trong bếp, Isra nghe thấy tiếng anh cởi giày và đi vào trong phòng khách, nơi Fareeda đang xem chương trình tivi của bà mỗi tối. “Salaam Mẹ!” - Anh nói. Isra nghe thấy tiếng Fareeda hôn vào hai má anh và chúc mừng anh.
Anh có vui không? Isra cũng không biết nữa. Cô đã lo cả chiều rằng không biết rồi anh sẽ phản ứng với tin này như thế nào, tự hỏi anh có muốn có con bây giờ không hay muốn đợi thêm vài năm nữa khi kinh tế họ khá giả hơn. Fareeda đã vài lần đề cập đến chuyện Adam đang giúp trả tiền học đại học cho Ali, nếu thế thì làm sao họ có đủ tiền để trang trải chi phí cho một em bé mới sinh cơ chứ? Khi cô hỏi, Fareeda cười trừ và nói: “Đừng lo về chuyện đó. Đã có tem phiếu lương thực[2] với trợ cấp y tế[3], con muốn đẻ bao nhiêu đứa cũng được.”
Adam ngân nga giai điệu từ một bài hát của Abdel Halim[4] lúc anh bước vào bếp, miệng cười toe khi anh bắt gặp ánh mắt của Isra. “Anh không tin được là anh sắp làm bố rồi cơ đấy!”
Isra thở phào nhẹ nhõm. “Mabrouk!” - Cô thì thầm: “Chúc mừng anh!”
Anh kéo Isra về phía mình, một tay ôm lấy eo cô, một tay đặt lên bụng cô. Cô cố không rụt người lại. Cô vẫn chưa quen với việc anh chạm vào mình. Nhiều khi cô nghĩ làm con gái như cô cũng thật lạ, từ chỗ không có người đàn ông nào chạm vào bỗng chuyển sang việc bị chồng đẩy hết sức lực vào bên trong mình. Sự biến đổi ấy đột ngột quá và cô tự hỏi đến bao giờ mình mới quen với việc này, hay liệu có lúc nào đó cô sẽ thèm khát cảm giác ấy như phụ nữ mặc định vẫn làm.
“Từ giờ em phải cẩn thận vào!” - Adam nói, tay vuốt ve bờ eo phẳng lì của cô: “Anh không muốn có chuyện gì xảy ra với con của chúng ta đâu.”
Isra quan sát anh, cảm thấy sốc trước giọng nói nhẹ nhàng của anh và những đường viền quanh mắt anh cứ nhân lên khi anh cười. Có lẽ từ giờ anh sẽ dành nhiều thời gian cho cô hơn. Có lẽ tất cả những gì anh muốn chỉ là có với cô một đứa con.
“Em biết đấy, từ giờ cuộc sống mình sẽ khác đi.” - Adam nói, cúi xuống nhìn cô: “Có con, có gia đình...” Anh ngưng lại, lần những ngón tay trên bụng cô như thể anh đang viết chữ lên đó vậy: “Điều đó sẽ thay đổi mọi thứ.”
“Thay đổi như thế nào ạ?”
“Thì điều đầu tiên là em sẽ có nhiều việc phải làm hơn. Nấu ăn nhiều hơn, dọn dẹp nhiều hơn, chạy loăng quăng nhiều hơn. Kể ra thì cũng vất vả đấy.” Khi Isra không nói gì mà chỉ mở tròn mắt nhìn anh, anh chêm thêm lời: “Nhưng tất nhiên, con cái là niềm hạnh phúc của cuộc đời này. Như kinh Qur’an đã dạy vậy.”
“Chắc chắn rồi!” - Isra nói, chợt nhớ ra cô chưa hoàn thành lời cầu nguyện maghreb -. “Nhưng anh sẽ giúp em chứ?”
“Gì cơ?”
“Anh sẽ giúp em chứ?” - Cô nhắc lại, giọng trượt đi: “Với con chúng mình ấy?”
Adam hơi nhún người lại: “Nuôi con là việc của phụ nữ. Em biết điều đó mà.”
“Em chỉ nghĩ là có thể anh sẽ về nhà sớm hơn.” - Isra thì thầm nói: “Và em sẽ được thấy anh nhiều hơn.”
Anh thở dài: “Em biết anh phải đi làm mà. Bố mẹ phải trông cậy vào anh để chu cấp cho cả gia đình. Em nghĩ anh muốn làm quần quật cả ngày cả đêm lắm sao? Tất nhiên là không rồi. Chỉ là anh không có sự lựa chọn nào khác.” - Mu bàn tay anh vuốt nhẹ lên má cô, nói tiếp: “Em hiểu điều ấy mà, đúng không?” Cô gật đầu.
“Tốt!” - Anh hướng mắt về phía bếp, bị sao nhãng bởi làn khói đang bốc hơi: “Còn giờ thì... tối nay mình ăn gì nhỉ?”
“Rau chân vịt với bánh nhân thịt.” - Isra nói, cảm thấy có chút gì đó xấu hổ. Cô thật lố bịch làm sao khi mong Adam sẽ rời bỏ công việc của mình để giúp đỡ cô. Đã bao giờ cô thấy một người đàn ông nào giúp vợ mình chăm con chưa? Cô nhớ một đoạn trích trong kinh Qur’an mà cô đã học ở trường: “Một người mẹ đẻ đứa con ra trong sự yếu đuối và khó khăn sẽ chồng chất thêm những yếu đuối và khó khăn.” Điều đó đúng. Làm mẹ là trách nhiệm và nghĩa vụ của cô.
Cô tiến lại gần Adam, hy vọng anh sẽ nói thêm điều gì đó. Nhưng không mở lấy một lời, anh bước về phía bếp, lấy một cái bánh nhồi rau chân vịt ở trên đĩa, rồi bắt đầu nhai.
“Không được, không được rồi!” - Fareeda kêu lên sau khi nhấp một ngụm chai Isra pha cho bà trong lúc bộ phim truyền hình yêu thích của bà đang bị gián đoạn bởi quảng cáo - “Cái gì thế này?”
“Sao thế mẹ?” - Isra hỏi.
“Chai đắng quá.”
Isra lùi lại một bước, nói: “Con pha đúng kiểu mẹ thích mà. Con bỏ vào đó ba chồi maramiya và hai thìa đường.”
“Thế à! Nhưng cái này uống kinh lắm!” - Bà đưa cái cốc cho Isra: “Đổ đi đi!”
Hãy tỏ ra biết ơn, Isra nghĩ. Ít nhất hãy tỏ ra biết ơn khi một người phụ nữ đang mang bầu đã cất công pha trà cho bà, đã thế còn phải nấu ăn, dọn dẹp trong khi bà chỉ ngồi đó xem tivi. Thay vào đó, cô chỉ nói: “Con xin lỗi! Để con pha cho mẹ cốc trà khác.”
Fareeda cười nặng nề: “Thôi không cần đâu.”
“Không, không, con muốn thế mà!” - Isra nói: “Để con pha cho mẹ.”
Trong bếp, Isra hái lấy chồi maramiya xanh non nhất từ cái cây xô thơm bên cửa sổ. Cô cho một gói trà vào trong bình đun nước sau khi nước đã sôi đến hai lần, để đảm bảo đường tan hết. Cô muốn tách chai này phải thật hoàn hảo. Dù cô thường cố gắng hết sức để làm vừa lòng tất cả mọi người nhưng vẫn nhớ những lần cô cố tình bỏ thêm gia vị vào từng chiếc bánh mì kẹp falafel của anh trai khi họ nhiếc móc cô vì cô là quần áo đồng phục cho họ không đúng kiểu; hay những lần cô lẩm bẩm trong miệng: “Tôi ghét ông!” khi Yacob đánh cô. Nhưng Isra phải sống với Fareeda cả đời. Cô cần được bà yêu thương và cô sẽ làm tất cả những gì cần thiết để đạt được tình cảm ấy.
“Sarah đâu rồi?” - Fareeda hỏi khi Isra đưa cho bà cốc chai mới: “Nó đang ở trong phòng à?”
“Chắc thế ạ!” - Isra nói.
“La hawlillah[5]!” - Fareeda lẩm bẩm: “Tôi biết phải làm gì với đứa con gái như nó bây giờ?”
Isra không nói gì. Cô đã học được cách nhận ra những lúc Fareeda tự nói một mình. Sarah là một chủ đề nhạy cảm với Fareeda. Những hôm Isra dậy sớm để cầu kinh Fajr[6] cô thường thấy Fareeda đứng ở hành lang, tay vắt trước ngực, quan sát những bộ trang phục của Sarah xem chúng có phù hợp để mặc đi học hay không. Isra biết cảm giác làm đứa em gái duy nhất trong một gia đình toàn anh trai, cái cảm giác bị đối xử không khác gì một tấm thảm để chân nhưng cô vẫn tự hỏi không biết Sarah cảm thấy như thế nào. Nhìn cái vẻ nổi loạn trên gương mặt của Sarah mỗi khi Fareeda lên tiếng, Isra cảm thấy được sự oán giận trong cô.
“Sarah!” - Fareeda quát lên từ chân cầu thang: “Xuống đây!”
“Con xuống đây!” - Sarah nói vọng xuống.
“Lên xem nó làm sao mà lâu thế!” - Fareeda quay sang Isra khi Sarah chưa kịp xuống dù mới chỉ một phút trôi qua. Isra làm như được bảo. Đứng trên đầu cầu thang, cô thấy Sarah đang ở trong phòng. Cô bé đang đọc, tay giơ sách lên trước mặt đang như cầm một tấm khiên, hít hà từng câu từng chữ như thể chúng đang tiếp thêm nhiên liệu cho cô vậy. Nhìn cảnh tượng ấy, Isra thấy chính mình cũng bị mê hoặc.
“Nó đang làm gì thế?” - Fareeda gọi vọng lên từ dưới cầu thang.
“Con không biết!” - Isra nói dối.
“Chắc là không biết rồi!” Tiếng chân Fareeda dậm thình thịch trên cầu thang.
“Sarah...” - Isra thì thầm, cố gắng cảnh báo cho cô. Nhưng muộn rồi. Fareeda đã lên đến đầu cầu thang.
“Biết ngay mà!” - Bà lao vào trong phòng và giật cuốn sách từ tay Sarah: “Sao mẹ bảo con xuống mà con không xuống?”
“Con chỉ cố đọc hết chương này?”
“Đọc hết chương...?” - Fareeda chống tay lên hông: “Và điều gì khiến con nghĩ là sách vở quan trọng hơn học nấu ăn, hả?”
Sarah thở dài còn Isra cảm thấy bụng mình như đang chực rớt xuống. Trong đầu Isra có thể nghe thấy tiếng mẹ cô đang bảo với cô rằng sách vở không có ý nghĩa gì hết, vì cái phụ nữ cần là sự kiên nhẫn mà không có cuốn sách nào dạy được đức tính đó cả.
“Nói mẹ nghe!” - Fareeda vừa nói vừa tiến lại gần phía Sarah: “Sách vở có dạy con phải nấu ăn với dọn dẹp như thế nào không? Có tìm cho con được một tấm chồng không? Có giúp con nuôi dạy con cái không?”
“Cuộc sống còn có nhiều thứ hơn là chỉ lấy chồng và sinh con mẹ ạ.” - Sarah nói: “Con có bao giờ thấy mẹ bảo Ali đang học phải dừng lại hay bỏ sách xuống đâu. Tại sao anh ấy được đi học đại học? Tại sao mẹ không ép anh ấy phải lấy vợ?”
“Bởi vì đối với con gái, chuyện quan trọng nhất là chuyện lấy chồng...” Fareeda ngắt lời: “...chứ không phải học đại học. Con thành thiếu nữ đến nơi rồi. Giờ cũng là lúc con phải chín chắn lên và học lấy điều này: Đừng bao giờ so sánh mình với một người đàn ông!”
“Nhưng như thế không công bằng!” - Sarah gào lên.
“Đừng có cãi lời tôi!” - Fareeda nói, giơ bàn tay lên: “Thêm câu nào nữa là tôi cho ăn ngay một cái tát đấy!”
Thấy bà đưa tay lên, Sarah thu mình lại. “Nhưng mẹ ơi...” - Cô nói, lần này hạ giọng xuống: “...như thế thực sự rất không công bằng.”
“Công bằng hay không, thế giới vốn dĩ nó đã vậy rồi.” - Bà quay lưng đi: “Bây giờ đi xuống nhà và giúp Isra làm bếp đi.”
Sarah thở dài, lê mình ra khỏi giường.
“Nào, nhanh lên!” - Fareeda nói: “Tôi không có cả ngày ở đây đâu!”
Trong bếp, Isra và Sarah đứng quay lưng lại với nhau, mỗi người cầm trong tay một cái giẻ. Sarah không cao lắm, dáng mảnh mai, với làn da nâu bóng và mái tóc xoăn rối buông quá vai. Dù Sarah ít khi nói gì trong lúc họ dọn dẹp cùng nhau, cô bé lại hắt ra một tiếng thở dài khi thoảng bắt gặp ánh mắt của Isra.
Trong mấy tháng mà Isra chuyển đến sống ở đây, cô với Sarah rất hiếm khi trò chuyện. Đi học về, việc đầu tiên Sarah làm là lẻn chạy lên phòng để cất cặp sách. Giờ đây, Isra đã nhận ra có khả năng là cô bé làm thế để giấu sách của mình. Sau đó, Sarah xuống bếp giúp Isra dọn sufra, hay rửa bát hoặc gấp nốt chỗ quần áo mà Isra chưa gấp xong. Nhiều tối, họ ngồi cùng nhau trong phòng khách với Fareeda và xem bộ phim truyền hình Thổ Nhĩ Kỳ yêu thích của bà. Sarah nhấp ngụm chai bạc hà và ăn bánh quy rồi khi Fareeda không để ý, cô lén cắn hạt dưa bằng răng cửa, một thói quen mà Fareeda đã cấm cô không được làm, để tránh làm hỏng hàm răng trắng sáng, thẳng hàng của cô.
Isra cảm thấy thương Sarah mỗi lần Sarah chạy vòng vòng quanh bếp, hết lau kệ đến rửa bát, rồi lại sắp xếp bát đĩa lên trên chạn. Liệu hồi Isra còn ở nhà với mẹ, nhìn cô có giống Sarah lúc này hay không nhỉ, cứ tất bật ngược xuôi cả ngày cho đến khi xong hết việc nhà?
“Này, con cảm thấy sao rồi?” - Fareeda hỏi Isra khi bà đang ngồi xổm trước lò nướng để canh một mẻ bánh quy rắc vừng. Đây là mẻ thứ ba bà làm trong tuần này.
“Alhamdulillah[7] !” - Isra nói: “Con vẫn khỏe mẹ ạ.”
Fareeda lấy khay bánh từ trong lò nướng ra. “Con có bị ốm nghén vào buổi sáng không?”
“Dạ không!” - Isra nói nhưng chính cô cũng không chắc cho lắm.
“Đó là dấu hiệu tốt đấy!” - Isra để ý Sarah đang ngưng tay lại để nghe xem mẹ cô nói gì. “Thế con có thèm cái gì không?” - Fareeda nói: “Dạo này con có thấy thèm ăn ngọt không?”
Isra cân nhắc câu hỏi của bà rồi đáp: “Cũng không hơn thường ngày là mấy mẹ ạ.”
Fareeda nhón một miếng bánh quy bỏ vào miệng. Mắt bà mở tròn to khi vị bánh tan ra trong miệng bà: “Đó cũng là một dấu hiệu tốt!”
“Dấu hiệu tốt của cái gì cơ ạ?” - Sarah cắt ngang. Mặt Sarah chuyển sang màu vàng dưới ánh đèn đường trầm ấm hắt qua cửa sổ và trong giây phút ấy, Isra bỗng tưởng tượng ra cảnh mu bàn tay Fareeda tát vào má Sarah. Cô tự hỏi không biết Sarah có hay bị đánh hay không.
“À...” - Fareeda nói: “Dựa theo lời kể của những bà vợ đã có tuổi, phụ nữ có thai mà hay bị ốm nghén buổi sáng và thèm đồ ngọt thì sẽ sinh con gái.”
Sarah không nói gì, chỉ nhìn mẹ cau mày.
“Nhưng con không có cả hai.” - Fareeda nói với Isra, miệng cười toe toét: “Vậy thì chắc là con sẽ sinh con trai rồi.”
Isra không biết phải nói gì. Cô thấy cơ bụng mình thắt lại. Có khi lại đúng là cô đang ốm nghén vào buổi sáng cũng nên.
“Sao mặt con nhăn lại thế kia?” - Fareeda hỏi, tay với thêm một cái bánh quy nữa: “Con không muốn có con trai à?”
“Không phải, con...”
“Tin mẹ đi, có con trai tốt hơn nhiều con ạ. Nó sẽ chăm sóc cho con khi con về già, nối dõi tông đường...”
“Mẹ nói thế có nghĩa là mẹ không muốn có con?” - Sarah đột nhiên hỏi: “Bởi vì con không phải là đứa con trai quý hóa của mẹ?”
“Ý mẹ không phải thế... ” - Fareeda nói: “Nhưng ai cũng muốn có con trai cả thôi. Con hỏi mọi người mà xem.”
Sarah lắc đầu: “Thật sự là con không hiểu nổi! Con gái mới là người đỡ đần cho mẹ. Omar với Ali có bao giờ làm gì cho mẹ đâu.”
“Vớ vẩn! Các anh trai của con sẽ đưa cho mẹ cả tay cả chân nếu mẹ cần.”
“Hẳn là thế rồi!” - Sarah nói, mở to mắt chế giễu.
Nghe cách Sarah nói chuyện, Isra tự hỏi liệu có phải cứ là người Mỹ thì có tiếng nói hay không. Cô ước gì mình cũng biết cách để nói lên những gì mình nghĩ, ước gì cô có thể nói tất cả những điều này với mẹ của mình: Rằng dù là con gái hay con trai cũng đều đáng quý như nhau, rằng văn hóa của họ không công bằng, rằng là một người phụ nữ, mẹ cô đáng ra phải hiểu điều này mới phải. Cô ước gì mình có thể nói với mẹ rằng cô đã chán ngán cái cảnh luôn bị xếp ở vị trí thứ hai, sau các anh của mình, cái cảnh bị nhục mạ, bị đối xử thiếu tôn trọng, bị lạm dụng, bị hắt hủi, chỉ trừ những khi có việc nấu nướng hay dọn dẹp gì cần đến cô phải làm. Cô oán giận khi chính cô bị làm cho tin rằng mình vô giá trị, rằng mình chỉ là một món đồ vật mà đàn ông có thể sở hữu bất cứ lúc nào.
“Chị đừng để ý những gì mẹ nói.” - Sarah thì thầm với Isra sau khi Fareeda rời bếp.
Isra nhìn lên, giật mình khi thấy Sarah bắt chuyện với mình: “Ý em là gì cơ?”
“Con cái dù là gì đi chăng nữa vẫn là phước của trời ban, kể cả khi nó có là con gái.”
Isra kéo mép váy ngủ của mình và nhìn đi chỗ khác. Cô nhớ mình đã lẩm bẩm những từ tương tự với mẹ cô khi bà mang bầu: Dù có là gì đi chăng nữa, con cái vẫn là phước của trời ban. Cô không muốn trở thành một trong những người phụ nữ không muốn có con gái, không muốn giống như mẹ của mình, người bảo với cô rằng bà đã khóc ròng rã mấy ngày trời sau khi sinh ra cô.
“Tất nhiên đó là cái phước rồi!” - Isra nói: “Tất nhiên là như thế rồi!”
“Em không hiểu có con trai thì có gì đặc biệt cơ chứ?” - Sarah nói: “Mẹ chị ở nhà có giống thế này không?”
“Ừ, cũng vậy thôi!” Isra thừa nhận: “Chị đã từng mong là đến đây mọi thứ sẽ khác.”
Sarah nhún vai: “Hầu hết những đứa bạn người Mỹ của em ở trường nói rằng bố mẹ chúng nó không quan tâm đến chuyện này cho lắm. Nhưng chị phải nghe những bà bạn của mẹ em nói chuyện cơ. Toàn những điều không thể chấp nhận được. Nếu mà để cho họ quyết định á, giờ này có khi chúng ta vẫn sống ở Ả Rập và đang chôn sống những bé gái sơ sinh cũng nên.”
Sarah nhăn mặt còn Isra cảm tưởng như cô đang nhìn thấy phiên bản trẻ hơn của chính mình qua Sarah. Cô chưa bao giờ hình dung ra nổi rằng họ sẽ có điểm chung: Sarah sinh ra và lớn lên ở Mỹ, theo học trường công lập[8] và có một cuộc sống khác hẳn với cuộc sống của cô. Isra cố nở một nụ cười và Sarah đáp lại với một nụ cười thật tươi.
“Vậy chị có biết tiếng Anh không?”
“Chị có thể đọc và viết.” - Isra tự hào nói.
“Thật ư? Em lại cứ tưởng ở Palestine không có ai biết tiếng Anh cơ đấy.”
“Bọn chị học tiếng Anh ở trường.”
“Thế chị có nói được không?”
“Không giỏi lắm.” - Isra nói, đỏ mặt: “Giọng chị còn nặng lắm.”
“Em chắc là nó không tệ đến thế đâu. Anh trai em nói, cấp ba chị học ở trường nữ sinh và em nên cảm thấy biết ơn khi bố mẹ để em theo học ở trường công lập.”
“Chị không hình dung ra nổi điều đó là như thế nào.” - Isra nói: “Em biết đấy, đi học cùng với con trai? Bố mẹ chị sẽ không bao giờ cho phép chuyện ấy.”
“Thực ra mà nói, bố mẹ cũng không có nhiều sự lựa chọn. Họ không đủ khả năng để trả tiền cho em đi học ở những trường nữ sinh quanh đây. Đúng ra là em không được nói chuyện với bọn con trai cùng lớp nhưng chị bảo em phải biết làm sao? Đi qua đi lại với cái biển: Xin đừng nói chuyện với tôi nếubạn là con trai à?” - Sarah đảo mắt.
“Nhưng nhỡ bố mẹ phát hiện ra em không nghe lời họ thì sao?” - Isra hỏi: “Lúc nãy suýt nữa thì Fareeda đã tát em đấy. Họ có đánh em không?”
“Cũng có thể!” - Sarah nói và nhìn đi chỗ khác.
“Em có... À mà họ... Họ có hay đánh em không?”
“Chỉ khi nào em cãi lại hoặc không nghe lời. Có lần, bố đánh em bằng thắt lưng quần vì ông tìm thấy tờ giấy nhắn từ một người bạn của em ở trường. Nhưng em đã cố không để họ bắt được khi em làm điều gì họ không thích.”
“Đó có phải lý do tại sao em giấu mang sách về nhà không?”
Sarah nhìn lên: “Sao chị biết?”
Isra nở nụ cười: “Bởi vì ngày xưa chị cũng hay giấu mang sách về nhà.”
“Em không biết là chị thích đọc sách.”
“Chị thích lắm!” - Isra nói: “Nhưng lâu rồi chị chưa đọc. Chị chỉ mang theo mình có một cuốn sách khi bay sang đây thôi.”
“Quyển gì vậy ạ?”
“Nghìn lẻ một đêm. Đó là cuốn sách yêu thích của chị.”
“Nghìn lẻ một đêm?” - Sarah ngừng lại để suy nghĩ: “Chẳng phải đó là câu chuyện về một ông vua thề là sẽ cưới và giết một người phụ nữ mỗi đêm chỉ vì vợ ông ta đã ngoại tình hay sao?”
“Đúng rồi!” - Isra nói, cảm thấy thích thú khi biết Sarah đã đọc truyện này: “Sau đó ông ta bị nàng Scheherazade lừa. Trong suốt nghìn lẻ một đêm, mỗi đêm nàng lại kể cho ông ta một câu chuyện mới, cho đến khi ông ta tha mạng cho nàng. Chị phải đọc cuốn đấy đến cả trăm triệu lần rồi ấy.”
“Thật ư?” - Sarah nói: “Nó đâu có hay đến vậy.”
“Nhưng nó hay thật mà. Chị thích nghe kể chuyện, cái cách mà những diễn biến được tháo gỡ trong cùng một lúc và cả cái ý tưởng rằng một người phụ nữ có thể dùng những câu chuyện ấy để cứu lấy mạng sống của chính mình. Nó mới đẹp đẽ làm sao!”
Sarah nhún vai: “Em không hâm mộ mấy chuyện huyễn hoặc kiểu ấy.”
Mát Isra mở to: “Nó không hề huyễn hoặc.”
“Nó toàn chuyện về thần đèn và các tể tướng, những người không tồn tại. Em thích những câu chuyện về đời thực hơn.”
“Nhưng nó là về đời thực mà.” - Isra nói: “Nó nói về sức mạnh và sự dẻo dai của người phụ nữ. Đâu có ai bắt nàng Scheherazade phải cưới vị vua kia đâu. Cô tự nguyện đi trên danh nghĩa của tất cả phụ nữ để cứu những người con gái đạo Hồi đang lâm nguy ở khắp mọi nơi. Trong suốt nghìn lẻ một đêm, những câu chuyện là thứ duy nhất Scheherazade có để chống cự. Tiếng nói của cô là vũ khí, là sự gợi nhắc về sức mạnh của những câu chuyện và hơn thế nữa, là khả năng phi thường của một người phụ nữ.”
“Có ai đó đã sống quá sâu ở trong truyện rồi...” - Sarah nở nụ cười: “Khi em đọc nó, em không thấy sức mạnh hay sự chống cự nào cả. Tất cả những gì em thấy là một câu chuyện hão huyền ca ngợi một lão đàn ông sát hại những người phụ nữ yếu ớt, bất lực.”
“Chà, có ai đó lại đang yếm thế rồi[9].” Isra nói.
“Chắc là có một chút.”
“Thế em thích sách gì?”
“The Bell Jar[10].” - Sarah nói: “Hoặc có thể là Fahrenheit 451[11]. Cũng tùy xem đó là hôm nào.”
“Chúng có phải tiểu thuyết lãng mạn không?” - Isra hỏi.
Sarah cười lớn: “Không! Em thích văn học hiện thực hơn.”
“Nhưng tình yêu cũng chính là hiện thực.”
“Với chúng ta thì không.”
Câu nói của Sarah như thể đã tát vào giữa mặt cô và Isra phải nhìn xuống để lấy lại bình tĩnh.
“Nếu chị thích...” - Sarah nói: “...ngày mai em có thể mang sách về cho chị. Đừng lo, em sẽ chỉ lấy tiểu thuyết lãng mạn cho chị thôi.”
Isra cười, một nụ cười ngắn ngủi, miễn cưỡng. Cô tưởng tượng ra cái cảnh Fareeda bắt được cô đọc tiểu thuyết tiếng Anh, chưa kể đó còn là một cuốn tiểu thuyết lãng mạn nữa. Không, cô không muốn làm bà giận. Cô nuốt nước bọt: “Thôi em ạ! Chị thích đọc tiểu thuyết tiếng Ả Rập hơn.”
“Chị chắc chứ? Em biết có một vài cuốn bằng tiếng Anh mà tin rằng chị sẽ thích đấy.”
“Thật ư?” - Isra nói: “Nhưng đằng nào sắp tới có em bé chị cũng không có thời gian để đọc.”
“Tùy chị thôi.”
Isra nói thật lòng khi cô bảo rằng mình không có thời gian để đọc. Thực ra, gần đây cô đã tự hỏi không biết mình đã sẵn sàng để làm mẹ hay chưa. Không phải chỉ vì Fareeda khiến cô phải tất bật cả ngày, mà là cô lo lắng vì thấy mình không có gì để cho con cả. Cô biết phải dạy con về thế giới này như thế nào đây trong khi chính cô cũng chẳng biết gì? Liệu cô có thể trở thành một người mẹ tốt được không và trông thế nào mới ra dáng một người mẹ tốt? Lần đầu tiên trong đời, Isra tự hỏi không biết cô có muốn giống như mẹ mình hay không. Cô cũng không chắc nữa. Cô ghét mẹ mình vì đã phó mặc cô cho một gia đình xa lạ ở nước ngoài. Nhưng tận sâu bên trong, cô biết rằng mẹ chỉ có thể làm những gì Yacob muốn... Bà đâu có sự lựa chọn nào khác. Mà có thật là bà không có hay không? Hay là ngay từ đầu bà có thể chọn cách khác? Isra không chắc nữa, cô dành buổi chiều hôm đó ngồi bên cửa sổ, suy nghĩ về những quyết định mà mình phải đưa ra khi làm mẹ. Cô mong rằng mình sẽ lựa chọn đúng đắn.
Tối ấy, Adam đi làm về trước khi mặt trời lặn. Anh đứng trước cửa bếp, anh mặc chiếc quần màu đen đã bạc và áo sơ mi có cổ màu xanh. Ban đầu, vì mải nhìn ra phía chân trời màu cam ngoài cửa sổ nên Isra không để ý là anh đang đứng đó. Nhưng rồi anh hắng giọng và nói: “Mình đi chơi đi!”
Isra cố giấu đi sự phấn khích của mình. Thi thoảng vào Chủ Nhật, cô mới được ra khỏi nhà, khi Fareeda với Khaled đi mua sắm và đưa Sarah đi cùng. Những lúc họ không đưa Sarah đi, Fareeda nhờ Isra ở nhà để trông Sarah, vì bà không muốn để con gái ở nhà mà không có người quản lý. Adam chưa đưa Isra đi chơi bao giờ, ngoại trừ tối hôm đầu tiên cô đến Brooklyn.”
Bầu không khí ngoài trời tươi mát và giờ này phố đã lên đèn. Họ đi dạo cùng nhau xuống đại lộ số Năm, đi qua những cửa hàng bán thịt, siêu thị, tiệm bánh và những cửa hàng đồng giá[12]. Những con phố ấy vẫn sống động như lần đầu cô bước qua. Dưới đường, giao thông tắc nghẽn và đám đông những người đi bộ đổ xô vào hàng quán xung quanh. Vỉa hè bẩn và cũ mòn, đâu đó quẩn quanh mùi tanh tanh mà Adam nói rằng bốc ra từ chợ cá của người Trung Quốc ở góc phố. Thi thoảng, cái cổng màu xanh đậm lại rào quanh những bậc thang rộng dân xuống vỉa hè.
“Cái đó là ga tàu điện ngầm.” - Adam nói, hứa với cô là sẽ sớm dẫn cô lên tàu để đi thử. Isra đi bên cạnh anh, một tay xoa bụng, một tay thả tung tăng. Cô ước gì anh nắm lấy tay cô nhưng anh chỉ hút thuốc và hướng mắt về phía trước.
Họ đi qua đường để đến một quán có tên gọi là Elegante. Ở đấy, Adam mua cho Isra một phần bánh pizza. Anh nói đây là tiệm bánh pizza ngon nhất trong khu này. Isra chưa bao giờ nếm thử một thứ gì có vị như thế. Cô cắn một miếng bánh mỏng còn đang ấm, quết đây phô mai và mút lấy thứ nước sốt đậm đà trên ngón tay mình. Cô ngạc nhiên trước sự kết hợp phong phú của các hương vị và cái cảm giác ấm áp chúng mang lại cho cô, dù đây mới chỉ là lần đầu tiên.
“Em có thích không?” - Adam hỏi khi cô ăn xong.
“Có ạ!” - Cô nói, liếm nốt chỗ sốt cuối cùng còn sót lại ở khóe môi.
Adam cười: “Thế em còn bụng để ăn đồ tráng miệng không?” Cô gật đầu hào hứng.
Anh mua cho cô một que kem ốc quế từ xe bán kem Mister Softee. Vanilla xoáy rắc cốm cầu vồng. Isra ăn kem ngấu nghiến. Cái loại kem bán ở dukan làng cô - vốn chỉ là nước dâu tây hoặc dâu tằm đóng đá cắm trên một cái que - khác hoàn toàn với cây kem này. Cây kem này mượt và to hơn nhiều.
Adam nhìn cô ăn với một nụ cười tự hào, như thể cô đang là một đứa trẻ vậy. “Thêm cái nữa không em?”
Cô đặt cả hai tay lên bụng: “Alhamdullilah! Em no rồi!”
“Thế thì tốt!” - Anh với vào trong túi lấy để thêm một điếu thuốc nữa: “Anh cũng mừng!” Isra đỏ mặt.
Họ quay lại để đi bộ về nhà. Isra nín thở khi Adam phả khói vào trong không khí. Anh chẳng hề giống những chàng trai mà cô vẫn thường đọc trong sách. Không phải faris[13] cũng chẳng phải hoàng tử đẹp trai. Trông anh lúc nào cũng bồn chồn, ngay cả sau một ngày dài lao động, hết loay hoay ăn tối lại đến cắn móng tay. Tính anh lơ đãng và mắt thì luôn nhìn về phía xa xăm. Anh nghiến răng lại mỗi khi thấy bực tức. Người anh lúc nào cũng có mùi khói. Dù thế đi nữa, cô nghĩ, cô vẫn thích nụ cười của anh, thích cả tá những nếp nhăn bao quanh mắt anh và cái cách chúng làm cho mặt anh có thêm sức sống. Cô cũng thích giọng của anh nữa, cái chất giọng có chút du dương, hoàn hảo để ca lên lời adhan, hay là cô cứ tưởng tượng ra thế, vì chính cô cũng chưa thấy anh cầu nguyện bao giờ.
Khi họ đứng trước cửa nhà, anh quay lại nhìn cô: “Em có thích buổi hôm nay không?”
“Em thích ạ!”
Anh hút lấy một hơi thật sâu trước khi vứt điếu thuốc xuống đường và lấy chân nghiền nát nó. “Anh biết anh nên đưa em ra ngoài thường xuyên hơn..” - Anh nói: “Nhưng anh bận quá. Anh không biết thời gian trôi đi đâu nữa khi anh quay ra quay vào giữa tiệm đồ ăn và cửa hàng của anh ở trên phố.”
“Em hiểu mà!” - Isra nói.
“Có những ngày, anh cảm thấy thời gian trôi tuột qua kẽ tay anh như nước vậy, như thể anh mở mắt dậy và nó đã biến mất rồi.” Anh dừng lại, với tay ra để chạm lên bụng của cô, nói tiếp: “Nhưng em biết đấy, thế nào rồi cũng đáng giá mà thôi. Con chúng ta sẽ không phải vất vả như chúng ta nữa. Chúng ta sẽ chu cấp cho chúng một cuộc sống tốt.”
Isra nhìn anh một hồi lâu và cảm thấy, lần đầu tiên trong đời, cô biết ơn vì sự cần cù chịu khó của anh. Cô cười và đặt cả hai tay lên bụng, ngón tay cô chạm nhẹ lên những ngón tay anh. “Cảm ơn anh vì tất cả những gì anh đã làm!” - Cô nói: “Con chúng mình sẽ tự hào!”
❀ ❀ ❀
[1] (Tiếng Ả Rập): Chúc mừng, ND.
[2] Nguyên văn: Food Stamps, là tên gọi trước kia của Chương Trình Trợ cấp Dinh Dưỡng Bổ Sung (Supplemental Nutrition Assistance Program, viết tắt là SNAP), được điều hành bởi Cục Thực Phẩm và Dinh Dưỡng trực thuộc Bộ Nông Nghiệp Hoa Kỳ, nhằm trợ cấp cho nhóm người có thu nhập thấp hoặc không có thu nhập bổ sung thêm dinh dưỡng vào chế độ ăn của mình. Trước đây người được trợ cấp dùng tem phiếu để mua thực phẩm, nhưng từ sau năm 2008, tem phiếu đã được chuyển thành một dạng thẻ tín dụng điện tử (thẻ EBT), và người được trợ cấp có thể dùng thẻ này để mua thực phẩm, ND.
[3] Nguyên văn: Medicaid, là chương trình trợ cấp y tế của chính phủ Hoa Kỳ, nhằm trợ giúp nhóm người có thu nhập thấp thuộc mọi lứa tuổi chi trả các kinh phí có liên quan đến chăm sóc sức khỏe và y tế, ND.
[4] Ca sĩ nhạc trữ tình nổi tiếng người Ai Cập, được biết đến với danh hiệu "ông hoàng của cảm xúc" ND.
[5] Tiếng Ả Rập, một câu cảm thán, có thể hiểu là "Lạy Chúa!", ND.
[6] Lời cầu kinh lúc bình minh trong năm lời cầu kinh hàng ngày của các tín đồ Hồi giáo, ND.
[7] (Tiếng Ả Rập): Nghĩa là Tạ ơn thánh Allah, ND.
[8] Nguyên tác: Co-ed public school, là trường công lập dành cho cả nam lẫn nữ, khác với các trường đơn giới tính, chỉ dành cho nam hoặc dành cho nữ, ND.
[9] Nguyên tác: "Cynic", chỉ cynicism, hay còn gọi là chủ nghĩa yếm thế, một trong những trường phái triết học của Hy Lạp cổ đại, trong tiếng Anh đương đại thường được hiểu là sự hoài nghi về động cơ trong lòng tốt của con người, ND.
[10] Tiểu thuyết tự sự của nhà văn, nhà thơ người Mỹ Sylvia Plath, ND.
[11] Tiểu thuyết chính trị viễn tưởng của nhà văn Mỹ Ray Bradbury, ND.
[12] Nguyên tác: "dollar store", dùng để chỉ Dollar Tree - chuỗi cửa hàng bán các mặt hàng giá rẻ ở Mỹ, thường đồng giá một đô la hoặc ít hơn, ND.
[13] Tiếng Ả Rập, nghĩa là hiệp sĩ, ND.
