Cô lật sang phía bên kia tấm thiệp và thấy một dòng ghi chú viết bằng mực đen ở đó: HỎI GẶP QUẢN LÝ.

Cô di những ngón tay trên tấm thiệp và tưởng tượng người phụ nữ lạ mặt cũng làm điều tương tự. Cô ta có thể là ai kia chứ? Deya nhắm mắt lại và cố hình dung khuôn mặt của người phụ nữ ấy, hy vọng nhìn ra điều gì đó mà cô đã bỏ lỡ trước đấy nhưng thay vào đó, bỗng nhiên tất cả những gì cô thấy lại là mẹ cô. Bỗng chốc, một tia hy vọng lóe lên trong cô... Vô lý, kỳ dị nhưng tâm trí cô cứ bám chặt lấy nó, ngơ ngẩn. Có thể nào? Có thể nào người phụ nữ ấy là Isra không? Có thể lắm chứ! Dù gì thì Deya cũng đâu có tận mắt chứng kiến vụ tai nạn hôm ấy, cũng đâu có được dự đám ma của mẹ cô. Fareeda nói nó được tổ chức ở Palestine. Nhưng nhỡ đâu mọi thứ chỉ là do Fareeda nói thì sao? Nhỡ đâu Isra vẫn còn sống!

Deya ngồi dậy trên giường. Chắc chắn là không thể rồi. Cả bố lẫn mẹ cô đều đã qua đời, đâu chỉ riêng mình Isra. Làm sao Fareeda có thể làm giả cái chết của cả hai người? Và cũng để làm gì cơ chứ? Mẹ cô rõ ràng là đã chết. Nếu không phải vì tai nạn, thì là tự sát. Và nếu bà vẫn còn sống, tại sao bà lại quay lại sau ngần ấy năm? Bà sẽ không làm như thế. Mười năm trước, bà còn chẳng hề muốn thấy Deya. Cớ gì bây giờ bà lại muốn thấy cô kia chứ?

Deya lắc đầu, cố gắng đẩy hình ảnh mẹ ra khỏi tâm trí. Chỉ có điều là cô không thể. Những ký ức ùa về trong cô như thường lệ, bóp nghẹt cô: Isra ngồi trong bếp, lưng quay về phía Deya, tay cuốn lá nho trên bàn. Thích thú, Deya ngắm nghía bà cuốn từng chiếc lá với cơm và cuộn chúng lại thành hình ngón tay trước khi bỏ chúng vào trong một cái nồi kim loại lớn.

“Mẹ cuốn giỏi thật đấy!” - Cô thì thầm.

Isra không nói gì. Bà chỉ nhón một chút cơm dính giữa ngón tay để nếm thử xem đã đậm đà hay chưa. Rồi bà cuốn tiếp một cái lá nữa.

“Con thử cuốn một cái được không mẹ?” - Deya hỏi. Isra vẫn lặng thinh. “Mẹ ơi, mẹ chỉ cho con nhé.”

Isra không buồn nhìn lên, chỉ đưa cho cô một chiếc lá nho. Deya đợi mẹ chỉ dẫn nhưng Isra không nói gì. Thế là Deya bắt chước bà. Cô tách cái cuống lá ra, xếp cơm thành một hàng mỏng, cuốn hai đầu lá lại cho đến khi chỗ cơm kia được che phủ hoàn toàn. Khi cuốn xong, cô đặt cái lá đã cuốn vào trong nồi và ngước lên nhìn mẹ chờ sự tán thành. Nhưng Isra không nói gì.

Deya ấn mạnh tay vào tấm thiệp, rồi dùng ngón tay bẻ cong nó. Cô ghét kỷ niệm đó, ghét tất cả các kỷ niệm. Người cô run lên và tay cô bóp tấm bưu thiếp. Người phụ nữ này là ai và bà ta muốn gì? Bà ta có phải mẹ cô hay không? Deya cố hít thở để lấy bình tĩnh. Cô biết mình phải làm gì. Cô sẽ gọi vào số này để tìm ra.

❀ ❀ ❀

Ngày hôm sau đến thật chậm. Ở trường, Deya cứ thất thần đi loanh quanh, tự hỏi xem bao giờ cô mới có cơ hội để gọi tới dãy số nọ. Trong giờ Hồi giáo, tiết học cuối cùng trước khi ăn trưa, cô nóng lòng chờ đợi thầy Hakeem kết thúc bài giảng của mình. Cô lơ đãng nhìn thầy khi thầy đi quanh lớp, quan sát miệng thầy đóng vào rồi lại mở ra. Thầy đã dạy môn Hồi giáo từ khi cô còn là một đứa trẻ, đã chỉ cho cô tất cả những gì cô biết về đạo Hồi.

“Từ Islam[1] có nghĩa là tawwakul[2]” - Thầy Hakeem nói trước lớp: “Phục tùng Chúa. Đạo Hồi dạy con người ta phải biết bảo vệ hòa bình, giữ tâm trong sạch và sống tử tế. Phải biết đứng lên chống lại sự bất công và đàn áp. Đó chính là trái tim của đạo Hồi.”

Deya đảo mắt. Nếu đó là đạo Hồi, thì chắc họ chẳng phải là người Hồi giáo. Nhưng cô thì biết gì cơ chứ? Tôn giáo không phải là thứ cô được dạy ở nhà, gia đình cô cùng không hẳn là những người sùng đạo. Có lần, Deya đã cân nhắc chuyện đội hijab vĩnh viễn, chứ không chỉ là khi cô phải mặc đồng phục ở trường nhưng Fareeda đã cấm cô. Bà nói: “Không ai sẽ thèm cưới cháu nếu cháu đội thứ đó trên đầu!” Deya cảm thấy rối loạn thực sự. Cô đã tưởng Fareeda phải tự hào về cô khi cô muốn trở thành một người ngoan đạo chứ. Nhưng càng nghĩ cô càng nhận ra rằng, những luật lệ mà Fareeda tôn thờ không dựa trên Hồi giáo chút nào, mà chỉ từ phong tục của người Ả Rập[3].

Đến giờ ăn trưa và đây là cơ hội duy nhất để Deya gọi vào số điện thoại kia. Cô quyết định hỏi chuyện Meriem, một cô bạn kiệm lời, mặt trắng nhợt, để nhờ dùng điện thoại. Meriem là một trong số ít những cô gái trong lớp được bố mẹ cho dùng điện thoại. Deya nghĩ chắc vì là vì Meriem quá ngây thơ. Bố mẹ cô ấy không phải lo việc cô nói chuyện với bọn con trai hay gây ra rắc rối gì. Mà thế thật, suốt mấy năm học với nhau, Meriem chưa bao giờ làm điều gì sai cả. Hầu hết đứa con gái nào trong lớp cô cũng đã có lúc tìm cách để phá vỡ các quy tắc, kể cả Deya. Với Deya, đó là một chiều hôm thứ Sáu, sau lời cầu nguyện jumaa[4], khi cô quăng chiếc ghế kim loại từ phía cửa thoát hiểm. Cho đến tận ngày hôm nay, Deya vẫn không biết tại sao cô lại làm thế. Tất cả những gì cô có thể nhớ được là những người bạn cùng lớp nhìn cô chằm chằm với nụ cười tinh quái, nói rằng cô không dám làm và thế rồi cô đứng ở mép cửa thoát hiểm, ném cái ghế xuống năm tầng nhà với sự thích thú. Hiệu trưởng đã gọi cho Fareeda và nói với bà rằng Deya đã bị đình chỉ học. Khi cô về nhà, cúi đầu, Fareeda chỉ cười và nói: “Không sao! Có đi học cũng chẳng đưa cháu đến đâu trong cái thế giới này.”

Đó không phải lần duy nhất Deya phá vỡ quy tắc. Có lần, cô đã nhờ Yusra, một bạn cùng lớp, mua hộ cô một đĩa CD của Eminem[5] vì cô biết Fareeda sẽ không bao giờ cho phép cô tự ý làm thế. Gia đình Yusra không nghiêm khắc như gia đình cô. Deya chỉ được phép nghe nhạc Ả Rập. Yusra lén đưa CD của Eminem cho cô ở trường và Deya nghe nó nhiều đến mức điên cuồng. Cô đồng cảm với sự giận dữ của chàng ca sĩ nhạc rap này, thán phục thái độ thách thức và tiếng nói can đảm của anh. Giá như Deya cũng được như thế. Có những đêm, mỗi khi Deya có một ngày tồi tệ ở trường hay khi Fareeda khiến cô buồn, Deya lại đeo tai nghe vào và ngủ thiếp đi theo lời rap của Eminem. Việc biết rằng có ai đó ngoài kia cũng đang cảm thấy bị mắc kẹt trong những giới hạn của chính mình khiến cô thấy được an ủi khi nhận ra không chỉ có phụ nữ hay người nhập cư mới hiểu cảm giác lạc lõng trong thế giới này.

Nghĩ về ngày đó, Deya nhận ra đó cũng là lần cô biết mình có thể nhờ cậy ai đó làm việc gì cho mình. Cô không phải kiểu người hay nhờ vả, cô không muốn khiến cho người khác thấy bất tiện hay phiền phức. Nhưng giờ đó là cách duy nhất. Trong phòng ăn trưa, cô nghiến răng và tiến lại phía Meriem. Meriem nở nụ cười khi đưa điện thoại cho Deya còn Deya cố không để mặt đỏ lên vì xấu hổ khi cô cầm điện thoại chạy đến nhà vệ sinh gần nhất. Vào đến nơi, Deya quay mặt đi tránh sự phản chiếu của chính mình trong gương. Khuôn mặt của một đứa hèn. Khuôn mặt của một đứa ngốc nghếch. Cô bước vào trong một buồng vệ sinh rồi đóng cửa lại. Cô có thể cảm thấy tim mình đang đập nhanh khi ấn số gọi. Sau bốn hồi chuông, có người nghe máy. “A lô!” - Tiếng của một người phụ nữ vang lên.

Deya ho. Miệng cô khô khốc lại. “Ừm, xin chào!” - Cô cố giữ cho giọng mình không đứt quãng: “Đây có phải cửa tiệm BOOKS AND BEANS không ạ?”

“À đúng rồi!” - Giọng nói ấy ngưng lại trong giây lát: “Tôi có thể giúp gì cho bạn?”

“Ừm... Tôi có thể nói chuyện với quản lý cửa hàng được không? Tôi tên là Deya.”

“Deya à?”

“Vâng ạ.”

Lại im lặng. Và rồi, bên kia đầu dây cất tiếng: “Cô không thể tin đây là cháu.” Deya có thể nghe thấy sự lo lắng trong giọng nói của người phụ nữ này.

Cô nhận ra tay mình đang run lên bần bật và cô ấn cái điện thoại sát vào hijab của mình: “Ai đấy ạ?”

“Đây là....” Người phụ nữ lảng đi. Adrenaline[6] dồn lên máu Deya.

“Cô là ai?” - Deya hỏi lại lần nữa.

“Cô không biết phải bắt đầu thế nào nữa...” - Người phụ nữ nói: “Cô biết điều này không bình thường nhưng cô không thể nói cho cháu biết cô là ai qua điện thoại được.”

“Cái gì? Tại sao không?”

“Chỉ là cô không thể.”

Tim Deya đập mạnh đến nỗi cô có thể nghe tiếng đập vang lên trong buồng vệ sinh. Chuyện này cứ như thể một thứ gì đó bước ra từ trong những cuốn tiểu thuyết trinh thám, chứ không phải đời thật vậy.

“Deya!” - Người phụ nữ nói: “Cháu còn ở đấy không?”

“Còn ạ.”

“Nghe này...” - Giọng cô ấy hạ xuống và Deya có thể nghe tiếng máy tính tiền vang lên từ phía đầu dây bên kia: “Chúng ta có thể gặp mặt được không?”

“Gặp mặt?”

“Đúng rồi! Cháu có thể đến hiệu sách được không?”

Deya cố cân nhắc. Dịp duy nhất Deya ra khỏi nhà một mình là những lần Fareeda cần thứ gì đó gấp, như nước giải khát hay đồ ăn nhẹ để mang ra mời khi có khách đến bất ngờ. Bà sẽ đưa cho Deya không lẻ một đồng nào và bảo cô khẩn trương ra quầy deli ở cuối phố Bảy Mươi Ba để mua một hộp trà Lipton, hay đến tiệm bánh Italia ở phố Bảy Mươi Tám để mua một khay bánh quy cầu vồng. Deya nghĩ về những làn gió bay nhẹ trên tóc mình trong khi cô rảo bước qua những dãy nhà vào dịp hiếm hoi này. Thường ngày, Khaled và Fareeda sẽ đi cùng Deya và các em của cô, cho dù là họ có đến Elegante, tiệm bánh pizza yêu thích của họ trên đường số Sáu Mươi Chín, hay đến cửa hàng bánh mì vòng Bagel Boy trên đại lộ số Ba hoặc bất cứ đâu. Thi thoảng, họ còn đến mosque vào thứ Sáu nữa và tất cả ngồi chen chúc nhau ở phía sau chiếc Chevy 76 của Khaled, mắt dán chặt xuống sàn xe khi có chàng trai nào đó lướt qua. Trong lần hiếm hoi cô được đi một mình ra phố, băng qua đại lộ số Năm, dạo bước qua những người đàn ông và những người phụ nữ, Deya không cần phải hạ mắt xuống. Không có ai theo dõi cô cả. Nhưng như một bản năng, mắt cô vẫn chúi xuống cho dù cô muốn chúng phải ngước lên.

“Cháu không thể!” - Cuối cùng, Deya nói: “Ông bà cháu không cho phép cháu ra khỏi nhà một mình.”

Có một khoảng lặng dài: “Cô biết!”

“Làm sao cô biết ông bà cháu là người thế nào? Làm sao cô biết cháu sống ở đâu?”

“Cô không thể nói cho cháu nghe qua điện thoại được. Chúng ta phải gặp mặt.” - Cô ấy ngừng lại: “Cháu có thể trốn một buổi học được không? Điều đó khả thi không?”

“Cháu chưa bao giờ trốn học cả!” - Deya nói: “Mà ngay cả khi cháu có thể trốn đi chăng nữa, làm sao cháu biết là nó an toàn? Cháu còn không biết cô là ai.”

“Cô sẽ không bao giờ làm hại cháu.” - Người phụ nữ ấy mềm giọng lại và Deya nghĩ giọng cô ta nghe quen quen: “Tin cô đi, cô sẽ không bao giờ làm hại cháu.”

Deya biết giọng nói đó. Nhưng đó có phải là giọng của mẹ cô hay không? Thêm một lần nữa, cô biết suy nghĩ ấy là vô căn cứ nhưng Deya vẫn cố xem xét. Cô nhớ như in cái lần cuối cùng cô nghe tiếng Isra.

“Mẹ xin lỗi!” - Isra thì thầm, nhắc đi nhắc lại. Mẹ xin lỗi. Sau mười năm, Deya vẫn không biết mẹ cô đã xin lỗi vì điều gì.

“Mẹ?” - Từ ấy hấp tấp rời ra khỏi môi Deya.

“Gì cơ?”

“Đó có phải là mẹ không? Mẹ ơi?” - Deya gục xuống trong buồng vệ sinh. Có thể cô ấy là mẹ cô. Có thể lắm chứ. Lẽ nào bà ấy quay lại thật rồi. Lẽ nào bà ấy đã thay đổi. Lẽ nào bà ấy cảm thấy hối lỗi.

“Ôi! Deya ơi! Cô không phải là mẹ cháu.” - Giọng người phụ nữ ấy run lên: “Cô xin lỗi! Cô không có ý làm cháu buồn.”

Deya nghe thấy tiếng mình bật lên nức nở trước khi nhận ra mình đang khóc. Rồi điều tiếp theo cô biết là hai hàng nước mắt đã tuôn dài trên má mình. Cô đã cảm thấy yếu ớt và bất lực như thế nào, cô đã muốn có mẹ ra sao... cô đều không hề hay biết gì cho đến thời điểm này. Cô cố nuốt nước mắt. “Cháu xin lỗi!” - Deya nói.

“Cháu biết mẹ cháu đã chết. Cháu biết cả hai người đó đều đã chết.” Bên kia vẫn im lặng. “Cô là ai?” - Cuối cùng, Deya nói.

“Nghe này, Deya!” - Ngươi phụ nữ ấy nói: “Có một thứ cô cần nói cho cháu biết. Cố tìm cách đến hiệu sách. Nó quan trọng lắm.” Deya không nói gì và người phụ nữ ấy lại tiếp lời. “Và làm ơn..” - Cô ấy nói: “Làm ơn, dù cháu có làm gì, cũng đừng nói cho ông bà cháu biết. Cô sẽ giải thích cho cháu mọi thứ khi cô cháu mình gặp nhau nhưng đừng nói cho ai nhé. Ok?”

“Ok!”

“Cảm ơn cháu!” - Người phụ nữ nói: “Chúc cháu một ngày...”

“Khoan đã!” - Deya buột miệng.

“Gì hả cháu?”

“Cháu nên đến gặp cô khi nào?”

“Khi nào cũng được. Cô sẽ ở đây đợi cháu.”

❀ ❀ ❀

[1] Từ Islam thường được dịch chung là Hồi giáo. Trong tiếng Việt từ "Hồi giáo" có nghĩa là tôn giáo của người Hồi, bắt nguồn từ tên của dân tộc Hồi Hột, một dân tộc đã đưa đạo Islam vào Trung Quốc. (Trích "Khái Quát về Hồi Giáo" trên trang của Ban Tôn Giáo chính Phủ: http://btgcp.gov.vn/Plus.aspx/vi/News/38/0/162/0/954/Khai_quat_ve_Hoi_giao_ va_Hoi_giao_o_Viet_Nam), ND.

[2] Tiếng Ả Rập, là từ để chỉ khái niệm Hồi giáo dựa vào Thiên chúa hoặc "tin tưởng vào kế hoạch của Thiên Chúa".

[3] Ả Rập là một tộc người, còn đạo Hồi là một tôn giáo. Cho dù phần lớn người Ả Rập theo đạo Hồi, vẫn có một bộ phận thiểu số theo các tôn giáo khác. Một người Ả Rập có thể không theo đạo Hồi và một tín đồ Hồi giáo có thể không phải là người Ả Rập. Bản sắc văn hóa của người Ả Rập và đức tin Hồi giáo là hai phạm trù độc lập, tách biệt lẫn nhau, ND.

[4] Lời cầu nguyện cùng cộng đồng mỗi chiều thứ Sáu của người Hồi giáo, thay cho lời cầu nguyện thứ tư trong ngày, ND.

[5] Marshall Bruce Mathers III (sinh năm 1972), thường được biết đến với nghệ danh Eminem (thường được cách điệu là EMINƎM), là một nam rapper, người viết bài hát, nhà sản xuất thu âm và diễn viên người Mỹ. Eminem là một trong những nghệ sĩ có đĩa đơn bán chạy nhất Hoa Kỳ trong thập niên 2000.

[6] Một loại hormone tiết ra khi con người rơi vào trạng thái bị kích động, giận dữ hoặc quá vui mừng.