Đã có bậc hiền triết danh tiếng hơn tôi từng nhận xét rằng tai họa hiếm khi đi một mình. Điều này, tôi tin rằng, có thể thấy rõ ở những kẻ chẳng may bị phát hiện ra mấy thói gian xảo; bởi một khi đã lộ tẩy thì hiếm khi sự việc dừng lại cho đến khi phơi bày toàn bộ. Câu chuyện của tội nghiệp Tom cũng diễn ra đúng như vậy. Cậu vừa được tha thứ vì tội bán con ngựa, thì lại bị phát hiện ra rằng cách đó không lâu cậu đã bán một cuốn Kinh Thánh rất đẹp do ông Allworthy tặng, và số tiền thu được từ việc bán sách cũng đã bị cậu tiêu xài theo cách tương tự. Cậu chủ Blifil chính là người đã mua lại cuốn sách ấy, dẫu bản thân cậu ta vốn đã có sẵn một cuốn y hệt. Cậu mua một phần vì kính trọng kinh sách, phần vì tình bạn với Tom, không đành lòng để cuốn Kinh Thánh bị bán ra ngoài dòng họ với cái giá rẻ mạt bằng nửa giá trị thực. Do đó, chính cậu ta đã tự tay bỏ tiền ra trả đúng nửa giá ấy; bởi cậu là một thiếu niên vô cùng thận trọng và rất biết tiếc tiền, dành dụm được gần như từng xu mà ông Allworthy cho.
Một số người nổi tiếng là chỉ đọc được sách của chính mình. Trái lại, kể từ khi sở hữu cuốn Kinh Thánh này, cậu chủ Blifil chưa bao giờ dùng cuốn nào khác nữa. Thậm chí, người ta còn thấy cậu đọc nó thường xuyên hơn nhiều so với cuốn sách của chính mình trước kia. Nay, vì cậu thường xuyên nhờ Thwackum giải thích những đoạn khó hiểu, vị gia sư nọ vô tình chú ý đến tên của Tom được đề ở nhiều nơi trong sách. Điều này dẫn đến việc gặng hỏi, buộc cậu chủ Blifil phải khai ra toàn bộ sự việc.
Thwackum nhất quyết không để một tội ác dạng này — mà ông gọi là tội phạm thượng — trôi qua mà không bị trừng phạt. Do đó, ông lập tức tiến hành thi hành kỷ luật; và vẫn chưa thấy thỏa mãn với điều đó, trong buổi gặp mặt tiếp theo, ông đã báo lại tội ác quái gở này cho ông Allworthy, theo cách nhìn nhận của chính ông, đồng thời lên án Tom bằng những lời lẽ cay độc nhất và ví cậu với những kẻ buôn bán từng bị đuổi khỏi đền thờ.
Square lại nhìn nhận sự việc này theo một khía cạnh hoàn toàn khác. Ông cho rằng việc bán một cuốn sách chẳng có tội tình gì hơn hay kém việc bán những cuốn sách khác. Rằng việc bán Kinh Thánh là hoàn toàn hợp pháp theo mọi luật lệ của Thiên Chúa lẫn con người, và do đó chẳng có điều gì là bất hợp sự cả. Ông bảo Thwackum rằng sự quan tâm thái quá của ông trong dịp này khiến ông nhớ đến câu chuyện về một người phụ nữ vô cùng đạo đức, vì lòng tôn kính tôn giáo thuần túy, đã ăn cắp cuốn Bài giảng của Tillotson từ một người quen của bà.
Câu chuyện này khiến máu dồn cả lên mặt vị mục sư — vốn dĩ khuôn mặt ông ta đã chẳng lấy gì làm trắng trẻo cho cam; và ông định đáp trả lại với vẻ đầy bức xúc và giận dữ, nếu như bà Blifil, người đang có mặt trong cuộc tranh luận ấy, không lên tiếng can thiệp. Bà tuyên bố đứng hoàn toàn về phía ông Square. Quả thực, bà đã viện dẫn lý lẽ rất uyên bác để ủng hộ quan điểm của ông; và kết luận rằng nếu Tom có phạm lỗi gì, bà thú nhận con trai riêng của bà cũng tỏ ra chẳng kém phần có tội, bởi bà chẳng thấy có sự khác biệt nào giữa người mua và kẻ bán; cả hai đều đáng bị đuổi khỏi đền thờ như nhau.
Bà Blifil sau khi tuyên bố quan điểm của mình đã chấm dứt cuộc tranh luận. Niềm đắc thắng của Square suýt chút nữa khiến ông ta nghẹn lời, dẫu ông có cần lời đi chăng nữa; còn Thwackum, vì những lý do đã nhắc đến ở trên, không dám mạo hiểm làm bà phật ý, nên đành nghẹn đắng họng vì phẫn nộ. Về phần ông Allworthy, ông nói rằng vì đứa trẻ đã chịu phạt rồi nên ông sẽ không đưa ra ý kiến của mình trong dịp này; còn việc ông có giận cậu bé hay không, tôi đành phải để bạn đọc tự phỏng đoán lấy.
Chẳng bao lâu sau đó, một vụ kiện đã được Squire Western (vị địa chủ có lãnh địa xảy ra vụ bắn gà gô) đệ đơn chống lại người giữ trừng vì những hành vi phá hoại tương tự. Đây là một hoàn cảnh cực kỳ bất hạnh cho anh chàng giữ rừng, bởi nó không chỉ tự thân đe dọa đẩy anh đến bước đường cùng, mà thực chất còn ngăn cản ông Allworthy khôi phục lại sự sủng ái đối với anh: vì khi vị quý ông nọ đang đi dạo vào một buổi tối cùng cậu chủ Blifil và cậu thiếu niên Jones, Jones đã ranh mãnh dẫn ông đến nơi ở của Black George; nơi mà gia đình của kẻ khốn khổ ấy, tức vợ và các con anh, đang chìm trong mọi sự khốn cùng mà cái đói, cái rét và cảnh rách rưới có thể giáng xuống những sinh linh con người; bởi số tiền họ nhận được từ Jones đã bị những món nợ cũ ngốn sạch gần như toàn bộ.
Một cảnh tượng như thế chắc chắn không thể không lay động trái tim ông Allworthy. Ông lập tức đưa cho người mẹ hai đồng guinea, bảo bà mua quần áo cho các con. Người phụ nữ tội nghiệp bật khóc vì lòng tốt ấy, và trong lúc đang cảm ơn ông, đã không kìm nềm được việc bày tỏ lòng biết ơn đối với Tom; người mà theo lời bà, đã từ lâu cứu sống cả gia đình bà khỏi cảnh chết đói. “Chúng tôi,” bà nói, “chẳng có lấy một miếng để bỏ vào bụng, và những đứa trẻ tội nghiệp này cũng chẳng có lấy một mảnh giẻ che thân, nếu không có lòng tốt của cậu ấy ban phát cho.” Bởi quả thực, ngoài con ngựa và cuốn Kinh Thánh, Tom còn hy sinh cả một chiếc áo ngủ cùng nhiều thứ khác để giúp đỡ gia đình khốn khổ này.
Trên đường trở về nhà, Tom đã dùng toàn bộ tài hùng biện của mình để bày tỏ sự khốn cùng của những con người ấy cùng sự ăn năn hối cải của chính Black George; và cậu đã thành công đến mức ông Allworthy nói rằng ông nghĩ người đàn ông ấy đã chịu đựng đủ cho những lỗi lầm trong quá khứ; rằng ông sẽ tha thứ cho anh ta, và sẽ nghĩ ra cách nào đó để chu cấp cho anh cùng gia đình.
Jones vô cùng vui mừng trước tin này, đến nỗi dẫu trời đã tối mịt khi họ về đến nhà, cậu vẫn không kìm được mà quay lại suốt một dặm đường trong cơn mưa tầm tã để báo tin vui cho người phụ nữ tội nghiệp; nhưng giống như bao kẻ nhanh nhẩu đoảng khác trong việc loan tin, cậu chỉ rước lấy rắc rối là phải đi đính chính lại: bởi vận rủi của Black George đã chớp lấy ngay cơ hội vắng bóng của người bạn để đảo lộn mọi thứ một lần nữa.
