“Ôi sức khỏe quý giá!” cha tôi kêu lên, thốt ra một lời cảm thán trong khi lật các trang sách sang chương tiếp theo, “con còn quý hơn mọi vàng bạc châu báu; chính con là thứ mở rộng tâm hồn, khai mở mọi năng lực của nó để tiếp nhận tri thức và thưởng thức đức hạnh. Kẻ nào có được con, kẻ đó chẳng còn mong cầu gì hơn; và kẻ nào khốn khổ đến mức thiếu vắng con, kẻ đó cũng thiếu vắng mọi thứ trên đời.”
“Ta đã tóm gọn tất cả những gì cần nói về chủ đề quan trọng này vào một dung lượng rất nhỏ,” cha tôi nói, “vì vậy chúng ta sẽ đọc hết chương này.”
Cha tôi đọc như sau:
“Toàn bộ bí mật của sức khỏe phụ thuộc vào sự tranh đấu giành quyền kiểm soát thỏa đáng giữa hơi nóng gốc và hơi ẩm gốc” — “Tôi cho rằng ông đã chứng minh thực tế đó ở phần trên rồi chứ nhỉ,” Yorick nói. “Đủ rồi,” cha tôi đáp.
Nói đoạn, cha tôi gấp cuốn sách lại — không phải như thể ông quyết định không đọc nữa, vì ông vẫn giữ ngón trỏ của mình ở trang chương đó; cũng chẳng phải vì cáu bẳn — vì ông gấp sách lại rất từ tốn; ngón cái của ông đặt trên mặt bìa, trong khi ba ngón kia đỡ lấy mặt dưới, mà không hề dùng chút lực ép nào.
“Ta đã chứng minh chân lý của luận điểm đó,” cha tôi nói, gật đầu với Yorick, “một cách đầy đủ nhất ở chương trước rồi.”
Giờ đây, nếu có ai đó kể cho người trên cung trăng nghe rằng, một con người trên mặt đất đã viết một chương sách, chứng minh một cách đầy đủ rằng: Bí mật của mọi sức khỏe phụ thuộc vào sự tranh đấu giành quyền kiểm soát thỏa đáng giữa hơi nóng gốc và hơi ẩm gốc — và rằng ông ta đã xử lý vấn đề khéo léo đến mức, trong suốt cả chương đó, không có lấy một từ nào khô hay ướt bàn về hơi nóng gốc hay hơi ẩm gốc, — hoặc một âm tiết nào, dù là tán thành hay phản đối, trực tiếp hay gián tiếp, về sự tranh đấu giữa hai thế lực này trong bất kỳ phần nào của bộ máy cơ thể —
“Ôi Đấng Tạo Hóa vĩnh hằng của vạn vật!” — hắn sẽ kêu lên, đấm vào ngực bằng tay phải (nếu như hắn có tay) — “Ngài, Đấng có quyền năng và lòng nhân từ có thể mở rộng các năng lực của tạo vật lên đến mức độ tuyệt vời và hoàn hảo vô tận này, chúng con, những cư dân cung trăng, đã làm gì nên tội?”
