Có lẽ đặc điểm quan trọng nhất trong điệu nhảy của người Sioux chính là “chiếc áo hồn ma,” mà chúng ta đã nhắc tới và sẽ miêu tả chi tiết hơn ở phần sau. Do thiếu da nai, những chiếc áo này hầu như luôn được làm bằng vải trắng, được cắt may và trang trí theo phong cách của người da đỏ. Người Sioux không đeo bất kỳ vật bằng kim loại nào trong điệu nhảy, điểm này khác với các bộ lạc miền nam vốn đeo tất cả đồ trang sức bằng bạc Đức lộng lẫy nhất của họ trong những dịp như vậy. Người Sioux đôi khi cũng bắt đầu điệu nhảy vào buổi sáng, bên cạnh buổi chiều hoặc buổi tối. Một đặc điểm quan trọng khác không xuất hiện ở các bộ lạc miền nam, ngoại trừ người Kiowa, là cây gỗ được trồng ở trung tâm vòng tròn và được trang trí bằng lông vũ, động vật nhồi bông, cùng các dải vải.

Tại một buổi nhảy Hồn ma ở trại của No Water, gần Pine Ridge, theo lời kể của J. F. Asay, trước đây là một thương nhân tại trạm quản lý, những vũ công thoạt đầu đứng xếp hàng đối mặt với mặt trời, trong khi vị thủ lĩnh đứng đối mặt với họ, cất lời cầu nguyện và vung qua đầu họ “gậy hồn ma,” một cây gậy dài khoảng 6 sải tay, được trang trí bằng vải đỏ và những chiếc lông vũ cùng màu. Sau khi vung gậy qua đầu họ như vậy, ông quay mặt về phía mặt trời và đọc một lời cầu nguyện khác, rồi hàng người khép lại để tạo thành một vòng tròn quanh cái cây và điệu nhảy bắt đầu. Trong lúc cầu nguyện, một người phụ nữ đứng cạnh cây giơ một chiếc tẩu hướng về phía mặt trời, trong khi một người khác ở bên cạnh giơ ra vài (bốn?) mũi tên đã được tháo mũi nhọn.

Vào một dịp khác, tại một buổi nhảy Hồn ma cũng ở trại đó, bốn mũi tên có đầu bằng xương theo kiểu truyền thống đã được bắn vút lên không trung từ trung tâm vòng tròn rồi sau đó được nhặt lại và treo lên cây, cùng với chiếc cung, một vòng chơi trò chơi kèm gậy, cùng một cây gậy có hình thù kỳ lạ (gậy hồn ma chăng?). Xem bản vẽ cxi. Các nghi lễ nhịn ăn, sơn vẽ cơ thể và tắm hơi gắn liền với điệu nhảy Hồn ma của người Sioux đã được mô tả trước đó.

Bản miêu tả hay nhất về chính điệu nhảy cùng chiếc áo hồn ma do bà Z. A. Parker cung cấp, vào thời điểm đó bà là giáo viên tại khu bảo tồn Pine Ridge, khi viết về một điệu nhảy Hồn ma mà bà quan sát được trên con suối White Clay vào ngày 20 tháng 6 năm 1890. Chúng tôi xin trích dẫn chi tiết từ bài miêu tả của bà:

Chúng tôi lái xe đến địa điểm này vào khoảng 10 giờ rưỡi sáng trong một ngày tháng Mười đẹp trời. Chúng tôi bắt gặp những lều trại rải rác đây đó ở những vùng trũng, kín gió từ lâu trước khi đến bãi nhảy. Chẳng mấy chốc, chúng tôi thấy hơn ba trăm chiếc lều được xếp thành một vòng tròn, với một cây thông lớn ở chính giữa, được phủ kín bằng các dải vải đủ màu sắc, lông đại bàng, chim nhồi bông, móng vuốt và sừng—tất cả đều là vật phẩm dâng cúng Đấng Tối Cao. Các nghi lễ vừa mới bắt đầu. Ở trung tâm, quanh cây thông, các pháp sư của họ đã tề tựu; cùng với đó là những người may mắn từng có khải tượng, trong đó họ đã nhìn thấy và trò chuyện với những người bạn đã khuất. Một nhóm mười lăm người đã cất tiếng hát và bước đều hàng ngang, những người khác nối đuôi đi theo sau khi họ di chuyển. Sau khi đi quanh vòng tròn lều trại, họ rẽ vào trung tâm, nơi rất nhiều người đã tề tựu và đang ngồi trên mặt đất.

Tôi nghĩ họ mặc áo hồn ma hoặc trang phục hồn ma lần đầu tiên vào ngày hôm đó. Tôi nhận thấy tất cả những bộ trang phục này đều còn mới và được mặc bởi khoảng bảy mươi nam giới và bốn mươi phụ nữ. Vợ của một người đàn ông tên là Trở-về-từ-chuyến-trinh-sát từng thấy trong khải tượng rằng tất cả bạn bè của cô đều mặc một loại áo choàng tương tự, và khi tỉnh lại sau cơn xuất thần, cô liền gọi các phụ nữ lại để cùng may một số lượng lớn những y phục linh thiêng ấy. Chúng được làm bằng vải bông trắng. Trang phục của phụ nữ được cắt may giống như thường phục của họ, là một dạng áo choàng rộng với ống tay áo rộng thướt tha, được tô màu xanh ở cổ áo theo hình chiếc khăn tay ba góc, cùng hình mặt trăng, ngôi sao, chim muông v.v., đan xen với lông vũ thật được vẽ lên phần eo và tay áo. Khi nhảy múa, họ quấn khăn choàng quanh eo, thả dài xuống cách mặt đất chừng 3 inch, với phần tua rua ở mép dưới. Trên mái tóc, gần đỉnh đầu, người ta buộc một chiếc lông vũ. Tôi nhận thấy hoàn toàn vắng bóng các loại đồ trang sức bằng hạt cườm, và vì biết rõ tính hay khoe khoang cùng sở thích của họ đối với những thứ ấy, tôi đã tự hỏi tại sao lại như vậy. Khi dò hỏi, tôi phát hiện ra rằng họ đã vứt bỏ mọi thứ có thể do người da trắng làm ra.

Áo hồn ma dành cho nam giới được làm từ cùng một chất liệu—áo và quần bó được sơn màu đỏ. Một số quần bó được vẽ các sọc dọc chạy từ trên xuống dưới, số khác lại chạy vòng quanh. Áo được sơn màu xanh quanh cổ, và toàn bộ trang phục được điểm xuyết một cách kỳ lạ bằng hình ảnh chim chông, cung tên, mặt trời, mặt trăng, ngôi sao và mọi thứ họ nhìn thấy trong tự nhiên. Dọc theo mặt ngoài của tay áo là những hàng lông vũ được buộc bằng phần ống lông và để bay phấp phới trong gió, cùng một hàng quanh cổ và chạy dọc mặt ngoài quần bó. Tôi nhận thấy một số người có chim nhồi bông, đầu sóc v.v., được buộc vào mái tóc dài của họ. Khuôn mặt của tất cả mọi người đều được tô sơn đỏ với hình trăng khuyết màu đen trên trán hoặc trên một bên má.

Khi đám đông tụ tập quanh cây thông, vị đại tư tế hay chủ lễ bắt đầu bài phát biểu, đưa ra cho họ những chỉ dẫn về khúc ca và các vấn đề khác. Sau khi ông nói chuyện khoảng mười lăm phút, họ đứng dậy và xếp thành một vòng tròn. Theo ước chừng gần đúng nhất của tôi, có khoảng từ ba đến bốn trăm người. Người này đứng ngay sau người kia, mỗi người đặt tay lên vai người đứng trước. Sau khi đi bộ vòng quanh vài lần, vừa đi vừa hát vang câu “Cha ơi, con đến,” họ ngừng di chuyển nhưng vẫn giữ nguyên vòng tròn, rồi cất lên những tiếng kêu cứu thảm thiết và xé lòng nhất mà tôi từng nghe—họ khóc lóc, rên rỉ, than van và thét lên niềm đau đớn của mình, đồng thời gọi tên những người bạn và người thân đã khuất, nhúng tay vốc đầy bụi dưới chân, xoa lên tay rồi tung lên đầu. Cuối cùng, họ ngước mắt lên trời, hai tay chắp cao qua đầu, đứng thẳng và hoàn toàn bất động, khẩn cầu sức mạnh của Đấng Tối Cao cho phép họ được nhìn thấy và trò chuyện với những người thân đã qua đời của mình. Nghi lễ này kéo dài khoảng mười lăm phút, sau đó tất cả ngồi phịch xuống chỗ của mình và lắng nghe một bài phát biểu khác, thứ mà tôi không hiểu nhưng sau đó được biết đó là những lời khích lệ và lời hứa chắc chắn về sự giáng thế của đấng cứu thế.

Khi họ đứng dậy lần nữa, họ mở rộng vòng tròn bằng cách quay mặt vào trung tâm, nắm tay nhau và di chuyển theo kiểu của trẻ em đi học trong trò chơi “lỗ kim.” Và lúc ấy, sự phấn khích tột độ bắt đầu. Họ lao đi nhanh nhất có thể, tay chuyển động từ bên này sang bên khác, thân hình lắc lư, cánh tay cùng đôi bàn tay nắm chặt vào tay người hàng xóm cứ vung đi vung lại bằng hết sức lực. Nếu có ai đó yếu ớt hơn, suýt ngã, người đó sẽ được giật xốc lên và kéo về đúng vị trí cho đến khi cơ thể kiệt sức. Mặt đất đã bị xới tung và mòn đi bởi vô số bước chân, khiến lớp bụi mịn như bột nằm tơi tả và xốp độ dày chừng hai đến ba inch. Gió thổi mạnh đôi khi cuốn lớp bụi lên, bao trùm lấy các vũ công và che khuất họ khỏi tầm mắt. Trong vòng tròn có cả đàn ông, phụ nữ và trẻ em; người khỏe mạnh cường tráng, người mắc bệnh lao gầy yếu, và cả những kẻ đang cận kề cửa tử. Họ tin rằng những ai đang đau ốm sẽ được chữa lành nếu tham gia điệu nhảy và chìm vào trạng thái vô thức. Ngay từ đầu, họ đã cất tiếng hát theo một giai điệu đơn điệu với câu ca—

Cha ơi, con đến;

Mẹ ơi, con đến;

Anh em ơi, con đến;

Cha ơi, xin hãy trả lại cho chúng con những mũi tên.

Tất cả những câu đó họ lặp đi lặp lại cho đến khi người này rồi đến người khác bứt ra khỏi vòng tròn, lảo đảo bước đi rồi ngã quỵ xuống. Một người phụ nữ ngã cách chỗ tôi chỉ vài bước chân. Cô ấy bước về phía chúng tôi, mái tóc bay lòa xòa trên khuôn mặt tím tái, trông như thể máu sắp phá vỡ mạch máu mà trào ra; đôi tay và cánh tay quơ quào điên cuồng; mỗi nhịp thở là một tiếng thở hổn hển và rên rỉ; rồi cô ngã ngửa ra sau, đổ sập xuống như một khúc gỗ. Tôi bước lại gần khi cô nằm đó bất động, nhưng từng thớ cơ vẫn đang giật giật và rung lên bần bật. Cô dường như hoàn toàn bất tỉnh. Một số đàn ông và vài phụ nữ chạy nhảy, bước cao chân và khua khoắng tay chân một cách đáng sợ. Một số người sau đó kể lại với tôi rằng họ có cảm giác như mặt đất đang dâng lên về phía họ và sắp đập vào mặt họ. Những người khác thì ngã gục ngay tại chỗ họ đang đứng. Một phụ nữ ngã ngay vào trong vòng tròn, và chồng cô bước ra đứng che phía trên để ngăn mọi người không dẫm đạp lên người cô. Không ai màng đến những kẻ đã ngã hay để ý gì đến họ, ngoại trừ việc giữ cho đám đông tránh xa ra.

Họ tiếp tục nhảy múa cho đến khi có tới đúng 100 người nằm bất tỉnh. Sau đó họ dừng lại và ngồi xuống thành vòng tròn, và khi từng người tỉnh lại sau cơn xuất thần, họ được đưa vào trung tâm vòng tròn để kể lại trải nghiệm của mình. Mỗi người kể câu chuyện của mình cho pháp sư nghe và ông ta hô to nó lại cho đám đông. Cứ mười người thì không có nổi một người nhận là mình đã nhìn thấy gì. Tôi hỏi một người da đỏ—một anh chàng cao lớn, khỏe mạnh, thẳng người như mũi tên—rằng trải nghiệm của anh ta thế nào. Anh ta nói anh thấy một con đại bàng đang bay về phía mình. Nó bay vòng tròn, ngày càng đến gần hơn cho đến khi anh đưa tay ra để bắt lấy nó, thì nó biến mất. Tôi hỏi anh nghĩ gì về điều đó. “Lời nói dối to tát,” anh ta đáp. Qua trò chuyện với họ, tôi nhận thấy không đến một phần hai mươi số người tin vào điều đó. Sau khi nghỉ ngơi một lúc, họ lại tiếp tục thực hiện nghi thức tương tự, có lẽ ba lần một ngày. Họ thực hành nhịn ăn, và mỗi buổi sáng, những ai tham gia điệu nhảy đều bắt buộc phải ngâm mình dưới con suối. (Comr., 44.)

918