Nói "Triệu Tân Mi của hiệp khách", vốn không phải nói Triệu Tân Mi thuộc về vị hiệp khách nào, chẳng qua là đem anh ta và hiệp khách kéo vào một vài mối quan hệ mà thôi. Giống như chúng ta nói "Phương Hồng Tiệm của Trần Đạo Minh", tuyệt đối không phải nói Phương Hồng Tiệm thuộc về Trần Đạo Minh, mà là kéo hai cái tên này lại gần nhau thêm một chút. Bởi vì Phương Hồng Tiệm trong lòng mọi người mang gương mặt của Trần Đạo Minh, họ thích diễn xuất của Trần Đạo Minh nên mới xem "Vi Thành", nhìn thấy sự lúng túng của Phương Hồng Tiệm thì không khỏi nhớ lại mái tóc chẻ ngôi chải keo bóng loáng của Trần Đạo Minh.
Đối với tôi, bởi vì vẫn còn chút vương vấn với hiệp khách, thế nên không kìm được mà trăm phương nghìn kế phóng đại một chút tính cách của Triệu Tân Mi thành tinh thần hiệp khách, rồi viết nên đoạn văn này.
Hai đoạn trên thực ra là đang mô phỏng bốn nhịp văn trong "Vi Thành", chẳng có mục đích gì cả, chỉ là thích cái phong cách tùy tay nhặt nhạnh vài câu là thành tiểu thuyết khi viết sách của cụ tiền bối họ Tiền.
Từ trước đến nay vẫn khá thích cuốn sách "Vi Thành" của cụ Tiền Chung Thư, đã đọc ba lần. Lần đầu tiên là hồi đại học, thích xem những trò cười của Phương Hồng Tiệm trong câu chuyện. Hồi đó thích văn cổ, đọc đến những lời sắc sảo trong thư từ qua lại giữa cha con Phương Hồng Tiệm mà cười đến đứt cả ruột; Lần thứ hai là vào lúc cụ Tiền Chung Thư qua đời, vương vấn tâm trạng lúc ngắm nhìn cô Đường ấy, đọc đến câu "Cô biết trong hộp là thư của mình, không muốn mở ra, hình như chiếc hộp không mở, mình vẫn chưa hoàn toàn rạn nứt với anh ta, hễ mở ra là có đủ bằng chứng rành rành để tuyệt giao với anh ta", không khỏi chạnh lòng suốt một thời gian dài; Lần xem gần đây nhất là cách đây mấy hôm, câu chuyện vốn dĩ đã rất quen thuộc rồi, liền đọc sự bất đắc dĩ mang phong vị hiệp khách của Triệu Tân Mi và sự bất đắc dĩ không mang phong vị hiệp khách của Phương Hồng Tiệm.
Nói đến hiệp khách thì phải dính dáng đến lý luận của phái Mặc gia. Ở đây oán trách hai câu, sự sa mạc hóa văn hóa khiến cho con người ta bắt đầu cảm thấy mơ hồ về nguồn gốc dòng chảy của hiệp khách. Nhắc đến Mặc gia, đoán chừng phần lớn mọi người chỉ biết từng có một nhà tư tưởng thời Tiên Tần như thế, còn những ai đọc truyện của Huỳnh Dị sẽ tơ tưởng vẩn vơ mà nhìn thấy một vị Cự tử võ công cao cường. Nhưng thực ra mà nói, Mặc Tử vốn không chủ trương trừ gian dược yếu. Ông chỉ nghĩ nhiều hơn đến kiêm ái và phi công, ông mường tượng ra một xã hội mà mọi người yêu thương lẫn nhau, đồng thời nhấn mạnh việc "thượng lực" dùng sức mạnh của chính mình để thực hiện nó. Cứ đà này mà nói, Mặc Tử hẳn là một người rất tự do. Ông tồn tại vì lý tưởng và mục tiêu của chính mình, mặc dù hai từ này có vẻ vô vọng, nhưng quả thực có người rất vương vấn chúng. Giống như các nhà sư tụng niệm A-di-đà-phật vậy, những người theo chủ nghĩa lý tưởng nói về lý tưởng, ai nấy đều phải có một lý do để tiếp tục tồn tại.
Mặc Tử chắc đã không ngờ rằng, hơn hai nghìn năm sau lại có một người tên là Cổ Long, tác phẩm của Cổ Long được một số người có văn hóa hoặc không có văn hóa yêu thích, hơn nữa còn ca ngợi ông tràn ngập nhân cách tự do của hiệp khách. Ban đầu tôi vốn không thể hiểu cái gọi là nhân cách tự do và hiệp khách có quan hệ gì với nhau, nhưng sau này nghĩ lại thì liền thấy nhẹ lòng, chí ít thì Mặc hiệp và những người theo chủ nghĩa nhân cách tự do đều cất giữ một mục tiêu lý tưởng hóa trong thâm tâm và "thượng lực" để thực hiện nó.
Họ chẳng màng đến thế giới vây khốn như thành quách xung quanh.
Triệu Tân Mi và Phương Hồng Tiệm hoàn toàn khác nhau, họ tuy cùng cảnh ngộ nhưng lại chẳng đồng cảm với nhau. Khi Phương Hồng Tiệm đa tình nhìn cô Tiêu ra đi, ứng phó với ánh mắt đưa tình nửa nóng nửa lạnh của cô Tô, tranh thủ thời gian giải lao ở văn phòng để viết thư tình cho cô Đường, thì trong mắt Triệu Tân Mi chỉ có Tô Văn Vận, mặc dù anh ta đại khái cũng lờ mờ nhận ra cô Tô yêu là Phương Hồng Tiệm.
Mặc dù vết thương lòng cuối cùng của cô Tô khiến cô không tiếc gả cho một gã nam nhân ngốc nghếch để khỏa lấp sự trống trải, thế nhưng mối tơ lòng ba mươi năm của Triệu Tân Mi lại chưa từng được gỡ bỏ. Yêu một người ba mươi năm không phải chuyện dễ dàng, chí ít thì đến tận bây giờ tôi vẫn hoài nghi bản thân xem mình có ưu điểm này hay không. Thế nhưng Triệu Tân Mi vào lúc hơn ba mươi tuổi đã sở hữu đặc trưng tiêu chuẩn của người theo chủ nghĩa lý tưởng này rồi. Triệu Tân Mi không chỉ có lý tưởng này, mà quả thực còn nỗ lực để thực hiện nó, thế nên cuối cùng anh ta đã trở nên thân mật đến mức thất lễ với thái thái họ Uông. Trong sách không hề nói cho chúng ta biết thái thái họ Uông và Tô Văn Vận rốt cuộc giống nhau đến mức nào, thế nhưng Phương Hồng Tiệm thì chưa từng nhìn ra. Chỉ có vị Triệu Tân Mi vốn dĩ vóc người mập mạp thích cười lớn ấy bỗng nhiên trở nên nhạy cảm: "Cậu không thấy cô ấy có chút giống Văn Vận sao?" Khi khói lửa chiến tranh ngập trời, rõ ràng biết đối phương là người đã có chồng, lại không tiếc vì một lý do như vậy mà vượt qua giới hạn, Triệu Tân Mi không thể coi là không "thượng lực" cho được. Vì cái giấc mộng tình yêu kéo dài ba mươi năm không tỉnh về cô Tô ấy, anh ta đã dứt khoát rũ bỏ mọi ánh mắt xung quanh, lén lút đi thổ lộ với thái thái họ Uông. Mặc dù lén lút, nhưng chí ít anh ta vẫn có lá gan này, so với Phương Hồng Tiệm, hành động lần này của Triệu Tân Mi e rằng không chỉ ngốc nghếch mà còn lớn mật tày trời. Lúc Phương Hồng Tiệm tán tỉnh cô Tiêu, còn biết bản thân chỉ muốn cô ta chứ không phải yêu cô ta. Còn Triệu Tân Mi lại lao đầu vào sự tương đồng giữa thái thái họ Uông và Tô Văn Vận. Vì cái hy vọng tính ra vô cùng đáng thương này, Triệu Tân Mi đành phải trốn chạy đến Trùng Khánh.
Vây thành quả nhiên là một cái thành, mỗi một con người trong vây thành đều quy củ tuân thủ các chuẩn mực bề ngoài và ranh giới lợi ích, tôi cho rằng trong toàn bộ cuốn sách chỉ có vỏn vẹn hai người hơi vượt qua ranh giới của vây thành — Triệu Tân Mi và chính cụ Tiền Chung Thư.
Triệu Tân Mi đã phá vỡ vây thành, mặc dù vì thế mà anh ta đành phải trốn chạy đến Trùng Khánh nhận một chức vụ mới. Sau khi thể hiện tinh thần tự do của hiệp khách một cách chẳng mấy hào phóng cho lắm, anh ta vội vã tháo chạy, không biết có thể coi là bi ai của tinh thần hiệp khách hay không.
Tôi không biết cụ Tiền Chung Thư tại sao lại viết về Triệu Tân Mi, sự tồn tại của anh ta khiến cuốn sách này cuối cùng đã rũ bỏ được một tông màu xám chí mạng để có thêm một chút sắc hồng vui tươi. Triệu Tân Mi là người trượng nghĩa, giống như việc anh ta giúp đỡ Phương Hồng Tiệm, chăm sóc Tôn Nhu Gia; Triệu Tân Mi cũng là người có lý tưởng, giống như sự ái mộ của anh ta dành cho cô Tô; Triệu Tân Mi còn rất biết thấu hiểu người khác, anh ta có thể thấu cảm sự túng quẫn có gia có thất của những người như Lý Mễ Đình mà đề xuất hành trình sau này hoàn toàn do họ sắp xếp; Triệu Tân Mi lại rất thông minh, anh ta có thể phân tích suy nghĩ và hình thức của rất nhiều người, tất nhiên là không bao gồm cô Tô; cuối cùng, Triệu Tân Mi là một người dũng cảm, anh ta giống đàn ông hơn Phương Hồng Tiệm.
Trong toàn bộ cuốn sách, chỉ có một mình Triệu Tân Mi là có dũng khí phá vỡ thành quách xung quanh để theo đuổi một giấc mộng ảo ảnh, cho nên bỗng chốc tôi cảm thấy trên người anh ta có một thứ tinh thần hiệp khách tự do, dẫu cho chỉ có một chút ít.
Thế nhưng, Triệu Tân Mi cuối cùng lại là người thất vọng, bất đắc dĩ, và không gặp thời.
"Tôi khuyên cậu đừng từ chối. Giả sử tôi cũng kết hôn rồi, đến lúc đó, muốn cho bạn bè mượn tiền cũng chẳng có chút tự do nào cả." Đây là câu nói bất đắc dĩ nhất mà Triệu Tân Mi nói trong sách ư? Có lẽ vậy.
Cuối cùng cô Tô cũng chẳng thèm quay về bên anh ta, mặc dù cô ấy vẫn thường xuyên đến thăm anh ta, thỉnh thoảng lại khơi gợi lên chút ít tình cảm trước kia. Thế nhưng Triệu Tân Mi cuối cùng lại chuẩn bị dùng hôn nhân – chiếc vây thành to lớn nhất để bao bọc lấy bản thân.
"Tân Mi rất thích cô gái đó, chuyện này nhìn là biết ngay, thế nhưng hình như không phải là tình yêu nhiệt liệt, bằng không, lúc anh ta nhắc đến cô ấy sẽ không mang cái giọng điệu hài hước như thế. Đối với cô ấy, có lẽ anh ta cũng giống như mình đối với Nhu Gia, có thể thấy kết hôn vốn chẳng cần tình yêu quá vĩ đại, đối phương không chán ghét nhau là đã đủ tư bản để kết hôn rồi."
Đây là lời trong lòng của Phương Hồng Tiệm, một cặp bạn thân cạ cứng, một người có chút tình hiệp và một người chưa từng có tình hiệp, cuối cùng lại bước lên cùng một con đường, chút tự do cuối cùng của hiệp khách đã sụp đổ dưới chân vây thành.
Nhưng cuối cùng Triệu Tân Mi lại nói: "Tôi đối với cô ta rất nhạt nhẽo." Coi như là đánh giá cuối cùng dành cho cô Tô, thế nhưng tôi lại chẳng tin, dù nhìn thế nào đi nữa, Triệu Tân Mi cũng đang thốt lên câu này với vẻ bất đắc dĩ và trầm uất. Đối với lý tưởng mang tên cô Tô ấy, trong lòng Triệu Tân Mi chắc vẫn có chút nhói đau chứ nhỉ?
Cuối cùng tiện thể nhắc đến cô Đường. Vây Thành ban đầu là do Sử Lan Nha đóng vai cô Đường, xem xong cứ nhớ hoài không quên, trên thực tế không phải cảm thấy Sử Lan Nha xinh đẹp, thậm chí còn chẳng nhớ rõ dung mạo của cô ấy, ấn tượng trong tôi nhiều hơn vẫn là cô Đường do chính cụ Tiền Chung Thư miêu tả. Sở dĩ vẫn còn ấn tượng với Sử Lan Nha, phần lớn phải công nhận thần thái mà cụ Tiền ban cho nhân vật này.
Cô Đường rất tốt, nhưng cô Đường lại chẳng có lý do xuất hiện đầy đủ, trông không giống người trong thế giới vây thành, đại khái là hiện thân của người phụ nữ lý tưởng theo lời cụ Tiền.
"Cô Đường hận không thể nói: 'Anh tại sao không biện hộ chứ? Em sẽ tin anh mà', thế nhưng lại chỉ nói: 'Vậy hẹn gặp lại nhé'."
Cô Đường là cô gái đáng yêu nhất trong cuốn sách này, nhưng cô ấy cũng đang ở trong một chiếc vây thành nào đó.
Đọc lại "Vi Thành", khoảng thời gian bảy năm đã trôi qua, cụ Tiền Chung Thư cũng đã qua đời. Nếu Phương Hồng Tiệm là hình bóng phản chiếu của chính cụ Tiền, tôi rất muốn biết nguyên mẫu của Triệu Tân Mi rốt cuộc là ai, tôi tuy không thể biến thành Triệu Tân Mi, nhưng cũng rất hy vọng có được một người bạn như thế.
