Việt Nam Thư Quán - Thư viện Online

Rất lâu sau khi rời khỏi St. Louis, có một buổi chiều, tôi bỗng nhiên mơ thấy một giấc mơ về nơi đó.

Trong mơ, tôi đi trên những con đường của St. Louis. Lúc chập choạng tối, trời âm u, thưa thớt người qua lại trên đường, những ngọn đèn đường lần lượt thắp lên, bị bao bọc trong màn sương xám, tựa như những viên trân châu nổi lên giữa đại hải xám ngắt, trong mỗi hạt trân châu lại giam cầm một nàng tiên cá.

Trong mơ, tôi vẫn có thể nhớ rằng mình đã rời khỏi thành phố đó từ rất lâu rồi, vì sao lại quay về thì tôi không biết. Bạn bè của tôi lần lượt tốt nghiệp rời khỏi thành phố ấy, ở đó không còn nơi nào để tôi đặt chân đến nữa.

Cảm giác phiêu bạt ấy, cảm giác phiêu bạt không thể diễn tả bằng lời, cuồn cuộn như màn sương xám xung quanh. Rất nhiều năm sau, cô ấy lại quay về.

Cảm giác này là tất cả đều chưa thể biết trước, tất cả đều không chắc chắn, giây phút tiếp theo sẽ đi đâu, ở nơi đó một mình ăn xong bữa tối của ngày hôm nay, tối nay ngủ ở chỗ nào, đều không hay biết. Tôi ngẫm nghĩ nguyên nhân mình quay lại đây, hình như là tôi sắp đi học đại học ở một thành phố bên cạnh, lại hình như là giá nhà ở Bắc Kinh đã quá cao, chi bằng đến St. Louis mua một căn nhà yên tĩnh một thời gian.

Tôi bước đi dọc theo con đường, đi đến một nơi náo nhiệt. Trong mơ chính là kỳ diệu như vậy, bỗng chốc đã trở nên náo nhiệt, xung quanh người qua kẻ lại.

Tôi dừng bước, phía trước có một cô gái cũng dừng bước. Cô ấy đột nhiên chui từ trong đám đông ra, mái tóc dài xõa tung, nhìn tôi. Tôi chợt nhận ra mình có quen cô ấy, ở thành phố này, cô ấy là người duy nhất tôi quen.

“Cậu vẫn nhớ tớ là ai chứ?” Cô ấy nhảy chân sừng sã đến trước mặt tôi, đầy vẻ hân hoan.

“Sao cậu cũng đến đây vậy?” Tôi nói. Kỳ thực tôi đã không nhớ cô ấy là ai rồi, chỉ lờ mờ nhớ hình như đã từng nói chuyện với cô ấy, ở trong hiện thực? Trên QQ? Gần đây hay là từ rất lâu trước kia? Tôi không gọi nổi tên cô ấy, cho nên có chút lo lắng, sợ rằng cô ấy phát hiện ra sẽ thất vọng.

Chúng tôi đứng đối diện nhau vài giây, đại khái là kiểu tương ngộ bất ngờ này khiến người ta cảm thấy rất hiếm có, cho nên chúng tôi mở rộng vòng tay ôm nhau một cái. Vóc dáng của cô ấy hoàn toàn không giống như nam giới thường kỳ vọng là ấm áp và mềm mại, ngược lại phảng phất một làn hơi thở vừa xa lạ lại vừa quen thuộc. Chúng tôi ôm nhau đứng giữa đám đông, tôi lại một lát sau bắt đầu lo lắng, nếu chốc nữa cô ấy phát hiện ra tôi thậm chí còn không gọi nổi tên cô ấy, thì sẽ lúng túng biết bao.

“Cậu ở đâu?” Tôi hỏi.

“Ở gần đây thôi,” cô ấy nói, mang vẻ mặt của một thiếu nữ nhà bên, trên người hình như mặc một chiếc áo phông rộng và một chiếc quần bò bạc màu, “Tớ thuê một căn phòng ở gần đây, ra ngoài mua chút đồ.”

“Ồ, tớ cũng phải mua chút đồ.” Tôi nói.

Ngay bên cạnh là một siêu thị, tôi mua chút đồ gì đó, cô ấy mua một cây kem. Lúc trả tiền, tôi móc thẻ tín dụng ra nói chỉ có một cây kem thôi, để tớ thanh toán cho.

“Ừ!” Cô ấy gật đầu với vẻ điệu bộ của người quen cũ, không khách sáo với tôi.

“Hiếm có khó tìm mới gặp ở đây, tối nay đến Blueberry Hill uống chút gì nhé?” Tôi thốt lên, xong xuôi thì hơi hối hận, lời mời này trông có vẻ hơi đường đột.

Cô ấy là ai? Bây giờ đang sống cuộc sống thế nào? Sống cùng người nhà? Sống cùng bạn trai? Vẫn đang đi học? Hoặc giả giống như tôi không biết vì nguyên nhân gì mà đến đây? Tôi đều không biết.

Tôi vẫn nhớ Blueberry Hill là một trong những quán bar suýt soát là tốt nhất ở thành phố miền Trung tĩnh lặng này, làm bánh hamburger vị không tồi, cũng bán rượu táo và cocktail, nhưng giống như phần lớn quán bar ở khu giáo hội, nó mười giờ là đóng cửa, không giống như quán bar đêm nào cũng ca múa mừng vui mà người Trung Quốc thường hiểu, nó giống một phòng khách công cộng trong thành phố tịch mịch này hơn.

“Được chứ.” Cô ấy mỉm cười nói.

Tôi đặt thẻ tín dụng lên quầy thu ngân, cô ấy xuyên qua đám đông bước ra ngoài.

Tôi muốn gọi tên cô ấy, nhưng tôi không biết tên cô ấy, cô ấy đẩy cửa siêu thị, biến mất trong màn sương xám bên ngoài.

Tôi lao ra khỏi cánh cửa đó, dòng người nườm nượp lướt qua vai tôi, tôi nhìn về phía trước nhìn về phía sau, đều không có bóng dáng cô ấy.

Cứ như vậy mà mất liên lạc, gặp gỡ đơn giản như thế, rồi lại chia ly đơn giản nhường ấy, trông có vẻ như chỉ vì cô ấy đi quá nhanh, còn tôi thì bị một chiếc quầy thu ngân níu chân lại.

Bên cạnh có một chiếc ghế dài, tôi quyết định ngồi xuống đợi cô ấy, đợi cô ấy tìm được đường quay lại.

Tôi đợi rất lâu, cho đến khi đèn đều tối thẳm, người thưa thớt dần, họ về nhà ăn cơm rồi, thế nhưng cô ấy không xuất hiện lần nữa.

Tôi đứng dậy, đối mặt với màn sương xám, tôi nhớ lại chúng ta có hẹn tối nay cùng uống một chén ở Blueberry Hill, nhưng tôi chợt phát hiện ra ở thành phố này, tôi đã không thể tìm thấy quán bar quen thuộc đó nữa.

Một buổi chiều âm u, tôi mở mắt trên giường, hồi tưởng lại giấc mơ rõ ràng như một bộ phim cũ này, không nói rõ được cảm giác trong lòng.

Năm hai mươi tuổi tôi đến St. Louis, học lấy học vị tiến sĩ tại "Học viện Nghệ thuật và Khoa học" của Washington University in St. Louis, năm hai mươi bảy tuổi thì rời khỏi nơi đó. Trọn vẹn năm năm rưỡi, tôi sống giữa đoàn khí lạnh Canada mùa đông và đoàn khí nóng vịnh Mexico mùa hè.

Nơi đó từng là một đại đô thị, lớn thứ ba nước Mỹ, mệnh danh là "Cánh cửa Tây tiến". Trong thời đại đại khai hoang, những con tàu hơi nước chở đầy những kẻ khai hoang xuất phát từ đây, dọc theo sông Missouri và sông Mississippi, Tây tiến, Tây tiến, Tây tiến. Đó là thời đại hoàng kim của St. Louis, mạng lưới đường cao tốc và máy bay phản lực chưa trở thành chủ đạo giao thông của Mỹ, hai con sông dồi dào nước là con đường tự nhiên, theo những con tàu hơi nước kiểu mới đó, tài nguyên đổ về đây, những thuyền trưởng tàu hơi nước dũng cảm, những phu bốc vác vạm vỡ, thương nhân đến từ châu Âu, những cô gái quán bar nóng bỏng, thuốc lá, dầu mỡ, bông dài, súng hỏa mai……

George R. R. Martin có một bộ tiểu thuyết ma cà rồng tên là 《Giấc mơ đêm hè》, bên trong miêu tả bờ sông Mississippi lúc bấy giờ. Trong thời đại thuộc về St. Louis ấy, tiếng còi tàu hơi nước thi nhau vang lên tựa như một khúc tiến quân, trên bến cảng sục sôi khí thế, thân nhiệt và mùi cơ thể của nam nữ bốc hơi vào nhau, đôi giày da bò của người đàn ông lấp lánh ánh sáng, chiếc khuyên tai bên tai người phụ nữ cũng lấp lánh ánh sáng, ma cà rồng giấu chiếc răng nanh vô thanh vô tức lộ nụ cười trong đám đông.

Quả thực là một thời đại hoa lệ.

Trăm năm sau, tôi đặt chân đến St. Louis, thời đại đó đã lùi xa. Tôi đứng bên bờ sông không một bóng người, nhìn ngẩn ngơ giữa đàn mòng biển chao lượn, chiếc tàu hơi nước cuối cùng cô độc trong ánh chiều tà.

Khi sống ở đó, tôi vốn không thích St. Louis. Sau khi rời đi, tôi cũng rất ít khi hoài niệm nó.

Dùng lời của một học sinh người Việt Nam tên là Koi của tôi mà nói, thành phố này vô cùng boring. Ý là nhàm chán.

St. Louis không có mấy tòa cao ốc chọc trời, downtown quy mô rất hạn hẹp sau khi màn đêm buông xuống hoang vắng không một bóng người, ban ngày dòng người tấp nập qua lại những tòa nhà đến tối lại đứng sừng sững như những khối đá lớn đen ngòm trong màn đêm, không một ô cửa sổ nào có ánh đèn, trên đường không có xe, đèn xe chiếu ra một vẻ hoang lương, thỉnh thoảng hàm răng của kẻ ăn mày ven đường phản chiếu ánh sáng trắng sâm nghiêm. Tôi từng lái xe vào ban đêm đến nhà ga xe lửa từ lâu đã phế khí ở downtown, nhưng có ý nghĩa trọng đại trong lịch sử nước Mỹ, kiến trúc sắt thép màu đen vút lên trời cao, phảng phất như những con rắn sắt đan xen giữa không trung. Nhìn từ trong màn đêm, chúng giăng nanh múa vuốt đến từ nền văn minh cổ xưa hoặc một hành tinh khác. Lấy nhà ga xe lửa đó làm bản thảo, tôi đã viết thiên ngoại truyện 《Thiên quốc đang cháy》 của 《Bão bướm》.

Hàng chục thị trấn lớn nhỏ nối liền với downtown, ví dụ như St. Charles, ví dụ như Rock Hill, những thị trấn này đa số do một trung tâm mua sắm, mấy khu dân cư, mấy quán ăn và một con đường thương mại cấu thành, gộp lại cộng thêm downtown, chúng tôi gọi nó là Đại St. Louis (The Great St. Louis). Nhưng diện tích chiếm đất lớn như vậy, Đại St. Louis Great như vậy thế mà chỉ có hai triệu nhân khẩu, so sánh với mảnh đất bé nhỏ Thiên Thông Uyển ở Bắc Kinh lại sinh sống gần một triệu người.

St. Louis là một thành phố đã già cỗi, núi rừng vô tận, những biệt thự gạch đỏ che khuất dưới những tán cây, cảnh sông khoáng đạt tịch mịch, những thứ này đều rất đẹp, nhưng tôi đều không thích.

Tôi thích New York, thích nơi đông người, cho dù yên tĩnh thì cũng phải yên tĩnh ở nơi đông người, bằng không sẽ cảm thấy bất an.

Tôi học chính là cái sở Washington University in St. Louis đó, Đại học Washington, là một trường đại học tư thục quý tộc theo đúng nghĩa đen, nó sở hữu một đội ngũ giảng viên giống như Hogwarts, từng sản sinh ra hơn hai mươi vị đoạt giải Nobel. Nhưng vì quy mô rất nhỏ, chuyên môn cũng rất lệch lạc, ưu thế tập trung ở y học viện, Olin business school và phương diện thiết kế kiến trúc, cho nên ở Trung Quốc ngược lại không nổi danh bằng cái trường University of Washington có tên gọi gần sát nhưng xếp hạng kém hơn kia.

Nhiều năm sau tôi quay về Trung Quốc, cải nghệ chuyển sang làm công nghiệp văn hóa, trong sơ yếu lý lịch cá nhân suốt dọc treo tốt nghiệp đi Đại học Washington, bái sư tiến sĩ Michael L. Gross. Có một lần đồng nghiệp nào đó của tôi đến tìm tôi họp, tò mò bảo sếp ơi em tra cái trường đại học Mỹ trên người anh, hóa ra là một trường danh tiếng ngất trời nha, từng sản sinh ra hơn hai mươi người đoạt giải Nobel đấy. Tôi ngẩn ra, thầm nghĩ chẳng lẽ trước đây cậu tưởng tôi giống Phương Hồng Tiệm, cầm trên tay văn bằng của trường đại học Klagenfurt à?

Bất quá nghĩ lại cũng đúng, tôi từng theo học ở một ngôi trường danh tiếng thậm chí xa hoa như vậy, chuyên môn cũng quang minh lóa mắt như thế —— đạo sư của tôi là đạo sư của dự án liên hợp hóa học và y học viện, mà y học viện là vương bài trong các chuyên môn của Đại học Washington —— thế mà sau khi rời khỏi nơi đó lại cắt đứt liên lạc với mọi thứ ở đó, hình như năm năm rưỡi ở St. Louis chưa từng xuất hiện trong cuộc đời tôi, bảo sao lại khiến người ta cảm thấy khả nghi, cảm giác mấy năm du học đó chỉ là bọt biển ảo ảnh do tôi tạo ra, liên đới theo danh dự của Đại học Washington cũng bị hoài nghi.

Có lẽ là vì tôi làm học thuật không đủ tốt, mấy năm đó khiến tôi cảm thấy cuộc sống không đủ đặc sắc, thế cho nên lúc chém gió khoác lác với bạn bè luôn luôn có ý hoặc vô ý lướt qua cái quãng đời hỗn tích ở Đại học Washington, những ngày tháng cô tịch không rõ ràng giữa đám đông.

Thế nhưng năm tháng trôi qua đếm từng ngày rốt cuộc là không thể xóa nhòa, giống như buổi chiều hôm đó, tôi vô tình mơ hồi St. Louis, lại cảm thấy đó là một cố hương khác ở chốn xa xôi vạn dặm, có loại bi thương đầu bạc chiều tà quay về cố hương mà trơ trọi không một họ hàng.

Cho nên mới xúc động ôm lấy cô gái trong mơ kia, trong lòng thầm bảo, dù sao cậu vẫn ở đây.

Thời gian trôi qua bao nhiêu năm rồi quay lại hoài niệm St. Louis, hoài niệm thành phố bản thân vốn dĩ không thích, vốn không có ý nghĩa gì cả.

Ngẫm lại, là quá sớm đã đi đến một nơi rất yên tĩnh, lúc đó trong lòng tràn ngập bất an, xúc động và tuổi trẻ nông nổi.

Vận dụng lời của Trương Mạn Ngọc trong 《Đông thành tây độc》, “Con người là sẽ thay đổi” kỳ thực, trong lòng tôi, biết rõ cô gái trong mơ đó là ai.

Hoàn thành chương khó viết nhất, nhưng có lẽ là quan trọng nhất của 《Lục thành ký》, bài hát nghe lúc đó là 《Tương kiến bất như hoài niệm》 của Na Anh, coi như là một nét đặc sắc của series này đi:

Gặp gỡ chẳng bằng hoài niệm

Cho dù anh không hiểu

Ánh mắt lạnh lùng của em

Sao anh lại làm như không thấy

Đừng vương vấn những điều đó nữa

Lời nói dối hay là lời hứa hẹn

Cảm giác bị anh ôm lấy

Bắt đầu giống như một mùa đông

Em mới phát hiện anh và em

Đã sống trong thế giới khác nhau

Hãy buông em ra đi

Buông tất cả của em ra đi