Ở Trung Quốc, số người biết đến Key West không nhiều, tôi thậm chí còn không biết nên dịch tên của nó thế nào cho chuẩn xác.

"Key" ở đây chỉ hải giáp, thành phố nhỏ này nằm ở cực nam nước Mỹ, tọa lạc trên mũi hải giáp đâm sâu vào Đại Tây Dương từ Florida, nhưng vì đoạn cuối của nó uốn cong về phía tây, nên trong tên có thêm từ "west", có lẽ chúng ta có thể gọi nó là "Tây Giáp".

Tôi thích cái tên này, hay hơn cách phiên âm "Ki Vê Stê" của một vài người, bởi vì niệm cái tên "Tây Giáp", trong đầu tôi hiện lên hòn đảo "Lincoln" xanh tươi rờn rợn mà Jules Verne đã miêu tả trong "Hòn đảo huyền bí".

Gió biển, bãi cát, sóng vỗ và rặng dừa. Tựa như tận cùng của thế giới, cách xa trần thế hàng vạn dặm, vô ưu vô lo.

Chuyến đi đến Tây Giáp lần đó, mục tiêu ban đầu của tôi là New York. Tôi lái xe xuất phát, nhưng lại gặp trận bão tuyết nguy hiểm nhất cuộc đời trên đường cao tốc ở tiểu bang Indiana.

Người bạn đồng hành thương lượng với tôi rằng, đi New York rõ ràng là không thực tế rồi, với trận bão tuyết thế này, đi tiếp cũng chẳng dễ dàng gì. Chuyến du lịch này coi như tiêu tỏi, cách tốt nhất là gửi lại xe ở địa phương, tìm người lái thuê giúp mang về sau khi tuyết tan, rồi bay về St. Louis. Nhưng mọi người lại không nỡ từ bỏ, sau một hồi lâu giằng co, chúng tôi bỗng nói, miền nam chắc là không có tuyết nhỉ? Chúng ta lái xe về phía nam, là có thể tránh được trận bão tuyết này rồi, chúng ta không đi New York nữa, chúng ta đi Florida!

Chẳng có chút tìm hiểu nào, cũng chẳng thể coi là quen thuộc với địa chỉ nước Mỹ, chỉ vì một suy nghĩ đơn giản, phía nam rất ấm áp, sẽ không có tuyết, thế là chúng tôi quyết định quay đầu lái xe về phía nam.

Tôi từng lái xe đi rất nhiều nơi, nhưng đó là chuyến du lịch bất ổn nhất trong đời tôi, tay cầm một tấm bản đồ, phóng như bay trên con đường cao tốc phủ đầy tuyết lớn, hướng về phía nam, mãi mãi hướng về phía nam. Giống như một cuộc đào tẩu hoành tráng, nếu lúc đó trong tay tôi có một cây guitar, tôi nhất định sẽ cuộn mình trên ghế xe mà gảy đàn ca hát. Nhưng tôi không có, thế nên tôi vặn lớn tiếng dàn âm thanh trong xe rồi hạ kính cửa sổ xuống, để gió lùa vào làm rối tung mái tóc mình, đặt ly Coca bự chảng vào khế đựng cốc, gác khuỷu tay lên cửa xe, một tay nắm vô lăng, ngược lại ngọn gió chín mươi dặm một giờ đang thổi tới, cứ thế hướng về phía nam.

Rất nhiều năm sau, tôi đã viết lại phân cảnh này trong "Long Tộc", khoảnh khắc đó chúng tôi phi nước đại như tia chớp, lớn tiếng cười nói, lớp tuyết trắng ngoài cửa xe chôn vùi vô số chiếc xe bị bỏ lại, nhưng bạn không hề sợ hãi, bởi vì bạn đang hướng về phía nam ấm áp, sự cuồng ngông của tuổi trẻ hay sự kỳ vọng vào bờ biển đầy nắng khiến bạn cảm thấy mình có thể chạy nhanh hết mức, tựa như cưỡi con tuấn mã Tuyệt Ảnh của Tào Tháo, bóng không thể đuổi kịp bạn, ánh sáng không thể đuổi kịp bạn, thời gian cũng không thể đuổi kịp bạn.

Tuyết ngoài cửa sổ bắt đầu tan, gió càng lúc càng ấm áp, giới hạn tốc độ trên đường cao tốc càng lúc càng cao, con đường chạy thẳng về phía trước, tận cùng là một bầu trời xanh ngắt. Chúng tôi đã vượt qua vùng tuyết thành công, liên tục gọi điện thoại cho bạn bè ở New York nói rằng chúng tôi không đi được nữa, bạn bè hỏi các cậu đi đâu thế, chúng tôi kiêu hãnh đáp rằng chúng tôi đang đến Florida.

Rất ít khi có những lúc thế này, bạn làm việc đó, nóng lòng muốn cho cả thế giới biết sự kiêu hãnh của mình.

Chúng tôi đi qua Pensacola, nơi đó có bãi cát trắng đẹp nhất nước Mỹ, cây cầu câu cá kéo dài ra biển khiến tôi liên tưởng đến thị trấn mà Cloud từng đặt chân đến trong "Final Fantasy VIII". Chúng tôi đi qua chuỗi đảo dài đằng đẵng, chúng như những hạt trân châu được xâu lại mà tiến vào biển Caribbean, sợi tơ kết nối chúng chính là con đường cao tốc chỉ có một làn xe.

Bên cạnh xe chúng tôi là đoàn xe mô tô Harley, những người yêu thích xe Harley này rất thích phóng vội trên những cung đường ở Florida, ghế sau xe họ cắm những lá cờ nhỏ của câu lạc bộ, từng người ngực ưỡn bụng thon, tựa như những người Mông Cổ cưỡi chiến mã viễn chinh phương tây.

Rặng dừa trong gió xào xạc vang lên, thế giới lọt vào tầm mắt có 1/3 là màu của đường, 1/3 là màu xanh của rặng dừa, 1/3 là màu xanh của biển.

Cuối cùng xe chúng tôi dừng lại, bởi vì không thể lái nổi nữa, phía trước là biển cả mênh mông, mọi người trên bãi cát đang đánh bóng chuyền dưới ánh nắng, đèn neon của các quán bar hai bên lần lượt bật sáng khi hoàng hôn buông xuống.

Tôi mở cửa xe bước ra ngoài, làn gió biển mặn mòi thổi thốc vào mặt, mặt trời đang lặn, cảm giác ấy giống như bạn cuối cùng đã đuổi kịp nó, nhìn thấy khoảnh khắc đẹp nhất.

Tây Giáp chính là một nơi như thế, nó là điểm cực nam của đại lục Mỹ, cách biển nhìn từ xa với Cuba - quê hương của xì gà. Vào những lúc gian khó nhất, có người từng ôm phao bơi bơi qua cả đại biển để đến đây.

Nó là chốn ở trước kia của Ernest Hemingway, ông đã hoàn thành hơn một nửa tác phẩm của mình tại đây, lui tới những quán bar nhỏ bé ấy, cũng từng giống như tôi ngắm nhìn ánh hoàng hôn nơi đó nhuộm đỏ?

Nó là chốn cô độc giữa biển khơi, khi vịnh Mexico dâng nước, đôi khi nó thậm chí bị nhấn chìm dưới mặt nước, chỉ còn lại con đường cao tốc kia là có thể chạy trốn.

Nó là một trạm dừng chân bắt buộc của những chuyến du lịch bằng du thuyền trên biển Caribbean, nổi tiếng với cua đá và tôm hồng vàng.

Nó tràn ngập dục vọng, những cô gái có làn da rám nắng mặc bikini, lộ ra phần thân trên quyến rũ bước đi dưới rặng dừa.

Nó lại vô cùng yên tĩnh, các nhà hàng ven biển luôn có chỗ ngồi ngoài trời, luôn có người lặng lẽ ngồi đó, canh giữ một chai rượu vang đỏ, cho đến khi ánh nắng phai sạch, trên mặt biển chỉ còn lại ánh sáng của ngọn hải đăng.

Chúng tôi chọn một nhà hàng yên tĩnh nhất, sau khi ngồi xuống, tao nhã lót khăn ăn, nhìn hoàng hôn ngoài cửa sổ, nói với người phục vụ: "Tôi muốn một phần cua đá".

Tất cả chỉ có vậy. Tây Giáp là một thành phố nhỏ như thế, tôi chỉ ở đó vỏn vẹn hai mươi bốn tiếng đồng hồ, nhưng tôi nghĩ kiếp này mình sẽ không quên nó. Năm hai mươi lăm tuổi, tôi lái xe băng qua mười lăm vĩ độ, băng qua bão tuyết và gió lạnh, băng qua những rặng dừa tận cùng và cây cầu dài bảy dặm, nhìn thấy một vùng biển xanh thẳm hiện ra trước đầu xe, cửa nhà hàng ven đường đóng mở, Hemingway đang viết tác phẩm "Hills Like White Elephants" của ông ở đó. Cua đá và tôm hồng vàng bồng bềnh trong biển, mòng biển lượn bay trên bãi cát, ánh hoàng hôn chiếu lên người tôi để lại chiếc bóng dài đằng đẵng. Cuối cùng tôi đã đến Tây Giáp, giống y hệt như nơi tôi mong chờ trong lòng. Khoảnh khắc này kiếp trước kiếp này ánh sáng giao hòa, tôi đứng ở tận cùng thế giới, vô ưu vô lo, bình an vui vẻ.

Ý nghĩa của Tây Giáp đối với tôi được gắn kết chặt chẽ với quãng đường dài ấy, năm đó tôi đã đến Tây Giáp, tựa như lữ khách trở về quê hương.