Hành lang dẫn tới phòng họp của Thành ủy được canh gác nghiêm ngặt hơn ngày thường, mỗi người tham dự đều phải xuất trình giấy tờ, bảo vệ kiểm tra xác minh danh tính rồi mới cho phép đi qua, cho thấy mức độ bảo mật cao độ của cuộc họp.
Tiêu Bằng Viễn ngồi ở đầu chiếc bàn họp dài, ánh mắt lần lượt lướt qua từng gương mặt, tay cầm bút chì gõ nhẹ lên mặt bàn.
"Khai hội. Cuộc họp hôm nay không phải là cuộc họp Thường vụ Thành ủy, cũng không phải là cuộc họp mở rộng của Thường vụ. Trong thành phố vốn có một cơ quan gọi là Nhóm đối sách sự kiện khẩn cấp, thời thái bình thịnh trị chẳng có sự kiện khẩn cấp nào xảy ra, nên cơ quan này hoạt động không nhiều. Cuộc họp hôm nay là cuộc họp mở rộng của Nhóm đối sách sự kiện khẩn cấp. Tôi là tổ trưởng Nhóm đối sách sự kiện khẩn cấp, đồng chí Phương Hạo là phó tổ trưởng, đồng chí Tưởng Đại Tân là phó tổ trưởng thường trực. Tham dự cuộc họp hôm nay ngoài các cơ quan Công an, Viện kiểm sát, Tòa án, Tư pháp ra, còn có các đồng chí phụ trách bên Công đoàn, Y tế, Viện Khoa học Xã hội thành phố, Vũ cảnh, Đơn vị trú quân, Cứu hỏa, Giao thông, v.v. Theo nhu cầu công tác, hai đồng chí Tô Nam Khởi và Tân Mao được tiếp nhận làm nhân viên của Nhóm đối sách sự kiện khẩn cấp."
Tiêu Bằng Viễn thấy Phương Hạo ngồi bên trái trán vã mồ hôi, ân cần hỏi: "Lão Phương, anh có phải quá căng thẳng rồi không, sao cứ đổ mồ hôi thế?"
Tưởng Đại Tân ngồi cạnh Phương Hạo nói: "Bí thư Phương đêm qua đã được cấp cứu một lần, hôm nay là mang bệnh đến đấy."
Phương Hạo xua tay nói: "Không nghiêm trọng đến thế đâu. Bí thư Tiêu, tiếp tục họp đi."
"Lão Phương, anh là phó bí thư phụ trách chính pháp, gánh nặng càng nặng nề hơn đấy. Các đồng chí, Thị trưởng Lâm không thể đến tham dự cuộc họp, ông ấy đang phải điều trị. Mọi người đều biết rồi, Thị trưởng Lâm bị công nhân bao vây tại khu tập thể nhà máy cơ khí nặng, một kẻ tên Thi Tam Bảo đã tấn công Thị trưởng Lâm, dẫn đến ông ấy bị nhồi máu cơ tim, sau khi được cấp cứu kịp thời, hiện đã qua cơn nguy hiểm nhưng vẫn còn rất suy yếu. Do Vương Song Hỉ và cả nhà Vương Cẩn Cùng tự sát, một số phần tử không rõ chân tướng trong đội ngũ công nhân muốn nhân cơ hội gây rối, xuống đường diễu hành, đây chính là lý do hôm nay mời mọi người đến. Duy trì sự ổn định của xã hội là việc quan trọng hàng đầu, đè bẹp tất cả mọi việc khác. Hôm nay, chúng ta chính là để tập hợp trí tuệ mọi người, tìm ra căn nguyên của các nhân tố bất ổn, nhận rõ trọng điểm công tác hiện nay, xây dựng một loạt biện pháp giải quyết vấn đề. Tuyệt đối không được nương tay, cả hai nắm đấm đều phải cứng rắn!"
Hơn hai mươi người dự họp ai nấy đều có vẻ mặt căng thẳng.
Tiêu Bằng Viễn dùng bút chì gõ gõ mặt bàn: "Cục trưởng Tưởng, vụ án của Thi Tam Bảo, điều tra thế nào rồi?"
"Việc này... để đồng chí Đào Thiết Lương báo cáo đi, là người trực tiếp thụ lý."
Tưởng Đại Tân ném cho Đào Thiết Lương một cái nhìn, Đào Thiết Lương đứng dậy.
"Vụ án này vẫn đang trong quá trình điều tra, việc xác định Thi Tam Bảo tấn công, hành hung Thị trưởng Lâm, chứng cứ... không đủ..."
"Chứng cứ không đủ?" Tiêu Bằng Viễn trừng mắt nhìn Đào Thiết Lương: "Chứng cứ mà giống như đi siêu thị mua sắm, muốn gì có đó thì còn cần cục công an các anh làm gì? Thị trưởng Lâm đã đích thân kể cho tôi nghe quá trình ông ấy bị hành hung, lẽ nào Thị trưởng Lâm lại nói dối? Giấy chẩn đoán của bệnh viện cũng viết rành rành, đồng chí Tô Nam Khởi, đồng chí Tân Mao lúc đó có mặt tại hiện trường cũng đã cung cấp lời chứng. Các anh còn cần chứng cứ gì nữa? Cục trưởng Tưởng, làm lỡ thời cơ chiến đấu, các anh phải chịu trách nhiệm đấy!"
Đào Thiết Lương không dám lên tiếng, lẳng lặng ngồi xuống.
Giọng Tiêu Bằng Viễn dịu lại hơn: "Công tác thuyết phục giáo dục đối với quần chúng không rõ chân tướng, bị lừa gạt, tất nhiên cũng vô cùng quan trọng. Cho nên hôm nay cũng mời cả các đồng chí làm công tác lý luận đến. Thanh bản chính nguyên, các đồng chí làm lý luận cũng có trách nhiệm trọng đại, các đồng chí có gì muốn bàn không?"
Lý Công Hiển mặt dài gầy guộc ho một tiếng rồi nói: "Đã được Bí thư Tiêu chỉ định, vậy tôi xin nói vài câu. Có chỗ nào không đúng mong Bí thư Tiêu và các đồng chí phê bình chỉ ra."
Tiêu Bằng Viễn gật đầu nhẹ, nói: "Tôi xin giới thiệu một chút, Lý Công Hiển, nhà lý luận nổi tiếng. Bài viết của ông ấy chắc mọi người đều đã đọc qua, nhưng người thì chưa chắc đã biết. Đồng chí Công Hiển ít khi tiếp xúc với bên ngoài, nên gặp mặt mọi người không nhiều."
"Bí thư Tiêu quá khen rồi," Lý Công Hiển cười cười: "Là một nhà lý luận chủ nghĩa Marx-Lenin, hôm nay tham dự cuộc họp của Nhóm đối sách sự kiện khẩn cấp, tôi thực sự cảm thấy trách nhiệm nặng nề. Chúng ta làm công tác lý luận, tuy cầm bút chứ không cầm súng, nhưng cũng mang sứ mệnh bảo vệ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa. Có người châm chọc chúng ta là 'chính quyền hai cán', điều này chứng tỏ họ sợ hai cái cán là cán súng và cán bút của chúng ta. Hai cái cán cùng ngồi lại một chỗ họp, chính là ưu thế của chúng ta. Cán súng, vẫn nắm chắc trong tay giai cấp vô sản. Nhưng cán bút, đã xảy ra vấn đề nghiêm trọng. Một số trí thức, báo chí tạp chí, lấy danh nghĩa cải cách, tự giác hoặc không tự giác làm tự do hóa tư sản, làm diễn biến hòa bình, làm tư tưởng hỗn loạn. Nhà máy cũng không phải là vùng chân không, cũng tất yếu sẽ chịu ảnh hưởng của tự do hóa, cho nên một bộ phận quần chúng không rõ chân tướng mới dưới sự xúi giục của một nhúm người có dụng ý xấu mà muốn gây rối."
Tân Mao chống cằm, chăm chú nhìn Lý Công Hiển đang nói thao thao bất tuyệt. Chính anh ta đã tiến cử Lý Công Hiển với Tiêu Bằng Viễn, đề nghị mời người này tham dự cuộc họp. Nhưng trong lòng Tân Mao coi thường Lý Công Hiển, vì ông ta chính là cái kiểu người mà bố vợ anh ta nói là đi theo sai người lại được thăng quan. Do tìm một nhà lý luận có quan điểm hoàn toàn giống mình không dễ dàng gì, nên anh ta đành phải tiến cử Lý Công Hiển để bản thân không bị đơn độc thế yếu.
"Nhìn vấn đề, không thể quá đơn giản. Vương Song Hỉ, Vương Cẩn Cùng, hai thế hệ lao động kiểu mẫu đột ngột tự sát, đã gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh cho chúng ta. Hemingway từng viết một cuốn sách tên là 'Chuông nguyện hồn ai', hôm nay chúng ta phải hỏi, tiếng chuông cảnh tỉnh này vì ai mà rung?"
Phương Hạo lập tức đề cao cảnh giác, chú ý lắng nghe bài phát biểu của Lý Công Hiển.
"Sự xảy ra của bất kỳ sự kiện ngẫu nhiên nào, đều là do nhân tố tất yếu của môi trường khách quan lớn gây nên. Việc đánh mất địa vị lãnh đạo của giai cấp công nhân là một vấn đề thực tế không thể xem nhẹ. Giai cấp tư sản mới nổi, bao gồm cả những cái gọi là kinh tế dân doanh, hộ kinh doanh cá thể, đại gia, đối với sự bóc lột công nhân cũng đã là điều ai cũng thấy rõ. Giai cấp công nhân không thể chấp nhận điều này, cho nên Vương Cẩn Cùng mới để lại một câu nói rất sâu sắc - đi tìm Chủ tịch Mao hỏi cho ra lẽ!"
Hốc mắt Lý Công Hiển ươn ướt, ông ta đã động tình.
"Chúng ta sở dĩ mắt nhắm mắt mở với những hiện tượng này, thấy quái lạ cũng thành quen, là vì tất cả những điều này đều được tiến hành dưới lá cờ cải cách; vấn đề gì không giải quyết được, nhận thức không nâng lên được, chỉ cần lôi lý luận giai đoạn đầu ra, nói một câu giai đoạn đầu, thì chuyện dù không hợp lý, không hợp pháp, dù hoang đường đến đâu cũng biến thành chân lý. Nhớ năm đó, tôi từng nói, 'giai đoạn đầu là cái giỏ, cái gì cũng có thể bỏ vào trong', bây giờ lại lôi cái giỏ này ra, lại muốn bỏ vào trong đó những loại hàng hóa gì đây? Có phải vì chúng ta vẫn đang ở giai đoạn đầu, nên không nhắc đến đấu tranh giai cấp? Không nhắc đến chế độ công hữu? Không nhắc đến chuyên chính vô sản? Không nhắc đến chủ nghĩa xã hội? Mà do thời kỳ lịch sử giai đoạn đầu này lại đặc biệt dài, nên hợp pháp hóa việc bỏ chế độ tư hữu, bỏ tự do hóa tư sản, bỏ chủ nghĩa tư bản vào trong cái giỏ này?"
Ngoài việc Tô Nam Khởi chép thoăn thoắt lời nói của Lý Công Hiển vào sổ, những người khác đều im lặng, không bộc lộ bất kỳ biểu cảm phản đối hay tán thành nào.
"'Tuyên ngôn Đảng Cộng sản' đã nói thế nào? Đảng Cộng sản chính là để tiêu diệt chế độ tư hữu! Những người Cộng sản chúng ta chính là vì để tiêu diệt chế độ tư hữu mới đến thế giới này! Các đồng chí, kể từ khi cải cách mở cửa, sự biến động của cơ cấu sở hữu thật đáng kinh ngạc! Từ năm 1980 đến tháng 6 năm 1994, trong tổng giá trị sản lượng công nghiệp, tỷ trọng quốc hữu từ 76% giảm xuống còn 48,3%. Ngược lại, doanh nghiệp tư doanh, cá thể, có vốn đầu tư nước ngoài tăng từ 0,7% lên 13,5%. Trong tổng mức bán lẻ hàng hóa xã hội, quốc doanh từ 51,4% giảm xuống còn 40,3%. Tư doanh, cá thể, có vốn đầu tư nước ngoài tăng từ 0,7% lên hơn 30,8%. Cộng thêm tỷ lệ của những doanh nghiệp tư nhân ẩn hình treo đầu dê bán thịt chó, lấy danh nghĩa tập thể, các thành phần phi quốc doanh đã lấn át thành phần quốc doanh. Hơn nữa, do việc cải cách cổ phần hóa và đẩy mạnh quyền sở hữu pháp nhân, số doanh nghiệp quốc doanh còn lại không nhiều cũng đã thành cái vỏ rỗng, nhà nước rất khó nắm giữ cổ phần. Sự thay đổi của chế độ sở hữu tất yếu dẫn đến sự thay đổi của kiến trúc thượng tầng, dẫn đến sự thay đổi đường lối của Đảng chúng ta, cuối cùng dẫn đến sự mất đi địa vị đảng cầm quyền của Đảng Cộng sản."
Tưởng Đại Tân nghe đến mất kiên nhẫn, anh ta nói khẽ: "Bí thư Tiêu, chủ đề liệu có nên tập trung một chút không? Nhiều tình huống đang chờ xử lý, tôi sợ..."
"Anh sợ thời gian cấp bách?" Tiêu Bằng Viễn châm một điếu thuốc: "Mỗi người một ý, tập hợp trí tuệ, mục tiêu chỉ có một, là duy trì cục diện ổn định đoàn kết. Đồng chí Công Hiển, bài phát biểu của ông xong chưa?"
"Tôi xin nói tóm gọn lại. Sự kiện tự sát của hai cha con lao động kiểu mẫu họ Vương, và phong trào công nhân lấy đó làm ngòi nổ, cảnh báo chúng ta phải phản tỉnh rồi. Xử lý sự kiện khẩn cấp, biến việc xấu thành việc tốt, tiền đề là nhận rõ tình hình, nâng cao nhận thức như Bí thư Tiêu đã chỉ ra. Thành phố chúng ta có một lượng lớn doanh nghiệp quốc doanh vừa và lớn, lan rộng ra thì kinh khủng lắm! Doanh nghiệp quốc doanh vừa và lớn là trận địa lớn của chủ nghĩa xã hội, chế độ công hữu là điểm tựa, đây chính là Thượng Cam Lĩnh, không được mất một tấc đất nào. Giữ vững trận địa này, chính là bảo vệ lợi ích căn bản của giai cấp công nhân, chính là triệt để ngăn chặn từ gốc việc xảy ra các sự kiện ác tính tương tự như việc Vương Song Hỉ, Vương Cẩn Cùng cả nhà tự sát. Do thời gian có hạn, tôi xin nói đến đây trước, mong Bí thư Tiêu và các đồng chí phê bình nhiều hơn. Cảm ơn mọi người."
Không có tiếng vỗ tay, không có sự hưởng ứng, cũng không có sự phản đối, như thể không hề nghe thấy bài phát biểu này.
Phương Hạo cân nhắc sức nặng trong bài phát biểu của Lý Công Hiển trong lòng, nếu không làm rõ, ngoài sự hỗn loạn thực tế còn có thể mang lại khó khăn về lý luận, sợ rằng công nhân sẽ có tâm lý đối lập về lý luận với chính sách của Đảng. Anh nén sự phản cảm đối với Lý Công Hiển trong lòng, giọng điệu bình tĩnh mà nghiêm túc: "Cuộc họp hôm nay, theo nghị trình dự kiến không phải là hội thảo lý luận, tôi lại càng không phải nhà lý luận. Nhưng đã nghe được cao kiến của đồng chí Công Hiển, không thể không bàn một vài cảm nghĩ, xin thỉnh giáo đồng chí Công Hiển và các đồng chí. Việc tự sát của cả nhà Vương Song Hỉ, Vương Cẩn Cùng, quả thực đã gây cho chúng ta sự chấn động và đau xót rất lớn. Dòng chữ Vương Cẩn Cùng viết trên tường 'Chúng ta đi tìm Chủ tịch Mao hỏi cho ra lẽ' tin rằng đã lay động rất lớn tới mỗi người. Điều Vương Cẩn Cùng muốn hỏi cho ra lẽ là chuyện gì? Là cải cách làm đúng hay làm sai? Là công nhân xuống đành thất nghiệp là đúng hay sai? Hay là chống tham nhũng là thật hay giả? Nếu đồng chí Cẩn Cùng nghe được câu trả lời của Công Hiển, anh ấy sẽ tán thành hay không tán thành? Tôi là không tán thành quan điểm cơ bản của đồng chí Công Hiển. Doanh nghiệp quốc doanh vừa và lớn sao có thể là Thượng Cam Lĩnh? Điều này làm tôi nhớ đến một câu nói khác của người nào đó, 'Nhập một phân vốn ngoại, chính là dẫn vào một phân chủ nghĩa tư bản'. Có phải có sự tương đồng không? Tại Đại hội Đảng lần thứ 12, đồng chí Đặng Tiểu Bình đã đề ra 'kết hợp chân lý phổ quát của chủ nghĩa Marx với thực tế cụ thể của nước ta, đi con đường của chính mình, xây dựng chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc'. Đây là kết luận cơ bản rút ra từ kinh nghiệm lịch sử lâu dài của chúng ta, trở thành lý luận cương lĩnh chỉ rõ con đường tiến lên của chúng ta trong thời kỳ mới. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 13 của Đảng, căn cứ tư tưởng của đồng chí Đặng Tiểu Bình, đã luận giải một cách hệ thống lý luận về giai đoạn đầu của chủ nghĩa xã hội, khái quát một cách trọn vẹn đường lối cơ bản của Đảng trong giai đoạn đầu của chủ nghĩa xã hội. Mà sự phê bình, chỉ trích của đồng chí Công Hiển đối với lý luận giai đoạn đầu, chỉ có thể dẫn đến việc tạo ra sự hỗn loạn tư tưởng. Khi cải cách gặp khó khăn, khi cải cách đi vào cuộc chiến công kiên, cũng chính là lúc một bộ phận đồng chí dao động, cũng là lúc quan niệm bảo thủ trỗi dậy..."
Phương Hạo đột nhiên ho sặc sụa. Lúc này, bên ngoài cửa sổ thấp thoáng truyền đến tiếng ồn ào, hai cảnh viên đi vào, đưa cho Tưởng Đại Tân một tờ giấy nhỏ.
Tưởng Đại Tân xem xong, lập tức rời ghế, đi đến bên cạnh Tiêu Bằng Viễn, nói khẽ: "Công nhân, vẫn xuống đường rồi, sắp đến cửa Thành ủy."
Tiêu Bằng Viễn sa sầm mặt: "Không phải đã áp dụng biện pháp, không cho phép công nhân rời khỏi nhà máy sao?"
Cảnh viên đi vào vẻ mặt hoảng loạn nói: "Công nhân đang làm việc đều được khuyên giải quay về, không rời khỏi cửa nhà máy. Công nhân nghỉ hưu và mất việc là từ nhà riêng của mình đến cửa Thành ủy mới tập hợp thành đội ngũ. Khi chúng tôi phát hiện ra thì đã muộn rồi."
Tưởng Đại Tân lo lắng nói: "Bí thư Tiêu, có nên lập tức thực hiện phương án thứ hai không?"
Tiêu Bằng Viễn mặt âm trầm nói: "Được thôi, hành động ngay."
Phương Hạo đứng dậy, lớn tiếng nói: "Khoan đã! Chúng ta vẫn còn thời gian, tôi ra ngoài, đi đối thoại với công nhân."
Cửa ra vào tòa nhà văn phòng Thành ủy cảnh giới nghiêm ngặt, hàng rào cảnh giới dài tới một trăm mét được tạo thành bởi bức tường người dày đặc của cảnh sát chống bạo động, những chiếc khiên bằng nhựa thủy tinh trong tay họ lóe lên ánh lạnh lẽo.
Phương Hạo cùng Cục trưởng Công an Tưởng Đại Tân, Trưởng phòng Hình sự Đào Thiết Lương bước ra từ đại sảnh Thành ủy. Phương Hạo hiểu rất rõ, cuộc gặp gỡ với công nhân lần này lành ít dữ nhiều, có liên quan đến toàn cục của công cuộc cải cách. Họ là nước chở thuyền, cũng là nước lật thuyền; là động lực cải cách, cũng là trở lực cải cách, mấu chốt nằm ở chỗ dẫn dắt thế nào.
Sắp bước ra khỏi cửa Thành ủy, bên dưới là mấy chục bậc thang, một khi xuất hiện trên bậc thang đi xuống dưới, cuộc đối kháng đã bắt đầu rồi. Lòng bàn tay Phương Hạo toát mồ hôi lạnh, không phải vì sợ hãi, mà là từ sâu thẳm tâm hồn trào dâng một sự thôi thúc khó hiểu. Anh bình tĩnh nhìn hơn một nghìn công nhân đang bị ngăn cách bởi hàng rào cảnh giới dưới bậc thang, họ trật tự chỉnh tề, hàng đầu giương cao biểu ngữ vải đỏ, dán chữ in màu vàng - Giai cấp công nhân chúng ta có sức mạnh! Trong đội ngũ có mười mấy người cầm những tấm biển gỗ, trên đó dán ảnh Mao Trạch Đông. Nhìn qua hoàn toàn không giống biểu tình, mà giống cuộc diễu hành mừng Quốc khánh những năm năm mươi, sáu mươi.
Phương Hạo nhanh chóng đưa ra phán đoán: Đây là một hoạt động kiến nghị được hoạch định và tổ chức tỉ mỉ, tự bảo vệ chặt chẽ, ngoài việc không xin phép trước ra, không có dấu hiệu cho thấy sự đối kháng cố ý và khuynh hướng sử dụng bạo lực, tính tự kỷ luật của công nhân vẫn còn tồn tại, điều này để lại lối thoát cho việc giải quyết ôn hòa.
Nhìn thấy tòa nhà Thành ủy xuất hiện ba cán bộ, người công nhân trẻ dẫn đầu đột nhiên quay người, đối diện với đội ngũ công nhân, cậu ta hô lớn một tiếng: "Hát!"
Cậu ta vung cánh tay đầy sức mạnh bắt nhịp, đảm nhiệm vai trò chỉ huy hợp xướng.
Hàng nghìn cổ họng cùng lúc phát ra một âm thanh:
Công nhân chúng ta có sức mạnh! Hê! Công nhân chúng ta có sức mạnh!
Mỗi ngày mỗi ngày làm việc bận rộn,
Xây nên những tòa nhà cao tầng,
Tu sửa đường sắt hầm mỏ,
Cải tạo thế giới biến đổi thay da đổi thịt!
Khởi động máy móc ầm ầm vang dội,
Cầm lên búa sắt vang đanh thép,
Chế tạo ra cày cuốc phục vụ sản xuất,
Chế tạo ra súng pháo gửi ra tiền tuyến!
Hê! Hê! Hê! Hê!
Gương mặt chúng ta tỏa ánh hồng quang!
Những giọt mồ hôi của chúng ta chảy xuống
Hê! Hê!
Vì toàn Trung Quốc chúng ta giải phóng triệt để!
Có lẽ bài hát (Công nhân chúng ta có sức mạnh) này đã bị bụi trần năm tháng che lấp quá lâu, có lẽ tâm cảnh của người hát đã khác xa với năm xưa, Phương Hạo không nghe thấy sự nhiệt liệt trong tiếng hát, mà nghe thấy sự bi tráng. Không thay đổi là sự hào hùng, khẳng khái và sục sôi.
Nước mắt không kìm được dâng đầy hốc mắt Phương Hạo. Anh nói khẽ với Cục trưởng Công an Tưởng Đại Tân: "Lập tức cho đội chống bạo động rút lui, không cần phải như đối mặt với kẻ thù."
"Sự an toàn của Thành ủy thì sao? Họ xông vào tòa nhà Thành ủy, trách nhiệm này lớn lắm."
Phương Hạo đanh mặt ra lệnh: "Bảo rút thì rút! Có vấn đề gì tôi chịu trách nhiệm."
"Tôi... phải xin ý kiến Bí thư Tiêu."
"Không cần, thời khắc khẩn cấp, tôi có quyền xử lý tại chỗ, rút!"
"Vậy được thôi, xảy ra vấn đề anh phải chịu trách nhiệm đấy."
Tưởng Đại Tân bước nhanh xuống bậc thang, đi đến trước đội chống bạo động, ra lệnh rút lui cho đội trưởng.
Đội trưởng hướng về phía cảnh sát đội mũ sắt, tay cầm khiên lớn tiếng gọi: "Toàn đội nghỉ! Nghiêm! Quay trái! Đi đều bước!"
Đội chống bạo động chỉnh tề rút lui. Đúng lúc này, hàng sau trong đội ngũ công nhân chen lấn về phía trước, công nhân hàng một, hàng hai, hàng ba đột nhiên khoác tay nhau, tạo thành hàng rào người, chặn những người đang chen lấn phía trước lại.
Phương Hạo bỏ lại Đào Thiết Lương, một mình đi xuống bậc thang, đứng ở bậc thang cuối cùng cách công nhân chỉ ba mét. Tay phải anh vung về phía trước nói: "Các đồng chí, các vị phụ lão anh chị em, trước hết, tôi xin bày tỏ sự cảm ơn tới mọi người, các vị đã thành tâm thành ý chạy đến Thành ủy để đưa ra ý kiến cho chúng tôi, điều này cho thấy trong lòng các vị, đã coi Thành ủy, Chính quyền thành phố là xương sống, cho thấy sự tin tưởng của các vị đối với chúng tôi, vì điều này, tôi xin bày tỏ sự cảm ơn tới các vị."
Phương Hạo tháo mũ lưỡi trai, cúi chào các công nhân một cái.
Trong một căn phòng lớn ở tầng hai tòa nhà Thành ủy nhìn ra đường phố, Tiêu Bằng Viễn, Tô Nam Khởi, Tân Mao hé một góc rèm cửa, chăm chú nhìn tình hình ở cửa lớn. Tô Nam Khởi bất mãn nói: "Phương Hạo định làm gì? Cậu ta định làm gì? Rút bỏ hàng rào cảnh giới, một khi xông vào, hậu quả khôn lường. Lại còn bỏ mũ cúi chào họ, hoàn toàn đánh mất nguyên tắc."
Lý Công Hiển cũng thò đầu ra, nhìn ra ngoài, không quay đầu lại nói: "Cậu đi thay Phương Hạo xuống đi, vẫn còn kịp đấy."
Tô Nam Khởi ngây người nói: "Tôi ư?"
Lý Công Hiển quay người lại, khinh bỉ nói: "Cậu không dám đi đúng không? Tôi chú ý thấy, tâm lý đối lập của công nhân đã giảm bớt rồi, nếu lần khủng hoảng này có thể hóa giải, các người nên cảm ơn Phương Hạo. Quan điểm chính trị, lý luận cải cách của Phương Hạo có khuynh hướng tự do hóa tư sản nghiêm trọng, nhưng dũng khí chính trị và trí tuệ chính trị của cậu ta là hạng nhất. Tiếc rằng, cậu ta không phải người của chúng ta."
Trên bậc thang, Phương Hạo bước xuống một bước, đi đến bên cạnh một thanh niên khoảng ba mươi tuổi, nói khẽ: "Anh là người phụ trách hoạt động lần này?"
Người thanh niên theo bản năng lắc đầu, dưới ánh mắt chăm chú của Phương Hạo lại gật gật đầu.
"Vậy tốt, tôi yêu cầu anh, tuyệt đối không được để hàng rào người bị những người phía sau xô đẩy làm tan rã, không được để đội ngũ chen lên bậc thang, không được làm tình hình xấu đi. Một khi xông lên, các anh chỉ có thể giẫm lên thi thể tôi mà qua. Các anh không được phạm sai lầm lớn hơn nữa!"
Phương Hạo nhấn mạnh giọng điệu.
"Tình hình xấu đi, anh là người phải chịu trách nhiệm pháp lý đấy!"
"Tôi không muốn vào cục công an đâu."
Người thanh niên quay người, đối diện với đội ngũ, lớn tiếng nói: "Yên lặng! Mọi người yên lặng! Ai mà xông vào trong, người đó chính là kẻ phản bội giai cấp công nhân!"
Đám đông yên tĩnh lại. Phương Hạo đi đến trước mặt mấy công nhân già.
"Bác, bác vào nhà máy từ năm nào ạ?"
"Năm 50."
"Còn bác, bác ạ?"
"Sau ông ấy một năm, là năm 51."
Phương Hạo quay người lên bậc thang, vung tay phải nói: "Trong các vị, có những công nhân già vào nhà máy từ kế hoạch năm năm lần thứ nhất. Từ kế hoạch năm năm lần thứ nhất đến kế hoạch năm năm lần thứ tám, các vị và những công nhân hôm nay không có mặt ở đây đã đóng góp to lớn! Các vị, là những người đặt nền móng và xây dựng nên Trung Quốc xã hội chủ nghĩa, tôi xin kính chào các vị!"
Phương Hạo tháo mũ cúi chào công nhân, anh vung vẩy chiếc mũ nói: "Các đồng chí, các vị phụ lão anh chị em, tôi biết, các vị kéo thành từng đám đến đây, không phải là để gõ chiêng đánh trống mang tin vui đến, trước kia, trong số các vị chắc chắn không ít người đã từng đến đây để đưa các loại tin vui. Hôm nay, các vị là mang theo bụng đầy tức giận đến để đưa ra ý kiến! Các vị đến để kêu oan đòi công lý cho bi kịch của cả nhà Vương Cẩn Cùng! Các vị đến để kiến nghị vì tìm kiếm sự công bằng xã hội! Quan trọng hơn, các vị đến vì quan tâm đến cải cách doanh nghiệp quốc doanh vừa và lớn! Các đồng chí, có phải vậy không?"
Hơn một nghìn cổ họng phát ra một âm thanh: "Phải——"
Phương Hạo vung vẩy chiếc mũ.
"Vừa nãy, mọi người đã hát một bài hát rất hay, 'Công nhân chúng ta có sức mạnh', có một câu ca từ là, vì toàn Trung Quốc mà giải phóng! Chúng ta đã trải qua mười tám năm cải cách, vẫn là vì giải phóng toàn Trung Quốc! Lần giải phóng này là giải phóng lực lượng sản xuất khỏi quan hệ sản xuất lạc hậu! Giải phóng sự phân bổ tài nguyên khỏi cái lồng của kinh tế kế hoạch, để nó nhận được sự tái tổ chức và phân bổ tối ưu! Một câu thôi, là giải phóng khỏi sự nghèo đói! Nhưng, cải cách cũng bộc lộ vô vàn vấn đề, một số mâu thuẫn như phân hóa giàu nghèo, chênh lệch giàu nghèo gay gắt hơn trước. Nhà máy ngừng sản xuất, không phát được lương, đại đa số công nhân xuống đành thất nghiệp. Có một bộ phận không nhỏ người dân không nhận được lợi ích từ cải cách hoặc so ra thì nhận được lợi ích ít hơn. Bi kịch của gia đình Vương Cẩn Cùng là một ví dụ. Vậy thì làm sao đây? Là dùng cách của cải cách để giải quyết vấn đề xuất hiện trong cải cách, hay dùng cách thụt lùi để giải quyết? Đồng chí Tiểu Bình đã chỉ ra cho chúng ta con đường lớn xây dựng chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc rồi. Nhìn xung quanh chúng ta, nhìn thành phố chúng ta, nhìn đất nước chúng ta, không ai có thể không thừa nhận, cải cách đã làm Trung Quốc giàu mạnh lên rồi! Do sức mạnh quốc gia tổng hợp được nâng cao, thực chất mỗi người chúng ta đều nhận được lợi ích từ cải cách. Nhưng, quả thực cũng tồn tại rất nhiều vấn đề nghiêm trọng, phải dựa vào chúng ta đồng tâm hiệp lực để cùng giải quyết!"
Trong đám đông không biết là ai hô lên: "Quan chức tham nhũng, các người có biết không? Họ ăn của nhà nước, tham ô của nhà nước, họ mới là kẻ đáng bị xuống đành thất nghiệp! Các người có dám làm thật không?"
"Quan bao che cho quan! Các người đừng lừa dân đen nữa!"
Phương Hạo thấy đám đông xuất hiện xáo trộn, tăng thêm sức uy hiếp.
"Ai muốn nói, đứng ra mà nói! Nếu có ai muốn tạo sự cố, mở rộng tình hình, tôi nói cho các người biết, kẻ tham nhũng mong các người làm thế lắm, cuối cùng người phạm pháp là các người, bọn chúng trốn phía sau cười thầm đấy!"
Đám đông lại yên tĩnh lại.
"Chống tham nhũng là tiến hành trên quỹ đạo pháp chế nghiêm ngặt. Các người có quyền tố cáo! Báo cáo! Nhưng gây rối không giải quyết được vấn đề! Trị quốc theo pháp luật, không được ngoại lệ với bất kỳ ai, không ngoại lệ với các người, không ngoại lệ với tôi, và tất nhiên lại càng không ngoại lệ với bọn tham quan ô lại!"
Đám đông bị sự chính trực hiên ngang của Phương Hạo chinh phục.
"Các đồng chí, các vị phụ lão anh chị em, con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc này có đi tiếp được không, chính là dựa vào chúng ta mọi người."
Phương Hạo đã cho công nhân một sự bất ngờ, họ cứ tưởng chắc chắn sẽ nghe thấy những lời sáo rỗng và lý thuyết suông cửa miệng của bọn quan liêu, không ngờ nghe thấy những lời gan ruột. Họ cũng cho Phương Hạo một bất ngờ: Phương Hạo đã đinh ninh câu trả lời cho anh chắc chắn là những tiếng hô vang giận dữ dồn dập, không ngờ lời anh vừa dứt liền vang lên một tràng vỗ tay.
Nước mắt làm nhòe tầm nhìn của Phương Hạo, anh giơ hai tay lên.
"Cảm ơn! Cảm ơn các đồng chí! Cảm ơn các vị phụ lão anh chị em! Thành ủy thực sự rất cần lắng nghe ý kiến phê bình, đề nghị và tiếng nói của các vị. Các đồng chí, mọi người về đi, xin các vị hãy bầu chọn cử ra đại diện cùng chúng tôi bàn bạc đại kế cải cách. Tôi đại diện Thành ủy, Chính quyền thành phố đảm bảo, không bắt bẻ! Không đánh người! Khiêm tốn lắng nghe và tiếp thu ý kiến, yêu cầu hợp lý của các vị! Bây giờ, mọi người về đi."
Mấy công nhân già bàn bạc vài phút, người thanh niên dẫn đầu đứng trên bậc thang lớn tiếng hô:
"Tôi tuyên bố, kiến nghị hòa bình kết thúc thắng lợi! Bây giờ, giải tán, mỗi người về nhà nấy!"
Tiêu Bằng Viễn đứng bên cửa sổ tầng hai Thành ủy nhìn ra đường phố, nhìn đám đông trật tự rời khỏi cửa Thành ủy, vui buồn cùng lúc dâng trào trong lòng. Vui là một cuộc khủng hoảng cuối cùng đã được hóa giải, nếu làm lớn chuyện, ông ta là Bí thư Thành ủy cũng không thoát khỏi trách nhiệm; buồn là con người Phương Hạo này dũng khí, năng lực hơn người, lợi dụng sự kiện Vương Cẩn Cùng cũng không thể đánh đổ được cậu ta, sau này càng khó làm việc hơn.
Tiêu Bằng Viễn vừa định hạ rèm cửa xuống, thì nhìn thấy Phương Hạo lảo đảo bước lên bậc thang, một cái vấp chân, ngã nhào xuống bậc thang. Đào Thiết Lương đỡ Phương Hạo dậy, ôm vào lòng hét lớn: "Xe cứu thương! Xe cứu thương!"