Wentworth Place, ngày 16 tháng 2 năm 1820.
Rice thân mến,—Tôi chưa đủ khỏe để có thể đáp lại bức thư ân cần của anh một cách tử tế. Tôi sẽ, đúng như lời anh khuyên, hết sức trân trọng sức khỏe và tinh thần của mình. Tôi rất tiếc khi nghe tin bệnh tình của anh tái phát cùng những triệu chứng u sầu đi kèm. Chúng ta hãy hy vọng vào những điều tốt đẹp nhất, như anh đã nói. Tôi sẽ noi gương anh, hướng về những điều tốt đẹp trong tương lai thay vì cứ gặm nhấm những bất hạnh hiện tại. Tôi chưa từng bị kiệt quệ vì những trận ốm kéo dài như anh, thế nên tôi không thể đồng cảm với anh trên chính hoàn cảnh của mình về những ý nghĩ và cảm xúc ám ảnh, méo mó mà anh nhắc đến. Khi tôi khỏe mạnh, hoặc tưởng là mình khỏe, tôi cũng từng nếm trải phần cay đắng ấy, đặc biệt là trong suốt năm qua. Tôi có thể nói rằng, trong suốt sáu tháng trước khi ngã bệnh, tôi chưa từng trải qua một ngày bình yên nào. Hoặc là nỗi u ám ấy bao trùm lấy tôi, hoặc tôi đang phải chịu đựng một cảm xúc dằn vặt nào đó, hay nếu tôi quay sang làm thơ, thì điều đó lại càng làm trầm trọng thêm độc tính của cả hai cảm giác ấy. Vẻ đẹp của tự nhiên đã mất đi quyền năng đối với tôi. Thật kinh ngạc làm sao (ở đây tôi phải nói trước rằng bệnh tật, theo như tôi có thể đánh giá trong một khoảng thời gian ngắn ngủi này, đã giải thoát tâm trí tôi khỏi một gánh nặng gồm những suy nghĩ và hình ảnh hão huyền, đồng thời khiến tôi nhìn nhận vạn vật dưới một ánh sáng chân thực hơn),—sự tình cờ của việc phải rời bỏ thế giới này lại khắc sâu vào tâm trí chúng ta ý thức về vẻ đẹp tự nhiên của nó biết bao! Giống như lão Falstaff tội nghiệp, dù tôi không hề “nói nhảm”, tôi vẫn nghĩ đến những cánh đồng xanh; tôi hoài niệm với tình cảm sâu sắc nhất đối với từng bông hoa mà tôi đã biết từ thuở ấu thơ—hình dáng và màu sắc của chúng mới mẻ đối với tôi cứ như thể tôi vừa tạo ra chúng bằng một trí tưởng tượng siêu phàm vậy. Ấy là bởi chúng gắn liền với những khoảnh khắc vô lo và hạnh phúc nhất trong cuộc đời chúng ta. Tôi từng nhìn thấy những loài hoa ngoại quốc trong nhà kính với vẻ đẹp tuyệt mỹ, nhưng tôi chẳng màng bận tâm dù chỉ một chút. Những đóa hoa giản dị của mùa xuân xứ sở chúng ta mới là thứ tôi khao khát được nhìn thấy lại.
Brown đã từ bỏ nghệ thuật sáng tạo để chuyển sang nghệ thuật mô phỏng. Cậu ấy đang làm đúng sở trường của mình, đó là sao chép các bức họa chân dung của Hogarth. Cậu ấy vừa mới tậu bức tranh Cuộc họp của phái Giám lý, thứ đã mang lại cho tôi một giấc mơ kinh hoàng cách đây vài đêm. Tôi hy vọng mình sẽ lại được ngồi dưới những tán cây cùng anh ở một nơi nào đó như Đảo Wight. Tôi chẳng ngại chơi bài trong một cái hố xẻ gỗ hay trên một chiếc xe wagon, nhưng nếu có lúc nào anh bắt gặp tôi trên một cỗ xe ngựa vào mùa đông mà lại đi ngược chiều gió thổi lồng lộng, hãy hạ gục tôi bằng một phát súng hai nòng, và tôi hứa sẽ không hé răng khai đâu. Hãy gửi lời hỏi thăm của tôi tới Reynolds, và nói với cậu ấy rằng tôi rất mong nhận được thư cậu ấy; rằng Brown đã quay lại ngay sau khi cậu ấy rời đi vào chủ nhật, và tôi rất lấy làm tiếc vì đã quên mời cậu ấy ở lại ăn trưa; bởi khi cậu ấy đi về phía cổng, tôi thấy cậu ấy vừa mệt vừa đói.
Thân mến gửi anh, Rice,
John Keats.
Tôi mở bọc thư này ra để báo cho anh biết rằng tôi rất đỗi ngạc nhiên khi nhìn thấy nó nằm trên bàn vào sáng nay, cứ đinh ninh là nó đã được gửi đi từ lâu rồi.
