Winchester, Sáng Chủ Nhật [Ngày 3 tháng 10 năm 1819].

Haydon thân mến của tôi—Dĩ nhiên là tôi có thể: nhưng chỉ vài tháng trôi qua là chúng ta đã chẳng hay biết gì. Tôi vốn rất ngại viết thư, nỗi sợ ấy ngày càng lớn dần trong tôi; và tôi lại càng ngán ngẩm hơn khi phải gợi lại những chuyện không vui trước mắt mình. Tôi không nỡ làm phiền anh với những chuyện đó. Giá như tôi có thể đề thư từ Cung điện Milan của mình thì anh đã được nghe tin từ tôi rồi. Ngay lúc này tôi cũng sẽ không hé nửa lời về chuyện của mình—chỉ là “Tôi, Rab, đang ở đây” nhưng sẽ không ở lại đây quá một tuần nữa, vì tôi dự định sẽ về thủ đô và tự xoay sở cùng mọi người. Tôi hy vọng sau này mình sẽ không ngốc nghếch đến mức tự hại sức khỏe và tinh thần làm việc chỉ vì cứ lên tiếng, viết lách hay bứt rứt về gia sản không có của mình. Tôi xin đảm bảo với anh rằng, tôi chẳng có mối bất hòa nào với thế giới vì lợi ích của riêng mình lại trầm trọng bằng mối bất hòa mà tôi dành cho anh. Tôi chẳng làm được gì cả—ngoại trừ việc làm trò giải trí cho một số kẻ cứ mải miết chắt lọc cảm xúc của bản thân cho đến khi bất cứ thứ gì khó hiểu nào cũng nuốt trôi—những kẻ vốn sẵn có tâm lý đa sầu đa cảm. Tôi chẳng có lý do gì để phàn nàn bởi tôi chắc chắn rằng bất cứ điều gì thực sự hay ho rồi sẽ được cảm nhận trong thời đại này. Tôi không nghi ngờ gì rằng nếu tôi viết Othello thì tôi cũng sẽ được tung hô bởi một đám đông tuyệt vời chẳng kém gì Hunt. Anh cũng sẽ như vậy bây giờ nếu nghệ thuật hội họa phổ biến như văn chương. Sự thật không phải vậy: và vì thế những người mà tôi có thể kể tên, trong số đó tôi buộc phải đặt Sir George Beaumont lên đầu, đáng lẽ ra phải nâng đỡ anh vượt lên trên những bận tâm vụn vặt đời thường. Việc điều này chưa từng được thực hiện chính là nỗi ô nhục của đất nước. Tôi biết rất ít về hội họa, nhưng những bức tranh của anh vẫn cứ theo chân tôi về tận miền quê. Khi đã mệt mỏi vì đọc sách, tôi thường ngẫm nghĩ về chúng và cũng ngần ấy lần tôi lên án tinh thần của những nhà thưởng ngoạn hiện đại. Nói cho cùng, quả thực anh chẳng có gì phải phàn nàn, khi có thể nói điều mà rất ít người làm được: “Tôi đã thành công.” Khi ngồi xuống viết vài dòng cho anh, đây là những điều đọng lại trong tâm trí tôi, và dù cho tôi có đang lang thang ngoài vùng cực trong khi tinh thần anh đã vượt qua xích đạo, anh vẫn có thể dừng lại một phút và suy ngẫm rằng tôi luôn chân thành trong tầm hiểu biết của mình. Dù vào lúc này “tôi có rất nhiều hứng thú viết lách” nhưng mỗi ngày tôi lại cảm thấy bằng lòng với việc đọc sách hơn. Sách ngày càng trở nên thú vị và có giá trị đối với tôi. Tôi có thể nói rằng mình không thể sống thiếu chúng. Nếu trong vòng nửa tháng nữa anh có thể kiếm cho tôi một chiếc thẻ vào Bảo tàng Anh, tôi sẽ tận dụng nó tốt hơn lần đầu tiên. Tôi sẽ kiên nhẫn bước tiếp với niềm tin rằng nếu tôi làm được điều gì đáng nhớ, giới phê bình cũng sẽ chẳng thể làm khó tôi được nhiều hơn điều mà Viện Hàn lâm Hoàng gia từng làm với anh. Họ có mối thù với anh cũng giống như các nhà quý tộc Scotland từng có với Wallace. Danh tiếng mà họ đánh mất qua anh không phải là chuyện đùa. Nếu không có anh, Fuseli hẳn đã chẳng phải là kẻ đứng đầu như bây giờ mà là kẻ quyền lực nhất trong nhà. Những gì giới phê bình có thể gây cản trở ắt phải là—một con số không—hoặc sự tầm thường, điều thậm chí còn tồi tệ hơn thế. Tôi lấy làm tiếc phải nói rằng kể từ lần gặp anh, tôi đã trót đùa dai với Brown và trò đùa ấy đã thành công vang dội như một ngọn lửa hoang vô hại giữa lòng thiên hạ. Một ngày nào đó trong tuần tới anh sẽ nghe tôi kể tận tai chuyện này. Tôi vẫn chưa xem cuốn sách kỳ dị mà người ta đã ném vào người anh ngay lúc tôi rời khỏi thị trấn. Nó có lẽ đủ nhẹ để làm chiếc áo phao cứu sinh giúp anh tạm thời thoát khỏi cảnh chìm nghỉm. Tôi nghe nói kẻ đó đã lùng sục khắp nơi giống hệt như một gã Richardson bất kỳ. Cuốn sách đó và Hồi ký của Menage là những thứ đầu tiên tôi sẽ tìm đọc. Xin Chúa hãy cứu vớt chúng tôi khỏi Sir G. B., Lord Ms và đặc biệt là Sir John Leicester. Tôi rất mong được thấy bức tranh của anh nở nang như một quả đào chín—chắc anh chẳng đành lòng cắt cho tôi một miếng đâu. Tôi đến chốn này với hy vọng tìm được một Thư viện nhưng lại đành thất vọng ra về. Phố chính yên ắng như một chú cừu non. Những chiếc vòng gõ cửa được tiết chế chỉ ba tiếng gõ mỗi ngày. Những lối đi dạo xung quanh thật thú vị bởi có rất nhiều tòa nhà cổ và cổng vòm. Khung cảnh Phố chính nhìn qua Cổng thành trong ánh chiều tạ thế đẹp đẽ của tháng Chín đã nhiều lần làm tôi khuây khỏa. Tiếng hát dở tệ ở Nhà thờ lớn thì tôi chẳng buồn bận tâm—vì ở một mình nên gu thưởng thức của tôi cũng chẳng mấy khắt khe. Tại St. Cross có một bức tranh thú vị của Albert Dürer—người sống trong thời đại chiến tranh khốc liệt như thế có lẽ buộc phải vẽ khi vẫn đang đeo găng tay sắt—nên chúng ta phải hết sức châm chước.

Tôi, Haydon thân mến của tôi, Mãi mãi là của anh

John Keats.

Brown có vài lời muốn nhắn nhủ với anh và sẽ gửi kèm qua thư này.