Winchester, Tối Thứ Tư.

[22 tháng 9 năm 1819.]

Dilke thân mến của tôi — Bất cứ việc gì tôi đã dứt tay vào thì không thể bỏ dở ngay lập tức được; viết thư nay đang là mốt; tôi đã tiêu tốn ít nhất một lốc giấy. Giờ thì anh phải công nhận rằng đây là một bức thư tự nguyện, dẫu thực chất nó lại mang tính nhờ vả về hai vấn đề, một mang ý thỉnh cầu, còn vấn đề kia thì ngả nghiêng giữa những lợi và hại. Vì tôi mong chúng sẽ sớm đưa tôi đến việc gặp gỡ và bàn bạc với anh, nên tôi sẽ không nhắc gì đến bức thư tôi mới nhận được từ George gần đây — vốn không phải là tin tức dễ chịu gì — mà sẽ đi thẳng vào hai vấn đề này; nếu anh có thể phân tích chúng ra thành các mục và tiểu mục để tôi được mở mang tầm mắt, thì tôi vô cùng biết ơn. Vấn đề đầu tiên tôi sẽ bắt đầu trước, vấn đề kia sẽ theo sau như đuôi một con sao chổi. Tôi đã viết thư cho Brown về chuyện này, và với anh thì tôi cũng chỉ bàn lại bấy nhiêu thôi, chẳng dài dòng hơn khoảng cách thông thường giữa hai khung thành cricket là bao. Nó liên quan đến một quyết định mà tôi đã hạ, đó là cố gắng kiếm chút ít bằng việc viết lách thời vụ cho các ấn phẩm định kỳ. Anh hẳn phải đồng ý với tôi rằng thật dại dột khi cứ sống bám vào những niềm hy vọng vốn phụ thuộc quá nhiều vào tâm trạng và trí tưởng tượng, lúc thì ảm đạm khi thì tươi sáng, lúc gần lúc xa tùy cơ ứng biến. Đã là hành động thì có ba phần — to act (hành động), to do (thực hiện), và to perform (hoàn thành) — ý tôi là tôi phải làm điều gì đó cho tương lai trước mắt của mình. Dù tôi có bị cuốn bay đi như một con nhện khỏi phòng khách đi chăng nữa, tôi vẫn quyết tâm giăng tơ — dệt những thứ thô sơ quê mùa để đem bán. Vâng, tôi sẽ buôn bán. Miễn không phải đem bộ óc của mình ra thế chấp cho Blackwood là được. Tôi nhất quyết không chịu nằm ì ra đó như một đống thịt chết ngắc. Nếu Reynolds không theo nghiệp luật sư, chẳng phải cậu ta đang kiếm được tiền đó sao? Tại sao tôi lại không thể. Anh có thể bảo rằng tôi thiếu sự khéo léo tinh tế — điều đó dễ trau dồi thôi. Anh có thể rành rẽ tiếng lóng của một sòng gà chọi chỉ qua ba trận đấu. Thật may là trước đây tôi chưa từng bị cám dỗ dấn thân vào chốn công cộng này. Cách đây một hoặc hai năm, hẳn tôi đã bày tỏ suy nghĩ của mình về mọi vấn đề một cách vô cùng ngây thơ đơn giản. Tôi hy vọng mình đã khôn ngoan hơn một chút và tôi tin chắc rằng mình sẽ có thể xoay sở bịp bợm giỏi giang chẳng kém gì một tay Do Thái văn chương nào trên thương trường, lại còn biết trau chuốt một bài báo về bất kỳ chủ đề gì dẫu chẳng hiểu biết mấy về nó, ơ hay, tựa như một trái cam vậy. Tôi cũng sẵn lòng nhờ cậy đến những phương tiện khác. Nhưng tôi không thể; tôi chẳng hợp với việc gì ngoài văn chương. Chờ đợi kết quả của vở Bi kịch này ư? Không — chẳng có sự bất định nào lớn hơn ở Đông, Tây, Nam, Bắc cho bằng việc sáng tác kịch nghệ cả. Tôi phải đợi đến mấy tháng trời! Chiêm nghiệm lại, chẳng phải tốt hơn là tôi nên bắt đầu tự lo liệu từ bây giờ sao? Nếu có những chuyển biến tốt đẹp hơn thay thế cho nhu cầu bức thiết này thì nào có hại gì? Tôi hoàn toàn chẳng đặt chút tin tưởng nào vào Thơ ca. Tôi chẳng lấy làm lạ — điều khiến tôi kinh ngạc là sao người ta lại có thể đọc nó nhiều đến thế. Tôi nghĩ anh sẽ thấy tính hợp lý trong kế hoạch của tôi. Để thúc đẩy nó, tôi dự định sẽ sống trong một căn phòng trọ rẻ tiền ở nội thành, để có thể ở gần sách vở và thông tin, những thứ mà ở đây đang cực kỳ thiếu thốn. Nếu tìm được chỗ nào khá thoải mái, tôi sẽ ổn định chỗ ở và cắm cổ làm việc cho đến khi có đủ tiền mua Niềm vui — mà nếu tôi chẳng bao giờ đủ tiền mua thì đành phải chịu vậy. Nhắc đến Niềm vui, chính khoảnh khắc này đây, khi tôi đang viết bằng một tay, còn tay kia thì đưa lên miệng giữ một quả xuân đào — lạy Chúa, ngon tuyệt làm sao. Nó trôi xuống thật mềm mại, nhiều thịt, sền sệt, rớm nước — toàn bộ cái sự mũm mĩm ngon lành ấy tan chảy qua cổ họng tôi giống như một quả dâu tây lớn đã được ban phúc. Chắc chắn là tôi sẽ phát thèm lên mất. Bây giờ tôi mới quay lại điều mình muốn nhờ vả. Anh có muốn tôi lại làm láng giềng của anh không? Thôi nào, nói thẳng ra đi, tôi không đỏ mặt đâu. Tôi cũng sẽ ở gần khu nhà của bà Wylie, tôi rất vui vì điều đó, dẫu rằng dĩ nhiên đó không phải là lý do chính khiến tôi chọn. Thế nên anh hãy tìm quanh đường Marsham hoặc Rodney xem có vài phòng nào cho tôi thuê không. Những căn phòng giống như đôi chân của mấy chàng hào hoa thời Massinger, “tốt nhất trong khả năng thời đại cho phép, thưa ngài.” Hôm nay tôi đã viết thư cho Reynolds và Woodhouse. Anh có biết cậu ấy không? Cậu ấy là bạn của Taylor — người mà Brown đã đâm ra có một mối ác cảm kỳ quặc buồn cười. Tôi dám chắc là hắn đã sai, bởi vì Woodhouse thích Thơ của tôi — thế là quá đủ kết luận. Tôi hỏi ý kiến anh nhưng dẫu sao tôi cũng phải nói với anh, cũng như đã nói với Brown, rằng nếu anh có điều gì phản đối thì tôi vẫn cứ cứng đầu và bướng bỉnh như một tín đồ Radical vậy. Qua việc tờ The Examiner được gửi đến với nét chữ của anh, chắc là anh đang ở thành phố. Chúng làm cho tinh thần tôi phấn chấn hẳn lên. Bất chấp tính cách quý tộc của mình, tôi không tài nào ngăn được cảm giác vô cùng hài lòng trước các tiến trình công cộng hiện nay. Tôi thực lòng hy vọng mình có thể đóng góp một chút sức mọn cho phía Tự do trước khi nhắm mắt xuôi tay. Nếu anh đã rời khỏi thành phố lần nữa (vì kỳ nghỉ của anh chắc chưa thể kết thúc đâu) thì hãy cho tôi biết khi nhận được bức thư này. Một sự cố vô cùng hy hữu đã xảy ra với hai bức thư tôi gửi Brown — một bức gửi từ London nơi tôi buộc phải đến vì việc kinh doanh của George; bức kia gửi từ nơi này kể từ khi tôi quay về. Tôi tài nào hiểu nổi. Tôi vô cùng lấy làm tiếc vì chuyện đó. Chắc là tôi sẽ nhận được thư của Brown và của anh gần như cùng một lúc, vì tôi vừa gửi cho anh ấy một thư ngày hôm nay: anh bắt buộc phải đồng ý với tôi, bằng không, thề có những chiếc móng chân thanh tú của trinh nữ, tôi sẽ không thèm bóc thư của anh đâu. Nếu chúng đúng như lời David gọi là “những bức thư có vẻ đáng ngờ” thì tôi sẽ không mở chúng ra đâu. Giả sử Thánh John khôn ngoan bằng một nửa thôi, thì ông ấy đã có thể chiêm ngưỡng các khải thị một cách thoải mái ngay trong phòng mình, mà chẳng cần làm phiền các thiên thần phải bẻ khóa niêm phong. Gửi lời thăm hỏi của tôi đến bà D. cùng vị cư dân Westminster, và hãy tin rằng tôi mãi là người bạn chân thành của anh

John Keats.