“Anh nói ai cơ?” Trong ống nghe đột nhiên vang lên một câu.

“Tôi còn có thể nói ai?” Dương Côn tăng giọng độ, “Tôi nói cô chứ! Tài liệu làm xong chưa?”

“Ha ha ha…… Anh không nhầm chứ?”

Dương Côn nghe thấy tiếng cười này liền cảm thấy có gì đó không ổn, trong lòng bốc lên một ngọn lửa vô danh: “Cô là ai? Phận Nhất Phàm à? Đừng có ở đây mà giở trò quỷ quái với tôi!”

“Anh là…… Dương……” Đầu dây bên kia ngập ngừng muốn nói lại thôi.

“Cô tìm ai?”

“Em tìm thầy Dương Côn.”

“Tôi là Dương Côn, cô là……”

Không đợi Dương Côn nói hết câu, đầu dây bên kia đã ngắt lời: “Em là Hà Phương, thưa thầy Dương.”

Hà Phương là một học trò cưng của Dương Côn, từ nhỏ đã thích văn học, lúc thi đại học vì không muốn làm phu mẫu phật ý, đành trái lòng điền vào những chuyên ngành Kinh tế - Thương mại và Luật mà hai cụ cho là hot, kết quả là được tuyển vào khoa Kinh tế - Thương mại. Sau khi vào trường, mặc dù thành tích các môn đều rất khá, nhưng cái hạt giống yêu văn học ấy vẫn chưa chết, hễ gặp điều kiện thích hợp là lại nảy mầm. Lớp viết văn của Dương Côn đã mở ra cho cô ta một thánh điện văn học linh thiêng, giấc mơ văn học bị phong kín trong đáy lòng lại bắt đầu rục rịch. Cô ta viết vài bài văn ngắn bộc lộ cảm xúc, đưa cho Dương Côn chỉ điểm. Dương Côn cảm thấy nhìn chung khá ổn, giữa những dòng chữ lộ rõ tài năng của cô học trò xinh đẹp này. Anh tận tâm hướng dẫn sửa chữa, lại còn giới thiệu đăng trên một tạp chí phụ nữ của thành phố. Từ đó, Hà Phương càng coi thầy Dương là thần tượng và tri âm, mỗi lần đến tiết của anh, cô ta luôn đến lớp học bậc thang từ sớm, chiếm lấy vị trí đẹp nhất, một là để nghe giảng không sót một chữ, hai là để ngắm nhìn cự ly gần vị giáo viên trẻ tuổi phong lưu phóng khoáng này. Cô ta thích từng cử động của anh khi giảng bài, cho đến từng nụ cười ánh mắt. Có một lần, Hà Phương có việc bận đột xuất, đến lớp muộn, không chiếm được vị trí đẹp đẽ nhất, đành ngồi ra phía sau —— nơi mà Dương Côn gọi là núi Altai —— chính giữa hàng ghế áp chót. Hà Phương vô cùng thất vọng, vô cùng phiền não! Ánh mắt rực lửa của cô ta liên tục phóng về phía Dương Côn, nhưng anh chẳng hề ngước nhìn lên “núi Altai” lấy một cái. Anh quá kiêu ngạo! Anh chưa từng ngước nhìn lên, chỉ có cái nhìn xuống từ trên cao. Anh chính là ngọn núi cao, chính là đỉnh cao! Phàm là lớp của Dương Côn, dù bản thân không thể đến sớm, Hà Phương cũng phải nhờ vả bạn học thân thiết chiếm giúp một chỗ ở vị trí đẹp nhất. Các môn đại cương khác, môn chuyên ngành khác, cô ta có thể xin nghỉ, có thể đi muộn, duy chỉ có tiết của Dương Côn là cô ta chưa từng vắng mặt một buổi nào, thậm chí chưa từng đi muộn dù chỉ một lần.

Khi có học sinh đem chuyện này kể cho Dương Côn nghe, anh không biết nói gì cho phải. Một học sinh sùng bái đến mức độ này, thì một người làm thầy phải có sự thỏa mãn dường nào? Anh bắt đầu chú ý đến Hà Phương, một nữ sinh không quá lộng lẫy ở trường. Đây là một cô gái hoạt bát cởi mở, mũi, mắt, miệng mọc vừa vặn, phân bố cân đối trên khuôn mặt trái xoan, vóc dáng hơi mỏng manh, lúc thảnh thơi có một vẻ đẹp dịu dàng như hoa ngâm nước. Năm ngoái, Hà Phương tốt nghiệp đại học, bố mẹ thông qua quan hệ liên hệ cho một công ty có thể làm nghiệp vụ xuất nhập khẩu, cô ta không chịu đi. Bản thân tự đi liên hệ ở mấy cơ quan báo chí đều vấp phải tường đồng vách sắt, có nơi nói cô ta không học báo chí hay văn học Trung Quốc, có nơi nói cô ta không có hộ khẩu khu vực nội thành thành phố, vân vân, tóm lại một câu là không nhận. Cô ta không chịu bỏ cuộc, bắt Dương Côn giúp đỡ. Nhìn thấy cô học trò có triển vọng về mảng sáng tác này không thể bước chân vào cơ quan báo chí, Dương Côn cũng thấy sốt ruột, anh lập tức viết thư giới thiệu cho tổng biên tập Trâu của tờ vãn báo và tổng biên tập Hoàng của tờ kinh tế báo mà anh quen thuộc, bảo Hà Phương chia ra đi lại. Kết quả cũng là công cốc. Vãn báo năm nay nhìn chung không nhận người. Cho dù có nhận, cũng phải có học vấn từ thạc sĩ trở lên. Kinh tế báo tuyển người đều là thi tuyển công khai rộng rãi ra xã hội, lấy người tài. Dương Côn biết, vãn báo đã chốt năm người, trong số này, chỉ có một thạc sĩ, một học báo chí, một học văn Trung Quốc. Có hai người học kỹ thuật, một người thậm chí học khai mỏ. Kinh tế báo đã chấm ngầm tám người. Lúc bọn họ tìm đến mình thì luôn dốc sức giúp đỡ hết mình, bây giờ hay rồi, đến lượt tôi tìm họ thì đến chút nể mặt cũng không có.

Hồi đó Hoàng Giải Phóng bên kinh tế báo, chỉ có cái văn bằng đại học tại chức hệ chuyên tu, muốn lên tổng biên tập thì về hình thức không qua được. Lãnh đạo ngầm bảo anh ta, đi kiếm một cái văn bằng cử nhân. Con người năm mươi lăm tuổi rồi mà vẫn vội vàng đi đăng ký học liên thông đại học hệ tối đêm. Học được hai tháng, trong số bốn người cạnh tranh, lãnh đạo đã chọn anh ta. Ba người còn lại, một thạc sĩ, hai cử nhân, hơn nữa trình độ đều cao hơn anh ta. Có nhân viên không phục, đi hỏi lãnh đạo, câu trả lời là: “Người ta đã là cử nhân rồi.” Mãi sau này, nhân viên tòa soạn mới vỡ lẽ, vị lãnh đạo này và Hoàng Giải Phóng là bạn chiến đấu cũ, cũng dùng cái cách trên cần văn bằng gì là có thể có văn bằng nấy ấy để ngồi lên được chiếc ghế đó. Lúc học “liên thông đại học hệ chuyên tu lên cử nhân”, vừa khéo là lúc Dương Côn dạy môn “Lịch sử báo chí”, anh rất ít khi đến lớp, thi cử lại sợ trượt, nhiều lần thông qua quan hệ muốn anh nương tay dưới trướng. Hơn nữa còn thề non hẹn biển bày tỏ, sau này nhất định sẽ nhận thầy Dương, nể mặt thầy Dương. Hà Phương là học trò đầu tiên mà Dương Côn giới thiệu cho hắn ta, không ngờ hắn ta lật mặt còn nhanh hơn lật sách……

Sau đó, Hà Phương không tìm các cơ quan văn hóa báo chí nữa, mà đến một công ty làm thư ký. Thỉnh thoảng, cô ta gọi điện cho Dương Côn, thỉnh thoảng báo cho anh biết mình lại viết được một bài văn ngắn...

Hà Phương thấy Dương Côn mãi không nói gì, không biết anh đang nghĩ ngợi cái gì, bèn thẳng thừng nói: “Thầy Dương, em sắp đi rồi. Đi Quảng Đông.”

Cô ta bị làm sao thế này? Đêm hôm khuya khoắt thế này mà lại muốn đi Quảng Đông, còn gọi điện thoại tới. Có lẽ là lần đầu đi công tác, tâm trạng kích động, có lẽ là hỏi xem có cần mang theo đồ đạc gì không. Anh hỏi một câu: “Đi họp à?”

“Không phải.”

“Đi làm việc à?”

“Không phải.” Giọng nói ở đầu dây bên kia tỏ ra thiếu khí lực.

“Hà Phương, rốt cuộc em đi làm gì?”

“Thầy Dương, em muốn nói chuyện với thầy.”

“Không được. Bây giờ tôi không dứt ra được. Xin lỗi nhé.”

“Nhìn giữ kỹ thế cơ à?” Hà Phương hỏi với giọng điệu chua ngoa, sau đó lại tự trách mình, “Em thật ngốc!”

“Em có chuyện gì thì cứ nói với anh đi.”

“Hết rồi.”

“Hà Phương, em nghe anh nói này, không phải anh không muốn ra ngoài, mà là anh phải trông Mai Tử.”

“Mẹ nó đâu?”

“Cô ấy ở công ty tăng ca làm một bản tài liệu, vẫn chưa về.”

Hà Phương không nói gì nữa, Dương Côn chỉ nghe thấy tiếng thở phì phò nặng nề của cô ta. Một lát sau, vẫn là Dương Côn phá vỡ sự im lặng: “Thế này đi, anh sắp xếp cho Mai Tử xong là ra ngay.”

“Thầy Dương, thầy không cần ra đâu, lúc nãy là em không đúng.” Hà Phương đã khôi phục lại trạng thái bình thường, “Em nói thẳng trên điện thoại với thầy luôn vậy. Chị họ liên hệ cho em một tạp chí ở Quảng Châu. Tổng biên tập tạp chí đã gửi một bản fax qua, bảo em qua đó ngay lập tức.”

“Mấy giờ đi?”

“Ngày mai.”

“Sao không nói sớm?”

“Em đã nói với thầy rồi, em không thích công ty, không thích cái công việc mà học sinh cấp hai cũng làm được. Em muốn làm phóng viên, muốn làm biên tập viên, muốn làm báo làm tạp chí. Thành phố Lưỡng Giang không cần em, thì em đến nơi nào cần em. Ngay từ sáng hôm qua đã bắt đầu tìm thầy, nhà trường nói thầy không đến, ở nhà không có ai.” Trong giọng điệu của Hà Phương mang theo sự oán trách, “Tối nay, cũng gọi mấy cuộc liền, cứ báo bận mãi. Trước lúc đi, em muốn nói với thầy vài câu, từ biệt một tiếng.”

“Anh đi họp hội thảo, chiều tối nay mới về. Thật xin lỗi nhé! Ngày mai em đi lúc mấy giờ?”

“Chuyến bay lúc 10 giờ 20 phút.”

“Được, anh ra tiễn em, đến lúc đó lại nói chuyện tiếp.”

“Thôi ạ, có người tiễn em rồi. Thầy bận thế cơ mà, còn phải lên lớp.”

“Có người là có người, anh là anh. Còn lại, em đừng quản.”

“Vâng ạ.” Hà Phương trút ra một tiếng thở nhẹ nhõm, tỏ ra vui vẻ.

Dương Côn cất điện thoại đi, quay đầu nhìn lại, Mai Tử đã tự lưng vào tủ thấp, ôm búp bê vải ngủ thiếp đi rồi, trên đôi môi hơi hé mở dính một thứ gì đó giống như kem trắng, trên ngón trỏ và ngón giữa của bàn tay phải cũng dính thứ này, còn có cả một ít vụn bánh kem màu vàng sữa. Dương Côn ngước nhìn chiếc bánh sinh nhật trên bàn tròn nhỏ, đã bị nhóc con chọc thủng một lỗ không hề nhỏ. Con bé không đợi được mẹ về, cũng không đợi được đến lúc thổi nến, liền ăn trước cho thỏa thích, rồi sau đó chìm vào giấc ngủ ngon lành.

Lòng Dương Côn thắt lại một trận, không biết vì sao, cảnh tượng thời thơ ấu bỗng nhiên phá tung cánh cửa trí nhớ, khiến anh không kìm được mà quay trở về cái thời đại không dám nhìn lại đó.

Năm đó, anh cũng bằng tuổi Mai Tử. Tiếng hát “Phản loạn có lý” vang dội khắp bầu trời Thần Châu, dấu chân của “Hồng vệ binh” khắp mọi miền đất nước. Quê hương của Dương Côn — một trấn nhỏ tựa chốn đào nguyên mặt trời mọc thì làm việc, mặt trời lặn thì nghỉ ngơi — đột nhiên cũng hòa nhịp bước tiến của thời đại, dưới sự cổ vũ của những “Hồng vệ binh” đi móc nối, một đội ngũ phản loạn đã ra đời dưới lá cờ đỏ tung bay phấp phới. Bọn họ cũng chẳng khác gì phái phản loạn ở Bắc Kinh, Thượng Hải, Vũ Hán, đập phá đền miếu, hủy hoại bia khắc, đốt sách cũ, thiêu hủy di vật văn hóa, trong chốc lát làm cho nháo nhào ô uối. Những việc này xong xuôi, đôi mắt như loài sói của bọn họ lại nhắm vào hoa màu, ruộng rau, vườn cây ăn quả và rừng núi: Đây là cái đuôi chủ nghĩa tư bản, phải cắt bỏ. Đất đai xã hội chủ nghĩa, sao có thể mọc ra những thứ này chứ? Đáng thương cho mảnh vườn cây mận mà bố Dương Côn đã vun trồng làm sao, chỉ sau một đêm đã bị chặt đứt tận gốc hoặc bị nhổ bật cả gốc. Đó là lúc bố từ bỏ công việc ở hợp tác xã cung tiêu, vay tiền mang giống từ Quảng Đông về trồng đấy! Đây chính là lấy đi tâm can cái mạng của ông ấy, tức giận đến mức đổ bệnh một trận lớn, suốt ngày nằm bẹp trên giường thở dài ngắn ngủn. Trong nhà nghèo rớt mồng tơi, ngày nào cũng chỉ là nước trong veo loãng toét rau muối cháo loãng, người ở trên uống một hớp, người ở dưới cũng uống một hớp. Uống đến mức mặt mày tái xanh hốc mắt trũng sâu, uống đến mức da bọc xương tứ chi mềm oặt. Đáng thương cho người bệnh trên giường, đáng thương cho đứa trẻ con đang tập nói!

Lòng người mẹ đau đớn biết bao! Toàn bộ gánh nặng của gia đình đổ lên đôi vai gầy guộc của người phụ nữ. Hôm đó, chị vất vả lắm mới xin được từ nhà mẹ đẻ hai cân bột mì do người em trai mang từ phương bắc về, làm cho người chồng đang lâm bệnh một bát lớn bánh cục bột mì, bản thân chỉ chừa lại một bát nước canh, trong canh có mấy miếng bột mì. Chị không nỡ ăn, đút hết cho Dương Côn. Thơm quá, thèm quá đi mất! Dương Côn vẫn muốn ăn, thừa lúc mẹ đi vào nhà bếp, bèn lẻn vào phòng của bố, dán mắt vào bát bánh cục bột mì mà mẹ vừa mang vào đặt ở tủ đầu giường, vươn bàn tay nhỏ bé hướng về phía trong bát mà chộp lấy. Bố đang dựa lưng vào đầu giường, trong miệng nhai ngấu nghiến đầy hương vị, đôi mắt nhìn trần nhà, không biết đang nghĩ gì. Bỗng nhiên, khóe mắt ông cảm nhận được có đứa trẻ ở bên cạnh, quay đầu nhìn lại, quả nhiên là vậy, ông vừa lớn tiếng nói: “Bỏng tay đấy!” vừa muốn tóm lấy tay Dương Côn. Thế nhưng, tất cả đã quá muộn. Bàn tay nhỏ của tiểu Dương Côn đã thưa vào trong bát nước canh nóng bỏng, vào khoảnh khắc cậu bé muốn rụt tay lại, lời nói của bố khiến cậu hoảng sợ, bàn tay nhỏ mất thăng bằng, làm lật úp cái bát xuống. Nước canh, cục bột mì đổ lên cổ, lên người, lên tay cậu. Chiếc bát sứ hoa xanh gia truyền này cũng rơi xuống đất, vỡ tan.

Người mẹ vừa khóc vừa ôm Dương Côn cắm cổ chạy về phía bệnh viện. Vết bỏng đã chữa khỏi, nhưng trên tay và cổ Dương Côn vẫn lưu lại ba vết sẹo. Vết sẹo rõ rệt này và vết sẹo trong lòng hòa quyện vào làm một, trở thành nỗi đau vĩnh viễn của anh: “Tôi muốn con tôi đời đời kiếp kiếp thoát khỏi khổ nạn, không lặp lại dấu chân của thế hệ cha ông nữa!”

Giờ đây, thời đại đã thay đổi, môi trường đã thay đổi, tất cả đều đã thay đổi. Thế nhưng, lịch sử hình như lại đang lặp lại dấu chân của ngày hôm qua. Một gia đình đầm ấm vui vẻ, ấm áp hạnh phúc, khiến người ta ngưỡng mộ như thế này, vào lúc này lại…… Con gái một Mai Tử lại đi ăn trộm bánh kem! Lòng Dương Côn đang thắt lại: Ôi trời ơi, hôm nay sao lại bắt Lý Nhất Phàm tăng ca? Hôm qua sao không bắt? Ngày mai không được sao? Cô tổng giám đốc Lưu Mai Lưu của tôi ơi!

“Cốc, cốc cốc……” Có tiếng gõ cửa.

Dương Côn ngước nhìn chiếc đồng hồ treo tường, đã 11 giờ 50 phút rồi. Nhất Phàm chắc phải về rồi chứ. Là cô ấy. Sao cô ấy không gọi điện thoại trước cơ chứ? Đã hẹn rồi, phải ra nửa đường đón cô ấy, khu rừng cây long não đó đêm hôm khuya khoắt không an toàn đâu. Con người cô ấy bướng bỉnh, tính tình cố chấp, có lẽ viết xong là tự mình quay về luôn rồi. Cô ấy có chìa khóa, sao lại không tự mở cửa?

“Cốc cốc cốc……” Tiếng gõ nặng nề và dồn dập.

Anh nhẹ nhàng bước qua, hỏi: “Ai đấy?”

“Là em,” Giọng nói mảnh dẻ mang theo tiếng khóc nức nở của Nhất Phàm, “Dương Côn……”

Toàn thân Dương Côn chấn động: “Em bị làm sao thế?”

“Mau mở cửa!”

Cửa được kéo ra. Lý Nhất Phàm và một người đàn ông đang đứng ở hành lang. Tóc cô ấy rối bời, sắc mặt tái nhợt, hơn nữa má trái còn có vết thương, khuy áo trên cũng bị đứt, váy cũng bị rách……

Lòng anh chùng xuống, còn chưa kịp lên tiếng, cô ấy đã vừa khóc vừa gọi một tiếng: “Dương Côn……” rồi nhào thẳng vào lòng anh.