Trung thu, Trọng Thu lái xe chẳng mấy chốc đã đến Trường Đảng thành phố, tìm được ký túc xá của Trâu Bình. Đây là một căn phòng rộng hơn hai mươi mét vuông dành cho các học viên cấp sảnh cục ở, mới được trang trí vào năm ngoái, rất lộng lẫy, thậm chí giấy dán tường cũng là của Ý. Một giá sách, một tủ búp-phê thấp, hai ghế sofa đơn, một chiếc bàn làm việc lớn hơn bàn làm việc thông thường ít nhất một phần ba; nếu không phải trên đó chất đầy sách, người ta còn tưởng đây là bàn làm việc của một đại gia. Bên trái bàn làm việc là một chiếc tivi màu Sanyo màn hình lớn hai mươi chín inch, một chiếc giường đôi lớn, trong phòng vệ sinh có đầy đủ bồn tắm đứng lẫn bồn tắm nằm. Trâu Bình theo thói quen chìa ra một điếu thuốc. Trọng Thu xua xua tay. Trâu Bình cười nói: "Tôi cứ hay quên." Liền ngậm điếu thuốc vào miệng, bật quẹt ga, châm lửa: "Đọc trường Đảng, tốt lắm chứ! Có thời gian, yên tĩnh, điều kiện lại tốt." Trâu Bình quay quanh phòng gần một vòng: "Trông có giống khách sạn ba sao không?"

"Gần giống."

"Đi, chúng ta đi làm một ly." Trâu Bình hứng thú rất cao, quay người lấy từ trong tủ ra một chai rượu: "Đây là tổng biên tập báo Hoa Xí mang cho tôi, Ngũ Lương Vỏng chính hiệu đấy. Tối nay phải uống cho thật đã!"

Quán ăn nhỏ có hai bàn tròn và bốn ghế bọc nệm dài. Hai người chọn một chiếc ghế ở góc trong cùng rồi ngồi xuống, Trâu Bình gọi năm món một canh: đậu phộng luộc, thịt heo xào nấm, sườn xào giòn, cải bẹ xanh sốt dầu hào, bò kho và canh dưa chuột trứng bắc thảo. Một nữ phục vụ nhìn qua là biết thiếu nữ thôn quê bưng ra một đĩa đậu phộng và đem tới hai chiếc ly rượu. Trâu Bình vặn nắp chai Ngũ Lương Vỏng, rót cho Trọng Thu một ly trước, rồi tự rót đầy cho mình, nâng ly của mình lên nói với Trọng Thu: "Nào, cạn trước một ly đầy, hiếm khi cậu đến thăm tôi mà."

"Được!" Trọng Thu ngửa cổ uống cạn, "Là tôi đến cầu cạnh anh đây, sảnh lãnh đạo."

"Bây giờ không nói chuyện chính sự." Trâu Bình lại rót đầy hai ly rượu, "Còn nhớ năm đó chúng ta ở mỏ than Ngọc Phong chứ? Tuyết phủ kín núi, lạnh đến run lẩy bẩy, chúng ta không về được tòa soạn, bèn cùng mấy thợ mỏ, một chai Bạch Càn, một đĩa đậu phộng, quây quần bên chiếc lò sưởi lớn đang cháy rừng rực, mới thú vị làm sao..." Trâu Bình nhấp một ngụm, chìm đắm vào hồi ức.

"Nhớ chứ, đó là lúc tôi mới đến tòa soạn không lâu." Trọng Thu cũng bước vào hồi ức, "Chính từ lần đó, tôi mới học uống rượu."

"Uống rượu rất hay, giải sầu trừ muộn, thông gân hoạt huyết..."

"Tổng biên Trâu, anh..."

"Hôm nay tôi coi cậu là tri kỷ, là tiểu đệ. Hai năm nữa, tôi sang bên đó lo cho cậu một chân phó phòng, hai năm nay bận đến tối tăm mặt mũi mà chẳng được lòng ai. Kết quả thì sao? Tay nghề cũng bị mai mòn rồi."

Trọng Thu gắp cho Trâu Bình một miếng sườn xào giòn, nói: "Lãnh đạo, anh vẫn còn sớm chán!"

"Sớm?" Trâu Bình cầm miếng sườn trên tay, vừa gặm vừa nói, "Cậu không nhận ra à? Bảo tôi vào trường Đảng, thực chất là bảo tôi nhường chỗ cho người ta. Bây giờ là thời điểm luân chuyển, đại thay ca. Đã đến lúc nhóm người đó ăn nên làm ra rồi."

Cả thiên hạ đều đồn anh sắp được đề bạt. Về xong là làm một gã to đầu của nhật báo. Khổ tận cam lai rồi mà.

Trâu Bình không nói gì, nâng ly chạm nhẹ với Trọng Thu, nói: "Cậu đấy, chỉ biết viết bài! Hắn Văn Lai Phú, Đinh nào đó chịu để cho tôi chiếm cái ghế béo bở đó chắc? Không biết lại sắp chọn một kẻ nào đó từ quận huyện lên đây nữa rồi. Bây giờ là thời đại tạo bất ngờ mà."

"Không phải bất ngờ, là nông thôn bao vây thành thị..."

"Cái này, cái này hơi có... đạo lý đấy!" Trâu Bình ra vẻ đăm chiêu, "Đừng nói tầng lớp bên trên, ngay cả cấp sảnh cũng khối kẻ từ quận huyện lên. Chỗ chúng tôi đây, khối người rục rịch thử sức, tối nào cũng ra ngoài..."

Trọng Thu tiếp lời: "Sinh mệnh nằm ở vận động, làm quan nằm ở hoạt động mà. Anh cũng nên hoạt động một chút chứ..."

"Trừ phi tôi không cần nhân cách và tiết tháo! Tôi bây giờ sống tiêu diêu tự tại, thản nhiên! Cậu đừng nhìn mấy kẻ 'hoạt động' đó, mệt mỏi, giống như thái giám, hệt như lũ khốn nạn, chẳng có chút nhân cách nào cả." Trâu Bình tự rót tự uống một ngụm rượu, "Không tin, cách một thời gian chúng ta cứ ra quanh chỗ ở của mấy tên sếp ấy mà lượn lờ, đảm bảo sẽ thấy lũ quỷ ma lén lút kẹp cặp da hoạt động."

Trọng Thu rót rượu cho Trâu Bình, đổi chủ đề: "Chẳng lẽ bọn họ có thể một tay che trời? Còn có bộ trưởng Thanh, bí thư Hứa cơ mà?"

Trâu Bình đang chìa đũa định gắp thức ăn bèn khựng lại giữa không trung, nói: "Nói ra thì dài dòng lắm, làm quan đến tầm mức đó rồi, điều người ta cân nhắc nhiều nhất là sự cân bằng. Người ta sẽ không vì sự tiến lui của một cá nhân mà làm tổn hại hòa khí đâu. Trừ phi..." Anh lắc đầu, gắp một hạt đậu phộng ném vào miệng, nhai và nói, "Hơn nữa sếp của tòa soạn thì ai mà chẳng biết làm? Hướng Thái Minh chẳng phải đang làm rất tốt sao? Văn Lai Phú quản lý tin tức chẳng phải cũng quản rất tốt đó sao? Ngoại đạo lãnh đạo nội đạo, cái này là có đạo lý của nó, miễn là 'nhà chính trị' là được." Thấy Trọng Thu không đáp lời, anh đổi đề tài, "Tô Đông Pô nói: 'Nhân sinh thức tự ưu hoạn thủy, tính danh thô ký khả dĩ hưu.' Lỗ Tấn lại phản kỳ đạo mà dùng, sửa thành 'nhân sinh thức tự hồ đồ thủy' hoặc là 'nhân sinh thức tự hồ đồ tử', tôi nhớ không rõ lắm. Nhưng điều đó không quan trọng. Một là nói con người từ khi biết chữ bắt đầu hồ đồ, hai là nói con người từ khi biết chữ là hồ đồ cho đến lúc chết. Tôi vẫn thấy câu của lão tiên sinh Đông Pô có ý vị sâu xa hơn. Mấy kẻ dốt đặc cán mai, mặt chữ đôi bẻ không đôi, hắn lo cái gì? Hoạn cái gì? Con người đến một độ tuổi nhất định, cậu sẽ mò mẫm ra được tam vị trong đó, cậu nói xem?"

Trọng Thu vốn định đính chính câu danh ngôn của Lỗ Tấn cho Trâu Bình, nhưng nghĩ lại thì không được! Biết đâu đây là vị tổng biên cố tình khơi gợi để trêu chọc, cậu mà đâm đầu vào nói, nhẹ thì thành thừa thãi, nặng thì thành cái thúng đứng lớp học việc. Cậu gật gật đầu, húp một ngụm canh trứng bắc thảo, nói: "Anh đấy, quá thẳng thắn bộc lộ, thiếu mất vài thứ cần thiết để làm quan."

Trâu Bình dùng ngón trỏ tay phải chỏ chỏ: "Thứ gì?"

"Lục Du nói 'công phu ở ngoài thơ', làm quan chẳng phải cũng ở ' ngoài quan' sao? Anh nhìn Đinh Phát Đạt, Văn Lai Phú, Hướng Thái Minh xem, trên dưới trái phải, khối kẻ một đường xuân phong, thăng tiến tầng tầng lớp lớp, không phải vì cái thuật thăng quan 'công phu ngoài thơ' này thì là gì? Nếu nói về năng lực, hắn Đinh Phát Đạt, Văn Lai Phú... những kẻ đó, ai có thể so với anh?"

"Cũng không thể nói thế, bọn họ ai cũng có sở trường riêng."

Sở trường của bọn chúng chính là bám sát thời đại và chốn quan trường, cùng thời tiến bước. Trọng Thu phẫn nộ lên: "Mẹ kiếp, cái thá gì cũng không thông, không biết tin tức là cái quái gì mà cũng đến quản lý tin tức. Tòa soạn chúng ta cũng thế, thợ sắp chữ, nhân viên đánh máy, đầu bếp vân vân một bước hóa rồng đều thành sinh viên đại học chính quy, nghiên cứu sinh, đều nhảy ra làm phóng viên cả rồi. Tôi thấy ấy, sau này đất nước nên bớt hoặc đơn giản là khỏi mở mấy trường đại học chính quy đó đi, cứ mở mấy cái trường văn bằng tốc hành là xong. Văn Lai Phú mẹ kiếp cũng là nghiên cứu sinh đấy, hắn nghiên cứu cái gì? Nghiên cứu kỹ nghệ trên giường hay là nịnh hót bợ đỡ?..."

"Nào, uống một ly." Trâu Bình thấy Trọng Thu nổi cơn thịnh nộ, bèn nâng ly rượu, làm động tác mời Trọng Thu, ngửa cổ cạn sạch: "Người ta dẫu sao cũng là nhà thư pháp, chữ viết cũng được lắm chứ bộ."

Trọng Thu cười nhạt mỉa mai: "Tổng biên Trâu, thế mà cũng gọi là thư pháp á? Ngày nào tôi cũng chỉ luyện mấy chữ đó, viết còn đẹp hơn hắn. Anh không nhìn thấy mấy ca sĩ, diễn viên kia à, tên tuổi từng người viết đẹp biết bao nhiêu, cá tính biết bao nhiêu, nhưng bọn họ cũng chỉ viết được mỗi cái tên. Tên đó còn phải thuê người thiết kế cho đấy. Không tin, anh đi nghe ngóng mà xem, chữ hắn viết cho mấy kẻ nịnh hót bợ đỡ ấy, toàn là mấy bài thơ đó thôi, Lý Bạch có 'Tảo phát Bạch Đế thành', 'Vọng Lư Sơn bộc bố', Trương Kế có 'Phong kiều dạ bạc', Đỗ Mục có 'Thanh minh', viết đi viết lại hoài."

"Không, bức Hướng Thái Minh mang về treo trong phòng họp tòa soạn không phải thế, mà là bài 'Vọng nhạc' của Đỗ Phẩu."

"Tôi biết chứ, đó là mời cao nhân đến chỉ điểm đấy, viết liền mấy ngày trời, mới chọn ra được một bức như thế. Một là để Hướng Thái Minh chống mặt mũi, hai là để khoe khoang bản thân."

"Cậu nói nhảm. Người ta dù sao cũng là cố vấn 'Hiệp hội thư pháp', không có chút trình độ nào chắc?"

"Cao nhân đó chính là họ hàng xa của vợ tôi." Trọng Thu liếc nhìn mấy kẻ vừa bước vào, thu lại ánh mắt, nói: "Chỉ cần quan chức của anh đạt tới cái vị trí đó, mấy cái hiệp hội kia chẳng dâng mũ trao mão cho anh à? Người ta nhìn không phải trình độ của anh, mà là nhìn địa vị của anh. Tổng biên à, không phải tôi nói anh đâu, cái người anh đây, cái vị văn nhân truyền thống nặng quá, tôi cũng chịu ảnh hưởng từ anh, cho nên..."

"Đúng vậy," Trâu Bình vừa nhai cải xanh vừa cười nói, "mau chóng ranh giới rõ ràng với tôi đi."

"Rạch không nổi nữa rồi!" Trọng Thu uống một ngụm rượu nhỏ, hạ thấp giọng xuống: "Nghe nói hắn ta ở dưới huyện còn có một em phòng nhì, đã được đưa lên đài truyền hình rồi. Hắn ta và chị gái của Hướng Thái Minh cũng có mờ ám đấy."

Trâu Bình ăn một miếng nấm đông cô xong, gắp một hạt đậu phộng từ tốn bỏ vào miệng nhai, một lúc sau mới lơ đễnh nói: "Tôi cũng nghe nói rồi."

"Này, tổng biên Trâu," Trọng Thu thấy bàn bên cạnh cũng có thực khách ngồi vào, liền hạ giọng xuống chỉ vừa đủ hai người nghe thấy: "Anh có biết không? Văn... hắn còn đem một người họ hàng của mình, hình như là cháu gái vợ gì đó, đưa cho Đinh làm bảo mẫu."

"Hổ dữ ăn thịt con."

Toàn người ta nói Đinh thích món này, từ nhiều năm trước, hắn xuống nông thôn, đã dính chùm với Văn rồi. Lại còn bảo Đinh có mấy bồ nhí, người ở hội phụ nữ hình như cũng..."

"Tin tức của cậu linh thông thật đấy!"

Bọn họ sao không bị sờ gáy?

"Cậu đấy, chỉ dựa vào mấy chuyện gió tanh mưa máu thêu dệt này mà xử lý một cán bộ cấp sảnh sao? Bắt trộm phải có tang, bắt gian phải có đôi. Cậu bắt được chưa, bắt tận tay chưa? Bây giờ không phải thời đại Cách mạng Văn hóa nữa rồi. Trừ phi bọn họ có vấn đề lớn về kinh tế, hoặc đứng sai hàng ngũ, lúc đó người ta mới lôi chuyện họ nuôi tình phụ, bao phòng nhì ra nói. Bây giờ, khó lắm!"

Trọng Thu bừng tỉnh đại ngộ: "Đúng vậy. Anh xem, mấy vị quan chức bị phanh phui, bị lật đổ bây giờ, hầu như ai cũng nuôi tình phụ, tình phu, bao phòng nhì, phòng kép cả. Lúc chưa bị phanh phui lật đổ, chẳng phải bọn họ nuôi rất sướng, bao rất thản nhiên đó sao? Có ai quản đâu? Quan vẫn thăng, vinh dự vẫn nhận, tiên phong mô mẫu vẫn làm..."

"Này, không nói mấy chuyện lộn xộn này nữa. Bàn về chuyện chính sự cậu tìm tôi đi."

Trâu Bình vừa thưởng thức rượu vừa nhai đậu phộng ngon lành, lắng nghe Trọng Thu kể về cuộc họp của ban tuyên truyền chiều nay, bài phát biểu của Văn Lai Phú và việc bài báo đó bị rút xuống, lông mày lúc thì giãn ra lúc thì nhíu lại. Đợi cậu nói xong, một lúc lâu sau anh mới như tự hỏi tự trả lời: "Sao lại thế được? Từ trung ương đến địa phương, đâu đâu cũng đang đại lực trảo (đẩy mạnh) quản lý tổng hợp, bài viết trên Nhân dân Nhật báo, Tân Hoa xã đăng về mặt này không ít đâu. Tại sao độc có chỗ chúng ta đăng lên lại thành ảnh hưởng môi trường đầu tư? Một tháng trước, bí thư Hứa còn cùng một lãnh đạo trung ương đến trường thăm mọi người, còn có một bài phát biểu, lại còn nhấn mạnh đặc biệt vai trò giám sát của dư luận. Bí thư Hứa còn nói, quản lý tổng hợp môi trường thành phố chúng ta, ai nấy đều có trách nhiệm. Ban tuyên truyền tin tức phải vạch trần, phê bình, phơi bày, cơ quan chấp pháp phải kiên quyết, triệt để, phải đem lại một môi trường thoải mái, tốt đẹp, thân thiện cho nhân dân toàn thành phố, cho các nhà đầu tư từ nơi khác (bao gồm cả nước ngoài) tới. Lần đó Đinh Phát Đạt cũng tới cơ mà. Chẳng lẽ bây giờ khẩu kính tuyên truyền của thành phố thay đổi rồi? Thế nhưng, người ta chuyên môn triệu tập một cuộc họp, ở bên trên nói rõ ràng rành mạch cơ mà." Trâu Bình chuyển đổi câu chuyện: "Đinh không đến à?"

Trọng Thu lắc đầu.

"Bộ trưởng Thanh Kính đâu?"

"Cũng không."

Trâu Bình chỉ mải ăn thức ăn, uống rượu, không nói gì nữa. Qua một lúc, anh mới dừng việc ăn uống lại, nhìn Trọng Thu nói: "Hai năm nay, công việc tuyên truyền dư luận được siết chặt hơn một chút, ban tuyên truyền thường xuyên triệu tập hội nghị để chấn chỉnh, không được thế này không được thế nổ kia. Bằng không, có báo chí vì tranh giành độc giả, hoặc nói thẳng ra là vì hiệu quả kinh tế, buôn bán sắc dục dung tục, khó coi vô cùng. Không chấn chỉnh, không cấm đoán thì cũng hỏng bét. Đến lúc để chúng thành hình thời khí, biết ăn nói thế nào với Đảng và nhân dân? Nhưng lần này lại cào bằng một đao..." Anh nhíu chặt đôi mày lại, "Tôi rời tòa soạn mấy tháng nay, tình hình tuyên truyền dư luận hiện tại đã không còn nắm rõ lắm rồi..."

"Tôi thấy cũng sêm sêm lúc anh đi thôi. Tôi cho rằng có vấn đề. Thế chẳng lẽ sau này về mặt này có vấn đề tày đình cũng không được đăng nữa ư?" Trọng Thu cầm đũa định gắp thức ăn rồi lại buông xuống, "Tôi vẫn quyết định viết một bức thư phản ánh cho bí thư Hứa."

"Lỡ cậu sai thì sao?"

"Cái vụ hiế\p d* mọ\e đó là thật mà, chính tay tôi tóm cổ tên nhóc đó đưa đến đồn công an đấy."

"Mẹ kiếp!" Trâu Bình đấm tay trái xuống bàn một cái rõ mạnh, "Hiế\p d* mọ\e phụ nữ chốn đông người, phải phán án nặng. Chúng ta đang học luật đây, quy định, tội hiế\p d* mọ\e phải xử phạt từ ba năm tù trở lên đến mười năm tù giam."

"Anh xem, bài viết vạch tội ác thức tỉnh thế nhân kiểu này thế mà lại bị gỡ xuống, dụng ý ở đâu chứ? Tôi muốn xả cục tức này, cùng lắm thì mất cái chức trưởng ban. Chẳng lẽ hắn còn cướp nổi ngòi bút của tôi chắc?" Trọng Thu cầm một chiếc đũa khua khua.

"Lỡ người ta bảo cậu viết 'Vạn ngôn thư' thì sao?"

"Thật sự là thế, tôi lại nổi tiếng ấy chứ!"

"Cậu đấy!" Trâu Bình lại giơ ngón tay chỏ chỏ cậu, "Bướng bỉnh. Phóng viên cả đám mà đều như cậu thì hay biết mấy."

Trọng Thu cười: "Anh ủng hộ tôi chứ?"

Trâu Bình không trả lời trực diện: "Cậu định đưa cho bí thư Hứa bằng cách nào?"

"Gửi bưu điện."

Lỡ thư không đến tay ông ấy thì sao?

"Không đâu. Bí thư Hứa phê duyệt rất nhiều thư tín của quần chúng mà."

"Người viết thư cho ông ấy chẳng lẽ chỉ có mấy người đó thôi sao?"

Trọng Thu trầm ngâm, không nói gì nữa. Đúng vậy, bức thư này mà không đến tay bí thư, mà lại theo quy trình thông thường chảy vào ban tuyên truyền, rồi lại chảy về tòa soạn... chuyện đánh giá khen chê bản thân mình là nhỏ, mấu chốt là làm hỏng việc lớn. Đã muốn viết thì phải đảm bảo chuyển trực tiếp đến tay ông ấy, bằng không... Ở thành phố cũng coi là một nhân vật có tiếng tăm vừa phải, tung hoành trong giới tin tức, từng hiến không ít ý hay cho rất nhiều người được phỏng vấn và người hâm mộ đến thăm, nay cậu đột nhiên gặp phải bài toán khó, giống như chiếc ô tô đang phóng nhanh bỗng dưng xuất hiện một thanh chắn ngang không cho phép đi qua. Cậu nhất thời luống cuống tay chân. Vào cái thời đại thông tin phát triển thế này, gửi thư cho bí thư thành ủy thế mà cũng trở thành một vấn đề.

Trâu Bình thấy Trọng Thu giống như quả dưa gặp sương - cúi gầm đầu, không hó hé gì nữa, liền nói: "Cậu mau viết đi, trưa mai đem thư giao cho tôi. Hôm qua, nghe nói bí thư Hứa hai ngày gần đây sẽ tới trường Đảng để lắng nghe ý kiến của các học viên lớp cán bộ cấp sảnh. Tôi tìm cơ hội giao trực tiếp bức thư cho ông ấy chẳng phải ổn thỏa hơn cậu tự đi gửi sao?"

"Tất nhiên rồi." Trọng Thu với lấy chai rượu rót cho Trâu Bình một ly đầy, tự rót đầy cho mình, nâng ly nói: "Tôi kính anh một ly, cảm ơn anh, lão lãnh đạo!"

Một chai rượu uống hết tầm hai phần ba, thức ăn cũng gần hết, mỗi người gọi một bát cơm trắng, ăn kèm với nước canh đồ ăn thừa. Ăn no uống đủ, Trọng Thu tiễn Trâu Bình xuống dưới tòa nhà ký túc xá, rồi cưỡi mô-tô phóng đi mất tăm.