Con tiểu quỷ đã xong việc với Simeon vào đêm đó, liền theo đúng thỏa thuận mà đến giúp đỡ đồng bọn đang canh chừng Ivan, nhằm hòng khuất phục bằng được gã Khờ. Nó ra đồng tìm kiếm khắp nơi nhưng chẳng thấy gì ngoài cái hố mà con tiểu quỷ kia đã biến mất.

— Chà, lạ thật đấy, — nó lẩm bẩm. — Chắc đã có chuyện gì xảy ra với bạn ta rồi, ta đành phải thay thế chỗ của hắn và tiếp tục công việc hắn đã bỏ dở. Gã Khờ đã cày xong ruộng, vậy ta phải tìm cách khác để phá hoại hắn mới được. Ta phải làm ngập úng cánh đồng cỏ để hắn không thể gặt được.

Thế là con tiểu quỷ bèn làm ngập cánh đồng cỏ bằng thứ nước bùn đục ngầu; và khi Ivan đến vào rạng sáng hôm sau với chiếc lưỡi hái đã được mài sắc để đi cắt cỏ, cậu nhận ra rằng cỏ chống cự lại mọi nỗ lực của mình và không chịu rạp xuống lưỡi hái như mọi khi.

Ivan đã thử cắt cỏ rất nhiều lần nhưng lần nào cũng vô ích. Cuối cùng, vì quá mệt mỏi, cậu quyết định quay về nhà mài lại lưỡi hái và mang thêm một ít bánh mì, đoạn lẩm bẩm: — Ta sẽ quay lại đây và quyết không rời đi cho đến khi gặt xong toàn bộ cánh đồng cỏ này, dẫu có mất cả tuần đi chăng nữa.

Nghe vậy, con tiểu quỷ đâm ra lo lắng, thầm nghĩ: — Gã Ivan này thật là một tay xương xẩu, ta phải nghĩ cách khác để trị hắn mới được.

Chẳng mấy chốc Ivan đã quay lại với chiếc lưỡi hái sắc bén và bắt đầu công việc.

Con tiểu quỷ liền ẩn mình trong đám cỏ, và cứ mỗi khi mũi lưỡi hái hạ xuống là nó lại níu xuống đất khiến Ivan hầu như không sao nhấc nổi dụng cụ lên được. Dù vậy, cậu vẫn kiên trì gặt gần hết, chỉ trừ lại một khoảng nhỏ ở vùng đầm lầy, nơi con tiểu quỷ lại núp sẵn và tự nhủ: — Dù hắn có cắt đứt tay ta đi nữa, ta cũng phải ngăn hắn hoàn thành công việc.

Khi Ivan tiến đến vũng lầy, cậu thấy cỏ ở đó không rậm lắm. Thế nhưng, lưỡi hái vẫn không sao nhấc lên được, khiến cậu tức giận dồn hết sức lực tung ra một nhát chém mạnh chưa từng thấy, cắt đứt một mẩu đuôi của con tiểu quỷ đang trốn trong đó.

Mặc cho con tiểu quỷ tìm mọi cách cản trở, cậu vẫn hoàn tất công việc, rồi quay về nhà bảo cô em gái ra gom cỏ về trong lúc mình sang mảnh ruộng khác để gặt lúa mạch đen. Nhưng con quỷ đã đến đó trước và làm cho cây lúa quằn quại đến mức Ivan khó lòng mà gặt nổi; thế nhưng, sau một hồi lao động vất vả liên tục, cậu cũng thành công, và khi đã xong việc với lúa mạch đen, cậu tự nhủ: — Giờ thì ta bắt đầu đi gặt yến mạch đây.

Nghe thấy thế, con tiểu quỷ thầm nghĩ: — Ta đã không thể ngăn hắn gặt lúa mạch đen, nhưng sáng mai nhất định ta sẽ chặn đứng hắn vụ yến mạch cho mà xem.

Sớm hôm sau, khi con quỷ ra đến đồng, nó ngỡ ngàng thấy yến mạch đã được gặt xong từ lúc nào. Ivan đã làm việc đó suốt đêm để tránh tổn thất do hạt quá chín và khô đi. Thấy Ivan lại một lần nữa trốn thoát, con tiểu quỷ giận tím mặt, rủa xả:

— Hắn băm vằm ta khắp người làm ta mệt lử, cái đồ ngốc này! Ngay cả trên chiến trường ta cũng chưa từng gặp xui xẻo đến thế. Hắn thậm chí còn chẳng chịu ngủ cơ chứ! — Con quỷ tiếp tục nghiến răng nghiến lợi. — Ta không thể cứ lẽo đẽo theo hắn mãi được. Giờ ta sẽ đến mấy đống lúa và làm cho mọi thứ thối rữa hết.

Nói là làm, nó mò đến đống lúa vừa gặt và bắt đầu giở trò quỷ quái. Sau khi tưới nước cho lúa ẩm ướt, nó nhóm lửa sưởi ấm rồi lăn ra ngủ say lúc nào không hay.

Ivan đánh xe ngựa cùng cô em gái ra đồng chở lúa mạch đen về.

Khi vừa nhấc mấy bó lúa đầu tiên từ đống lúa lên, chiếc chĩa của cậu vô tình đâm trúng lưng con tiểu quỷ, khiến nó đau đớn rú lên và nhảy dựng lên tứ phía. Ivan liền thốt lên:

— Á chà! Gì mà gớm ghiếc thế này? Mày lại mò đến đây à?

— Tao là đứa khác cơ! — con tiểu quỷ thanh minh. — Đó là anh tao. Tao là đứa được phái đến chỗ anh Simeon của mày cơ mà.

— Thôi được, — Ivan điềm nhiên đáp, — mày là ai thì cũng thế thôi. Tao sẽ xử lý mày ngay đây.

Khi Ivan vừa giơ chĩa định đòn chí mạng, con quỷ vội vàng van xin: — Xin tha cho tôi, tôi sẽ không làm hại anh nữa đâu. Anh muốn gì tôi cũng chiều.

— Mày thì làm được tích sự gì cho tao? — Ivan hỏi.

— Tôi có thể biến bất cứ thứ gì thành lính tráng.

— Thế chúng dùng để làm gì?

— Ồ, chúng sẽ làm mọi việc cho anh!

— Chúng có biết hát không?

— Dạ có chứ.

— Được rồi, biểu diễn cho tao xem nào.

— Anh hãy nhặt một nắm rơm rải xuống đất, rồi xem từng cọng rơm biến thành người lính nhé.

Ivan rắc những cọng rơm xuống đất, và quả nhiên, đúng như cậu chờ đợi, mỗi cọng rơm đều biến thành một người lính, bắt đầu hiên ngang diễu hành với một ban nhạc đi đầu.

— Ishty [nhìn kìa], hay phết nhỉ! Mấy cô thôn nữ chắc sẽ thích mê cho xem! — cậu thốt lên.

Lúc này con tiểu quỷ liền van nài: — Xin anh tha cho tôi; anh không cần tôi nữa đâu.

Nhưng Ivan lắc đầu: — Không, tao chưa tha cho mày vội đâu. Mày đã biến rơm thành lính, giờ tao muốn mày biến chúng trở lại thành rơm như cũ, vì tao không thể phí phạm của giời được, mà phải là rơm còn nguyên cả hạt cơ.

Con quỷ đáp: — Hãy đọc câu này: “Bao nhiêu lính tráng, bấy nhiêu rơm ràng.”

Ivan làm đúng theo lời hướng dẫn và thu lại được đống lúa mạch đen nguyên vẹn cả rơm.

Con tiểu quỷ lại một lần nữa nài nỉ xin tha mạng.

Ivan bèn nhấc nó ra khỏi mũi chĩa, bảo: — Nhân danh Chúa, mày có thể xéo đi được rồi. — Và cũng giống như trước kia, vừa nghe nhắc đến danh Chúa, con tiểu quỷ liền bị hất văng xuống đất tựa như một tia chớp, chẳng để lại dấu vết gì ngoài một cái hố sâu hoắm.

Chẳng bao lâu sau, Ivan trở về nhà và ngạc nhiên thấy anh trai Tarras cùng vợ đang ở đó. Tarras-Briukhan không sao trả nổi các khoản nợ nên buộc phải trốn chạy chủ nợ để tìm nơi nương náu dưới mái tranh của cha mẹ. Trông thấy Ivan, hắn cất lời: — Này Ivan, chúng ta có thể ở lại đây cho đến khi anh tìm được công việc làm ăn mới chứ?

Ivan đáp lại hệt như khi nói với Simeon: — Vâng, anh chị cứ thoải mái ở lại đây bao lâu tùy ý.

Nói đoạn, cậu cởi áo khoác ra và ngồi vào bàn ăn tối cùng mọi người. Thế nhưng vợ của Tarras-Briukhan lại khó chịu ra mặt trước mùi quần áo của cậu, bã lả kêu lên: — Tôi không thể nuốt trôi miếng ăn với một tên đần độn, mà cũng chẳng chịu nổi cái mùi này chút nào.

Bấy giờ Tarras-Briukhan mới lên tiếng: — Ivan này, người cậu bốc lên cái mùi khó ngửi quá; ra hiên nhà mà ăn một mình đi.

— Dạ được thôi, — Ivan điềm tĩnh đáp rồi cầm theo ít bánh mì bước ra ngoài như lời anh bảo, miệng lẩm bẩm: — Đến giờ ta phải đi cho con ngựa cái ăn rồi.