Là một chủng loại tàu quan trọng trong kế hoạch đóng tàu đợt hai sau khi hải quân tiến vào thời đại hơi nước. Ý định thiết kế ban đầu của tuần dương hạm lớp Hàng Châu là phối hợp với chiến hạm lớp Hà Bắc. Trọng tải đều vượt qua chiến hạm lớp Giang Nam, lượng giãn nước tiêu chuẩn 1.600 tấn, phối hợp với chiến hạm lớp Hà Bắc 3.800 tấn, tự nhiên là không có vấn đề gì.

Nhưng sau khi chiến hạm lớp Hà Bắc được chứng minh là thất bại hoàn toàn, kẻ kế nhiệm nó lại là chiến hạm lớp Sơn Tây chỉ có 2.800 tấn! Điều này cũng khiến cho định vị của tuần dương hạm lớp Hàng Châu trở nên khá gượng gạo!

Về động lực, tuần dương hạm lớp Hàng Châu vẫn sử dụng máy hơi nước kết hợp buồm, công suất tổ máy hơi nước được trang bị cũng gần như tương đương với chiến hạm lớp Sơn Tây, còn động lực của chiến hạm lớp Giang Nam thì càng không thể đem ra so sánh. Tuần dương hạm lớp Hàng Châu dùng động lực thuần hơi nước, tốc độ hải trình có thể đạt tới 15 hải lý.

Về hỏa lực, vẫn sử dụng pháo nòng trơn nạp đạn trước bố trí dọc mạn tàu, nhưng cỡ nòng lớn hơn và uy lực cũng mạnh hơn. Thiết kế thân tàu về cơ bản giống lớp Giang Nam, đều dùng thép làm kết cấu chịu lực chính của thân tàu, thân tàu thông thường vẫn làm bằng gỗ, còn giáp ngoài thân tàu sử dụng giáp phức hợp sắt rèn. Tất nhiên là một tuần dương hạm, để duy trì tốc độ, thân tàu được thiết kế thon dài hơn, đai giáp cũng nhỏ hơn.

Loại tuần dương hạm như thế này, về cơ bản đã có thể "bán hành" cho các chiến hạm khác trong biên chế hiện tại của hải quân, trừ chiến hạm lớp Sơn Tây ra, bao gồm cả chiến hạm lớp Giang Nam. Nhưng cũng chính vì có thể áp đảo chiến hạm lớp Giang Nam, nên giá thành cũng tăng vọt, giá đóng mỗi chiếc lên tới gần 40 vạn, mà giá đóng chiến hạm lớp Sơn Tây cũng chỉ có 60 vạn mà thôi! Nếu không phải vì chi phí quá cao, thì số lượng hoàn thành và đưa vào phục vụ đã không phải là sáu chiếc, mà là sáu mươi chiếc rồi!

Tuần dương hạm hiện đại có chi phí quá cao, để duy trì quy mô hạm đội, hải quân buộc phải tiếp tục phát triển tàu hộ vệ. Tất nhiên không phải loại tàu hộ vệ bằng gỗ trọng tải nhỏ trước kia, mà là loại tàu hộ vệ kiểu mới. Loại tàu hộ vệ này thực chất chính là phiên bản thu nhỏ giá rẻ của tuần dương hạm, động lực yếu hơn, phòng hộ yếu hơn, hỏa lực yếu hơn, nói chung là mọi thứ đều bị cắt giảm. Nhưng dù có cắt giảm đủ đường, nó vẫn có lượng giãn nước khoảng 800 đến 1.000 tấn.

Loại tàu hộ vệ phiên bản giá rẻ này, chi phí cuối cùng đã giảm xuống mức hải quân có thể chấp nhận được. Tàu hộ vệ kiểu mới có giá mười mấy vạn một chiếc, hải quân đặt hàng một hơi hơn hai mươi chiếc. Việc hải quân ban đầu rầm rộ chế tạo chiến hạm, sau đó quay sang chế tạo tuần dương hạm, cuối cùng lại trang bị quy mô lớn tàu hộ vệ, cũng là một lựa chọn bất đắc dĩ. Khi chiến hạm của Đại Đường đế quốc dần dần hướng tới quy mô lớn, dẫn đến độ khó kỹ thuật ngày càng cao, chi phí cũng ngày càng đắt đỏ, thì đây là điều tất yếu.

Hiện nay, đóng mới một chiếc chiến hạm lớp Sơn Tây tiên tiến, cộng ba hệ thống lớn là thân tàu, động lực và vũ bị lại, tổng giá thành vượt quá 60 vạn! Hải quân trên dưới thắt lưng buộc bụng cũng chẳng đóng được mấy chiếc! Để duy trì quy mô hạm đội và sức chiến đấu, hải quân đã chọn cách mở rộng quy mô tuần dương hạm để giải quyết vấn đề. Tuy nhiên, khi giá thành của tuần dương hạm hiện đại, tức tuần dương hạm lớp Hàng Châu, cũng vượt quá 45 vạn, hải quân vẫn không chịu nổi. Cuối cùng, họ hướng ánh mắt về phía tàu hộ vệ. Cuối cùng, chi phí ban đầu của phiên bản tàu hộ vệ ngàn tấn giá rẻ chỉ có 18 vạn, đây là mức giá khá phù hợp với kỳ vọng của họ.

Vì vậy, bắt đầu đóng và đưa vào phục vụ quy mô lớn. Tuy nhiên cần lưu ý rằng, cái chi phí ban đầu 18 vạn này cũng không đáng tin, giá thân tàu, vũ bị và hệ thống động lực mà các xưởng đóng tàu và công ty vũ khí đưa ra ngày càng cao. Hiện nay, giá thu mua tàu hộ vệ mới đã vượt quá 18 vạn, đạt tới 20 vạn. Tàu hộ vệ giá 20 vạn, thực ra đã không còn tính là tàu hộ vệ giá rẻ nữa rồi!

Mặc dù con đường phát triển chiến hạm hơi nước bằng thép hiện đại của hải quân Đại Đường những năm qua vô cùng gập ghềnh, vì vấn đề chi phí mà loay hoay mãi, nhưng phải thừa nhận rằng, hải quân Đại Đường hiện nay đã xây dựng được một lực lượng hải quân chiến hạm hơi nước bằng thép thuần túy! Tính từ năm Tuyên Bình thứ mười chín, khi máy hơi nước trên tàu bắt đầu được ứng dụng! Hiện nay, chỉ trong vòng tám năm ngắn ngủi, hải quân Đại Đường đã lần lượt đưa vào phục vụ 8 chiếc chiến hạm hiện đại, 12 chiếc tuần dương hạm hiện đại, 14 chiếc tàu hộ vệ hiện đại, tổng cộng 34 chiếc.

Các chiến hạm kể trên, ngay cả chiếc tàu hộ vệ nhỏ nhất, cũng có trọng tải vượt quá ngàn tấn. Hơn nữa, tất cả đều là chiến hạm hơi nước thời đại mới, sử dụng động cơ máy hơi nước kết hợp buồm, kết cấu chính bằng thép, vỏ tàu bằng gỗ, bên ngoài phủ giáp phức hợp sắt rèn, mỗi một chiếc đều có thể đè bẹp các chiến hạm gỗ buồm ngàn tấn truyền thống. Hải quân tiến hành nâng cấp thay thế quy mô lớn, còn vô số chiến hạm gỗ buồm kiểu cũ trước kia đương nhiên cũng dần dần rút khỏi biên chế.

Đặc biệt là những chiếc tàu hộ vệ gỗ buồm trọng tải bốn năm trăm tấn trước kia, những tàu hộ vệ trọng tải nhỏ này, vì trọng tải quá nhỏ, sức chiến đấu yếu kém, hải quân năm đó ngay cả việc cải tạo máy hơi nước cũng lười làm, chỉ muốn dùng vài năm qua giai đoạn quá độ rồi cho giải ngũ, sau đó cải tạo thành tàu dân dụng bán đi để thu hồi vốn. Bây giờ thì dần dần giải ngũ rồi, nhưng dự định cải tạo thành tàu dân dụng để bán lại không hề khả thi! Bởi vì thân tàu của những chiếc tàu hộ vệ này đều là thân tàu chiến hạm, ngay từ lúc thiết kế đã không phải để vận chuyển hàng hóa, cải tạo thành tàu dân dụng cũng không chở được bao nhiêu hàng, các thương nhân bình thường căn bản sẽ không cần loại thương thuyền cải tạo từ chiến hạm như vậy!

Thương thuyền của các công ty thương mại đều có một đặc điểm quan trọng, đó là có thể chở được lượng lớn hàng hóa, còn những thứ khác như tốc độ, hỏa lực đều là thứ yếu. Chiến hạm của hải quân, dù chỉ là những chiếc tàu hộ vệ sơ kỳ bốn năm trăm tấn, thì đó vẫn là quân hạm thuần túy, căn bản không chở nổi hàng. Cho nên con đường cải tạo để bán không thông, còn việc bán trực tiếp như quân hạm, thì phải có người mua mới được, nhưng không thể tùy tiện bán. Dù sao những chiến hạm gỗ buồm này, hải quân Đại Đường không coi trọng, nhưng đó chỉ là hải quân Đại Đường mà thôi, còn nếu đặt ở các quốc gia khác, bất cứ quốc gia nào, thì đó đều là chiến hạm chủ lực thứ thiệt.

Chiến hạm chủ lực của hải quân Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha, ngoài một số ít chiến hạm ngàn tấn ra, thực tế phần nhiều vẫn là những chiến hạm vài trăm tấn. Bán những chiến hạm chủ lực này cho các quốc gia thổ dân quanh Ấn Độ Dương, Thái Bình Dương sao? Ví dụ như Ottoman? Vương triều Safavid, hải quân Đại Đường đây chẳng phải là tự tìm phiền phức cho mình sao? Ngươi đã từng thấy cường quốc hải quân nào đời sau bán chiến hạm chủ lực đã giải ngũ, ví dụ như hàng không mẫu hạm, tuần dương hạm các loại cho quốc gia khác chưa? Vì thế, bất cứ quốc gia thổ dân nào quanh Thái Bình Dương, Ấn Độ Dương, đều đừng mong có thể nhận được chiến hạm giải ngũ từ hải quân Đại Đường, dù chỉ là chiến hạm gỗ buồm.

Còn Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha thì không cần phải nói. Về phần các quốc gia khác ở châu Âu, Đại Đường trước đây không tiếp xúc nhiều. Nói một cách nghiêm túc, Anh Cát Lợi chính là quốc gia châu Âu đầu tiên sau Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha tiến hành liên lạc ngoại giao chính thức với Đại Đường. Dù đại diện chính thức của Anh Cát Lợi chỉ là một tên cướp biển, một trùm buôn nô lệ! Bán chiến hạm gỗ buồm giải ngũ cho người Anh Cát Lợi, để người Anh Cát Lợi trên biển kiềm chế người Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha. Đợi đến khi làm loạn tình hình châu Âu xong, Đại Đường lại mạnh mẽ can thiệp vào châu Âu. Thương vụ này, làm được!

Từ Chấn Xuyên mặc dù trong lòng đã có ý tưởng này, nhưng cũng sẽ không trực tiếp đồng ý ngay, hắn còn phải cân nhắc chi tiết sâu sắc, cân nhắc tổng hợp ý kiến của lục quân và hải quân. Sau đó hắn còn phải đích thân tới châu Âu xem xét tình hình, rồi phái người đi Anh Cát Lợi khảo sát xong, mới đưa ra quyết định cuối cùng. Tất nhiên, để biểu thị sự hữu nghị giữa hai nước Đường - Anh, Từ Chấn Xuyên cũng bày tỏ với Hawkins rằng, chiến hạm hơi nước thì đừng hy vọng, nhưng chiến hạm gỗ buồm thông thường thì vẫn có thể.

Hawkins biết được Đại Đường không cho phép bán chiến hạm hơi nước, chỉ cho phép bán chiến hạm gỗ buồm, không khỏi cảm thấy vô cùng thất vọng. Nhưng hắn cũng nhanh chóng thông suốt, nước Anh Cát Lợi của họ tuy có chiến hạm gỗ buồm, nhưng bị hạn chế bởi kỹ thuật đóng tàu trong nước, số lượng không nhiều, chất lượng cũng không thể so sánh với chiến hạm của người Đại Đường. Quan trọng hơn, kẻ thù của người Anh Cát Lợi họ không phải là Đại Đường, mà là Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha. Nếu có chiến hạm hơi nước thì tốt nhất, nhưng không có chiến hạm hơi nước, chỉ có chiến hạm gỗ buồm của người Đại Đường thì cũng dùng được, ít nhất vẫn tốt hơn nhiều so với chiến hạm của chính người Anh Cát Lợi.

Nhưng hắn không chỉ cần mấy chiếc tàu hộ vệ vài trăm tấn kia, hắn càng hy vọng có thể nhận được những chiếc chiến hạm hơn một ngàn tấn kia! Về vấn đề này, nhóm người hải quân tìm đến tận cửa, bày tỏ với Từ Chấn Xuyên: Chiến hạm ngàn tấn này cũng không phải là không thể bán, hải quân có hơn hai mươi chiếc chiến hạm gỗ thời kỳ đầu dùng động lực máy hơi nước kết hợp buồm, loại chiến hạm gỗ thời kỳ đầu này, dù có cải tạo máy hơi nước thì sức chiến đấu cũng không bằng tàu hộ vệ giá rẻ mới nhất! Nếu có cơ hội, hải quân không ngại xử lý đi, để đổi lấy kinh phí mua sắm chiến hạm mới.

Vì vậy, chiến hạm này cũng có thể bán, chỉ cần tháo máy hơi nước xuống là có thể bán trực tiếp cho người Anh Cát Lợi. Tất nhiên, cái giá này chắc chắn không hề rẻ. Chiến hạm ngàn tấn vào thời này, giá cả không hề rẻ, ở Đại Đường thứ này tuy không còn tác dụng gì, nhưng ở châu Âu, chiến hạm ngàn tấn này là chủ lực tuyệt đối, giá thành đắt đỏ. Đại Đường bán chiến hạm gỗ buồm ngàn tấn cũ kỹ, giá chắc chắn sẽ không rẻ.

Lúc này, Từ Chấn Xuyên vẫn có chút lo lắng, nếu bán quá nhiều, sau này trên vùng biển châu Âu xuất hiện cả một lô lớn chiến hạm gỗ buồm của Đại Đường, liệu có ảnh hưởng đến lợi ích của đế quốc không? Đối lại, hải quân tỏ vẻ, ảnh hưởng cái rắm, chỉ mấy chiếc chiến hạm gỗ buồm cũ kỹ đó, dù có vài chục hay cả trăm chiếc cộng lại, hải quân cũng chẳng hề áp lực chút nào. Chiến hạm hơi nước thép hiện đại, sức chiến đấu và cả phương thức tác chiến đều không phải thứ mà chiến hạm gỗ buồm truyền thống có thể so sánh. Kẻ thù lớn nhất của hải quân Đại Đường chưa bao giờ là hải quân của bất kỳ quốc gia châu Âu nào, mà là khoảng cách và tiếp tế! Chiến dịch Ấn Độ Dương năm đó là như vậy, sau này tiến quân vào Đại Tây Dương cũng y như vậy! Cho nên về chiến hạm gỗ buồm này, chỉ cần họ dám mua, hải quân liền dám bán!

Không chỉ mua thân tàu, thậm chí ngay cả pháo hạm cũng mua! Ừm, lựu đạn pháo thì không bán, chỉ bán sỉ đạn đặc các loại. Lựu đạn pháo chính là đại sát khí của cả lục quân và hải quân đế quốc, cũng giống như máy hơi nước, đều là đại sát khí cấm xuất khẩu! Khi Hawkins biết được nước Anh Cát Lợi của họ có thể mua được chiến hạm buồm cấp ngàn tấn từ tay người Đại Đường, chính bản thân hắn cũng ngẩn người. Tàu thuyền cấp ngàn tấn thực ra không hiếm, không ít thương thuyền, đặc biệt là các loại tàu như tàu Carrack, tàu Galleon, thực ra đều hơn ngàn tấn! Nhưng chiến hạm chuyên nghiệp và vũ trang thương thuyền thời này là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau! Chiến hạm chuyên nghiệp là khái niệm mới xuất hiện mười mấy năm gần đây, cũng là truyền từ bên Đại Đường qua, cái gì là chiến hạm chuyên nghiệp? Đó là chủng loại tàu mà mỗi một tấn trọng lượng đều dùng cho tác chiến trên biển, và lấy pháo hạm làm phương tiện sát thương chính! Trang bị hàng chục khẩu pháo nòng dài cỡ nòng lớn, chiến hạm cấp ngàn tấn sinh ra thuần túy để quyết chiến trên biển, hiện nay hai nước Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha số lượng cũng không nhiều. Còn Anh Cát Lợi, họ một chiếc cũng không có!