Đây là một chiếc bình hoa rất bình thường. Màu xanh thẳm, miệng loe, cổ thon, trên rộng dưới hẹp, kiểu dáng truyền thống nhất. Một món đồ lỗi thời. Không có bất kỳ họa tiết nào. Ngoài sắc xanh bao trùm toàn thân, cũng không có lớp men màu nào khác chấm phá.
Ngày nay, rất khó để bắt gặp một chiếc bình hoa bình thường như thế. Giống như rất khó tìm thấy giày vải cao su nhãn hiệu "Giải Phóng"; rất khó thấy một bộ quần áo vải thô hay vải chéo; rất khó tìm một chiếc bát sứ thô to.
Thời đại đào thải một số sự vật, quả thực giống như gió thu quét sạch lá vàng trên cành cây.
Nhưng chiếc bình hoa bình thường đến không thể bình thường hơn này, lại may mắn nhiều lần trở thành món quà chúc mừng tân hôn.
Người nhận được nó đầu tiên là một đôi vợ chồng trẻ vào cuối thập niên sáu mươi.
Giá niêm yết của nó năm đó chỉ vỏn vẹn hơn hai đồng bạc.
Người tặng cảm thấy dùng nó làm quà cưới thì hơi "quá mỏng lễ nghĩa", nên đã kẹp thêm năm đồng tiền mặt. Năm đồng tiền vào thời đó là một khoản tiền mừng "phận sự" không nhỏ. Cho nên, nó thực chất tương đương với món đồ đi kèm trị giá năm đồng.
Điều này khiến chiếc bình hoa cảm thấy khá hụt hẫng. Dĩ nhiên nó chẳng đành lòng làm món quà đi kèm cho năm đồng bạc.
May thay, đôi vợ chồng mới cưới ấy lại thích nó. Ở Trung Quốc những năm cuối thập niên sáu mươi, cho dù là gia đình thành thị, mười nhà thì có tám chín nhà không có bình hoa. Họ là một đôi tri thức trẻ. Căn phòng tân hôn của họ vô cùng đơn sơ. Ngoài một chiếc giường đôi cũ, đến cái bàn cũng không có. Hai chiếc thùng gỗ cũ đặt song song cạnh nhau, thế là thành cái bàn. Họ trải lên đó một tấm vải nhựa, đặt chiếc bình hoa ở chính giữa. Bên cạnh bình hoa là một chiếc đồng hồ báo thức nhỏ do người khác tặng. Chiếc đồng hồ nhỏ cũng giống như bình hoa, được đôi vợ chồng mới cưới coi là "tác phẩm nghệ thuật" đủ sức làm đẹp cho không gian gia đình. Nữ chủ nhân tìm ra một mảnh vải đỏ nhỏ, gấp đi gấp lại rồi trùm lên chiếc đồng hồ báo thức. Đó là những ngày tháng năm, trong sân có một gốc đinh hương già, đang nở rộ từng chùm hoa màu xanh nhạt, nam chủ nhân đã cắt vài chùm cắm vào bình hoa. Căn phòng tân hôn đơn sơ, từ đó tràn ngập hương thơm làm say đắm lòng người.
Đến đêm, bình hoa và đồng hồ báo thức nhìn đôi vợ chồng trẻ dành cho nhau sự ân ái vô tận cùng muôn vàn dịu dàng, đều chìm đắm trong cảm xúc vô cùng xúc động.
Bình hoa nói: "Làm con người thật tốt."
Đồng hồ báo thức chớp chớp đôi "mắt mèo" trên mặt đồng hồ và nói: "Đúng vậy!"
Bình hoa lại nói: "Tình yêu thật tuyệt."
Đồng hồ báo thức mang chung cảm xúc mà nói: "Nếu dây cót của tôi không được lên căng thế này, tôi thà rằng kim đồng hồ của mình di chuyển chậm hơn, chậm hơn nữa, để đôi uyên ương này có thể trải qua một đêm tân hôn thật dài, thật dài."
Lúc đó, người chồng nâng khuôn mặt vợ lên, hôn và nói: "Anh yêu em!"
Người vợ cũng nói: "Em yêu anh!"
Lúc nói câu này, đôi mắt của cô ấy sáng rực rỡ.
Bình hoa liền thì thầm với đồng hồ báo thức: "Cậu nghe thấy chưa? Tớ dám chắc, họ đang nói những câu thơ đấy!"
Đồng hồ báo thức lẩm bẩm đáp lời: "Nếu những lời đẹp đẽ nhường này mà không phải là thơ, thì trên thế giới này chẳng còn bài thơ nào nữa."
Chính từ khoảnh khắc đó, chiếc bình hoa bình thường đến không thể bình thường hơn này đã mang linh tính gắn kết với con người.
Sau đó, chính là thời kỳ "Cách mạng Văn hóa". Trước khi đôi vợ chồng ấy đi đến trường cán bộ, họ lại dùng nó làm quà tặng cho một đôi vợ chồng mới cưới khác. Cũng cảm thấy hơi ngượng ngùng khi mang ra. Cũng thấy nên kẹp thêm vài đồng tiền. Người vợ bảo: "Vậy thì cộng thêm năm đồng nữa đi."
Người chồng nói: "Không thỏa đáng lắm. Trông giống như đem món đồ người ta từng tặng mình chuyển tay tặng lại vậy. Tăng mười đồng đi. Tăng thêm năm đồng, tính chất sẽ khác đấy."
Thế là, chiếc bình hoa ấy lại một lần nữa làm vật đi kèm trị giá mười đồng.
Trong những năm tháng trước đây, bình hoa thực chất là món đồ dư thừa đối với các gia đình bình thường. Hầu hết các gia đình thành thị, dù có bình hoa cũng chẳng có hoa tươi để cắm. Những người coi trọng phong vị gia đình, trước dịp Tết chỉ có thể mua hoa giấy về cắm. Nhưng hoa giấy rất bám bụi, hoa bám bụi lại không thể giặt, thường là qua Tết là những bông hoa giấy phủ đầy bụi bẩn sẽ bị vứt đi, và chiếc bình hoa lúc ấy chẳng qua chỉ là một món đồ bày biện.
Món đồ dư thừa như bình hoa rất thích hợp để làm quà tặng chuyền tay từ nhà này sang nhà khác, đặc biệt là vào những dịp lễ Tết. Thu nhập của người Trung Quốc trước đây nghèo nàn đến mức đáng thương, nên đối với việc này hoàn toàn "vạn tuế sự thấu hiểu". Chỉ là mỗi khi chiếc bình hoa được chuyển tay, nhất định sẽ kèm theo tiền mừng. Khi tiền mừng nhiều hơn năm đồng, bình hoa sẽ cảm thấy tủi thân. Bởi vì như thế, nó dường như càng ít được coi trọng hơn. Nó không muốn làm món đồ đi kèm. Khi tiền mừng ít hơn năm đồng, người tặng tự nhiên sẽ lúng túng ngượng ngùng, nhưng bình hoa lại cực kỳ vui mừng, vì nó cảm thấy lúc này bản thân mình mới là nhân vật chính.
Chiếc bình hoa cứ thế chuyển qua hết nhà này đến nhà khác...
Kể từ ngày bản thân là một chiếc bình hoa, nó vẫn luôn ấp ủ một nguyện vọng ngày càng mãnh liệt, đó chính là — nó khao khát sở hữu một bó hoa tươi thuộc về riêng chiếc bình hoa này. Dù chỉ là một cành thôi cũng được!
Đây chính là bản năng mong ước của bình hoa.
Thế là, chiếc bình hoa này đã mắc một căn bệnh. Chúng ta gọi căn bệnh đó là chứng tương tư đơn phương. Hương thơm của hoa đinh hương vẫn luôn vương vấn trong ký ức của nó. Nó vô cùng ân hận vì khi từng sở hữu những bó hoa đinh hương ấy lại chẳng hề biết trân trọng tình yêu. Nó thầm thề, nếu bản thân lại có được một bó hoa, không, dù chỉ là một cành hoa thôi, nó đối với hoa sẽ còn chung tình sâu đậm hơn cả con người đối với con người. Nó muốn mỗi ngày nói với người thương của mình một trăm lần câu thơ ấy — "Anh yêu em!"
Từ sau thập niên tám mươi, mức sống của các gia đình Trung Quốc nhìn chung đã được nâng cao. Chiếc bình hoa như nó không còn có cơ hội may mắn được dùng làm quà cưới để chuyển tặng nữa. Sẽ bị người ta liếc xéo cho mà xem.
Kết quả là nó đã trở thành vật dư thừa trong gia đình của người chủ cuối cùng.
Dù trong thâm tâm nó khắc ghi bao hỉ nộ ái ố của tình yêu nhân thế...
Một ngày nọ, nữ chủ nhân cầm nó lên và nói: "Càng nhìn càng thấy xấu, lại còn phải lau chùi, vứt quách đi cho rồi!"
Nam chủ nhân liền bảo: "Đừng vứt chứ! Dẫu sao cũng từng là món quà người ta tặng lúc trước. Em nếu thực sự thấy xấu, thì cứ để trên bệ cửa sổ vậy!"
Thế là chiếc bình hoa đến tư cách được đặt trong nhà cũng không còn nữa.
Từ đó nó bị vứt xó ở một góc ban công...
Khi nam chủ nhân dọn dẹp ban công, đã vô tình đụng phải nó. Kết quả là nó xuất hiện một vết nứt. Không quá dài nên không quá rõ ràng, nếu không nhìn kỹ sẽ chẳng thể phát hiện ra. Vết nứt nằm ở phần eo bình, tất nhiên rất dễ bị rò rỉ nước.
"Hầy, lần này thì vô dụng hoàn toàn rồi!"
Nam chủ nhân cầm nó lên, thầm nghĩ hay là đập nát nó luôn cho rồi. Đang định ra tay thì lại đổi ý. Tâm lý hoài niệm đồ cũ ấy đã phát huy tác dụng trong lòng anh ta. Anh ta đẩy cửa sổ ban công ra, đặt nó vào bên trong thanh chắn bảo vệ ban công.
Gia đình này đã có một chiếc bình hoa mới. Một chiếc bình hoa bằng pha lê kiểu dáng đẹp mắt. Nam chủ nhân và nữ chủ nhân kết hôn tròn hai mươi năm, bạn bè đã tặng họ món quà kỷ niệm này.
Khắp nơi đều có thể mua được hoa tươi. Nữ chủ nhân thích hoa. Bình pha lê chưa bao giờ ngớt hoa tươi.
Nó vô cùng ngưỡng mộ.
Nó vô cùng đau buồn.
Khao khát hoa tươi của bình hoa, chính là khao khát tình yêu của nó vậy!
Nó cũng có thể nhìn thấy tất cả các ô cửa sổ của tòa nhà đối diện từ trong hàng rào ban công. Phía sau cửa sổ của từng hộ gia đình đều có bình hoa. Bình hoa của thập niên chín mươi, kiểu dáng đều mới mẻ và đẹp đẽ làm sao. Tất cả những chiếc bình hoa mà nó có thể nhìn thấy, đều cắm những bông hoa tươi khiến người ta mãn nhãn.
Nguyện vọng sở hữu một cành hoa, không, nó chỉ khao khát có được một cành hoa thôi, từ đó càng trở nên mãnh liệt hơn.
Đó chính là một thứ nguyện vọng không phai mờ bị hành hạ bởi sự ngưỡng mộ và nỗi buồn thương.
---❊ ❖ ❊---
Lại một ngày nọ, nữ chủ nhân mua về một bó hoa mới. Cô ấy lấy bó hoa hồng đã tàn úa cắm trong bình ra, nhìn thấy cành hoa có nụ. Chỉ có một cành duy nhất, quá mảnh mai, nụ hoa cũng quá nhỏ. Cắm lại vào bình hoa, sợ là sẽ chẳng thể nở nổi nữa, cô ấy nghĩ.
Cô tiện tay cắm cành hoa mà cô cho rằng vốn chẳng thể nở nổi ấy vào chiếc bình hoa.
“Ôi, thượng đế, thượng đế, thượng đế nhân từ ơi! Cuối cùng tôi cũng có một cành hoa thuộc về riêng mình rồi! Bây giờ tôi có thể dành hết tâm trí để yêu cành hoa nhỏ này! Dù tôi rất xấu xí, dù tôi bị xem là phế vật, nhưng tôi sẽ dùng toàn bộ tình yêu của mình để chứng minh cho người thương thấy tôi có thể yêu dịu dàng và đắm say nhường nào...”
Thế nhưng, nó đã khóc. Bởi vì nó nhận ra, suy cho cùng mình vẫn là một chiếc bình hoa không có nước mà!
Nước!
Nó từng chứng kiến quá quen với sự lãng phí nước của con người.
Thế nhưng, nó lại chẳng có lấy một giọt nước.
Không những không có một giọt nước, mà còn bị ánh nắng phơi cho nóng hổi cả người. Nó nghe thấy cành hoa nhỏ vốn đã thuộc về mình đang phát ra những tiếng rên rỉ vì bị ánh nắng thiêu đốt.
Cho tôi xin một chút nước sắp đổ đi từ bình pha lê cũng được!
Nhưng nó chỉ trân trân nhìn nữ chủ nhân dùng hai tay nâng bình pha lê đi thay nước...
Chẳng mấy chốc, bình pha lê lại được đặt về chỗ cũ. Bó hoa hồng trắng cắm trong bình pha lê đã hấp thụ đầy đủ nước, trông tràn đầy sức sống! Tựa như mỗi chiếc lá và cánh hoa đều đang rịn ra một lớp hạt nước lấm tấm.
Nhưng nó thì một giọt nước cũng không có. Nó và "người yêu nhỏ" của mình chỉ đành tuyệt vọng ôm nhau khóc.
Hai, ba tiếng sau, "người yêu nhỏ" của nó đã héo rũ...
Đêm đến, sau khi "người yêu nhỏ" đã chìm vào giấc ngủ mê mệt, chiếc bình hoa bị vứt bỏ có vết nứt thành kính cầu nguyện thượng đế: "Thượng đế nhân từ ơi, ngài ban cho con tình yêu, sao lại không ban cho con nguồn nước nuôi dưỡng tình yêu? Ngài ban cho con một người thương đáng yêu nhường ấy, sao lại khiến con trở thành kẻ tội đồ làm tổn thương cô ấy? Nếu ngài thực sự nhân từ, thì xin hãy trút xuống một trận mưa lớn đi!..."
Mây đen tụ họp...
Chớp giật...
Sấm rền...
Quả là một trận mưa lớn!
Cành hoa nhỏ nọ đã được mưa tưới cho "tỉnh" lại.
Hoa nói: "Cảm ơn lời cầu nguyện của anh."
Hoa ngượng ngùng cúi gằm mặt.
Hoa đầy tình tứ hôn lên vành miệng bình, chính là đôi môi của nó suốt một hồi lâu...
Thế nhưng, dẫu sao thì nó vẫn là một chiếc bình có vết nứt. Khi trời sáng, nước trong bình hoa chỉ còn lại một nửa, nó vô cùng lo lắng.
Hoa an ủi: "Người yêu của em ơi, anh hãy vui lên đi! Em có cách vá lại vết nứt cho anh rồi đây!"
Thế là hoa bèn cố gắng tiết ra một loại dịch từ cành của mình, thứ dịch ấy thấm vào vết nứt của bình hoa; bình hoa theo đó cũng cố gắng gồng chặt thân mình để nhựa của hoa dễ dàng kết dính vết nứt của chính nó hơn.
Làm vậy đối với hoa là vô cùng bất lợi. Bởi vì trong lúc tiết ra chất dịch, nó cũng đang tổn hại đến chất dinh dưỡng; chiếc bình làm thế cũng vô cùng nguy hiểm. Bởi vì nếu không nắm bắt được lực độ, nó rất dễ vì dùng lực quá mạnh mà nứt thành hai mảnh.
Nhưng vì tình yêu của chúng, vì để yêu đối phương, chúng đều nguyện ý đánh đổi bất kỳ tổn thất nào, nguyện ý mạo hiểm bất cứ điều gì.
Vết nứt đã được kết dính.
Nửa bình nước không còn rỉ ra ngoài nữa.
Hoa dần hồi phục sức sống, những chiếc lá bắt đầu trở nên mơn mởn, nụ hoa cũng lớn dần lên từng ngày.
Bình hoa chìm đắm trong hạnh phúc của mình. Nó mỗi ngày đều nói vô số lần "Anh yêu em!" với "người yêu nhỏ" của nó; mỗi ngày đều kể cho "người yêu nhỏ" nghe trải nghiệm của chính mình. Trong tai hoa, trải nghiệm của nó mới khúc chiết làm sao, mới đượm màu huyền thoại làm sao. Khi nó kể đến đoạn thương cảm, hoa liền dùng những nụ hôn để an ủi tâm trạng của nó. Có lúc, bình hoa sẽ tự ti mặc cảm, hoa liền vô cùng tự hào mà bảo nó rằng: "Người yêu dấu của em ơi, đừng tự hạ thấp bản thân nữa chứ! Anh phải hiểu rằng anh đáng để em yêu biết chừng nào cơ chứ! Bởi vì lịch sử của anh đã ban cho anh một thứ tinh thần khác, một thứ khí chất khác cơ mà! Điểm này không hề là thứ nguyên liệu và giá thành cao cấp nào có thể mang lại cho một chiếc bình hoa cả đâu!..."
Cuối cùng cũng đến một ngày, nụ hoa hoàn toàn nở rộ!
Một đóa hoa hồng đỏ thắm, nở rộ thật kiều diễm! Thật yêu kiều!
Bình hoa hạnh phúc suốt ngày nói những lời tình tứ ngọt ngào với "người yêu nhỏ" của mình, hát những khúc tình ca nồng nhiệt và lãng mạn. Nói thế nào cũng không hết, hát thế nào cũng không thấy đủ; hoa cứ kiều diễm yêu kiều như thế nở suốt sáu ngày.
Trong sáu ngày ấy, hạnh phúc vô tận mà chiếc bình cảm nhận được ngày một đậm sâu, ngày một sâu sắc hơn. Dùng lời của con người mà nói, chiếc bình quả thực đã "sướng đến phát cuồng"!
Sáng ngày thứ bảy, nam chủ nhân nhìn ra ngoài ban công ngạc nhiên nói: "Ơ kìa, sao trong chiếc bình vỡ đó lại có một bông hoa đang nở thế kia?"
Nữ chủ nhân vừa soi gương chải chuốt vừa đáp: "Là cành vứt vào từ mấy hôm trước. Đã nở rồi thì lấy ra cắm vào bình pha lê đi thôi. Để ở chiếc bình vỡ ấy thì ai mà nhìn thấy chứ?"
Thế là nam chủ nhân bước ra ban công.
“Người yêu nhỏ của anh ơi, đừng quan tâm đến anh nữa, hãy sang chiếc bình pha lê kia đi! Bó hoa hồng trắng đó sẽ tôn lên vẻ đẹp kiều diễm hơn cho em!”
“Nếu như thế, em sẽ chẳng thể hôn anh được nữa, sẽ chẳng còn được nghe những lời tình tứ anh nói với em, chẳng được nghe anh hát tình ca cho em nghe nữa...”
“Tình yêu của chúng ta đẹp biết bao! Em yêu ơi, anh biết ơn em vô cùng!” Hoa khóc không thành tiếng.
Bình hoa khẽ gật đầu, sớm đã đau buồn đến mức không nói nên lời...
Hầu như cùng lúc đó, bông hoa hồng kiều diễm trong tay con người trong khoảnh khắc đã héo tàn, trở thành một cành trơ trụi.
Những cánh hoa đỏ thắm, từng cánh một rơi xuống những mảnh vỡ của chiếc bình hoa.
Chúng đã hoàn thành lần ôm ấp, tựa sát và hôn nhau cuối cùng của sinh mệnh bằng cách thức như thế.
“Yêu em!...”
—— Tình yêu đích thực, vốn dĩ là sự bất chấp tiến bước, mang trong mình lòng biết ơn, cho nên mới mang ý nghĩa của lời thề và chất thơ.
—— Nói ra tình yêu xuất phát từ sự biết ơn là không chân thực; vì yêu và được yêu mà biết ơn lẫn nhau, thì "tình" của tình yêu lại càng đậm sâu hơn.
Tình cảm này thật đáng quý biết bao...