Hộ gia đình này chỉ còn lại hai người. Người đàn ông vừa là chồng vừa là cha đã bệnh qua đời từ một năm trước.

Vào ngày rằm tháng Giêng năm 2000, người mẹ về nhà rất muộn. Con gái vậy mà vẫn chưa ăn tối. Người mẹ nói bà cũng chưa ăn. Mẹ mang về một hộp bánh trôi tàu. Nói xong người mẹ liền đi nấu bánh trôi.

Chẳng mấy chốc, người mẹ đã nấu xong bánh trôi, múc ra hai chiếc bát, con gái một bát, mình một bát.

Cô con gái thẫn thờ nhìn vào bát, không động đũa.

Người mẹ thấy lạ lắm, cầm đũa lên, bối rối hỏi: "Con gái à, con không đói sao?"

Con gái thấp giọng đáp một chữ: "Đói."

"Đã đói, sao cứ nhìn mà không ăn? Không thích ăn à?"

"..."

"Mẹ nhớ con thích ăn bánh trôi tàu cơ mà."

"Mẹ ơi, con sợ."

"Sợ?" – Người mẹ càng thấy lạ hơn: "Sợ cái gì?"

"Sợ mẹ hạ độc trong bánh trôi..."

Con gái ngẩng đầu lên, ánh mắt đăm đăm nhìn mẹ, trong mắt đã ngấn đầy nước mắt.

"Con đang nói cái quái gì thế này?"

"Mẹ ơi, mẹ đặt đũa xuống đi! Con không muốn chết, con cũng không nỡ để mẹ chết..."

"Nhưng mà..."

"Nhưng con cảm thấy chắc chắn mẹ đã bỏ độc vào bánh trôi..."

Nước mắt của con gái tí tách rơi xuống bàn, rơi vào trong bát.

Người mẹ chậm rãi đặt đũa xuống, biểu cảm phút chốc trở nên nghiêm nghị bất thường. Bà cũng đăm đăm nhìn con gái hỏi: "Con gái, rốt cuộc hôm nay con bị làm sao vậy? Trong đầu con tại sao lại nảy sinh ra ý nghĩ hoang đường như thế?"

"Mẹ ơi, hôm nay con nghe bạn đến nhà chơi kể lại, ở một trường trung học khác có nữ sinh giống con, bố cũng đã qua đời, mẹ thì mất việc. Người mẹ mất việc đã mua một hộp bánh trôi tàu, lúc nấu thì bỏ độc vào, kết quả là cô ấy và con gái ăn xong đều chết... Mẹ ơi, con biết mẹ cũng đã mất việc rồi. Chỉ là mẹ vẫn luôn giả vờ như mỗi ngày đều đi làm..."Mẹ ơi con thực sự rất sợ chết, cũng không nỡ để mẹ chết..."

Con gái nói xong liền òa khóc.

Còn người mẹ thì đứng dậy bước đến bên cạnh con gái; con gái nhào vào lòng mẹ, hai tay siết chặt lấy mẹ.

Người mẹ xoa đầu con gái, dùng giọng điệu vô cùng dịu dàng nói: "Con gái ngoan à, mẹ yêu con biết bao nhiêu, con thừa biết mà. Mẹ nào nỡ lòng nào đầu độc chết con chứ? Mẹ mới hơn bốn mươi tuổi, hồi nhỏ từng chịu đói, mười sáu mươi bảy tuổi về nông thôn, tròn mười năm sau mới về lại thành phố, kết hôn rồi vẫn không có nổi một căn nhà của riêng mình, con lên mười tuổi chúng ta cuối cùng mới có nhà, bố con lại bệnh tật nhiều năm... Số mệnh của mẹ dẫu khổ, nhưng mẹ trân trọng mạng sống của mình lắm, đời nào lại muốn chết!..."

Người mẹ cũng rơi nước mắt. Nước mắt rơi trên mặt, trên tay con gái...

Người mẹ lại nói: "Con gái ngoan à, phải, mẹ đã mất việc, mẹ vẫn luôn giấu con chuyện này. Mẹ ngày ngày ra sớm về muộn, chính là để đi tìm việc làm đấy chứ."

"Đã tìm được chưa hả mẹ?"

"Tạm thời thì chưa."

"Thế... sau này chúng ta phải tính sao đây?"

"Đây là chuyện mẹ phải cân nhắc. Là chuyện con không cần phải phiền lòng. Con có phiền thay cho mẹ cũng vô ích. Chuyện bạn con kể với con, có lẽ là thật, mà cũng có lẽ là giả. Cho dù là thật đi nữa, cách hành xử của người mẹ đó cũng là tội lỗi, mẹ tuyệt đối không làm thế đâu!"

"Mẹ ơi, con sai rồi, con không nên hồ đồ phỏng đoán lung tung về mẹ. Nhưng... nhưng rốt cuộc sau này chúng ta phải tính sao đây?..."

"Con gái, con buông mẹ ra trước đã..."

Con gái buông mẹ ra, người mẹ liền quay về ngồi xuống phía bên kia bàn. Con gái vẫn giữ nguyên ánh mắt đăm đăm nhìn mẹ như lúc nãy, nhưng trong mắt đã tràn ngập sự tin tưởng.

Người mẹ chậm rãi nhỏ nhẹ nói: "Con gái ngoan à, nếu chúng ta muốn vực dậy lòng dũng cảm để sinh tồn, vậy thì con phải cùng mẹ đón nhận thêm một hiện thực nữa."

Con gái nói: "Mẹ ơi, cho dù hiện thực khác đó có ra sao đi nữa, con đều có dũng khí để cùng mẹ đối mặt với nó."

"Thực ra hiện thực khác đó dù đối với mẹ hay đối với con, cũng chẳng có gì đáng sợ lắm đâu."

"Mẹ cứ nói đi. Con đã chuẩn bị sẵn mọi mặt tâm lý rồi!"

"Căn hộ hai phòng ngủ mà chúng ta đang ở này, lúc bố con còn sống chẳng phải chúng ta đã mua rồi sao? Đầu tiên, chúng ta sẽ bán nó đi. Hơn nữa mẹ đã tìm được người mua rồi. Như vậy, chúng ta sẽ có mười mấy vạn tệ..."

"Nhưng... chúng ta sẽ ở đâu?"

"Chúng ta sẽ dùng một nửa số tiền để mua một căn hộ một phòng ngủ. Cho nên sau này con không thể nào có phòng riêng của mình nữa, con đồng ý chứ?..."

"Cái này... con nghe lời mẹ."

"Trong căn phòng đó, chúng ta sẽ kê một chiếc giường đôi lớn..."

"Con rất vui được ngủ chung giường với mẹ!"

"Trên giường đôi còn phải nghĩ cách gác thêm một chiếc giường đơn, con sẽ ngủ chiếc giường đơn ở phía trên..."

"Tại sao? Tại sao lại phải làm vậy hả mẹ? Giường đôi mà gác thêm một chiếc giường đơn, trông kỳ cục biết bao!"

"Bắt buộc phải thế. Bởi vì, sẽ có một người đàn ông ngủ cùng mẹ trên chiếc giường đôi..."

"..."

"Con gái, đã hiểu ý mẹ chưa?"

"Mẹ định... tìm cho con một người bố dượng sao?..."

"Đúng vậy. Tuổi của chú ấy lớn hơn mẹ, hơn năm mươi tuổi rồi. Chú ấy là một người có tay nghề, giỏi sửa chữa đồ điện gia dụng. Trong số tiền còn lại, mẹ sẽ trích ra hai vạn, thuê một gian mặt tiền, học nghề sửa chữa đồ điện gia dụng với chú ấy, cùng chú ấy mở thật tốt một cửa hàng sửa chữa điện máy. Số tiền còn lại, mẹ sẽ tiết kiệm cho con, để dành làm học phí cấp ba và đại học của con. Con gái, đây chính là cuộc sống tương lai của chúng ta. Ban đêm ngày hôm nay vốn dĩ mẹ không định nói với con những điều này, nhưng con nghĩ quá nhiều rồi, mẹ đành phải nói ngay bây giờ..."

Vành mắt con gái đỏ hoe, lại cúi đầu xuống.

Người mẹ thấp giọng hỏi: "Con gái, sao con không nói gì nữa?"

"Chú ấy... người đàn ông đó, sẽ đối xử tốt với mẹ chứ? Hai người sẽ không cãi nhau suốt ngày đấy chứ?"

Giọng của con gái còn nhỏ hơn cả giọng của mẹ.

"Mẹ sao có thể tìm một người đàn ông đối xử không tốt với mẹ, ngày nào cũng cãi nhau với mẹ cơ chứ?"

"Chú ấy... cũng sẽ đối xử tốt với con chứ?..."

"Mẹ đảm bảo chú ấy cũng sẽ đối xử tốt với con, chỉ cần con dần quen với việc chấp nhận chú ấy."

"Chú ấy... không nghiện rượu chứ?..."

"Chú ấy thỉnh thoảng cũng có uống, nhưng tuyệt đối không nghiện rượu..."

"Chú ấy có đánh bạc không? Con ghét những người đàn ông cờ bạc còn hơn cả đàn ông nghiện rượu..."

"Mẹ sao có thể đi lấy một kẻ cờ bạc cơ chứ!"

"Mẹ ơi, mẹ phải nhìn người cho chuẩn đấy nhé!"

"Mẹ cũng là phụ nữ hơn bốn mươi tuổi rồi, đâu có dễ dàng bị vẻ bề ngoài giả tạo của đàn ông lừa gạt đến thế."

"Vậy thì, mẹ ơi, hiện thực này, con cũng chấp nhận."

Con gái lau giọt nước mắt, ngẩng đầu lên. Con gái nhìn mẹ mình, thấy trên mặt mẹ cũng đang giàn giụa nước mắt giống như mình.

Người mẹ lau nước mắt, khóe miệng khẽ động, hình như cười một cái.

Con gái cảm thấy mẹ thực sự đã cười một cái, thế là chính mình cũng cười theo một cái.

Con gái thấp giọng nói: "Mẹ ơi, chúng ta ăn bánh trôi thôi, không thì nguội mất."

"Đúng thế, ăn thôi, nguội ăn sẽ không ngon đâu."

Thế là con gái cầm đũa trước tiên.

"Con gái, ăn ra nhân gì thế?"

"Nhân sơn trà. Chua ngọt. Con thích ăn."

"Con gái à, những người sống ở tầng đáy xã hội như chúng ta, số phận cũng giống như quá trình làm ra bát bánh trôi này vậy. Làm bánh trôi chẳng phải trước tiên phải có nhân sao? Chúng ta chính là nhân bánh trôi. Chúng ta bị tung hứng trên cái nong lớn của xã hội hết lần này đến lần khác, dần dần dính đầy bột gạo nếp, từng viên bánh trôi cứ thế được làm nên. Đó chính là số phận của chúng ta đã hình thành rồi đấy! Chúng ta không thể bị lắc cho tan tác được. Chúng ta phải chịu đựng được sự tung hứng ấy. Nhân mà đã bị lắc tan ra thì làm sao còn vo thành bánh trôi được nữa? Miễn là bản thân chúng ta không tan rã, miễn là bản thân chúng ta có vị chua ngọt, số phận của chúng ta cũng sẽ giống như bánh trôi, có hương vị của riêng mình. Con gái nói xem có đúng không?"

"Mẹ ơi, mẹ không những nói đúng, mà còn ví von hay tuyệt. Sau này con phải đưa lời của mẹ vào bài tập làm văn!"

Giọng điệu của con gái trở nên lạc quan hơn.

"Còn ăn nữa không?"

"Mẹ ơi, múc cho con thêm một bát nữa!"

---❊ ❖ ❊---

Vào ngày rằm tháng Giêng năm 2000, có một người đã nghe thấy toàn bộ cuộc đối thoại của hai mẹ con này.

Đó là một vị Thượng Đế mà chúng ta ít nhiều không tin là có thật.

Thượng Đế đã cảm động trước sự thấu hiểu lẫn nhau của hai mẹ con. Thế là Thượng Đế khiến cho tấm lòng của người đàn ông sắp bước vào số phận của họ trở nên tốt đẹp hơn, tính tình cũng trở nên ôn hòa hơn.

Vậy thì, dĩ nhiên rồi, anh ấy rất yêu người phụ nữ đó, cũng rất yêu con gái của cô ấy...