Sáng hôm sau, khoảng từ chín giờ đến chín giờ rưỡi, họ trên đường trở về Christminster, là hai hành khách duy nhất trong một toa tàu hạng ba. Do cũng vội vã sửa soạn để kịp giờ tàu như Jude, Arabella trông có vẻ phờ phạc, và gương mặt nàng hoàn toàn không còn chút nào vẻ hoạt bát từng thấy ở quán rượu tối hôm trước. Khi bước ra khỏi nhà ga, nàng nhận ra mình vẫn còn nửa tiếng nữa mới đến giờ làm việc tại quán. Họ lững thững bước đi trong im lặng một đọan rời khỏi thị trấn theo hướng đi Alfredston. Jude ngước nhìn con đường lớn phía xa.
— À... cái con người yếu đuối thảm hại này! — cuối cùng anh lẩm bẩm.
— Gì chứ? — nàng hỏi.
— Đây chính là con đường mà anh đã đi vào Christminster từ nhiều năm trước với bao nhiêu dự định!
— Thôi, đường nào thì đường, tôi nghĩ thời gian của tôi sắp hết rồi, vì tôi phải có mặt ở quán rượu trước mười một giờ. Và như tôi đã nói, tôi sẽ không xin nghỉ một ngày để đi cùng anh thăm dì đâu. Thế nên có lẽ chúng ta chia tay ở đây thì hơn. Tôi không muốn đi cùng anh lên phố Chief, khi mà chúng ta chẳng đi đến kết quả nào cả.
— Tùy em. Nhưng sáng nay lúc thức dậy, em chẳng bảo là có chuyện muốn nói với anh trước khi anh đi là gì sao?
— Thì tôi có — hai chuyện — một chuyện đặc biệt lắm. Nhưng anh có hứa giữ bí mật đâu. Giờ tôi sẽ kể nếu anh chịu hứa chứ? Với tư cách là một người phụ nữ đàng hoàng, tôi muốn anh biết chuyện đó... Đó chính là điều tôi bắt đầu kể cho anh nghe trong đêm — về người đàn ông quản lý khách sạn Sydney ấy. Arabella nói có phần vội vã hơn ngày thường. — Anh sẽ giữ kín chứ?
— Rồi — rồi — anh hứa! — Judeốt ruột đáp. — Đương nhiên là anh không muốn bới móc bí mật của em làm gì.
— Mỗi lần tôi gặp anh ta đi dạo, anh ta cứ bảo là rất thích nhan sắc của tôi, và cứ nài nỉ tôi lấy anh ấy. Tôi chẳng bao giờ nghĩ đến chuyện quay lại nước Anh nữa; và ở tuốt bên Australia ấy, chẳng có lấy một mái nhà riêng sau khi rời khỏi bố, cuối cùng tôi đã đồng ý, và chúng tôi đã cưới nhau.
— Gì cơ — lấy hắn á?
— Ừ.
— Đàng hoàng — hợp pháp — ở nhà thờ chứ?
— Đúng vậy. Và sống với anh ấy cho đến tận ít lâu trước khi tôi rời đi. Thật ngốc nghếch, tôi biết chứ; nhưng tôi đã làm thế đấy! Này, giờ thì tôi đã nói cho anh nghe rồi đấy. Đừng có trở mặt với tôi nhé! Anh ta đang bàn chuyện quay lại nước Anh, tội nghiệp lão chồng cũ. Nhưng nếu hắn có về đi chăng nữa, thì cũng chẳng dễ gì tìm ra tôi đâu.
Jude đứng sững lại, mặt cắt không còn giọt máu.
— Sao tối qua cô không nói cho tôi biết hả trời! — anh thốt lên.
— Thì... tôi không nói đấy... Thế anh không định làm hòa với tôi sao?
— Hóa ra khi nhắc đến «chồng cô» trước mặt mấy vị khách ở quán rượu, ý cô là hắn, chứ không phải tôi!
— Đương nhiên rồi... Thôi nào, đừng có làm âmt ĩ lên thế.
— Tôi chẳng còn gì để nói nữa! — Jude đáp. — Tôi hoàn toàn không có gì để nói về cái — tội ác — mà cô vừa thú nhận đâu!
— Tội ác! Xí. Bên ấy họ chẳng coi trọng mấy chuyện đó đâu! Khối kẻ làm thế... Ờ, nếu anh đã nghĩ vậy thì tôi sẽ quay lại với hắn! Anh ấy rất thương tôi, và chúng tôi sống cũng đàng hoàng chẳng kém gì bất kỳ cặp vợ chồng nào ở xứ thuộc địa cả! Làm sao mà tôi biết anh đang ở đâu cơ chứ?
— Tôi sẽ không trách cô đâu. Tôi có thể nói rất nhiều điều; nhưng có lẽ chẳng ích gì. Cô muốn tôi phải làm gì đây?
— Chẳng gì cả. Còn một chuyện nữa tôi muốn nói với anh; nhưng tôi tưởng chúng ta gặp nhau thế này là đủ lắm rồi! Tôi sẽ suy nghĩ về hoàn cảnh của anh mà anh vừa kể, rồi sẽ báo cho anh biết.
Thế là họ đường ai nấy đi. Jude đứng nhìn nàng khuất dạng theo hướng khách sạn, rồi bước vào nhà ga xe lửa ngay gần đó. Nhận thấy còn ba mươi lăm phút nữa mới có chuyến tàu quay lại Alfredston, anh thẫn thờ đi bộ ngược vào trong thành phố cho tới ngã tư Tứ Giác, nơi anh đứng lặng như đã từng đứng biết bao lần trước đây, ngắm nhìn con phố Chief dài tít tắp với những dãy trường đại học san sát, có vẻ đẹp nên thơ chẳng kém gì những khung cảnh chói lọi nơi lục địa như Phố Cung Điện ở Genoa; các đường nét kiến trúc hiện lên trong buổi sáng trong lành sắc nét như trên một bản vẽ kỹ thuật. Nhưng Jude hoàn toàn chẳng thể nhìn ngắm hay phán xét những điều đó; chúng bị che khuất bởi thứ cảm giác bủa vây không thể diễn tả nổi về sự gần gũi với Arabella trong đêm qua, bởi nỗi nhục nhã ê chề khi những ký ức với nàng sống lại, bởi hình ảnh nàng nằm ngủ lúc rạng đông, hằn lên khuôn mặt bất động của anh vẻ mặt của một kẻ bị nguyền rủa. Giá mà anh có thể cảm thấy căm giận nàng thì lòng anh đã đỡ bất hạnh hơn biết bao; đằng này anh vừa khinh miệt lại vừa thương hại nàng.
Jude quay người bước ngược lại. Khi tiến gần đến nhà ga, anh giật mình nghe thấy có tiếng gọi tên mình — giật mình vì giọng nói ấy hơn là vì cái tên. Và ngạc nhiên thay, không ai khác chính là Sue đang đứng trước mặt anh tựa như một bóng hình ảo ảnh — vẻ mặt đầy điềm gở và lo âu như trong một giấc mơ, đôi môi nhỏ mọng hồi hộp, và đôi mắt đăm đăm ánh lên vẻ trách móc gặng hỏi.
— Ôi, Jude — em mừng quá — khi được gặp anh thế này! — cô nói bằng giọng gấp gáp, đứt quãng nghe gần như tiếng nức nở. Rồi cô bỗng đỏ bừng mặt khi nhận ra anh đang nghĩ rằng họ chưa từng gặp lại nhau kể từ sau lễ cưới của cô.
Họ quay mặt đi để giấu đi sự xúc động, nắm lấy tay nhau không nói thêm lời nào, và cùng bước đi một lát, cho đến khi cô liếc nhìn anh với vẻ quan tâm dè dặt. — Em đã đến nhà ga Alfredston tối qua theo lời anh dặn, thế mà chẳng có ai ra đón cả! Nhưng em đã tự bắt xe về Marygreen một mình, và người ta bảo tình trạng của Dì đã khá hơn một chút. Em đã thức canh bà suốt đêm, và vì anh không đến suốt cả đêm nên em đinh ninh là anh lo lắng — em nghĩ rằng có lẽ khi thấy mình trở về thành phố cũ, anh lại cảm thấy suy sụp vì — vì nghĩ rằng em đã — lấy chồng, chứ không còn ở đó như trước nữa; và anh chẳng có ai để tâm sự; thế là anh lại tìm cách giải sầu — y như cái hồi anh bị thất vọng vì không được nhận vào trường đại học, rồi quên bén mất lời hứa với em là sẽ không bao giờ tái phạm nữa. Và em đã nghĩ chính vì thế mà anh không đến đón em!
— Và em đã lặn lội đi tìm anh, cứu rỗi đời anh, giống như một vị thiên thần hộ mệnh!
— Em nghĩ mình sẽ đi chuyến tàu buổi sáng để tìm anh — nhỡ ra — nhỡ ra...
— Anh vẫn luôn nhớ đến lời hứa với em, em yêu ạ! Anh chắc chắn sẽ không bao giờ ngựa quen đường cũ như trước nữa đâu. Anh có thể chẳng làm được việc gì nên hồn, nhưng anh không làm chuyện đó — anh căm ghét cái ý nghĩ ấy lắm.
— Em mừng là việc anh ở lại chẳng dính líu gì đến chuyện đó. Nhưng — cô nói, với một thoáng hờn dỗi thoảng qua trong giọng điệu — tối qua anh đã không quay lại đón em như đã hẹn!
— Anh không về được — anh rất tiếc. Anh có một cuộc hẹn lúc chín giờ — quá muộn để có thể kịp chuyến tàu đón em, hay để về nhà.
Nhìn người con gái mình yêu thương hiện diện trước mắt, trong tâm trí trìu mến của anh, nàng là người bạn đồng hành ngọt ngào nhất và vô tư nhất mà anh từng có, sống trọn vẹn trong những tưởng tượng phong phú, một sinh linh thanh khiết đến mức người ta có thể thấy linh hồn nàng run rẩy qua từng thớ thịt, anh chợt cảm thấy vô cùng hổ thẹn với bản thân vì đã lãng phí những giờ phút vừa qua bên cạnh Arabella. Thật thô lỗ và đồi bại khi đem những sự thật trần tục ấy áp đặt lên tâm trí của một người mà đối với anh, thanh cao đến mức đôi khi anh thấy thật khó lòng tưởng tượng nàng có thể là một người vợ bình thường như bao phụ nữ khác. Thế mà nàng lại là vợ của Phillotson. Làm sao nàng lại trở thành vợ hắn, làm sao nàng có thể sống cảnh đó, vượt quá mọi sự hiểu biết của anh khi ngắm nhìn nàng ngày hôm nay.
— Em sẽ về cùng anh chứ? — anh nói. — Có chuyến tàu sắp chạy kìa. Không biết giờ này tình hình của dì thế nào rồi... Và này Sue, thật sự là em đã vì anh mà lặn lội đến tận đây ư! Em phải khởi hành từ sớm cỡ nào chứ, tội nghiệp chưa kìa!
— Vâng. Thức trắng đêm một mình khiến thần kinh em căng như dây đàn vì lo cho anh, thế là thay vì đi ngủ lúc trời sáng, em lên đường luôn. Và giờ thì anh sẽ không làm em sợ hãi vô cớ về lối sống của anh nữa chứ?
Anh không chắc là cô đã lo lắng về lối sống của anh một cách vô cớ. Anh buông tay cô ra khi họ bước lên tàu — có vẻ đúng là chiếc toa tàu mà anh vừa bước xuống cùng người phụ nữ khác lúc trước — nơi họ ngồi xuống cạnh nhau, Sue ngồi giữa anh và khung cửa sổ. Anh ngắm nhìn những đường nét thanh tú trên gương mặt nghiêng của cô, và phần thân áo nhỏ nhắn, căng tròn như quả táo, khác hẳn với vẻ đẫy đà của Arabella. Dù biết anh đang nhìn mình, cô không quay sang phía anh, mà cứ nhìn thẳng về phía trước, như thể sợ rằng nếu chạm mắt nhau thì một cuộc tranh cãi phiền toái nào đó sẽ lại châm ngòi.
— Sue — giờ em đã có gia đình rồi, em biết đấy, cũng giống như anh; thế mà vội vã quá chúng ta chẳng buồn nói một lời nào về chuyện đó cả!
— Chẳng có gì cần phải nói đâu — cô nhanh chóng đáp lại.
— Ồ vâng — có lẽ thế... Nhưng anh ước gì...
— Jude — đừng nói gì về em nữa — em xin anh đấy! — cô nài nỉ. — Chuyện đó làm em khá phiền lòng. Xin lỗi vì đã nói thế nhé!... Tối qua anh trọ ở đâu vậy?
Cô hỏi câu đó hoàn toàn vô tư, chỉ để chuyển chủ đề. Anh thừa biết điều đó, và chỉ đáp gọn lỏn, — Ở một quán trọ, dù rằng nếu kể cho cô nghe về cuộc gặp gỡ bất ngờ kia thì anh sẽ thấy nhẹ lòng hơn biết điều. Nhưng thông báo cuối cùng của người vợ hờ về cuộc hôn nhân ở Australia khiến anh hoang mang, sợ rằng những gì mình thốt ra có lẽ sẽ gây tổn hại cho người vợ khốn khổ không biết gì của mình.
Cuộc trò chuyện của họ diễn ra khá gượng gạo cho đến khi họ tới Alfredston. Việc Sue không còn như xưa, mà đã bị đóng mác «bà Phillotson», khiến Jude như bị tê liệt mỗi khi muốn trò chuyện với cô như một cá thể độc lập. Thế nhưng cô có vẻ chẳng thay đổi chút nào — anh chẳng thể cắt nghĩa nổi vì sao. Vẫn còn chặng đường năm dặm đi sâu vào vùng quê phía trước, đi bộ cũng dễ dàng như đi xe, vì phần lớn địa hình là leo dốc. Chưa bao giờ trong đời Jude đi con đường đó cùng Sue với tư cách này, dẫu anh từng đi với người khác. Giờ đây anh có cảm giác như mình đang cầm trên tay một ngọn đuốc sáng rực rỡ, tạm thời xua tan đi những bóng tối mập mờ của quá khứ.
Sue nói chuyện; nhưng Jude nhận ra cô vẫn cố tình lái câu chuyện tránh xa bản thân mình. Cuối cùng anh đành hỏi thăm xem chồng cô có khỏe không.
— Ồ vâng — cô đáp. — Anh ấy phải ở trường suốt cả ngày, nếu không thì đã cùng đi với em rồi. Anh ấy tốt bụng và chu đáo đến mức sẵn sàng cho học sinh nghỉ học một buổi chỉ để đi cùng em, dẫu điều đó trái với nguyên tắc của anh ấy — vì anh ấy kịch liệt phản đối việc cho học sinh nghỉ học tùy tiện — chỉ là em không cho phép thôi. Em thấy tốt hơn là nên đi một mình. Em biết Dì Drusilla rất ư là kỳ quặc; và việc anh ấy hầu như là một người xa lạ đối với bà lúc này sẽ khiến cả hai bên đều thấy khó xử. Giờ thì hóa ra bà cụ hầu như chẳng còn tỉnh táo nữa, em lại càng thấy mừng vì đã không rủ anh ấy theo.
Jude bước đi với vẻ mặt ủ rũ trong lúc những lời ca tụng dành cho Phillotson ấy được thốt lên. — Ông Phillotson lúc nào cũng chìu chuộng em trong mọi chuyện, đúng như lẽ ra ông ấy phải thế — anh nói.
— Dĩ nhiên rồi.
— Em hẳn phải là một người vợ hạnh phúc.
— Và dĩ nhiên em là thế.
— Cô dâu mới thì đúng hơn, suýt nữa anh đã thốt lên như thế. Chưa lâu lắm đâu kể từ khi anh trao tay em cho ông ta, và...
— Vâng, em biết rồi! Em biết chứ! Có điều gì đó hiện lên trên gương mặt cô mâu thuẫn hoàn toàn với những lời quả quyết vừa rồi, chúng được thốt lên quá mức đúng mực và vô hồn đến độ người ta tưởng chúng được rút ra từ một danh sách các câu nói mẫu trong cuốn «Cẩm nang Hạnh phúc Gia đình». Jude thừa hưởng sự nhạy cảm với từng nhịp rung trong giọng nói của Sue, có thể đọc được mọi triệu chứng tâm lý của cô; và anh tin chắc rằng cô đang bất hạnh, dẫu rằng họ kết hôn chưa tròn một tháng. Nhưng việc cô vội vã bỏ nhà ra đi như thế này để gặp mặt lần cuối một người họ hàng mà cô hầu như chẳng quen biết gì trong đời chẳng chứng minh được điều gì cả; bởi Sue vốn dĩ vẫn hay làm những chuyện như thế.
— Thôi được, anh vẫn chúc phúc cho em như mọi khi, bà Phillotson ạ.
Cô liếc nhìn anh với vẻ trách móc.
— Không, em không phải là bà Phillotson — Jude thì thầm. — Em là Sue Bridehead tự do và thân yêu của anh, chỉ là em chưa nhận ra điều đó thôi! Đời sống vợ chồng vẫn chưa nghiền nát và nuốt chửng em vào cái dạ dày khổng lồ của nó như một hạt bụi không còn chút cá tính riêng biệt nào.
Sue làm bộ giận dỗi, rồi đáp trả: — Cả đời sống chồng con cũng chưa nuốt chửng được anh, theo như những gì em thấy đấy thôi!
— Nhưng nó nuốt mất rồi còn gì! — anh buồn rầu lắc đầu đáp.
Khi họ tới ngôi nhà nhỏ đơn độc nằm dưới rặng linh sam, giữa Nhà Nâu và Marygreen, nơi Jude và Arabella từng sống và cãi vã ngày trước, anh quay đầu nhìn lại nó. Giờ đây có một gia đình nghèo túng đang sinh sống ở đó. Anh không kìm được mà nói với Sue: — Kia là ngôi nhà mà vợ chồng anh đã ở suốt khoảng thời gian sống chung đấy. Anh đã đưa cô ấy về ngôi nhà đó.
Cô nhìn theo hướng tay anh. — Nơi đó đối với anh cũng giống như ngôi trường ở Shaston đối với em vậy.
— Đúng thế; nhưng anh chẳng hạnh phúc gì ở đó như em đang hạnh phúc trong tổ ấm của mình đâu.
Cô mím chặt môi giữ im lặng để đáp trả, và họ tiếp tục bước đi một đoạn cho đến khi cô liếc nhìn anh để xem thái độ của anh thế nào. — Tất nhiên là có thể anh đã phóng đại hạnh phúc của em lên — ai mà biết được cơ chứ — anh điềm nhiên nói tiếp.
— Đừng nghĩ thế, Jude, dù chỉ là một khoảnh khắc, dẫu cho anh có nói ra điều đó chỉ để chọc tức em đi nữa! Anh ấy đối xử với em tốt hết mực một người đàn ông có thể làm, và cho em hoàn toàn tự do — điều mà những người chồng lớn tuổi thường không bao giờ làm... Nếu anh nghĩ em không hạnh phúc chỉ vì anh ấy lớn tuổi hơn em, thì anh nhầm to rồi đấy.
— Anh có nói gì chống lại ông ta đâu — với em yêu nhé.
— Và anh sẽ không nói những lời làm em phiền lòng nữa chứ?
— Anh sẽ không nói nữa.
Anh không nói thêm lời nào nữa, nhưng anh thừa biết rằng, vì một lý do nào đó, khi chọn Phillotson làm chồng, Sue cảm thấy mình đã làm một việc lẽ ra không nên làm.
Họ bước vào mảnh đất trũng mà bên kia sườn dốc là ngôi làng — chính là nơi Jude từng bị người nông dân nện cho một trận đòn nhừ tử cách đó nhiều năm. Khi lên tới làng và đến gần ngôi nhà, họ thấy bà Edlin đang đứng ngoài cửa, vừa trông thấy họ liền đưa hai tay lên ra điều ngăn cản. — Bà ấy đang ngồi dưới nhà đấy, các người tin nổi không! — bà góa phụ kêu lên. — Bà ấy tự leo xuống giường đấy, chẳng ai cản nổi. Rồi chuyện này sẽ đi đến đâu đây tôi cũng chẳng biết nữa!
Bước vào nhà, quả nhiên bà cụ đang ngồi bên lò sưởi, quấn kín trong những chiếc chăn ấm, quay đầu nhìn họ bằng ánh mắt giống hệt bức tranh Lazarus của Sebastiano. Chắc hẳn vẻ kinh ngạc đã hiện rõ trên mặt họ, nên bà cất giọng trầm đục nói:
— Hừm — làm tụi bây sợ hả! Ta chẳng đời nào chịu nằm lì trên đó nữa để vừa lòng kẻ nào hết! Chịu đựng cảnh bị tên ôn dịch chẳng biết gì sất sai phaoh bảo trái thế này còn quá tội tra tấn xác thịt! ... Hừm — rồi mày cũng sẽ hối hận vì cái đám cưới này giống như nó thôi! — bà nói thêm, quay sang nhìn Sue. — Hết thảy dòng họ chúng ta đều thế — và hầu như mọi người khác cũng vậy. Lẽ ra mày phải khôn hồn làm theo ta chứ, đồ ngốc nghếch này! Lại đi chọn cái lão giáo viên Phillotson ấy chứ, trong số biết bao người đàn ông! Cái gì xui khiến mày lấy hắn ta hả?
— Điều gì xui khiến hầu hết phụ nữ lấy chồng hả Dì?
— À! Ý mày là mày yêu gã đó chứ gì!
— Con không có ý nói cái gì rõ ràng cả.
— Mày có yêu hắn không?
— Xin Dì đừng hỏi con.
— Ta thừa nhớ rõ gã đó. Một kẻ rất lịch sự, sống đàng hoàng; nhưng lạy Chúa! — ta không muốn làm tổn thương tình cảm của mày đâu, nhưng — có những gã đàn ông thế này thế nọ mà bất cứ người phụ nữ đàng hoàng nào cũng thấy phát óc. Ta dám cá hắn là một kẻ như thế. Ta không dám nói thế nữa đâu, vì chắc mày phải rõ hơn ta — nhưng đó là điều ta muốn nói đấy!
Sue vùng đứng dậy chạy ra ngoài. Jude đuổi theo cô, và tìm thấy cô đang ngồi khóc trong căn nhà kho.
— Đừng khóc nữa em! — Jude đau xót nói. — Ý bà là tốt thôi, nhưng tính tình bà dạo này hay cáu kỉnh và gàn dở lắm, em biết mà.
— Ồ không — không phải vì thế đâu! — Sue vừa nói vừa cố lau khô dòng nước mắt. — Em chẳng bận tâm mấy câu nói cộc cằn của bà đâu.
— Thế thì vì chuyện gì?
— Là vì những gì bà nói — đều là sự thật!
— Chúa ơi — gì chứ — em không thích anh ta á? — Jude hỏi dồn.
— Ý em không phải thế! — cô vội vã đáp. — Ý em là — có lẽ em không nên kết hôn!
Anh tự hỏi liệu đó có thực sự là điều cô định nói ngay từ đầu không. Họ quay trở lại nhà, câu chuyện sau đó cũng được xoa dịu, và người dì tỏ ra khá quý mến Sue, bảo rằng chẳng có mấy người phụ nữ trẻ mới kết hôn nào lại chịu lặn lội đường xá xa xôi đến thế để thăm một bà lão ốm yếu sắp gần đất xa trời như bà. Buổi chiều, Sue chuẩn bị ra về, Jude thuê một người hàng xóm đánh xe đưa cô ra ga Alfredston.
— Anh ra ga với em nhé, nếu em thích? — anh ngỏ lời.
Cô nhất quyết không chịu. Người đánh xe lái chiếc xe ngựa đến, Jude giúp cô trèo lên xe, có lẽ với sự quan tâm hơi thừa thãi, bởi cô nhìn anh với ánh mắt đầy vẻ cấm cản.
— Chắc là — anh có thể sang thăm em một ngày nào đó, khi anh trở lại Melchester chứ? — anh hỏi với giọng nửa hờn dỗi.
Cô cúi người xuống dịu dàng đáp: — Không, anh yêu — anh chưa được đến đâu. Em nghĩ tâm trạng lúc này của anh không được tốt lắm đâu.
— Tùy em vậy — Jude nói. — Tạm biệt em!
— Tạm biệt anh! Cô vẫy tay chào rồi chiếc xe lăn bánh đi mất.
— Em ấy nói đúng! Mình sẽ không đến! — anh lẩm bẩm.
Anh trải qua buổi tối và những ngày tiếp theo bằng cách tìm đủ mọi cách để kìm nén mong muốn được gặp cô, suýt chút nữa thì nhịn ăn nhịn uống để dập tắt xu hướng yêu đương cuồng nhiệt dành cho cô bằng cách hành xác. Anh đọc những bài giảng về kỷ luật tu hành, và lật tìm những trang sử Giáo hội bàn về các tu sĩ khắc khổ sống vào thế kỷ thứ hai. Trước khi anh kịp trở lại Melchester từ Marygreen, một bức thư của Arabella đã được gửi tới. Nhìn thấy nó, nỗi dằn vặt bản thân vì quãng thời gian ngắn ngủi quay lại với nàng bùng lên mạnh mẽ hơn cả tình cảm anh dành cho Sue.
Anh nhận ra bức thư mang dấu bưu điện London chứ không phải Christminster. Arabella thông báo rằng vài ngày sau khi họ chia tay vào buổi sáng ở Christminster, nàng vô cùng ngạc nhiên khi nhận được một bức thư đầy tình cảm từ người chồng ở Australia, cựu quản lý khách sạn ở Sydney. Anh ta đã cất công đến nước Anh để tìm nàng; và đã tiếp quản một quán rượu tự do, có đầy đủ giấy phép kinh doanh ở Lambeth, nơi anh ta muốn nàng cùng chung tay gầy dựng việc kinh doanh vốn đang phất lên trông thấy, vì quán nằm ở một khu vực sầm uất, đông dân cư, chuyên tiêu thụ đồ uống có cồn, và hiện đang có doanh thu hai trăm bảng một tháng, con số này hoàn toàn có thể nhân đôi một cách dễ dàng.
Vì anh ta nói rằng vẫn còn rất yêu nàng và khẩn thiết nài nỉ nàng cho biết chỗ ở, và vì giữa họ lúc chia tay chỉ là một trận cãi vã nhỏ vặt vãnh, lại thêm việc công việc của nàng ở Christminster chỉ là tạm thời, nàng đã quyết định đến với anh ta theo lời giục giã ấy. Nàng không khỏi cảm thấy mình thuộc về anh ta nhiều hơn là về phía Jude, bởi nàng đã thực sự kết hôn hợp pháp với anh ta, và đã sống chung với anh ta lâu hơn nhiều so với người chồng đầu tiên. Khi nói lời tạm biệt Jude như vậy, nàng không hề mang lòng thù hằn nào với anh, và hy vọng anh sẽ không trở mặt với nàng, một người phụ nữ yếu đuối, đi tố cáo để đẩy nàng vào đường cùng ngay khi nàng có cơ hội cải thiện hoàn cảnh sống và bước sang một cuộc đời đài các hơn.
