Vronsky và Anna đã cùng nhau du lịch ở châu Âu được ba tháng. Họ đã ghé thăm Venice, Rome và Naples, và vừa mới đến một thị trấn nhỏ ở Ý nơi họ định dừng chân một thời gian. Một người phục vụ bàn lịch lãm với mái tóc chải pomade dày rẽ ngôi từ gáy hất ngược lên, mặc áo đuôi tôm, áo sơ mi trắng cổ cồn rộng và một chùm đồ trang sức lủng lẳng trước chiếc bụng tròn vo, đang đứng đút tay vào túi quần, hé mi mắt nhìn với vẻ khinh khỉnh khi trả lời lạnh nhạt một vị khách vừa chặn anh ta lại. Nghe tiếng bước chân từ phía bên kia hành lang hướng về cầu thang, người phục vụ quay lại, và khi thấy vị bá tước người Nga đã thuê những căn phòng đẹp nhất của họ, anh ta bèn cung kính rút tay ra khỏi túi, cúi đầu báo tin rằng một sứ giả vừa đến và mọi việc liên quan đến dinh thự đã được sắp xếp ổn thỏa. Quản gia đã sẵn sàng ký hợp đồng.

– A! Tôi rất vui khi nghe điều đó, – Vronsky nói. – Phu nhân có ở nhà không?

– Phu nhân vừa đi dạo ra ngoài nhưng giờ đã về rồi, – người phục vụ đáp.

Vronsky cởi chiếc mũ vành rộng mềm mại, lấy khăn tay lau vầng trán đang nóng hừng hực và mái tóc đã mọc dài tới nửa vành tai, được chải ngược che đi vết hói trên đỉnh đầu. Chàng liếc nhìn vẩn vơ vị khách vẫn đang đứng đó chằm chằm nhìn mình, đoạn định bước đi.

– Vị đây là người Nga, và vừa hỏi thăm ngài, – người phục vụ nói.

Với tâm trạng pha trộn giữa sự bực bội vì đi đến đâu cũng không tài nào trốn khỏi những người quen cũ, và niềm khao khát tìm kiếm chút đổi thay để thoát khỏi cuộc sống đơn điệu, Vronsky liếc nhìn lại vị khách đang lùi lại và đứng lặng ở đó, và ngay khoảnh khắc ấy, ánh lên trong mắt cả hai tia sáng ngạc nhiên.

– Golenishtchev!

– Vronsky!

Đó chính là Golenishtchev, một người bạn cùng khóa với Vronsky ở Quân hiệu. Thời ở trường, Golenishtchev từng thuộc phái tự do; cậu ta rời trường mà không gia nhập quân đội, và chưa từng nhận chức vụ nào trong bộ máy nhà nước. Đường đời của Vronsky và cậu ta rẽ sang hai hướng hoàn toàn trái ngược kể từ khi ra trường, và từ đó đến nay họ chỉ gặp lại nhau đúng một lần.

Trong cuộc gặp gỡ đó, Vronsky nhận ra rằng Golenishtchev đã theo đuổi một lối sống cao ngạo, mang hơi hướng tự do trí thức, và do đó có xu hướng xem thường những mối quan tâm cũng như chí hướng của Vronsky trong cuộc sống. Thế nên, Vronsky đã tiếp đón cậu ta với thái độ lạnh lùng và kiêu kỳ mà chàng vốn rất thành thạo, với ngụ ý rằng: "Cậu có thể thích hay không thích lối sống của tôi, điều đó hoàn toàn chẳng mảy may ảnh hưởng gì đến tôi; nhưng nếu muốn giao du với tôi, cậu buộc phải tỏ ra tôn trọng." V Golenishtchev khi ấy lại tỏ ra dửng dưng một cách khinh khỉnh trước thái độ của Vronsky. Cứ tưởng rằng cuộc gặp thứ hai này sẽ chỉ đẩy họ ra xa nhau hơn nữa. Thế nhưng giờ đây, khi nhận ra nhau, cả hai lại rạng rỡ và thốt lên những lời vui mừng khôn tả. Vronsky chưa bao giờ nghĩ rằng mình lại có thể vui mừng đến thế khi gặp lại Golenishtchev, nhưng có lẽ chính bản thân chàng cũng không nhận ra mình đang cảm thấy chán chường đến nhường nào. Chàng quên bẵng đi ấn tượng khó chịu từ lần gặp trước, và với gương mặt rạng rỡ chân thành, chàng chìa tay ra với người bạn cũ. Vẻ mặt lo âu trên gương mặt Golenishtchev cũng được thay thế bằng nét hân hoan tương tự.

– Tôi mới mừng làm sao khi gặp lại cậu! – Vronsky nói, hé lộ hàm răng trắng đều trong một nụ cười thân thiện.

– Tôi nghe váng vất cái tên Vronsky, nhưng chẳng biết là vị nào. Tôi rất, rất vui!

– Vào trong nhà cái đã. Nào, kể tôi nghe dạo này cậu đang làm gì đi.

– Tôi sống ở đây được hai năm rồi. Tôi đang làm việc.

– A! – Vronsky nói với vẻ thông cảm; – chúng ta vào trong thôi.

Và theo thói quen của người Nga, thay vì nói bằng tiếng Nga những điều muốn giấu đám gia nhân, chàng chuyển sang nói bằng tiếng Pháp.

– Cậu có biết phu nhân Karenina không? Chúng tôi đang đi du lịch cùng nhau. Bây giờ tôi sắp vào gặp nàng đây, – chàng nói bằng tiếng Pháp, ánh mắt săm soi dò xét nét mặt Golenishtchev.

– À! Tôi không biết, – Golenishtchev đáp trống không (dù thực ra hắn có biết). – Cậu đến đây lâu chưa? – hắn nói thêm.

– Bốn ngày rồi, – Vronsky đáp, một lần nữa lại chăm chú nhìn gương mặt người bạn.

– Đúng vậy, hắn là một người tử tế, và sẽ nhìn nhận sự việc một cách đúng đắn thôi, – Vronsky tự nhủ, khi nhận ra ý nghĩa trong biểu cảm của Golenishtchev và việc hắn đổi chủ đề. – Mình có thể giới thiệu hắn với Anna, cái nhìn của hắn rất phải phép.

Trong suốt ba tháng trời cùng Anna phiêu lưu ở nước ngoài, cứ mỗi khi gặp gỡ những người mới, Vronsky lại tự hỏi không biết người đó sẽ nhìn nhận mối quan hệ của họ ra sao, và phần lớn những người đàn ông chàng gặp đều có cái nhìn "đúng mực". Nhưng nếu có ai gặng hỏi chàng, hay gặng hỏi chính những kẻ có cái nhìn "đúng mực" ấy rằng rốt cuộc họ nhìn nhận nó thế nào, thì cả chàng lẫn họ chắc chắn đều sẽ lúng túng chẳng biết đáp ra sao.

Thực chất, những kẻ mà theo quan điểm của Vronsky là có cái nhìn "đúng mực" kỳ thực chẳng có chút quan điểm nào sất, mà họ chỉ cư xử đúng mực như cách những con người lịch lãm vẫn đối xử với mọi vấn đề rắc rối, bế tắc bủa vây cuộc sống từ mọi phía; họ hành xử nhã nhặn, né tránh mọi bóng gió hay câu hỏi khó chịu. Họ ra vẻ thấu hiểu tường tận ý nghĩa và sức nặng của hoàn cảnh, tỏ ra chấp thuận và thậm chí ủng hộ nó, nhưng lại cho rằng việc đem tất cả những điều ấy diễn tả thành lời là điều thừa thãi và chẳng để làm gì.

Vronsky lập tức đoán ra Golenishtchev thuộc tuýp người này, và vì thế chàng càng thêm phần phấn khởi khi gặp lại hắn. Quả thực, thái độ của Golenishtchev đối với phu nhân Karenina khi được đưa đến yết kiến nàng đúng là tất cả những gì Vronsky có thể mong đợi. Hắn khéo léo tránh xa mọi chủ đề có thể gây ngượng ngùng mà dường như chẳng hề tốn chút sức lực nào.

Hắn chưa từng gặp Anna trước đây, và phải kinh ngạc trước nhan sắc của nàng, cùng với sự cởi mở đến ngỡ ngàng khi nàng đón nhận hoàn cảnh của mình. Nàng đỏ bừng mặt khi Vronsky dẫn Golenishtchev vào, và nét ửng hồng trẻ thơ lan trên gương mặt thanh tú, bộc trực ấy đã làm hắn mê mẩn vô cùng. Nhưng điều khiến hắn đặc biệt thích thú chính là cách nàng gọi Vronsky một cách thân mật là Alexey ngay lập tức, tựa như cố ý để không có bất kỳ sự hiểu lầm nào với người ngoài, đồng thời thông báo rằng họ đang chuyển đến một ngôi nhà vừa mới thuê, nơi mà ở đây người ta gọi là palazzo. Golenishtchev rất có cảm tình với thái độ thẳng thắn và giản dị ấy đối với hoàn cảnh của chính mình. Nhìn cách Anna vui vẻ đầy sức sống với một tâm hồn ngây thơ, lại thêm việc sẵn hiểu biết về Alexey Alexandrovitch và Vronsky, Golenishtchev tưởng rằng mình đã hiểu thấu nàng. Hắn tưởng rằng mình có thể hiểu được điều mà bản thân nàng mãi chẳng tài nào hiểu nổi: làm sao mà một người, sau khi đẩy chồng mình vào cảnh khốn cùng, từ bỏ cả chồng lẫn con và đánh mất cả danh dự, lại vẫn có thể tràn đầy sinh lực, vui tươi và hạnh phúc đến thế.

– Nó có ghi trong sách hướng dẫn du lịch đấy, – Golenishtchev nói, nhắc đến dinh thự mà Vronsky đã thuê. – Ở đó có một bức tranh hạng nhất của Tintoretto. Một tác phẩm thuộc giai đoạn cuối của ông ấy.

– Thế này nhé: trời đẹp lắm, chúng ta hãy qua đó ngắm lại lần nữa đi, – Vronsky nói, quay sang Anna.

– Tôi rất sẵn lòng; tôi vào đội mũ đây. Anh có thấy trời nóng không? – nàng vừa nói vừa khựng lại ở ngưỡng cửa, ánh mắt dò hỏi nhìn Vronsky. Và một lần nữa, sắc đỏ rực rỡ lại lan khắp khuôn mặt nàng.

Nhìn vào đôi mắt ấy, Vronsky hiểu rằng nàng đang không biết chàng muốn mình duy trì quan hệ với Golenishtchev ở mức độ nào, nên mới đâm ra lo sợ bản thân hành xử không vừa ý chàng.

Chàng nhìn nàng bằng ánh mắt đắm đuối, trìu mến.

– Không, không nóng lắm đâu, – chàng đáp.

Và nàng có cảm giác như mình đã thấu hiểu tất cả, nhất là việc chàng rất hài lòng về nàng; mỉm cười với chàng, nàng sải bước chân nhanh nhẹn đi ra cửa.

Hai người bạn liếc nhìn nhau, và vẻ chần chừ hiện lên trên nét mặt cả hai, tựa hồ như Golenishtchev, dẫu không giấu vẻ ngưỡng mộ nàng, muốn thốt lên đôi lời về nàng mà lại chẳng tìm được câu từ thích hợp, trong khi Vronsky vừa mong muốn vừa lo sợ hắn sẽ làm vậy.

– Thế còn cậu, – Vronsky mở lời để bắt chuyện một chủ đề nào đó; – vậy là cậu đã định cư hẳn ở đây rồi chứ? Cậu vẫn theo đuổi công việc ấy chứ? – chàng tiếp lời, sực nhớ có ai đó từng kể rằng Golenishtchev đang viết lách cái gì đó.

– Đúng vậy, tớ đang viết phần hai của cuốn Hai Nguyên Lý, – Golenishtchev đáp, gương mặt ửng đỏ vì thích thú trước câu hỏi – à mà, nói cho chính xác thì tớ chưa viết; tớ mới đang chuẩn bị, đang thu thập tài liệu thôi. Nó sẽ có phạm vi rộng lớn hơn nhiều, và chạm đến hầu hết mọi vấn đề. Ở nước ta, chúng ta cứ mãi chối bỏ sự thật rằng mình chính là những kẻ thừa kế của Đế quốc Byzantine, – và hắn bắt đầu say sưa tuôn ra một tràng giải thích dài dòng, đầy nhiệt huyết về quan điểm của mình.

Ban đầu, Vronsky cảm thấy vô cùng lúng túng khi thậm chí còn chẳng hề hay biết về phần một của cuốn Hai Nguyên Lý, thứ mà tác giả vừa nhắc đến như một tác phẩm ai nấy đều tường tận. Nhưng khi Golenishtchev bắt đầu trình bày các quan điểm của mình và Vronsky nhận ra bản thân vẫn có thể theo dõi được dù chẳng cần biết gì về cuốn Hai Nguyên Lý kia, chàng bắt đầu lắng nghe với đôi chút hứng thú, bởi Golenishtchev ăn nói rất có duyên. Dẫu vậy, Vronsky vẫn cảm thấy chói tai và khó chịu trước sự cáu kỉnh đầy căng thẳng mà Golenishtchev dùng để bàn về vấn đề đang chiếm trọn tâm trí hắn. Càng nói, đôi mắt hắn càng lóe lên những tia giận dữ; hắn càng lúc càng đáp lời các đối thủ tưởng tượng của mình với vẻ vội vã hơn, và gương mặt thì ngày một trở nên kích động, lo âu. Nhớ lại Golenishtchev thuở nào – một thiếu niên gầy gò, hoạt bát, tốt bụng, lịch thiệp và luôn đứng đầu lớp – Vronsky chẳng tài nào hiểu nổi nguyên nhân khiến hắn trở nên cáu bẳn như vậy, và chàng không hề thích điều này chút nào. Điều làm chàng đặc biệt gai mắt là việc Golenishtchev, một người thuộc tầng lớp thượng lưu, lại hạ mình xuống ngang hàng với đám viết lách quèn nào đó để rồi phải chuốc lấy bực dọc và phẫn nộ. Liệu có đáng hay không? Vronsky thầm chê trách, song chàng cũng cảm thấy Golenishtchev thật đáng thương, và trong lòng dấy lên niềm đồng cảm. Sự bất hạnh, suýt chút nữa là cả sự suy sụp tinh thần, hằn rõ trên gương mặt linh hoạt và có phần tuấn tú ấy, trong khi hắn vẫn tiếp tục tuôn trào quan điểm của mình một cách vội vã, hừng hực mà chẳng thèm đếm xỉa gì đến việc Anna đã bước vào.

Khi Anna bước ra với chiếc mũ phớt và áo choàng trên người, tay vung vẩy chiếc ô che nắng đầy duyên dáng rồi đứng cạnh Golenishtchev, Vronsky cảm thấy nhẹ nhõm hẳn khi thoát khỏi ánh mắt đầy u uất cứ bám riết lấy mình của Golenishtchev, và với một luồng yêu thương mới mẻ, chàng đắm nhìn người bạn đồng hành xinh đẹp đang tràn trề nhựa sống và hạnh phúc của mình. Golenishtchev phải cố gắng lắm mới trấn tĩnh lại được, ban đầu hắn tỏ ra chán nản và ủ rột, nhưng Anna, với bản tính vốn luôn muốn thân thiện với tất cả mọi người vào thời điểm đó, chẳng mấy chốc đã vực lại tinh thần cho hắn bằng phong thái cởi mở và hoạt bát của mình. Sau khi thử qua nhiều chủ đề trò chuyện khác nhau, nàng lái hắn sang hội họa – lĩnh vực mà hắn nói rất rành mạch – và nàng chăm chú lắng nghe từng lời hắn nói. Họ cùng nhau đi bộ đến ngôi nhà mới thuê để đi một vòng ngắm nghía.

– Có một điều làm tôi rất vui, – Anna nói với Golenishtchev khi họ đang trên đường trở về, – là Alexey sẽ có một phòng vẽ tuyệt vời. Nhất định anh phải chọn căn phòng đó đấy, – nàng nói với Vronsky bằng tiếng Nga, dùng cách xưng hô thân mật tựa như nhận thấy Golenishtchev sẽ sớm trở nên thân thiết với cuộc sống cô lập của họ, và chẳng việc gì phải giữ kẽ trước mặt hắn cả.

– Cậu cũng biết vẽ à? – Golenishtchev quay phắt lại hỏi Vronsky.

– Ừ, tớ từng học từ lâu lắm rồi, và giờ thì bắt đầu vẽ lại chút ít, – Vronsky đỏ mặt đáp.

– Anh ấy có năng khiếu lớn lắm, – Anna nói với nụ cười rạng rỡ niềm hạnh phúc. – Dĩ nhiên tôi chẳng phải kẻ rành rỏi gì. Nhưng những bậc thấu triệt chuyên môn cũng đã khẳng định như vậy đấy.