Lúc về đến đơn vị, Chu Sĩ Khiêm cảm thấy sức cùng lực kiệt. Hôm nay, hội nghị thường vụ vẫn nói về vụ án 28.3, nhưng bởi vì có nội dung mới nên mọi người rất có tinh thần. Khoảng 10 phút nữa mới bắt đầu mà phòng họp đã kín người.
“Anh Chu, Tiểu Chu biểu hiện rất dũng cảm, tôi đã đại diện đến bệnh viện thăm hỏi cậu ấy. Tiểu Chu rất cảm kích. Sau khi về, tôi đã báo cáo tình hình với đội trưởng Vương, anh Vương cũng rất cảm động.” Lai Tấn Thăng vừa vào cửa đã chạy vội tới chỗ Chu Sĩ Khiêm, vỗ vỗ vai ông, vẻ mặt trang nghiêm nhưng giọng nói lại có vẻ rất vui mừng. Mặc dù sự việc hôm nay nguy hiểm nhưng may mà không để lại hậu quả nghiêm trọng.
Chu Sĩ Khiêm khẽ gật gật đầu với ông ta, cố gắng kìm cơn ngáp ngủ. Ông dụi dụi mắt: “Đều nhờ có anh bồi dưỡng tốt.”
Tất cả mọi người đang ngồi ở đây đều là cảnh sát nhân dân. Thực tập sinh còn có tinh thần cống hiến quý giá như vậy, huống chi là cảnh sát dày dặn kinh nghiệm đã được tổ chức bồi dưỡng nhiều năm. Chu Sĩ Khiêm biết Chu Trọng Kiệt không có vấn đề gì lớn. Mặc dù ông hơi mệt nhưng tâm trạng vẫn ổn, đặc biệt là khi công tác điều tra đến hôm nay cũng gọi là có tiến triển. Lời ông nói với Lai Tấn Thăng vừa nghe đã biết có một chút ý đùa vui trong đó, những người khác nghe được đều cười.
Sau khi kết thúc cuộc điện thoại với lãnh đạo cục cảnh sát thành phố, Vương Hồng Tiến đi vào, khuôn mặt tươi cười vui vẻ. Có người chụm đầu ghé tai nói thầm: “Hôm nay có vẻ rất hào hứng, không sợ bị mắng rồi. Dạo này, vụ án làm cho cả đội rối tung lên. Một ngày, cục cảnh sát thành phố gọi đến mấy cuộc điện thoại. Vương Hồng Tiến thì nóng tính, mỗi lần họp đều đập bàn chan chát.”
Vương Hồng Tiến vừa ngồi xuống, Lai Tấn Thăng tuyên bố bắt đầu hội nghị rồi trình bày tiến triển trong công tác điều tra phá án như thường lệ.
Vương Hồng Tiến nói: “Hôm nay, mọi người đều rất mệt, hội nghị không cần tuân thủ đúng quy trình. Anh Chu, trước hết anh giới thiệu qua về nghi phạm Vương Hồng Binh cho mọi người biết đi. Sau đó, tôi sẽ trình bày sơ lược về tình hình điều tra bên tôi. Cuối cùng, chúng ta sẽ thảo luận bước tiếp theo trong cuộc điều tra.”
“Vương Hồng Binh, nam, hai mươi tư tuổi, tốt nghiệp trường trung cấp nghề, hộ khẩu ở đây, đang làm việc tại công ty khai thác cát Đông Thành theo diện cung ứng lao động, còn gọi là công nhân thời vụ, làm ở đó đến nay đã được bốn năm. Chứng cứ cho thấy Vương Hồng Binh có quan hệ mật thiết với nạn nhân Triệu Quan Nhất của vụ án mạng 28.3, có mức độ tình nghi rất lớn.”
Qua buổi điều tra hôm nay có thể thấy mấy người thợ điện đó không thích Vương Hồng Binh. Nhìn hắn có vẻ hơi nữ tính, dáng đi vặn eo lắc mông như phụ nữ, khi bị kích động thậm chí còn bật khóc. Mọi người đều bí mật gọi hắn là “nhị nương”. Chu Đại Lang nói: “Tôi biết nhị nương sớm muộn gì cũng có chuyện. Mặc dù cậu ta nói chuyện, bước đi đều có vẻ yếu ớt như cành liễu nhưng khi ra tay lại không bối rối chút nào. Hơn nữa, cậu ta thù lâu nhớ dai lắm.” Để chứng minh lời mình nói là đúng, lúc Lưu Liễu ra xe lấy cốc, Chu Đại Lang còn kể cho Chu Sĩ Khiêm nghe một câu chuyện.
Mùa đông năm kia, công ty phát thưởng cuối năm. Buổi tối, mọi người đến một quán hải sản vỉa hè để liên hoan. Chủ quán là họ hàng của một công nhân trong đội. Nhân viên phục vụ rất nhiệt tình, thức ăn mang lên cũng nhanh. Điều này làm cho khách ngồi bàn bên cạnh rất bất mãn. Một người đeo dây xích vàng ở bàn ấy gọi nhân viên phục vụ tới, quát lớn: “Mẹ kiếp, mắt mày mù à? Bọn tao tới trước, uống đến hai ấm chè…” lại chỉ sang bàn Chu Đại Lang: “Lúc bọn nó đến, bọn tao đã ăn hết đĩa khoai tây chiên rồi. Bây giờ, bọn nó đã đầy bàn thức ăn, còn bọn tao vẫn ngồi nhìn cái đĩa không. Chúng mày làm ăn như thế đấy hả!”
Ông chủ nghe vậy vội chạy tới xin lỗi rồi biếu một đĩa trái cây, ba chai bia, người đeo xích vàng mới nguôi giận. Đám Chu Đại Lang cho rằng việc này coi như xong, mọi người đều không để trong lòng, bắt đầu uống bia nói chuyện. Đang vui vẻ thì bỗng có một cốc trà từ trên trời đổ xuống, trúng ngay đầu Vương Hồng Binh. Mấy người thợ điện kinh ngạc trợn mắt há mồm.
Vương Hồng Binh quay lại, nhìn lướt qua một lượt. Gã khách ngồi quay lưng về phía nhóm Chu Đại Lang đang quay lại nhìn hắn, vẻ mặt cười cợt, tay lắc lắc cốc trà trống không. Vương Hồng Binh không nói câu nào, cũng không tỏ thái độ, đứng lên vào nhà vệ sinh rửa mặt. Nhìn tướng những người ở bàn bên cạnh có vẻ rất dữ, chắc là dân giang hồ. Mọi người mất hết cả hứng, Chu Đại Lang sợ đêm dài lắm mộng nên vội gọi tính tiền.
Ông chủ đích thân tiễn họ. Ông giữ Vương Hồng Binh lại rồi nói nhỏ: “Xin lỗi người anh em, đám người này đều là dân giang hồ từ nơi khác đến, không dễ chọc, hôm khác tôi mời mọi người uống rượu tạ lỗi nhé.”
“Sao anh biết người ta từ nơi khác đến?” Chu Đại Lang hỏi.
“Xe của bọn nó để ở bãi đỗ xe đằng sau. Tôi đã xem rồi, biển số ngoại tỉnh. Mà nghe bọn nó nói chuyện, khẩu âm cũng không phải người vùng này. Chỉ là không biết lai lịch thế nào, nếu không thì phải cho một trận thừa sống thiếu chết.” Ông chủ nói hùng hổ.
Đám người cảm thấy căng thẳng, đều muốn về nhà nhanh. Sau khi giải tán ở cửa quán, có người bắt taxi, có người bắt xe buýt, ai gần nhà thì đi bộ. Đường ai nấy đi, nhà ai nấy về.
Hôm sau, người thợ điện họ Trâu vừa đến đã ầm ĩ gọi mọi người, kể: “Hôm qua tôi về đến nhà, cứ nghĩ đến thằng cha hắt nước vào chúng ta lại điên tiết, càng nghĩ càng giận, thế là tôi chơi game cho nguôi giận. Sau đó, ông chủ quán hải sản, họ hàng của tôi gọi điện thoại cho tôi, nói lúc thằng cha hắt nước đó đến bãi lấy xe thì bị một bóng đen cắt gân cả hai tay. Hắn không thấy rõ bóng đen đó là ai, bọn ấy sợ đến mức tè ra quần, vội vàng chạy mất!” Mọi người hào hứng bàn tán chuyện này, chỉ có Vương Hồng Binh không nói một lời như thể chẳng liên quan đến mình.
Để xác định độ tin cậy của chuyện này, anh công nhân họ Trâu còn chạy đến bãi đỗ xe của quán hải sản đó để xem, trên mặt đất vẫn còn vết máu, nhìn rất ghê rợn.
Bây giờ, các công nhân trong đội đều nhất trí cho rằng chuyện này chắc chắn do Vương Hồng Binh làm. Chu Đại Lang nói chỉ mỗi hắn có thái độ khác thường. Hơn nữa, lúc mọi người bàn tán, hắn không nói câu nào, thế nên, nhất định là hắn làm. Có người nói Vương Hồng Binh bình thường kiệm lời, mà người kiệm lời thường tàn nhẫn, chó không sủa mới cắn người.
Trình bày xong tình hình điều tra hôm nay, Chu Sĩ Khiêm nói thêm: “Đồng nghiệp của Vương Hồng Binh đánh giá về hắn như vậy, cho thấy mọi người đều không thích hắn. Trên hệ thống dữ liệu của công an không có ghi chép về việc tố giác. Khi đó, bãi đỗ xe xảy ra vụ việc gây thương tích, ông chủ quán hải sản có mặt ở hiện trường hay không cũng không biết, vậy tại sao ông ta lại một mực khẳng định người đó bị cắt gân tay? Chuyện này chỉ có thể nói rõ một điều đồng nghiệp đó không thích Vương Hồng Binh mà thôi, tôi không cho rằng nó có ý nghĩa gì đối với việc điều tra hiện nay.”
Lai Tấn Thăng nói: “Có câu nói rất hay rằng người đáng thương tất có chỗ đáng hận, chẳng lẽ anh chưa từng nghe sao? Ít nhất nó cho thấy người này có vấn đề.”
Vương Hồng Tiến lên tiếng: “Vụ việc gây thương tích chưa chắc là tin đồn thất thiệt. Nếu người bị cắt gân là xã hội đen nơi khác thì sau khi bị hại, khả năng cao bọn chúng không báo án. Từ trước đến nay, giới xã hội đen giải quyết mâu thuẫn bằng phương pháp dùng bạo lực trị bạo lực. Chưa đến mức rơi vào đường cùng, rất ít khi bọn chúng chủ động nhờ cơ quan chức năng giúp đỡ.”
Vương Hồng Tiến dừng lại, quan sát phản ứng của mọi người rồi nói tiếp: “Liên hệ với vụ án mạng của chúng ta, cùng với sự kiện Tiểu Chu bị tấn công, có thể thấy hung thủ là một kẻ tàn nhẫn, vô tình, hơn nữa còn rất chuyên nghiệp. Hôm nay, chúng ta đã lục soát tất cả mọi nơi Vương Hồng Binh có thể trốn nhưng chưa thấy bóng dáng hắn. Hắn đã biến mất trong thành phố này. Điện thoại của hắn tắt máy đúng thời điểm sau khi Tiểu Chu bị tập kích. Nói cách khác, sau khi chạy trốn hắn mới tắt nguồn điện thoại. Chúng ta có thể tìm đến ngôi nhà hoang đó không khác nào đang nói với hắn rằng cảnh sát đã bắt đầu truy bắt hắn rồi.”
Vương Hồng Tiến ra hiệu mở máy chiếu: “Khẳng định một người là nghi phạm không phải dựa vào tin đồn hay suy đoán chủ quan. Cho đến nay, chứng cứ mà chúng ta thu thập được đã tạo thành một chuỗi hoàn chỉnh, các chứng cứ kiểm chứng lẫn nhau, đều chỉ cùng một người.” Ông chỉ bức ảnh Vương Hồng Binh, nói chắc như đinh đóng cột: “Chính là hắn!”
Vương Hồng Tiến còn dẫn người khám xét chỗ ở hiện nay của Vương Hồng Binh, thu thập được rất nhiều vân tay, lông tóc. Trên cốc nước ở nhà hoang cũng thu được dấu vân tay tương ứng. Không những thế, dấu vết này cũng có đặc trưng thống nhất với bằng chứng sinh học trong căn hộ kia.
“Sau khi Lâm Bảo Sâm bị sát hại, tuyến đường chạy trốn của hung thủ chỉ về phía nhà cũ của Vương Hồng Binh. Đây chẳng lẽ là trùng hợp? Hắn và Triệu Quan Nhất có quan hệ không bình thường, có nhân chứng có thể làm chứng. Chỉ hắn mới có thể thuận lợi đi vào nhà trọ của Triệu Quan Nhất, rất có khả năng hắn có cả chìa khóa căn hộ đó.” Vương Hồng Tiến nói.
“Nếu Vương Hồng Binh là hung thủ thì hắn ở trong căn nhà hoang làm gì? Hắn không làm bất cứ việc gì thì chẳng lẽ để đợi cảnh sát đến? Các anh không cảm thấy kì lạ sao?” Chu Sĩ Khiêm hỏi.
Vương Hồng Tiến nhìn màn hình máy chiếu trên tường: “Việc làm của nghi phạm đích xác làm người ta khó hiểu. Nhưng tôi cho rằng đây không phải mấu chốt của vấn đề. Có lẽ hắn muốn lập mưu cho vụ mưu sát tiếp theo, trùng hợp bị Tiểu Chu bắt gặp. Hoặc là hắn đang đợi ai đó… Bất kể thế nào, kế hoạch của nghi phạm đã phá sản. Chỉ tính riêng chuyện này, chúng ta đã lập được công lao.”
Trước khi họp, Vương Hồng Tiến đã báo cáo tình hình với chi cục và cục cảnh sát thành phố. Cục trưởng cục cảnh sát thành phố Tân Cương hỏi: “Có thể xác định thân phận của hung thủ không?”
Vương Hồng Tiến đáp: “Vân tay và thông tin ADN tại hiện trường là của Vương Hồng Binh, hắn có quan hệ bất chính với nạn nhân.”
Tần Cương nói: “Phải áp dụng phương pháp kết hợp giám sát địa điểm và truy bắt lưu động, đặc biệt là phải canh phòng nghiêm ngặt tuyến đường mà đối tượng tình nghi có thể chạy trốn, giám thị những người có quan hệ chặt chẽ với hắn. Cục cảnh sát thành phố sẽ hỗ trợ bằng công nghệ.”
Sau khi tan họp, trong phòng hội nghị chỉ còn lại Vương Hồng Tiến và Chu Sĩ Khiêm. Chu Sĩ Khiêm ngồi rũ trên ghế, cảm thấy không còn có sức lực gì nữa.
“Năm tháng không buông tha cho ai. Đến lúc về hưu thì phải về thôi. Tôi muốn sau khi về hưu sẽ làm mấy việc mình thích, nhưng sợ là không còn đủ tinh thần và sức lực nữa.” Chu Sĩ Khiêm nói.
“Anh có thể kết thúc vụ án này trước khi về hưu đã là may mắn lắm rồi, còn muốn đòi hỏi gì nữa? Cuối cùng, vụ này cũng nhìn thấy ánh bình minh, chẳng lẽ trong lòng anh không có một chút cảm giác nhẹ nhõm nào à? Tôi không tin đâu.” Vương Hồng Tiến nói.
“Cậu không cần ở lại với tôi. Tôi nghỉ ngơi một lát còn phải đến bệnh viện.”
“Đi thăm Chu Trọng Kiệt à?” Vương Hồng Tiến cười: “Tôi đã bảo rồi, nó không sao đâu. Làm cảnh sát hình sự, chưa từng vật lộn với tội phạm, chưa từng đổ máu thì sao dám nói với người khác là mình làm nghề này.”
Hai người đang nói chuyện thì Tiểu Trương ở phòng trinh sát kĩ thuật gõ cửa đi vào.
“Đội trưởng Vương, trưởng phòng Chu, ở nhà của Vương Hồng Binh, chúng tôi tìm được một ổ cứng đã bị hỏng trong một máy tính cũng hỏng. Sau khi khôi phục dữ liệu, chúng tôi phát hiện một số thứ đã bị xóa.” Tiểu Trương đặt một xấp ảnh lên bàn.
Vương Hồng Tiến phất tay, ra hiệu cho Tiểu Trương đi ra. Ông xem ảnh một lát rồi cười: “Xem đi, thú vị lắm.” Vừa nói, ông vừa ném ảnh cho Chu Sĩ Khiêm.
Chu Sĩ Khiêm nhìn thấy những bức ảnh đó, lập tức cảm thấy hứng thú. Ông đã nhận được chúng từ trước, nói chính xác là Lưu Liễu.
“Thì ra người báo tin thần bí đó là Vương Hồng Binh!” Chu Sĩ Khiêm xem những bức ảnh này, nhận ra chính là đám người Trì Tác Xương. “Tên Vương Hồng Binh này đúng là lắm mưu nhiều kế, hao tâm tốn sức.”
“Tuy nhiên, cẩn thận mấy cũng có lúc sơ sót. Hắn muốn giá họa cho đám người Trì Tác Xương, đáng tiếc là không thành công.” Vương Hồng Tiến nói: “Lâm Bảo Sâm quen biết Triệu Quan Nhất đã lâu nên rất có khả năng ông ta cũng biết Vương Hồng Binh, như vậy có thể giải thích vì sao Lâm Bảo Sâm không phòng bị, mở cửa cho hắn để hắn có thể dễ dàng ra tay từ sau lưng.”
Vương Hồng Tiến lại lắc đầu: “Nhưng mà, vì sao hắn phải giết Lâm Bảo Sâm?”
“Để khiến cảnh sát nghi ngờ đám người Trì Tác Xương nhiều hơn.” Chu Sĩ Khiêm nói: “Chỉ có như vậy, hắn mới cảm thấy an toàn. Trì Tác Xương, Lâm Bảo Sâm chỉ là mồi nhử mà hung thủ thả ra. Chỉ như vậy, tên lửa của cảnh sát mới bắn chệch mục tiêu thật.”
Chu Sĩ Khiêm day huyệt thái dương. Cảnh tượng và chứng cứ tại hiện trường vụ án hiện lên trong đầu ông hết lần này đến lần khác. Cùng với những chứng cứ mới không ngừng xuất hiện, bao nhiêu nghi hoặc trong lòng ông cũng đang dần tiêu tan. Dựa theo kinh nghiệm điều tra của ông, đối với những hung phạm thích bày trò khôn vặt, việc khó nhất là hiểu rõ động cơ của chúng. Trong suốt cuộc đời làm cảnh sát hình sự, ông đã gặp một vài đối tượng tình nghi có ý định khiêu khích cảnh sát. Bọn chúng tỉ mỉ thiết kế một loạt quỷ kế, từ đó biến quá trình truy tìm kẻ thủ ác của cảnh sát thành trò chơi trí tuệ quái đản. Một khi cảnh sát nắm rõ quỷ kế của hung thủ, hắn mới ngoan ngoãn chịu tội. Có một số hung thủ còn chủ động giải thích các bước gây án, bởi vì bọn chúng cho rằng đó là điểm sáng trong “kiệt tác” mà chúng lấy làm kiêu ngạo, chỉ khi cho cảnh sát biết, bọn chúng mới có thể đạt được cảm giác thỏa mãn về mặt tâm lí.
“Vương Hồng Binh giết Lâm Bảo Sâm để đánh lạc hướng điều tra của cảnh sát hoặc để mượn dao giết người, chẳng qua đều nhằm mục đích trốn tránh sự trừng phạt của pháp luật. Nhưng hắn giết Triệu Quan Nhất một cách tàn nhẫn như vậy là xuất phát từ động cơ gì? Cướp tiền? Ghen tuông? Có vẻ chỉ một trong hai khả năng này. Nhưng hắn có nhất thiết phải phân xác rồi phi tang không?” Vương Hồng Tiến gãi đầu mấy cái, thổi thổi gàu và mấy sợi tóc mắc ở kẽ tay rồi lẩm bẩm: “Ngũ Tử Tư[1] sau một đêm bạc hết đầu, còn Vương Hồng Tiến tôi mới vài ngày đã sắp hói rồi.”
Chu Sĩ Khiêm đặt cốc trà xuống: “Động cơ phạm tội có liên quan mật thiết với tâm lí tội phạm. Chúng ta có thể phá án nhưng có lúc, dù tất cả đã xong xuôi nhưng vẫn không thể làm rõ động cơ phạm tội thực sự của hung thủ. Tâm lí học tội phạm rất phức tạp, động cơ phạm tội thay đổi thì nó cũng thay đổi. Có một số kẻ trộm vặt, trong lúc hành sự nhất thời nảy ra ý định cưỡng hiếp, sau khi cưỡng hiếp lại nhất thời quyết định giết người, sau khi giết người lại phóng hỏa để phá hoại hiện trường. Nghiên cứu tâm lí học tội phạm là việc của các chuyên gia, giáo sư, chúng ta chỉ phụ trách bắt những kẻ rác rưởi đó giao cho viện kiểm sát là được.”
Vấn đề Chu Sĩ Khiêm không rõ nhất chính là động cơ và tâm lí của hung thủ. Vậy nên, mỗi khi bắt tay vào điều tra, ông không bao giờ phân tích trạng thái tâm lí của đối tượng tình nghi. 12 năm trước, ông gặp phải một kẻ giết người biến thái. Hung thủ coi tất cả nạn nhân như tác phẩm nghệ thuật của mình. Lúc bị bắt, hắn cực kì bình tĩnh. Hắn nói với Chu Sĩ Khiêm rằng: “Sở dĩ các ông bắt được tôi là vì tôi muốn để cho các ông bắt. Bởi vì tôi muốn cho người đời biết đến tôi, tôi phải chết vì nghệ thuật cơ thể người. Mấy trăm năm sau, người đời nhất định sẽ tôn kính tôi, sùng bái tôi, bởi vì đến khi đó, đám người hèn mọn các ông mới hiểu được thành tựu của một nghệ thuật gia, mới hiểu cái gì gọi là tinh thần nghệ thuật.”
Chu Sĩ Khiêm không thể nói rõ động cơ giết người của tên sát nhân này, cũng không hiểu tâm lí của hắn. Có một nhà tâm lí học tội phạm từng tới thăm ông vì vụ án đó. Nhưng Chu Sĩ Khiêm không vui, nói với người đó rằng: “Ông có thể phân tích động cơ và tâm lí của hắn thành một bài luận mà ông tự cho là đúng nhưng sự thật vĩnh viễn không phải như ông nghĩ. Chỉ có người thần kinh mới biết trạng thái tâm lí và động cơ phạm tội của hắn. Tôi không biết và cũng không muốn biết.”
❀ ❀ ❀
[1] Ngũ Tử Tư: Một nhân vật có ảnh hưởng trong lịch sử Trung Quốc. Trong tiểu thuyết Đông Chu liệt quốc của Phùng Mộng Long có một câu chuyện hư cấu về Ngũ Tử Tư, tên là Một đêm đầu bạc. Truyện kể rằng Sở Bình vương đưa quân đi truy lùng khắp nơi để bắt Ngũ Tử Tư. Ngũ Tử Tư định trốn sang nước Ngô mà không được. Sau một đêm nằm suy nghĩ, sáng hôm sau, toàn bộ râu, tóc của ông đều trở nên trắng xóa.
