“Anh ấy đã hy sinh mạng sống để cứu em. Ôi,á» i chi bằng em được chết thay cho anh—Harold của em—Harold ơi!”

Đó là tiếng khóc xé lòng của Olive suốt những ngày tháng hồi hộp đến nghẹt thở, khi mà họ chẳng thể biết liệu mỗi giờ trôi qua có phải là khoảnh khắc cuối cùng của Harold hay không. Anh đã bị vỡ một mạch máu ở phổi; theo lời bác sĩ, nguyên nhân xuất phát từ một cú sốc tinh thần dữ dội. Không gì khác có thể gây ra hậu quả tồi tệ ấy trên một cơ thể vốn dĩ cường tráng và vạm vỡ của anh.

“Và tất cả là vì em—vì em!” Olive rên rỉ. “Thậm chí em đã từng hoài nghi anh ấy—suýt xem anh ấy là kẻ nhẫn tâm. Ôi, sao mãi đến bây giờ em mới thấu hiểu tấm lòng của anh ấy!”

Mọi cảm giác thẹn thùng của người phụ nữ đều tan biến trước bóng tối đe dọa của tử thần. Suốt ngày đêm, Olive cứ quanh quẩn bên ngoài căn phòng của Harold, lắng nghe từng âm thanh dù là nhỏ nhất. Nhưng nơi ấy lúc nào cũng chìm trong tĩnh lặng. Chẳng có ai ra vào ngoài mẹ anh—người mẹ mà Olive hầu như không dám ngước nhìn, vì sợ rằng—dù bản thân mình vô tội—cô sẽ bắt gặp sự trách cứ trong ánh mắt đầy đau khổ của bà Gwynne. Có lần, cô thậm chí còn đánh liều thổ lộ điều đó.

“Tôi lại đi trách cô, vì con trai tôi gặp nạn trong lúc cứu cô sao? Không, Olive, không hề! Bất cứ điều gì Trời cao ban xuống, chúng ta sẽ cùng nhau gánh chịu.”

Bà Gwynne nói vậy với giọng dịu dàng, nhưng trái tim bà dường như đã đóng băng trước mọi suy nghĩ, ngoại trừ một mối bận tâm duy nhất. Bà hiếm khi rời khỏi phòng Harold, và hầu như chẳng để ý đến ai—thậm chí cả Olive.

Một đêm nọ, hay đúng hơn là vào lúc gần sáng trong thời điểm dầu sôi lửa bỏng, bà bước ra và bắt gặp Olive đang đứng ngoài hành lang. Gương mặt cô hằn lên nỗi đau khổ tột cùng, khiến ngay cả nỗi buồn của người mẹ cũng phải lu mờ trước vẻ bi thương ấy. Cảnh tượng đó dường như chạm đến tận đáy lòng bà Gwynne.

“Con bé tội nghiệp, con đứng đây bao lâu rồi?”

“Suốt cả đêm ạ.”

“Đứa trẻ khổ sở này—thật tội nghiệp con!”

“Đó là tất cả những gì cháu có thể làm cho anh ấy và bác. Giá như cháu có thể...”

“Ta đoán con định nói gì rồi. Không, không được đâu! Thằng bé cần được yên tĩnh tuyệt đối; nó không được phép nhìn thấy hay nghe thấy tiếng con.” Nói rồi, bà quay đi như thể mình vừa lỡ lời. Nhưng giờ đây, việc biết rằng Harold yêu mình còn ý nghĩa gì với Olive nữa? Cô sẵn sàng từ bỏ mọi ân huệ từ tình yêu của anh, miễn là có thể đổi lấy sức khỏe và sự sống cho anh. Vẻ mặt suy sụp và tuyệt vọng đến mức ấy của cô đã khiến mẹ Harold động lòng. Trầm ngâm giây lát, bà cất lời:

“Bây giờ nó đang ngủ say. Nếu con muốn, đứa bé tội nghiệp ạ, con có thể vào nhìn nó một lát—nhưng chỉ một lát thôi đấy...”

Olive cúi đầu—cổ nghẹn đắng không nói nên lời—rồi bước theo bà Gwynne. Với những bước chân lặng lẽ và trang nghiêm như thể đang bước đến một cõi chết, cô tiến vào để ngắm nhìn người thương yêu nhất trong tim.

Harold nằm đó; gương mặt tái nhợt đi, mái tóc đen rủ xuống chiếc gối trắng phau, trông bất động đến mức tưởng chừng chẳng gì trên đời có thể lay chuyển nổi sự sống ở anh nữa. Họ đứng bên giường bệnh—người mẹ đã rứt ruột sinh ra anh, và người phụ nữ yêu anh thiết tha hơn cả sinh mạng chính mình. Hai thứ tình cảm mãnh liệt nhất trên đời ấy, khi cùng hướng về một người, đã kéo họ xích lại gần nhau. Họ rời mắt khỏi Harold, rồi ôm chầm lấy nhau trong dòng nước mắt.

Thêm vài ngày nữa trôi qua trong cuộc chiến đầy đọa đày với tử thần; quãng thời gian mà những kẻ dẫu sẵn sàng dâng hiến cả sinh mạng vì Harold cũng chỉ biết đứng nhìn và cầu nguyện. Cùng lúc đó, từ thế giới ngoài kia, những tin tức dội đến tai Olive—những tin mà vào lúc khác có lẽ đã làm cô rung động, nhưng giờ đây lại được đón nhận một cách lạnh nhạt, hoàn toàn chẳng mảy may bận tâm. Lyle Derwent đã đột ngột kết hôn; trái tim anh ta, giống như bao người khác, đã được “chữa lành nhờ sự thay đổi bất chợt”. Và phu nhân Flora Rothesay đã qua đời; bà ra đi trong đêm, rất yên bình và không một chút đau đớn, khi người ta tìm thấy bà đang nằm trong tư thế như chìm vào giấc ngủ.

Thế nhưng, ngay cả với sự ra đi của bà, Olive cũng chẳng còn giọt nước mắt nào để rơi. Cô chỉ thấy rùng mình khi đọc bức thư ấy, bởi nó nhắc đến cái chết. Cả thế giới dường như ngập tràn bóng tối của tử thần. Cô bước đi trong cái bóng ấy suốt cả ngày lẫn đêm. Tâm tư và lời cầu nguyện duy nhất của cô lúc bấy giờ chỉ là: “Xin hãy ban cho anh ấy sự sống—chỉ cần sự sống của anh ấy thôi, lạy Chúa!”

Và sự sống của Harold đã được ban lại cho cô. Dù vậy, niềm hy vọng ấy ban đầu đến rất mong manh, có lẽ vì nó quá lớn lao để có thể chịu đựng ngay lập tức. Ngày qua ngày, hy vọng ấy dần lớn lên cho đến khi mọi nguy hiểm trước mắt hoàn toàn biến mất. Nhưng vẫn còn rất nhiều điều phải cẩn trọng đề phòng; thế nên, ngay khi sự chuyển biến tốt đẹp ấy vừa đến, Olive không còn vào ngắm anh lúc ngủ nữa. Mẹ anh rất thận trọng trong từng ánh nhìn và lời nói của con trai, đến mức Olive thậm chí chẳng thể biết liệu anh có từng biểu lộ điều gì cho thấy anh đang nghĩ về cô hay không. Và giờ đây, khi sức khỏe đã hồi phục, sự kín đáo vốn có của người phụ nữ lại trỗi dậy trong cô; cô không còn lảng vảng bên cửa phòng anh nữa; ngay cả niềm vui cũng được kìm nén và pha lẫn nỗi hoài nghi đầy run rẩy.

Cuối cùng, Harold cũng được phép chuyển sang phòng thay đồ của mẹ. Bà Gwynne vô cùng hào hứng và vui mừng, tất bật lục tung cả nhà để tìm những chiếc gối kê sao cho anh nằm thoải mái nhất trên chiếc ghế bành, cùng những tấm khăn choàng ấm áp; ngập tràn trong niềm hân hoan, thậm chí có phần ngây thơ trẻ con mà chúng ta thường có khi chào đón sự hồi phục của một người thân yêu suýt chút nữa đã vĩnh viễn ra đi. Niềm vui ấy lan tỏa khắp cả ngôi nhà, nơi người chủ của họ vốn được mọi người vô cùng yêu quý. Riêng Olive chỉ lặng lẽ ngồi trong phòng riêng, lắng nghe từng tiếng bước chân.

Cuối cùng thì bà Gwynne cũng tìm đến gặp cô. “Mọi việc xong xuôi cả rồi con ạ, và thằng bé không đến nỗi yếu ớt như chúng ta lo lắng. Nhưng nó vẫn còn rất mệt. Ngay lúc này, chúng ta càng phải hết sức cẩn thận.”

“Vâng, cháu hiểu ạ,” Olive đáp. Cô thừa hiểu ý người mẹ đang lo lắng điều gì, và không dám thốt lên những khát khao đang dằn vặt trong tim.

“Bác cũng chẳng biết phải làm sao nữa,” bà Gwynne nói với vẻ bồn chồn. “Nó cứ nhắc mãi và đòi gặp con.”

“Gặp cháu ư! Và—cháu có được phép...”

“Bác đã bảo hôm nay chưa được, và bác đã làm đúng. Con bé kia, hãy nhìn lại gương mặt mình đi! Chừng nào con chưa tự trấn an được bản thân, con sẽ không được gặp Harold của bác.” Không một lời phản đối, Olive ngoan ngoãn ngồi xuống. Bà Gwynne bỗng mềm lòng. “Thôi được,” bà nói, “con muốn sao cũng được, đứa trẻ kiên nhẫn của bác ạ! Bác vừa để nó ngủ rồi; con cứ ngồi cạnh nó cho đến khi nó thức dậy nhé. Đi nào.”

Bà dẫn cô đến trước cửa phòng, nhưng rồi để cô lại một mình ở đó, có lẽ vì chợt nhớ về những ngày tháng tuổi trẻ của chính mình.

Olive bước vào không một tiếng động, rồi lặng lẽ ngồi xuống chiếc ghế bên cạnh giường Harold. Anh đang ngủ; dẫu đó không phải là giấc ngủ giống như cái chết mà cô từng chứng kiến trong đêm tang tóc ấy, mà là một giấc ngủ bình yên và đầy sức sống. Gương mặt anh dường như dịu lại và mang nét thanh thản tâm linh, điều thường thấy ở những người đàn ông cường tráng vừa vượt qua cơn trọng bệnh. Đi kèm với sự yếu mềm như trẻ thơ ấy dường như luôn là sự bình yên đến từ tâm hồn trẻ thơ. Giờ đây, Olive mới hiểu vì sao mấy ngày trước bà Gwynne lại bảo rằng trông Harold lúc ấy hệt như ngày thơ bé—đứa con trai duy nhất của lòng mẹ.

Trong vài phút, Olive cứ ngồi im lặng ngắm nhìn anh. Cô cảm nhận sâu sắc biết bao tình yêu mà mình dành cho anh—rằng nếu anh qua đời, cả thế giới này sẽ lụi tàn trong mắt cô như một giấc mộng vô nghĩa. Và ngay cả lúc này đây, nếu cô phải rời xa anh bằng bất cứ cách nào...

“Mình không thể—tuyệt đối không thể. Điều đó vượt quá sức chịu đựng của mình mất.” Và từ tận đáy lòng cô trào lên một tiếng thở dài nặng nề.

Harold dường như nghe thấy tiếng thở dài ấy. Anh cựa mình đôi chút, rồi thì thào hỏi bằng giọng yếu ớt: “Ai ở đó vậy?”

“Là em đây.”

“Olive—bé Olive của anh.” Gò má trắng bệch của anh ửng hồng, và anh đưa tay ra về phía cô.

Nhớ lại lời cảnh báo của mẹ anh, Olive chỉ khẽ khàng thì thầm: “Em mừng lắm—mừng lắm anh biết không!”

“Lâu lắm rồi anh mới gặp lại em,” anh nói đứt quãng. “Hãy đứng dịch ra đây để anh có thể nhìn thấy em nào, Olive!” Cô ngoan ngoãn làm theo. Anh nhìn gương mặt cô lâu và đầy đaw thiết tha. “Em đã khóc phải không, anh thấy rõ mà. Tại sao thế?”

“Vì em quá hạnh phúc khi nghĩ rằng anh đã khỏe hơn.”

“Có thật thế không? Em quan tâm đến anh nhiều đến vậy sao?” Một nụ cười nhợt nhạt nhưng vô cùng hạnh phúc bừng lên trên gương mặt anh; dẫu khi vừa dứt, những nét trên khuôn mặt anh vẫn còn run rẩy vì xúc động. Olive hoảng hốt.

“Bây giờ anh không được nói chuyện nữa đâu—dù chỉ một lời. Hãy nhớ lại xem anh đã từng ốm nặng thế nào đi chứ. Em sẽ ngồi đây canh cho anh. Ôi, làm sao em có thể bù đắp hay nói hết lòng biết ơn cho những gì anh đã làm vì em đây?”

“Lòng biết ơn ư!” Harold thốt lại từ ấy như thể mang theo nỗi đau đớn, rồi nằm im lặng, không ngước lên nhìn cô nữa. Dáng vẻ trên gương mặt anh dần thay đổi, như thể một suy nghĩ cay đắng nào đó đang chậm rãi dịu lại thành sự bình thản. “Olive,” anh nói, “em vừa nhắc đến hai từ biết ơn, vậy thì lòng biết ơn của anh dành cho em phải lớn đến nhường nào? Trong những giờ phút dài đằng đẵng khi anh nằm đó, ý thức được mọi thứ nhưng chẳng thể cất lời, biết rằng ranh giới giữa anh và cõi vĩnh hằng chỉ mỏng manh như một sợi chỉ, anh sẽ cảm thấy thế nào nếu không nhờ có em truyền cho đức tin thiêng liêng giúp chiến thắng cả cái chết ấy?”

“Tạ ơn Chúa! Tạ ơn Chúa! Nhưng anh đang yếu lắm, không được nói nữa đâu.”

“Anh phải nói, bởi vì bây giờ anh đã khỏe hơn rồi; anh đang rút tỉa sinh lực từ chính sự hiện diện của em—người đã là thiên thần soi sáng cuộc đời anh. Hãy để anh nói với em khi anh còn có thể.”

“Khi anh còn có thể!”

“Đúng vậy; vì đôi khi anh nghĩ rằng, dẫu cho mình đã khá hơn nhiều thế này, có lẽ anh sẽ chẳng bao giờ hoàn toàn hồi phục như trước được nữa; mà sẽ chầm chậm, có lẽ chẳng chút đớn đau, rời bỏ cõi đời này.”

“Ôi, không!—đừng nói thế!” Và Olive nắm chặt lấy tay anh hơn, ngước nhìn với ánh mắt hoảng sợ. “Anh không thể—không được phép chết! Em—em không thể chịu nổi đâu.” Và rồi gương mặt cô đỏ bừng lên một màu đỏ thẫm—nhưng nhanh chóng nhòa đi trong dòng nước mắt tuôn rơi.

Harold chậm chạp xoay người, đặt bàn tay phải lên đầu cô. “Bé Olive của anh! Không ngờ có ngày em lại khóc vì anh nhường này, trong khi anh lại điềm tĩnh biết bao!” Anh đợi một lúc cho đến khi cơn xúc động của cô dịu lại. Sau đó, anh nói: “Hãy ngước mặt lên nào; để anh nhìn em rõ hơn. Nào, đừng run rẩy nữa, bởi vì anh sắp nói những lời rất trang nghiêm; về những điều mà có lẽ anh chẳng bao giờ dám thổ lộ, nếu không phải vì một khoảnh khắc như thế này. Em sẽ lắng nghe chứ, người bạn tri kỷ của anh, người em gái như em từng hứa sẽ làm?”

“Vâng—vâng, mãi mãi là như thế!”

“À! Olive, em đâu có ngờ rằng em đối với anh còn hơn cả một người bạn—hơn cả một người em gái—rằng anh yêu em—không phải một cách điềm tĩnh, huynh đệ bình thường—mà bằng tất cả sức mạnh và sự cuồng nhiệt trong tim, như cách một người đàn ông yêu người phụ nữ mà anh ấy chọn lựa ra khỏi cả thế giới này để làm vợ.”

Những lời ấy thốt ra từ đôi môi tái nhợt như thể đôi môi của kẻ chết. Olive lắng nghe; nhưng cô chỉ siết chặt bàn tay anh mà không nói nên lời.

Harold tiếp tục. “Anh nói với em điều này, bởi vì giờ đây, khi anh cảm nhận rõ sự đổi thay trong mình đến mức mọi thứ nơi trần thế đều trở nên mờ nhạt, anh không còn quá kiêu ngạo để giấu giếm rằng anh yêu em. Đã có lúc anh từng như thế. Em đã bước vào trái tim anh tự thủa nào mà anh chẳng hay biết. Ôi! Anh đã phải đấu tranh cật lực biết bao chống lại tình yêu ấy—anh, kẻ từng bị phản bội để rồi mất hết niềm tin vào sự chung thủy của bất kỳ người phụ nữ nào. Cuối cùng, anh quyết định đặt niềm tin vào em, nhưng trước tiên anh muốn thử thách để chắc chắn thật sự. Em còn nhớ cách anh trò chuyện với em, và cách em đáp lời tại tu viện Hermitage of Braid chứ? Lúc đó anh biết là em yêu, nhưng anh lại tưởng rằng người em yêu không phải là anh.”

“Sao anh lại có thể nghĩ thế được cơ chứ? Ôi! Harold—Harold ơi!”

Khi cô thốt lên tên anh, run rẩy như cách một người phụ nữ lần đầu tiên gọi tên người mình yêu vào tai anh ấy, Harold giật mình. Nhưng anh vẫn điềm tĩnh đáp lời,

“Dù suy nghĩ lúc đó của anh là đúng hay sai, thì nó cũng chẳng thay đổi được những gì anh sắp nói bây giờ. Mọi sự kiêu hãnh trong anh đều đã tan biến—anh chỉ mong em hiểu rằng anh yêu em sâu sắc nhường nào: và rằng, dẫu sống hay chết, anh sẽ mãi mãi yêu em.”

Olive cố gắng đáp lời—cố kể cho anh nghe câu chuyện về tình yêu sâu đậm duy nhất đời mình—tình yêu đầy tuyệt vọng nhưng vô cùng chung thủy—nồng cháy đến thế nhưng lại câm lặng đến thế. Thế nhưng cô chẳng thể thốt nên lời nào ngoài tiếng thì thầm—“Harold! Harold!” Và trong tiếng gọi ấy, anh đã thấu hiểu tất cả.

Nhìn ngắm cô, một biểu cảm hạnh phúc khôn tả bừng lên trên gương mặt anh. Anh cố gắng chồm người dậy, nhưng vô ích. “Lại đây,” anh thì thầm, “lại gần anh nào, Olive—bé Olive yêu dấu của anh!—có phải em yêu anh không nào?”

“Mãi mãi—ngay từ phút ban đầu, chỉ mình anh thôi—không một ai khác ngoài anh!”

“Hôn anh đi, người chung thủy của đời anh,” anh khẽ nói.

Olive rướn người qua, đặt nụ hôn lên đôi mắt và bờ môi anh. Anh cố vòng tay ôm lấy cô, nhưng sức cùng lực kiệt.

“Anh chẳng còn chút sức lực nào nữa rồi,” anh nói với giọng đầy tiếc nuối. “Anh chẳng thể ôm em vào lòng—người anh yêu dấu—người vợ của anh! Thân thể này sao mà tàn tạ—sao mà yếu đuối quá.”

“Nhưng em rất khỏe mạnh mà,” Olive đáp. Cô luồn tay đỡ lấy đầu anh, tựa cho anh nằm lên vai mình. Harold ngước nhìn lên và mỉm cười.

“Ôi, ngọt ngào quá, thật sự rất ngọt ngào! Anh có thể ngủ—anh có thể chết đi được—trong khoảnh khắc này...”

“Không, Chúa sẽ không để anh chết đâu, Harold của em,” Olive thì thầm; rồi sau đó cả hai chẳng nói thêm lời nào nữa.

Bị ngợp trước những cảm xúc vượt quá sức chịu đựng của cơ thể yếu ớt, Harold nằm yên lặng. Dần dần, khi căn phòng chìm vào bóng tối—vì trời đã sụp tối—nhịp thở của anh sâu dần và anh chìm vào giấc ngủ, đầu vẫn gối lên vai Olive.

Cô cúi xuống nhìn anh—gương mặt hốc hác—bàn tay gầy guộc, dẫu trong giấc ngủ vẫn vô thức níu chặt lấy tay cô. Biết bao cảm xúc đang cuồn cuộn trào dâng trong tim! Tựa như toàn bộ dịu dàng mà tâm hồn người phụ nữ có thể chứa đựng đều đã được dồn hết cho anh nơi đây. Cô yêu anh bằng thứ tình yêu trọn vẹn của một người mẹ, người chị, người bạn và người vợ—yêu anh như chỉ những kẻ chẳng còn chốn nương thân nào khác trên cõi đời này—chẳng có lấy một thứ gì trên thế gian rộng lớn để yêu thương ngoài anh—mới có thể thấu hiểu. Cô áp má vào mái tóc anh—nhưng thật nhẹ nhàng, sợ làm anh thức giấc.

“Em từng nghĩ mình sẽ sống một đời cô độc dài đằng đẵng vì anh, Harold ạ! Và em sẵn sàng sống như thế, chẳng một lời oán trách số phận hay trách anh, bởi em biết rõ sự tầm thường của bản thân. Nhưng vì mọi chuyện không phải như vậy, em sẽ dùng cả cuộc đời còn lại để đền đáp anh bằng một tình yêu chung thủy—tình yêu của một người vợ—thứ tình yêu chưa từng có người vợ nào trên đời này trao đi.”

Và rồi, xuyên qua năm tháng dài rộng, tâm trí cô quay ngược thời gian, nhận ra cách mà mọi biến cố đã xô đẩy họ đến cái kết này. Cô thấy lòng kiên nhẫn đã chín muồi thành hy vọng, và đớn đau đã hóa thành niềm vui. Từng bước chân trên con đường mỏi mệt ấy chẳng có bước nào là hoài phí—chẳng có chiếc gai nào đâm vào đôi chân cô mà không để lại thứ mật ngọt chữa lành khi bước qua.

Đi qua bao khung cảnh, ký ức của cô lại hiện về hình ảnh Harold của những ngày tháng cũ, khi chính sức ảnh hưởng và những lời cầu nguyện của cô đã cải hóa tâm hồn anh, dẫn dắt anh từ chốn u mê ra nơi ánh sáng. Rồi lại thấy anh như trong những ngày đầu cay đắng của mối tình dành cho anh; khi anh liên tục dằn vặt cô, hoàn toàn vô tâm trước những vết thương mà anh vô tình gây ra. Và một lần nữa, như trong khoảng thời gian cô đã điềm tĩnh đối mặt với số phận nghiệt ngã của mình, tập tành làm một người bạn chân thành với anh—khi ấy anh vẫn là một kẻ hững hờ, lạnh lùng và cứng nhắc. Nhớ lại anh của ngày trước rồi nhìn ngắm anh lúc này, người đang tìm kiếm sự bình yên và chở che nơi cô—chỉ duy nhất một mình cô. Cô lại đặt một nụ hôn lên trán anh khi anh đang say ngủ, để rồi đôi môi thốt lên câu chúc phúc mà phu nhân Flora từng ban cho cô.

“Lạy Chúa, con tạ ơn Ngài, vì Ngài đã ban cho con điều khao khát nhất trong thâm tâm!”

Chẳng lâu sau, bà Gwynne bước vào phòng. Nhưng gò má Olive chẳng hề ửng đỏ—niềm hạnh phúc trong cô lúc này quá đỗi trang nghiêm.

“Xin hãy khẽ thôi ạ!” cô thì thầm; “đừng đánh thức anh ấy. Anh ấy yêu cháu—bây giờ thì cháu biết chắc điều đó rồi. Bác sẽ không giận chứ?—cháu vẫn luôn yêu anh ấy từ trước đến nay.”

“Bác biết điều đó mà, Olive.”

Mẹ của Harold đứng lặng thinh trong một khoảng lâu. Chỉ có Chúa mới thấu hiểu những giằng xé trong tâm can bà—người mẹ đã đặt trọn vẹn cuộc đời mình vào đứa con trai duy nhất ấy. Trước khi khoảnh khắc ấy khép lại—anh đã tỉnh giấc.

“Mẹ!—có phải mẹ đấy không ạ?”

“Đúng thế!” bà Gwynne đáp. Bà tiến lại gần và hôn lên trán cả hai người, trước là con trai, rồi sau đó đến Olive. Rồi cứ thế, lặng câm không một lời, bà bước ra khỏi phòng, để lại không gian riêng tư cho hai người bọn họ.