Các ghế đề cử những năm trước đây luôn cạnh tranh khốc liệt nhất tại hạng mục Phim hay nhất, bởi đây là vinh dự tập thể, nên cũng thu hút nhiều ánh mắt nhất. Năm nay thực ra cũng chẳng có gì thay đổi, Phim hay nhất vẫn là tâm điểm vạn người chú ý, là nhãn dán cuối cùng đại diện cho một kỳ Oscar. Thế nhưng ở giai đoạn đề cử, hạng mục Đạo diễn xuất sắc nhất lại thu hút lấy ánh nhìn vốn dĩ nên dành cho Phim hay nhất, đây cũng có thể coi là một sự chuyển dịch cạnh tranh.

Cạnh tranh đề cử Đạo diễn xuất sắc nhất năm nay vẫn là cuộc đua khốc liệt, năm ứng cử viên sáng giá của Nghiệp đoàn Đạo diễn lần lượt là James Cameron với "Avatar", Evan Bell với "Up in the Air", Quentin Tarantino với "Inglourious Basterds", Lee Daniels với "Precious", và Michael Haneke với "The White Ribbon". Hiện tại, năm vị này cũng là những người dẫn đầu trong cuộc đua Đạo diễn xuất sắc nhất.

Điểm khác biệt duy nhất giữa nhóm dẫn đầu của Đạo diễn xuất sắc nhất và Phim hay nhất hiện tại chính là bộ phim "Up". Đây cũng là vì đạo diễn phim hoạt hình và đạo diễn phim điện ảnh không thể tính là cùng một chuyên môn, cho nên đạo diễn phim hoạt hình về cơ bản không có khả năng tranh đoạt giải Đạo diễn xuất sắc nhất. Thay vào đó là sự vươn lên của Michael Haneke.

Tại đây, biến số lớn nhất thực ra chính là Lee Daniels của "Precious" và Michael Haneke của "The White Ribbon". Phim của Lee Daniels vốn là tác phẩm mà nhà sản xuất, diễn viên chính và diễn viên phụ chiếm ưu thế hơn, phong cách đạo diễn cá nhân không quá rõ nét, hơn nữa thân phận đạo diễn người gốc Phi đồng tính không được ưa chuộng tại Hollywood cho lắm.

Về phần Michael Haneke thì có thể coi là một thế lực mới nổi, mỗi tác phẩm của vị đạo diễn người Đức này đều có thể nói là thu hút mọi ánh nhìn. Bao gồm các tác phẩm như "Funny Games", "The Piano Teacher", "Caché", "The White Ribbon". Dù việc "The White Ribbon" nhận được Cành Cọ Vàng tại Liên hoan phim Cannes 2009 đã gây ra một vài tranh cãi, nhưng chất lượng bản thân tác phẩm vẫn vô cùng cứng cáp. Chỉ là quốc tịch Đức quả thật là một vấn đề lớn.

Ngoài năm ứng cử viên này ra, còn có ba vị đạo diễn khác có hy vọng giành được một đề cử, lần lượt là Clint Eastwood với "Invictus", anh em nhà Coen với "A Serious Man", và Neill Blomkamp với "District 9". Xét về thực lực tổng hợp của tác phẩm, ba vị đạo diễn này sở hữu thực lực mạnh nhất. Bất kỳ ai trong số họ lọt vào vòng năm đề cử cuối cùng cũng không thể coi là bất ngờ, tất nhiên vẫn phải xem ai trong số năm người dẫn đầu kia bị loại.

Tám vị đạo diễn này tạo nên nhóm dẫn đầu tranh suất đề cử Đạo diễn xuất sắc nhất, đây cũng là một kết quả khá rõ ràng. Tất nhiên, trong nhóm thứ hai vẫn tồn tại những đạo diễn có thực lực tạo nên bất ngờ, ví dụ như Evan Bell với "One Day". Mặc dù tác phẩm này hơi kém một chút về thực lực tổng thể do đặc thù là phim tình cảm, khiến Evan Bell khó có thêm dư địa để phát huy, nhưng không thể phủ nhận là Evan Bell vẫn thể hiện được bản lĩnh đạo diễn thâm hậu của mình. Lý do cuối cùng khiến anh không lọt vào nhóm dẫn đầu, một là vì thực lực tác phẩm không đủ, hai là vì năm ngoái Evan Bell mới nhờ "There Will Be Blood" và "Into the Wild" mà giành được cú đúp đề cử Đạo diễn xuất sắc nhất, giờ đây thì vẫn chưa tới lúc đó.

Ví dụ như J.J. Abrams với "Star Trek", Hayao Miyazaki với "Ponyo", Lone Scherfig với "An Education", Nora Ephron với "Julie & Julia", vài vị đạo diễn này đều có thực lực tạo bất ngờ. Việc họ lội ngược dòng lọt vào danh sách đề cử cũng không có gì đáng ngạc nhiên.

Do cục diện hạng mục Phim hay nhất hỗn loạn, nên năm nay ở hai mảng Kịch bản gốc xuất sắc nhất và Kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất cũng trăm hoa đua nở. Mọi thứ đều có thể xảy ra, nhưng xét tổng thể thì thực lực của mảng Kịch bản chuyển thể năm nay vẫn mạnh hơn một chút.

Còn về bốn hạng mục diễn xuất, tình hình đề cử tuy không hỗn loạn như vậy, nhưng mức độ cạnh tranh khốc liệt lại chẳng hề kém cạnh so với trước đây.

Trong cuộc cạnh tranh ở hạng mục Ảnh đế, Jeff Bridges với "Crazy Heart", Evan Bell với "Up in the Air", Colin Firth với "A Single Man", Morgan Freeman với "Invictus" là bốn cái tên có thực lực nhất. Bất cứ ai trong bốn ứng viên này bị loại một cách bất ngờ đều là điều không thể tưởng tượng nổi.

Trong các giải tiền trạm đã kết thúc, "Up in the Air" đã mang về cho Evan Bell mười danh hiệu Ảnh đế, bao gồm cả giải của Nghiệp đoàn Diễn viên, điều này cũng khiến dư luận dấy lên những cuộc tranh luận về việc liệu Evan Bell có thể bảo vệ thành công ngôi vị Ảnh đế hay không; "Crazy Heart" thì mang về cho Jeff Bridges bảy danh hiệu Ảnh đế, chẳng hề tỏ ra kém cạnh. Thực ra, trong sự nghiệp diễn viên của mình, Jeff Bridges đã giành được bốn đề cử Oscar. Sau khi ông nhận đề cử Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất vào năm 22 tuổi nhờ "The Last Picture Show", ông đã lần lượt giành được thêm hai đề cử Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất và hai đề cử Nam diễn viên chính xuất sắc nhất, nhưng đáng tiếc là đều trắng tay ra về. Ông là một diễn viên gạo cội được Hollywood công nhận, cũng là một lão tướng đáng thương nhất.

Cho nên, cuộc đối đầu giữa một già một trẻ Evan Bell và Jeff Bridges này đã trở thành cuộc cạnh tranh thu hút nhiều ánh nhìn nhất xuyên suốt cả mùa giải thưởng. Hiện tại, cả hai đều đang giữ vững phong độ ứng cử viên sáng giá, hướng thẳng tới Oscar.

Ngoài ra, màn thể hiện của Colin Firth trong "A Single Man" có thể nói là hoàn mỹ, anh cũng đã giành được bốn cúp Ảnh đế bao gồm cả giải ở Venice. Morgan Freeman, vị diễn viên gạo cội này cũng dựa vào vai diễn Nelson Mandela - một nhân vật có thật trong "Invictus" để đăng quang hai danh hiệu Ảnh đế.

Có thể thấy, thực lực hùng hậu của bốn ứng cử viên này là điều không cần bàn cãi.

Ngoài ra, Joseph Gordon-Levitt với "500 Days of Summer", Matt Damon với "The Informant!", Viggo Mortensen với "The Road", Daniel Day-Lewis với "Nine", Michael Stuhlbarg với "A Serious Man", Evan Bell với "One Day", Robert Downey Jr. với "Sherlock Holmes", Hal Holbrook với "That Evening Sun", tám ứng viên này đang cạnh tranh cho chiếc ghế cuối cùng.

Nói một cách nghiêm túc, trong cuộc cạnh tranh của hạng mục Ảnh đế, chỉ có nhóm dẫn đầu và nhóm thứ hai. Bốn ứng cử viên nhóm dẫn đầu vững như bàn thạch, nhưng tám người trong nhóm thứ hai thì mỗi người một ưu khuyết, rất khó để phân định tiếp.

Joseph Gordon-Levitt hiện là ứng viên đầy hứa hẹn, sau khi "500 Days of Summer" công chiếu đã nhận được sự tán thưởng đồng loạt, điều này khiến anh có hy vọng trở thành đại diện tiêu biểu cho thế hệ diễn viên mới sau Evan Bell và Ryan Gosling, nhưng bản thân tác phẩm mang hơi hướng văn nghệ thanh xuân tươi mới lại hạn chế quá trình quảng bá phát triển sâu rộng hơn.

Tình thế của Matt Damon, Viggo Mortensen, Robert Downey Jr. đều gần như nhau, đóng góp cho Hollywood không phân cao thấp, màn trình diễn cũng đủ xuất sắc, nhưng cả ba ứng viên đều quá khiêm tốn trong các cuộc cạnh tranh tiền trạm, không có quá nhiều hào quang, rất khó để nổi bật.

Daniel Day-Lewis thì vì chất lượng tổng thể của tác phẩm gặp "Waterloo" nên gần như đã tụt lại phía sau trước tiên. Người cũng gặp tình cảnh tương tự là Hal Holbrook, vị lão nhân đã nhận được vô số sự chú ý sau khi đóng "Into the Wild", lần này lại cống hiến một màn trình diễn đặc sắc tuyệt luân, nhưng đáng tiếc lại bị kìm hãm bởi chất lượng tổng thể của tác phẩm tham gia đang trên đà sa sút, triển vọng cũng không mấy khả quan.

Về phần Michael Stuhlbarg, độ nhận diện của bản thân là hạn chế lớn nhất, dù tác phẩm tham gia là một trong những cái tên hot nhất giai đoạn quyết định. Còn Evan Bell, gạt "One Day" sang một bên, thì màn thể hiện trong "Up in the Air" quả thật quá xuất sắc. Muốn giúp Evan Bell giành cú đúp đề cử Ảnh đế thì không dễ dàng chút nào, rõ ràng đẳng cấp của "One Day" vẫn còn kém một chút.

Tổng hợp lại, vẫn là tám ứng viên tiếp tục hỗn chiến.

Tương đối mà nói, cuộc tranh giành ở hạng mục Ảnh hậu lại phân chia rạch ròi, nhóm dẫn đầu đã bỏ xa nhóm thứ hai hai con phố, không còn cảnh cạnh tranh khốc liệt như năm ngoái nữa, mà ngược lại rơi vào thời kỳ gián đoạn thế hệ. Meryl Streep với "Julie & Julia", Carey Mulligan với "An Education", Sandra Bullock với "The Blind Side", Gabourey Sidibe với "Precious", Helen Mirren với "The Last Station", Anne Hathaway với "One Day", sáu ứng viên này kiêu hãnh tạo thành nhóm dẫn đầu.

Thực ra nói một cách nghiêm túc, nhóm dẫn đầu vẫn chia làm hai khu vực. Meryl Streep, Sandra Bullock và Gabourey Sidibe rõ ràng mạnh hơn, việc đề cử cơ bản không có vấn đề gì. Còn ba diễn viên còn lại là Carey Mulligan, Helen Mirren và Anne Hathaway nếu đặt vào năm ngoái thì không thể lọt vào nhóm dẫn đầu, nhưng cục diện gián đoạn thế hệ năm nay vẫn giúp ba nữ diễn viên thuận lợi nổi bật lên, chiếm thế chủ động ở giai đoạn đề cử.

Nếu không có gì bất ngờ, đề cử cuối cùng sẽ được quyết định trong nhóm dẫn đầu, thực lực tạo bất ngờ của nhóm thứ hai đã thấp hơn năm phần trăm rồi. Maggie Gyllenhaal với "Crazy Heart", Saoirse Ronan với "The Lovely Bones", Marion Cotillard với "Nine", Emily Blunt với "The Young Victoria" là những thành viên của nhóm thứ hai. Đáng tiếc là khoảng cách so với thực lực trung bình của nhóm dẫn đầu chênh lệch quá nhiều, rất khó có hắc mã nào nổi lên.

Hạng mục Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất năm nay, Christoph Waltz với "Inglourious Basterds" một mình dẫn đầu, là diễn viên được công nhận ở gần tượng vàng nhất ngay từ giai đoạn đề cử. Phía sau anh là Stanley Tucci với "The Lovely Bones", Matt Damon với "Invictus", Woody Harrelson với "The Messenger", Christopher Plummer với "The Last Station" tạm thời chiếm ưu thế, cục diện vô cùng rõ ràng.

Ngoài ra, Alec Baldwin với "It's Complicated", Stanley Tucci với "Julie & Julia", Peter Sarsgaard với "An Education" cũng có thực lực tạo bất ngờ, nhưng cơ hội tương đối nhỏ.

Cục diện cạnh tranh Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất cuối cùng lại hỗn loạn có trật tự. Mo'Nique với "Precious", Blake Lively và Charlize Theron với "Up in the Air" là ba ứng viên có ưu thế tuyệt đối. Hai vị trí còn lại lại hiện ra cục diện cạnh tranh mở, nhưng các ứng viên tham gia cũng khá rõ ràng, Julianne Moore với "A Single Man", Mélanie Laurent với "Inglourious Basterds", Penélope Cruz với "Nine", Amy Adams với "Julie & Julia", cơ hội chia đều.

Tổng thể mà nói, Oscar năm nay dường như hơi "đầu nặng chân nhẹ", cuộc cạnh tranh ở hạng mục Đạo diễn xuất sắc nhất, Nam diễn viên chính xuất sắc nhất đặc biệt khốc liệt. Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất và Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất đều là loạn trong có trật, Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất thì cục diện rõ ràng. Còn về Phim hay nhất, vẫn là một vùng sương mù.

Cầu vé tháng nhé!