Năm 2009 đối với Hollywood là một năm từ cũ đón mới, lần đầu tiên doanh thu phòng vé Bắc Mỹ cả năm vượt mốc mười tỷ, Warner Bros cũng trở thành công ty điện ảnh đầu tiên trong lịch sử ghi nhận doanh thu nội địa vượt hai mươi tỷ trong một năm. Ngoài ra, cuộc thay máu tại Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Mỹ cũng trở thành khởi đầu cho một đợt biến động mới trong giới điện ảnh.

Bốn năm trước, Sid Ganis trở thành chủ tịch Viện Hàn lâm, điều này đã mở màn cho sự thay đổi nghiêng trời lệch đất của điện ảnh Hollywood. Sid Ganis đã dùng bốn năm để truyền tải thông điệp "Tác phẩm là trên hết" đến toàn ngành điện ảnh. Để đạt được mục đích này, ông thậm chí không tiếc hy sinh tỉ lệ người xem của lễ trao giải, và kết quả cũng hết sức hiển hách. Trong vòng bốn năm đó, bốn bộ phim "Brokeback Mountain", "The Departed", "No Country for Old Men", "Juno" đã đoạt giải Phim hay nhất Oscar, cũng đánh dấu việc điện ảnh Mỹ thực sự bước vào kỷ nguyên trỗi dậy toàn diện của phim độc lập và phim thương mại.

Bốn năm sau, hôm nay, Tom Sherak đã tiếp nhận cây gậy tiếp sức từ chủ tịch Viện Hàn lâm, gánh vác trọng trách của kỷ nguyên hậu Sid Ganis trên vai. Tom Sherak, với tư cách là đại diện tiêu biểu cho phái tân binh, là một nhân vật cấp tiến nổi tiếng trong nội bộ Viện Hàn lâm. Ông đặc biệt ưu ái các đạo diễn có phong cách cá nhân vô cùng sắc nét như Evan Bell hay anh em nhà Coen.

Sau khi nhậm chức, Tom Sherak phải đối mặt với một nhiệm vụ mới đầy gian nan. Một mặt, ông phải duy trì cục diện mà Sid Ganis đã dày công xây dựng; mặt khác, vấn đề tỉ lệ người xem lại trở thành khó khăn lớn nhất của ông; đồng thời, áp lực từ phe phái bảo thủ trong Viện Hàn lâm cũng là điều không thể xem thường.

Evan Bell không biết cục diện sau khi chủ tịch Viện Hàn lâm thay máu ở kiếp trước rốt cuộc là như thế nào, cũng không chú ý kỹ xem chủ tịch mới là ai. Nhưng nhìn vào những bộ phim đoạt giải Phim hay nhất mà Viện Hàn lâm trao tặng sau này ở kiếp trước, có thể thấy rõ manh mối. Những tác phẩm như "The Hurt Locker", "The King's Speech", "The Artist" đều là những tác phẩm tiêu biểu quay trở về với truyền thống Oscar, thậm chí nói những tác phẩm này nịnh nọt chìa cành ô liu về phía Viện Hàn lâm cũng không quá lời. Nhưng chính những kẻ nịnh nọt này lại giành được sự ưu ái của Viện Hàn lâm, từ đó có thể thấy, sau khi Sid Ganis xuống đài ở kiếp trước, phe bảo thủ của Oscar đã chiếm thế thượng phong, kéo "con ngựa hoang" trở lại quỹ đạo vốn có.

Điều mà Tom Sherak ở kiếp này phải đối mặt chính là cục diện đầy rẫy khó khăn như vậy. Và mớ hỗn độn đầu tiên chính là chỉ thị cuối cùng trước khi rời nhiệm sở của Sid Ganis: mở rộng danh sách đề cử Phim hay nhất lên mười ghế!

Hành động này của Sid Ganis đúng như dự đoán của Evan Bell, bị truyền thông chỉ trích là hành vi trần trụi nhằm đạt tỉ lệ người xem cao. Nực cười hơn nữa là, Phim hay nhất có mười vị trí đề cử, nhưng Đạo diễn xuất sắc nhất vẫn chỉ có năm ghế. Điều này khiến cho năm bộ phim không thể giành được đề cử đạo diễn trở thành những vai diễn chạy cờ hoàn toàn trở thành trò cười ngay khi danh sách đề cử được công bố. Tất nhiên, không thể phủ nhận rằng Phim hay nhất có mười vị trí thực sự đã mang lại cơ hội cho nhiều loại hình phim như hài kịch, kinh dị, phim tài liệu, phim nước ngoài, phim hoạt hình, v.v. Chỉ là, sau khi ảnh hưởng tích cực và tiêu cực triệt tiêu lẫn nhau, rốt cuộc ai chiếm thế thượng phong thì chỉ có thể đợi sau khi giải Oscar lần thứ 82 khép lại mới biết được.

Vì vậy, 2009 quả thực là một năm vô cùng quan trọng trong lịch sử điện ảnh Mỹ, nói phóng đại một chút, điều này sẽ ảnh hưởng đến quỹ đạo phát triển của điện ảnh Hollywood trong mười năm tới, cũng không có gì là quá đáng.

Trong bốn năm qua, mùa giải thưởng đều xuất hiện cục diện hỗn loạn. Sự hỗn loạn này là do nỗi hoảng sợ gây ra bởi cuộc cải cách mạnh tay của Sid Ganis đối với Oscar. Mọi người không thể có một nhận thức chính xác về mạch lạc của Viện Hàn lâm, điều này khiến cho những cái gọi là phong vũ biểu trong quá trình mùa giải thưởng đều trở nên mất phương hướng. Hãy nhìn xem, trong bốn năm này, Eleven Studios - bên nắm bắt chuẩn xác mạch đập "Tác phẩm là trên hết" của Viện Hàn lâm - đã nổi lên như một thế lực mới, còn những "cưng chiều" trước đây của Viện Hàn lâm là anh em nhà Weinstein thì lại có phần bước đi tập tễnh, chính là vì lý do này.

Còn mùa giải thưởng năm 2009, vẫn là một mảnh hỗn loạn, nhưng điều này không phải do cục diện mà Tom Sherak mới lên nắm quyền gây ra, mà suy cho cùng vẫn là do sự gia tăng ghế đề cử, khiến số lượng tác phẩm dự khuyết tăng lên gấp đôi, làm cho các cuộc chiến tiền trạm của cả mùa giải thưởng đều có cảm giác mò mẫm qua sông.

Những năm trước, do Phim hay nhất chỉ có năm ghế, nên những tác phẩm tranh đoạt cuối cùng về cơ bản là bảy đến tám bộ, cộng thêm những tác phẩm có khả năng gây bất ngờ, mười hai, mười ba bộ là mức trần. Nhưng năm nay lại khác, những cái gọi là hạt giống đã mở rộng lên đến hơn hai mươi cái tên, khiến người ta hoa cả mắt. Nói một cách hình tượng sinh động thì, cục diện hỗn loạn trước đây ít nhất vẫn còn một cấu trúc, còn sự hỗn loạn năm nay giống như một đàn ngựa hoang chạy loạn xạ trong tầm mắt, tung bụi mù mịt, nhưng kết quả là tất cả ngựa hoang đều đang chạy vòng quanh tại chỗ, căn bản không chạy ra được một lộ trình nào, điều này thực sự khiến người ta rất bất lực.

Nếu trong một mùa giải thưởng mà phải phân tích chi tiết hơn hai mươi tác phẩm, đây chắc chắn là một công trình khổng lồ, mà đây mới chỉ là những kẻ tranh đoạt Phim hay nhất, còn liên đới đến đạo diễn, biên kịch, diễn viên chính v.v. do Phim hay nhất gây ra lại là một ván cờ khác, nên mức độ khó khăn hoàn toàn có thể dự đoán được. Huống hồ, vẫn câu nói đó, trong một năm, thực sự có hơn hai mươi tác phẩm đạt được trình độ siêu cao sao? Hay là chất lượng không đồng đều khiến người ta phải hít một hơi lạnh? Vậy thì làm thế nào để chọn ra người cao trong số những người thấp, không để mười ghế đề cử kia trở thành một trò cười?

Cục diện hỗn loạn này cùng với sự kết thúc của giải Hiệp hội Phê bình Phim Phát thanh Bắc Mỹ, giải Ủy ban Quốc gia về Phê bình Điện ảnh, giải BAFTA và mười bảy giải Hiệp hội Phê bình Phim địa phương, sau khi danh sách đoạt giải Quả cầu vàng chính thức được công bố, cuối cùng cũng đã làm rõ được một hướng đi.

Lễ trao giải Quả cầu vàng lần thứ 67 đã khép lại tại khách sạn Hilton ở Beverly Hills. Do tỉ lệ người xem hai năm liên tiếp trước đó thê thảm, năm nay Hiệp hội Báo chí Nước ngoài Hollywood rõ ràng đã chi rất mạnh tay, mời tất cả các ngôi sao hạng A đến dự, trang điểm cho toàn bộ lễ trao giải tràn ngập không khí vui tươi, bao gồm cả Evan Bell - người mới chỉ tham dự Quả cầu vàng hai lần trước đây - cũng đích thân đến nơi và trở thành người trao giải Phim hay nhất.

Kết quả cuối cùng của Quả cầu vàng cũng rất thương mại, từ đó thực sự bùng nổ cơn sốt tỉ lệ người xem. "Avatar" lên ngôi Quả cầu vàng, tác phẩm đương kim vô địch doanh thu phòng vé trong lịch sử điện ảnh này đã thu hút sự chú ý không phân biệt của khán giả, điều này cũng trở thành một quyết định "sáng suốt nhất" của Quả cầu vàng năm nay.

"Avatar" đã giành được Phim chính kịch hay nhất, James Cameron thì bỏ túi giải Đạo diễn xuất sắc nhất, trở thành tiêu điểm nóng nhất trong đêm. "The Hangover" dựa vào sự nổi tiếng bùng nổ đã đăng quang Phim nhạc kịch hoặc hài hay nhất, cũng coi như thuận theo lòng dân. Quả cầu vàng không phân biệt biên kịch gốc và chuyển thể, cuối cùng "Up in the Air" đã giành được giải Kịch bản xuất sắc nhất.

Về các hạng mục diễn xuất, Evan Bell dựa vào "Up in the Air" đoạt giải Nam diễn viên chính kịch xuất sắc nhất, sau đó lại dựa vào "One Day" giành giải Nam diễn viên nhạc kịch hoặc hài xuất sắc nhất, trở thành "đúp" Ảnh đế trong đêm. Giải Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất thuộc về Christoph Waltz của "Inglourious Basterds".

Sandra Bullock với màn thể hiện xuất sắc trong "The Blind Side" đã giành giải Nữ diễn viên chính kịch xuất sắc nhất. Meryl Streep dựa vào hai đề cử Nữ diễn viên nhạc kịch hoặc hài xuất sắc nhất cho "It's Complicated" và "Julie & Julia", cuối cùng đã gặt hái thành quả, bộ phim giúp Meryl Streep giành được Ảnh hậu là "Julie & Julia". Giải Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất do Blake Lively chiến thắng một dàn đối thủ đáng gờm, nhờ màn thể hiện xuất sắc trong "Up in the Air" mà giành được giải thưởng này.

Ngoài ra, Phim hoạt hình hay nhất thuộc về "Up", Phim nói tiếng nước ngoài hay nhất thuộc về "The White Ribbon".

Nhìn vào danh sách đoạt giải cuối cùng của Quả cầu vàng, "Avatar", "The Hangover", "Up in the Air", "The Blind Side", "Inglourious Basterds"... doanh thu phòng vé của những tác phẩm này đều rất ấn tượng, trong đó bộ phim có doanh thu thấp nhất là "Inglourious Basterds" cũng đạt một trăm hai mươi triệu, chưa kể đến "Avatar". Mà Evan Bell trở thành Ảnh đế "đúp" đầu tiên trong lịch sử Quả cầu vàng, điều này càng là thủ đoạn điển hình của Quả cầu vàng nhằm đáp lễ người hâm mộ, mặc dù thực lực của Evan Bell quả thực cao hơn một bậc, giải thưởng cũng coi như xứng đáng với thực lực.

Không thể phủ nhận rằng, Quả cầu vàng cuối cùng đã chiến thắng, về mặt tỉ lệ người xem đã giành được sự hồi đáp trung thành của khán giả, khiến Hiệp hội Báo chí Nước ngoài Hollywood vô cùng hớn hở.

Dù thế nào đi nữa, tầm ảnh hưởng của Quả cầu vàng trên phạm vi thế giới cũng chỉ đứng sau Oscar, chưa nói đến việc nó có được coi là phong vũ biểu của Oscar hay không, nhưng lễ trao giải này đối với những người làm nghề tại Hollywood ít nhiều vẫn có ảnh hưởng. Vì vậy, sau khi Quả cầu vàng khép lại, cục diện hỗn loạn tột cùng của năm 2009 cuối cùng cũng có thể nhìn ra một mạch lạc.

"Avatar" của James Cameron và "Up in the Air" của Evan Bell đã trở thành những hạt giống dẫn đầu mùa giải thưởng năm nay, cả hai dù là về thực lực tổng hợp hay khí chất đều dẫn trước các đối thủ cạnh tranh khác. Công ty gửi tác phẩm tham gia của bên trước là 20th Century Fox - chiếc ghế đầu tiên không phải bàn cãi về vận hành mùa giải thưởng trong số sáu công ty điện ảnh lớn cũ, bên sau là Eleven Studios - cưng mới của Viện Hàn lâm trong bốn năm qua. Vì vậy có thể dự đoán, cuộc cạnh tranh của hai tác phẩm này sẽ vô cùng khốc liệt.

"Inglourious Basterds" của Quentin Tarantino, "Nine" của Rob Marshall - hai tác phẩm chủ đạo với thế tấn công mạnh mẽ của anh em nhà Weinstein - bám sát phía sau, thể hiện ra một khí thế mạnh mẽ không cam chịu yếu thế.

Các tác phẩm của Eleven Studios gồm "Up", "The Blind Side", "The Hangover", "A Single Man", "One Day" đều đã lọt vào danh sách đề cử; "Precious" của Lionsgate, "Crazy Heart" và "(500) Days of Summer" của Fox Searchlight, "District 9", "An Education", "The White Ribbon", "The Last Station" của Sony Pictures Classics, "Invictus" của Warner Bros, "A Serious Man" và "Coraline" của Focus Features, "Star Trek" của Paramount, "Ponyo" của Studio Ghibli...

Trước sau như vậy, đã có tổng cộng hai mươi mốt tác phẩm tiến vào cuộc tranh đoạt cuối cùng, khiến người ta hoa mắt chóng mặt.