Diêu Mật hoàn toàn không có tâm trạng dư dả để bận tâm đến bản thảo bị kẹt trong tay Ngô Ưu. Cô không muốn gia tăng thêm áp lực trong lòng Thiện Bảo, cũng không muốn thỉnh giáo Hứa tiên sinh xem nên đối phó thế nào, tạm thời đành gác chuyện này sang một bên.

Hồi đầu, trong buổi tổng kết giữa năm, Diêu Mật được biểu dương, trong lòng Ngô Ưu vô cùng khó chịu, bởi vì tiểu nhóm của anh ta chẳng làm ra thành quả gì. Anh ta bảo Thiện Bảo mượn bản thảo này về học tập, thực chất là chính anh ta muốn xem. Anh ta lật xem một lượt. Vừa khéo Thi Ni Na đến nhà anh ta, anh ta bèn đu khéo Thiện Bảo ra ngoài, mời Thi Ni Na cùng xem. Hai người phát hiện ra rất nhiều vấn đề, đều là những vấn đề quan trọng trong việc nghiên cứu văn học phương Tây hiện nay.

Ni Na cho rằng tư tưởng chủ đạo của Diêu Mật không đúng đắn, thế nên sai một ly đi một dặm, hoàn toàn vứt đi. Phải nói rằng, tiểu nhóm của bọn họ đã sản xuất ra phế phẩm. Ni Na không đủ kiên nhẫn xem tỉ mỉ, vừa hút thuốc vừa đẩy bản thảo ra nói: "Cần phải phê phán."

Ngô Ưu hỏi: "Các cậu tới phê phán chứ?" Chữ "các cậu" của anh ta chỉ tiểu nhóm Liên Xô trong tương lai.

"Mọi người cùng làm, phê phán tập thể. Không phá không xây, phá một chút lại xây một chút." Tay kẹp điếu thuốc của cô ta vẽ một vòng tròn phía trên bản thảo và nói: "Đây là một mảnh đất màu mỡ, có thể trổ ra một loạt hoa tươi đấy. Tương lai bó hoa tươi này, chính là thành quả của chúng ta."

Hoa đương nhiên có thể biến thành quả. Thế nhưng Ngô Ưu có một nỗi lo lắng, không thể không nói cho Ni Na biết. Bản thảo này là Thiện Bảo mượn, Thiện Bảo đã mấy lần hỏi đòi lại rồi. Nếu muốn phê phán, thì phải giấu Thiện Bảo. Phê phán tập thể, không thể tập thể cùng xem một bản thảo; bản thảo lưu thông giữa tập thể, rất khó mà giấu giếm. Anh ta chần chừ nói: "Đồng chí Đào Đào có muốn xem bản thảo này không?"

Ni Na dứt khoát đáp: "Không cần! Khương Mẫn đang rảnh rỗi đấy chứ, bảo cô ấy trích lục những đoạn cần phê phán, viết giấy than thành hai bản hoặc ba bản. Đằng nào chúng ta cũng chỉ cần một bản. Ngô tiên sinh, anh là tay viết nhanh, anh viết bản thảo trước đi, rồi chúng ta bổ sung sau." "Hai chúng ta" và "chúng ta" đương nhiên là chỉ cô ta và Giang Đào Đào.

"Khương Mẫn chưa tới, phải cậu đi phân phó cô ấy, cô ấy không nghe lệnh tôi đâu." Ngô Ưu khôn khéo nói.

Ni Na vung tay lên, tỏ ý không có vấn đề gì. Đề mục tạm thời mà họ phác thảo là "Phê phán thói cũ giai cấp tư sản trong nghiên cứu văn học Tây phương" (Phần một). Chữ "(Phần một)" trên đề mục biểu thị vẫn còn một loạt bài như (Phần hai), (Phần ba), (Phần bốn) v.v..

Khương Mẫn vẫn chưa xác định rốt cuộc bản thân thuộc về tiểu nhóm của Ngô Ưu, hay thuộc về tiểu nhóm Liên Xô chưa được thành lập. Cô ta có cách đánh giá riêng dành cho Ni Na, cô ta tự tin rằng mình có thể sai khiến được Ni Na. Ni Na chỉ huy cô ta như thế, cô ta rất không vừa ý. Tuy nhiên cô ta đang nóng lòng muốn trổ tài, hơn nữa lại là phê phán Diêu Mật, cho nên rất dốc sức. Ngô Ưu múa bút thành văn, lập tức viết ra một bài văn phê phán hơn một vạn chữ. Ni Na cho rằng âm hưởng chủ đạo không tồi, chỉ là thiếu chiều sâu và tính học thuật. Cô ta nêu ra những cuốn sách nên tham khảo, Giang Đào Đào vừa chép vừa phát huy bổ sung thêm rất nhiều chương mục, viết thành một bài văn lớn bay bổng bốn năm vạn chữ. Khương Mẫn quen biết một số trợ giảng và giảng viên ở các trường đại học trong lớp tiếng Nga cấp tốc, liền giao cho họ đem đi nộp cho tập san của trường đại học để đăng. Bởi vì là tác phẩm sáng tác tập thể, tên của bốn tác giả được rút gọn thành bút danh ba chữ: "Nhữ Nam Văn".

Họ ngóng đợi mãi, bài văn cuối cùng cũng được đăng, chỉ là bị biên tập viên cắt bớt rất nhiều chữ, chỉ còn lại hơn chín nghìn chữ. Giang Đào Đào vì chuyện này mà vô cùng tức giận. Nhưng Khương Mẫn thấy đăng được lên đã không dễ dàng gì, lại còn phải dựa vào thể diện của cô ta nữa. Ni Na cảm thấy may là chữ "(Phần một)" trên đề mục không bị bỏ đi, phần bị cắt xén vẫn có thể dùng cho bài tiếp theo. Họ tự cho rằng đã cho nổ tung một quả bom. Nào ngờ chẳng ai quan tâm cả, chỉ như đốt một quả pháo xịt.

Khương Mẫn gửi cho mỗi một nhóm nghiên cứu một bản, trừ nhóm ngoại ngữ là không gửi, dự đoán nhóm ngoại ngữ nhất định sẽ nghe được tiếng vang. Phòng sách cũng được phát hai bản. Thế nhưng dường như chẳng ai nhìn thấy, chẳng ai quan tâm. Giang Đào Đào nói: "Chúng ta nên dùng tên thật đi." Ngô Ưu cũng nghĩ vậy. Ni Na nói: "Có lẽ là đề mục không gây ấn tượng. Lần sau chỉ cần đổi đề mục, Nhữ Nam Văn dần dần sẽ nổi tiếng thôi." Khương Mẫn lại không muốn viết bài thứ hai nữa. Trích lục, sao chép, viết sạch sẽ, hiệu đính, toàn bộ đều là cô ta làm. Chữ do Đào Đào viết vừa cẩu thả khó nhận ra, ngữ cảnh trước sau lại không ăn khớp, cô ta vừa chép vừa phải sửa chữa, lại không tiện nói là mình đã tự ý sửa chữa. Cô ta vốn tưởng rằng độc giả đều sẽ sốt sắng dò hỏi xem "Nhữ Nam Văn" là ai, hiện tại xem ra, ngay cả bản thân Diêu Mật còn đang ngủ say sưa kìa, ai thèm đếm xỉa chứ!

Cô ta nói: "Chi bằng mở một cuộc triển lãm nội bộ, đem bản thảo của Diêu Mật phân loại ra triển lãm hết, mỗi một lỗi là một cái tiêu đề. Viết mấy chữ tiêu đề lớn trên giấy đỏ giấy xanh là được. Chẳng phải phòng sách của Diêu Mật trước kia đang bỏ trống đấy sao, kê hai hàng bàn là bày ra được ngay."

Ni Na cười nói: "Cách này có hiệu quả nhanh đấy, trưng bày một chặp là thối hoắc ngay."

Khương Mẫn nói: "Không phải chúng ta làm bôi nhọ cô ta, chỉ là vì để sửa chữa sai lầm thôi. Sửa chữa xong, mọi người mới có thể đoàn kết nhất trí mà làm việc chứ."

Ni Na cũng tán thành. Thế nhưng xuyên qua rèm cửa sổ có thể thấy Thiện Bảo vừa bị Ngô Ưu sai vặt đã quay về. Họ hẹn lần sau nói tiếp, rồi giải tán đi mỗi người một ngả.

Thực ra bài văn của họ quả thực có người lật xem, chẳng qua là không thèm quan tâm mà thôi. Người quan tâm duy nhất chính là La Hậu. Anh ta vô tình phát hiện ra vào một ngày thứ Bảy, cách thời điểm bài báo được đăng tải đã rất nhiều ngày, tại phòng báo chí. Báo chí mới phát hành theo quy định không được cho mượn, anh ta thấy có hai bản, bèn tự ý cầm lấy một bản, chuẩn bị sáng thứ Hai đem cho vợ chồng Diêu Mật Hứa Ngạn Thành xem xong rồi mới trả lại.

Ngày Chủ nhật tuần này, tại căn phòng trống vốn là phòng chứa sách trước kia của nhà họ Diêu đã xảy ra một chuyện lớn — hoặc chuyện nhỏ, toàn cơ quan lập tức lan truyền xôn xao khắp nơi. Bàn tán, phỏng đoán, phê bình, cười cợt. Chẳng ngoài chuyện này. Mọi người gặp nhau là hỏi:

"Nghe tin gì chưa?"

"Hầy! Quá thể đáng lắm rồi!"

"Bắt được một đôi trai gái à?"

"Chạy mất một, đuổi không kịp, kẻ kia lại chạy mất."

"Tên khốn ngốc nghếch ấy chui ra hô bắt trộm, gọi mọi người ra hết, thế rồi hắn lại túm lấy vợ đánh nhau."

"Ở nhà bọn họ à?"

"Không, ở phòng sách."

"Ái chà! Là người ở phòng sách à?"

"Cậu nói tên khốn ngốc nghếch ấy á? Hắn ở bên ngoài, không ở ký túc xá này."

"Tôi đang hỏi gian phu cơ."

"Che mặt cơ mà. Bảo là mặc một bộ đồng phục vải xanh, người thấp nhỏ, đeo một cái mặt nạ kiểu Pháp."

"Mặt nạ kiểu Pháp là cái gì thế?"

Chẳng ai biết cả.

Các loại tin đồn và phỏng đoán dần dần quy tụ lại thành một câu chuyện có đầu có đuôi. Hóa ra cứ sáng Chủ nhật hàng tuần là Phương Phương lại đến phòng sách làm thêm giờ. Chồng cô ta sinh nghi, bám theo trinh sát, phát hiện ra phòng chứa sách đã dọn trống bị khóa trái cửa, bên trong có tiếng cười nói. Anh ta vòng ra cửa sau, nhìn thấy tấm ván đóng cửa bị che lấp hờ hững, xông vào, liền bắt quả tang một đôi. Thế nhưng Phương Phương ôm chặt lấy chồng sống chết không buông. Gã đàn ông kia nhân cơ hội chạy từ cửa sau thoát thân. Chồng Phương Phương giãy ra đuổi theo ra ngoài, vừa chạy vừa hô "bắt trộm". Phương Phương mặc chỉnh tề quần áo, mở cửa trước, lén lút chuồn ra, ngờ đâu lại bị người chồng đang lớn tiếng hô "bắt trộm" nhìn thấy, xúm lại túm lấy chất vấn đòi người. Vợ chồng cãi cọ đánh lộn, náo loạn đến mức ai ai cũng biết. Phương Phương thoát thân chạy mất, chồng cô ta vẫn còn chỉ tay múa chân miêu tả cái gã đàn ông trốn thoát đó, rốt cuộc người đó là ai, vẫn là một điều ẩn số, bởi vì hắn ta vô cùng có ý thức phòng bị từ trước, vừa nghe thấy có người vào phòng, lập tức đeo một chiếc mặt nạ giấy da bò được bôi mực đen, che kín khuôn mặt. Trên mặt nạ khoét hai lỗ thủng, để lộ tròng mắt. Hắn ta mặc quần áo tử tế chạy trốn ra cửa, đương nhiên là cởi mặt nạ ra, chuồn đi không biết đâu mất.

Mọi người nhao nhao phỏng đoán, sự nghi ngờ tập trung vào hai người. Một người là Uông Bột, bởi vì sự thân mật giữa Phương Phương và Uông Bột là điều ai cũng biết. Mặc dù Uông Bột không mặc đồng phục vải xanh, hơn nữa anh ta lại có vóc dáng trung bình. Thế nhưng nếu mặc đồng phục vải xanh vào, có lẽ sẽ trông có vẻ thấp nhỏ. Song theo người có nội tình tiết lộ, Phương Phương đã trở mặt với Uông Bột rồi, còn giáng cho anh ta một bạt tai thật mạnh. Về điểm này, lại có trăm người nghìn ý. Người thì bảo là vì Uông Bột lại quấn lấy người phụ nữ khác, người lại bảo Uông Bột là "đứa trẻ ngoan", tuy thích đùa giỡn với phụ nữ, nhưng lại có ranh giới, chỗ "khách tham quan dừng bước" anh ta tuyệt không vượt qua. Đinh Bảo Quế tiên sinh lại lắc đầu ra vẻ nói: "Không phải là không muốn làm, mà là không làm được đấy thôi. Cậu ta lại cứ thích chơi trò yêu đương, ăn một bạt tai đúng là đáng đời." Người thứ hai bị nghi ngờ là một kẻ vóc dáng thấp nhỏ, cũng mặc đồng phục vải xanh. Hắn ta là một người có chút địa vị trong cơ quan, mọi người chỉ hạ thấp giọng ám chỉ một hai chữ.

ChuThiên Lý chỉ có đồng phục vải xám. Hôm đó bởi vì tối hôm trước thức đêm viết bài nên sáng ra anh ta đang ngủ nướng. Vợ anh ta đi chợ về, nghe ngóng được chuyện "mặt nạ kiểu Pháp" và "người thấp nhỏ", liền túm lấy tai lôi xềnh xệch anh ta ra khỏi chăn, truy cứu xem anh ta đã đi đâu.

"Chẳng phải tôi đang ngủ đấy ư?"

Vợ không tin, khăng khăng đòi anh ta giao ra mặt nạ kiểu Pháp. Chu Thiên Lý ở nhà nói chuyện, xưa nay chưa từng dám cao giọng. Thế nhưng giọng oanh vàng của vợ anh ta thì không nhỏ chút nào. Hàng xóm láng giềng có nghe thấy hay không, Chu Thiên Lý không dám chắc. Anh ta cảm thấy bản thân đã trở thành kẻ tình nghi. Anh ta càng bảo vợ hạ nhỏ giọng, cô ta lại càng làm ầm ĩ hơn. Chu Thiên Lý nén một bụng giận, sáng thứ Hai cứ ngóng trông La Hậu đến nhà mình, nhỡ đâu La Hậu sẽ biết gã đàn ông đó là ai. Thế nhưng đợi hoài đợi mãi chẳng thấy La Hậu đâu, anh ta đành liều lĩnh chạy thẳng đến phòng làm việc. Anh ta phải hỏi cho ra ngô ra khoai, để còn về ăn nói với vợ.

Trong phòng làm việc, La Hậu đang nói chuyện với Hứa Ngạn Thành và Đỗ Lệ Lâm. Diêu Mật đang đọc một cuốn tập san không dày không mỏng.

La Hậu nhìn thấy Chu Thiên Lý, kinh ngạc nói: "Sao Chu tiên sinh lại tới đây?"

Chu Thiên Lý muốn nói: "Các cậu đang bàn về tên khốn ngốc nghếch ấy phải không?" Thế nhưng nhìn bầu không khí không giống lắm, cho nên anh ta đổi lời: "Các cậu đang bàn chuyện gì thế?"

La Hậu cầm lấy cuốn tập san trong tay Diêu Mật, nhét vào tay Chu Thiên Lý, bảo anh ta đọc thử. Chu Thiên Lý lập tức thò tay vào túi áo mò mẫm tẩu thuốc. Thế nhưng anh ta tức đến mụ mẫm cả đầu óc, lại quên mang theo rồi. Anh ta đọc lướt mười dòng qua một lượt bài văn mà La Hậu chỉ cho mình xem, rồi trả lại cho La Hậu và nói: "Toàn là cứt chó!"

Hứa Ngạn Thành bật cười. Đỗ Lệ Lâm nhăn mũi hỏi: "Tác giả tên là gì thế?"

Chu Thiên Lý nói: "Mặc kệ hắn là ai! Lấy hai ngón chân kẹp bút của tôi, viết còn hay hơn hắn ấy chứ!"

La Hậu lật xem tên tác giả rồi nói: "Nhữ Nam Văn."

Chu Thiên Lý lập tức la làng lên: "Tên giả! Giả không ngửi được! Nghe là biết giả rồi. Nhữ Nam Văn gì chứ, sữa bò thiu à?"

Ngạn Thành hỏi: "Chữ Nam trong Ngô Ưu à?"

La Hậu nói: "Bỏ bộ mộc đi."

Ngạn Thành hỏi: "Chữ Nhữ có ba chấm thủy và chữ nữ phải không? Chữ Văn trong văn chương à?"

La Hậu gật đầu.

Diêu Mật mỉm cười nói: "Đúng rồi, đều là một nửa cả."

Ngạn Thành thán phục liếc cô một cái, vội dời mắt nhìn sang Lệ Lâm.

La Hậu nói: "Đúng vậy! Sông Cũ cạnh Trường Giang, chữ Nam bỏ bộ mộc, chữ Mẫn lấy chữ Văn."

Chu Thiên Lý ngây ngô hỏi: "Là ai thế?"

Lệ Lâm biết "Sông Cũ" chính là Thi Ni Na, suy nghĩ một lát, cũng hiểu ra. Cô ta nói: "Ồ! Chữ thủy của Giang Đào Đào, chữ nữ của Thi Ni Na, chữ Nam của Ngô Ưu, chữ Văn của Khương Mẫn, bốn trong một."

Chu Thiên Lý ha hả cười nói: "Đều che nửa mặt cả!"

Hứa Ngạn Thành nói: "Rất có thể chuyện này làm sau lưng Phó Kim, không dám dùng tên thật. Mũi nhọn rõ ràng chĩa vào tiểu nhóm chúng ta."

La Hậu hỏi: "Diêu Mật, có khi nào cậu nói những lời thế này không?"

"Cậu có ý chỉ các ví dụ phê phán của họ ấy hả? Những đoạn trích đó đều là những câu bị cắt đầu cắt đuôi trong bản thảo của tôi."

"Bản thảo của cậu sao lại rơi vào tay bọn họ được?" La Hậu kinh ngạc hỏi.

Diêu Mật kể lại chuyện Thiện Bảo mượn đi học tập, còn Ngô Ưu cầm lấy không trả.

Lệ Lâm đề nghị để Diêu Mật viết một bài văn phản bác bọn họ.

Diêu Mật nói: "Bọn họ có điểm đích danh tên tôi đâu, bản thảo của tôi cũng có được đăng đâu. Cái họ phê phán là lời của chính bọn họ. Mặc kệ bọn họ phê phán thế nào, thèm vào mà chấp!"

Ngạn Thành tức giận nói: "Tài liệu này là để dùng chung cho cả nhóm. Có ý kiến thì có thể đưa ra, sao có thể tùy tiện chụp mũ như vậy, lại còn đăng lên tập san bên ngoài để công kích người cùng nhóm chứ! Quá thể đáng lắm rồi! Phải mang bài văn này cho Phó Kim xem, xem anh ta nói thế nào."

La Hậu dựng ngược lông mày nói: "Trước tiên phải đòi lại bản thảo đã! Hay nhỉ! Xuyên tạc tài liệu của người ta, viết ra cái thứ văn chương rác rưởi ấy, bắn tên lén hãm hại người ta! Bọn chúng còn định viết liên tiếp từng bài một đấy! Chúng ta cùng nhau đến ép Ngô Ưu nhả bản thảo ra."

Chu Thiên Lý mấy lần thò tay móc túi áo tìm tẩu thuốc, muốn về nhà nhưng lại không nợ về, lúc này không nhịn được nói: "Cậu ta thoái thác không có ở đây, đang ở chỗ Phó Kim cơ mà. Các cậu tính sao đây?"

Ngạn Thành nói: "Vẫn là để Thiện Bảo giục dã đòi cậu ta vậy. Tạm thời chúng ta không nhắc đến bài văn rác rưởi của Nhữ Nam Văn, hoàn toàn phớt lờ đi. Đợi có cơ hội tôi sẽ chất vấn Phó Kim."

Diêu Mật không muốn khiến Thiện Bảo khó xử, cũng không muốn Hứa tiên sinh phải ra sức, càng không muốn La Hậu đi cãi nhau. Cô vội nói: "Chi bằng chính tôi đi đòi Ngô Ưu vậy. Giả sử cậu ta nói bản thảo ở chỗ Phó Kim, thì tôi sẽ đi đòi Phó Kim."

Mọi người đồng ý tạm thời cứ làm thế, bèn giải tán cuộc họp.

Chu Thiên Lý thấy mọi người sắp đi, vội nói: "Xin lỗi, tôi muốn hỏi thăm một chuyện. Các cậu có biết mặt nạ kiểu Pháp là cái gì không?"

Ngạn Thành nói: "Anh hỏi cái này làm gì?"

"Kẻ đeo mặt nạ rốt cuộc là ai, bây giờ đã biết chưa?" Chu Thiên Lý gặng hỏi.

La Hậu nói: "Chu tiên sinh quản cái chuyện bao đồng này làm gì?"

"Chuyện bao đồng gì chứ! Vợ tôi cứ khăng khăng bảo đó là tôi đấy!"

Mọi người nhìn Chu Thiên Lý với bộ dạng đưa đám, không kìm được đều bật cười.

Ngạn Thành an ủi anh ta nói: "Đằng nào cũng không phải là anh là xong chứ gì. Sự việc sớm muộn gì cũng sẽ sáng tỏ thôi."

Lệ Lâm nói: "Chu tiên sinh, có lẽ anh đối với phu nhân nhà mình không thành thật cho lắm, cho nên cô ấy mới không tin anh."

"Ai thèm cần cô ấy tin! Xưa nay cô ấy có từng tin tôi đâu! Thế nhưng cô ấy làm ầm lên khiến hàng xóm láng giềng ai nấy đều hoài nghi tôi rồi kìa. Người ta hoài nghi trong bụng, tôi rõ mười mươi mà chẳng có cách nào tự minh oan cả! Tôi hoàn toàn không có đồng phục vải xanh, thậm chí mặt nạ kiểu Pháp còn chưa từng thấy bao giờ, thế nhưng người ta lại có hỏi tôi đâu, tôi vô duyên vô cớ thế này, tuyên bố kiểu gì đây?"

Lệ Lâm nói: "Hầy, Chu tiên sinh, bảo với phu nhân anh rằng, cho dù cô ấy có thừa biết người đó chính là anh, thì cô ấy cũng nên đứng về phía anh, chứng minh người đó không phải là anh chứ."

Chu Thiên Lý thở dài nói: "Người vợ hiền thế này có phải là vợ tôi đâu cơ chứ! La Hậu, tôi đến tìm cậu để cứu mạng đấy. Cô ấy tin lời cậu. Cậu cứa bịa ra một cái tên người là được."

La Hậu nói anh ta phải đi trả cuốn tập san trộm ra trước, rồi sẽ đến nhà Chu tiên sinh sau. Hai người họ cùng nhau đi mất. Vợ chồng Hứa Đỗ cũng đi rồi. Diêu Mật lặng lẽ ngồi một lát, một mình đi đến nhà Ngô Ưu để đòi bản thảo của cô.