Ngô Ưu là người tan làm muộn nhất mỗi ngày. Cô đóng từng khung cửa sổ, khóa cửa lại, rồi đạp xe về nhà từ chiếc cửa nhỏ ở phía đông khu đại học. Từ đầu phía đông khu đại học đến tiểu viện phía tây nơi cô ở không xa lắm. Mấy ngày nay phòng sách bận rộn, Ngô Ưu về nhà hơi muộn. Tiết đầu đông, trời sập tối rất nhanh. Thím Thẩm đã đợi đến sốt ruột, bởi vì bà phải ăn tối xong, đắp tro bếp xong mới được về nhà mình.
Ngô Ưu cứ về đến nhà là trẻ lại mười tuổi0. Khi cô và thái thái ngồi đối diện ăn cơm, cười lém lỉnh nói: "Mẹ, mẹ dự đoán như thần thật đấy, mẹ của Khương Mẫn đúng là một bà thiếp, hơn nữa còn là bà thiếp bị đuổi ra khỏi cửa. Mẹ, sao mẹ dò la được thế?"
Thái thái nói: "Sao con lại biết?"
"Con cũng biết làm Sherlock Holmes chứ bộ! —— Mẹ ruột của Khương Mẫn gả cho một thợ may lông thú —— người Thượng Hải gọi là thợ may lông thú, chính là thợ may đồ Tây chuyên làm áo khoác da. Cô ta không ở cùng mẹ ruột mà sống với đại thái thái. Trong nhà còn có nhị thái thái, cũng là một bà vợ nữa. Bố cô ta vừa mới mất hai năm trước, thọ tận bảy mươi lăm tuổi đấy! Mẹ, mẹ có tin không?"
Thái thái nói: "Cô ta tự kể cho con nghe à?"
"Đâu ra! Cô ta nói cứ như thể mình là con đẻ của đại thái thái vậy, thực ra chỉ là một con bé hầu hạ, luôn phải nhìn sắc mặt đại thái thái mà sống."
Thái thái nhìn nét mặt con gái nói: "Watson! Cái này chắc con thám thính được từ chỗ Trần Thiện Bảo phải không?"
"Sao mẹ lại biết nữa thế?"
Thế nhưng thái thái hình như có tâm sự gì đó, bà nói: "A Mưu, hôm nay chúng ta không có thời gian chơi trò Sherlock Holmes đâu, mẹ có chuyện quan trọng muốn nói với con."
Thái thái định đợi thím Thẩm về rồi mới trò chuyện tỉ mỉ với con gái, nào ngờ thím Thẩm chưa đi thì La Hậu đã chạy đến.
La Hậu là bạn cùng lớp đại học với Ngô Ưu, lại có họ hàng xa với nhà họ Ngô. Sau khi nhà họ Ngô sa sút, rất nhiều việc đều nhờ cậu ta giúp đỡ. Bố, mẹ kế và các em của cậu ta đã trốn sang Đài Loan, cậu ta lớn lên từ bé ở nhà cậu mỡ, nhất quyết không chịu đi theo. Cậu mỡ và mợ mỡ không có con, cậu ta coi như con cái trong nhà cậu mỡ rồi. Cậu mỡ là nhân sĩ dân chủ, có địa vị khá cao, ở một căn nhà rất rộng rãi. Nhưng cậu mỡ và mợ mỡ thường xuyên cãi nhau, cậu ta lại là đối tượng tranh giành của hai vợ chồng, thế nên thà ở lại ký túc xá của viện nghiên cứu còn hơn. Cậu ta thô trong có tinh, chưa từng khoe khoang về người cậu mỡ của mình. Các đồng nghiệp chỉ biết bố mẹ cậu ta đã bỏ trốn, ở nhờ nhà họ hàng thì bất tiện, chứ không hề biết tình hình nhà cậu mỡ ra sao. La Hậu không có việc gì cũng không hay sang nhà họ Ngô. Lúc này cậu ta cung kính gọi một tiếng bác gái trước, hỏi thăm sức khỏe bác gái, sau đó liền mang vẻ mặt ngượng ngùng nói với Ngô Ưu:
"Ngô Ưu, Trần Thiện Bảo —— cậu ta —— cậu ta……"
La Hậu có biệt hiệu là "Mười giờ mười phút", bởi vì hai hàng lông mày rậm của cậu ta y hệt như chiếc kim ngắn và kim dài chỉ mười giờ mười phút trên mặt đồng hồ. Lúc này cặp kim đồng hồ mười giờ mười phút ấy đều mất đi dáng vẻ, cái khuôn mặt nghịch ngợm trẻ con kia cũng chẳng còn bướng bỉnh nữa. Cậu ta dồn hết can đảm nói: "Trần Thiện Bảo hỏi cháu, cậu ta —— cậu ta —— bác gái, hai bác đã từng nghe qua một từ mới nào chưa?……"
Thím Thẩm đang định ra về, đứng ở cửa nói chuyện với ai đó không rõ, bỗng lớn tiếng kêu lên: "Cô chủ, cô chủ, mau ra đây!"
Ngô Ưu vội vàng chạy ra cửa.
La Hậu chỉ mong cô đi ngay, lập tức nói tiếp: "Trần Thiện Bảo hỏi cháu có phải đang tán tỉnh Ngô Ưu không —— tán tỉnh ấy, cô đã nghe thấy bao giờ chưa?"
Thái thái gật đầu.
La Hậu tiếp tục: "Cháu nói với cậu ấy là cháu và Ngô Ưu quen biết nhiều năm rồi, trước giờ chưa từng tán tỉnh gì cả."
Điều này quả thực là thật. La Hậu thích lo chuyện bao đồng, thích đánh nhau, vẫn chưa rũ bỏ được tập tính của một đứa con trai hoang dã. Cậu ta chứng kiến cảnh vợ chồng nhà cậu mỡ chửi mắng nhau, mà mợ mỡ lại yếu ớt kiêu sa, cứ tức giận là ngất xỉu. Cậu ta thường kinh ngạc thốt lên, con người ta sống sờ sờ sao lại đi kết hôn chứ! Cậu ta mà kết hôn, thì phải cưới một người phụ nữ khỏe mạnh cường tráng có thể đánh nhau với mình mới được. Hồi học chung với Ngô Ưu, cậu ta rất xa cách, cảm thấy cô chỉ là một tiểu thư khuê các kiều diễm. Ngô Ưu nghỉ học ra làm thủ thư, về nhà khá muộn. Có lần cậu ta tình cờ bắt gặp đám lưu manh chặn xe đạp của Ngô Ưu trên phố. Từ đó cậu ta trở thành vệ sĩ bất đắc dĩ, thường xuyên ở đằng xa hộ tống, từng đánh nhau với lũ lưu manh mấy bận. Về sau cậu ta rất ngưỡng mộ Ngô Ưu, cũng rất bảo bọc, rất thân thiện, nhưng giữa hai người vốn chẳng có chút tình cảm lãng mạn mặn nồng nào, cậu ta chưa từng nghĩ đến chuyện "tán tỉnh" cô.
Cậu ta nói tiếp: "Thiện Bảo nói với cháu, cậu không tán thì tớ tán đây. Bác gái, cháu phải ăn nói thế nào đây ạ? Cháu sợ Ngô Ưu quay lại trách cháu xúi cậu ta đến tìm cô ấy, cháu phải đến chào trước một tiếng đã."
Thái thái ngẩng đầu lắng nghe ngoài cửa, tĩnh mịch không một tiếng động.
La Hậu cũng lắng nghe rồi nói: "Cháu ra xem thế nào đã, có chuyện gì vậy."
Cậu ta quay lại nói: "Cửa lớn đã đóng lại rồi (cửa lớn nhà họ Ngô có lắp khóa lò xo kiểu Đức), chẳng có ai cả. Mở cửa nhìn thử cũng không thấy bóng người." Cậu ta với vẻ mặt đưa đám nói: "Chắc chắn là Trần Thiện Bảo gọi cô ấy ra ngoài rồi."
Thái thái nói: "Không đâu, chắc có việc gì gấp thôi."
"Có lẽ Trần Thiện Bảo tự sát rồi cũng nên."
Thái thái nhịn không được bật cười.
"Người ta là quân nhân chuyển ngành, đang yên đang lành, tự sát làm gì? —— Cậu ấy còn là tổ trưởng tuyên truyền của chi đoàn thanh niên đấy, phải không ạ?"
La Hậu nói: "Trần Thiện Bảo là người tốt hạng nhất, tướng mạo cũng đẹp trai, thế nhưng Ngô Ưu……"
Thái thái nói: "Hình như Khương Mẫn có ý với cậu ta lắm."
"Chứ sao nữa! Cô ta cứ bám lấy Thiện Bảo để bàn chuyện tư tưởng, còn tung tin đồn nhảm về Ngô Ưu……" La Hậu nói xong vội nuốtnút lại, vô cùng hối hận vì đã lỡ lời. Thấy thái thái chỉ mỉm cười, hoàn toàn không để tâm, cậu ta mới yên tâm, chuyển chủ đề sang chuyện phòng sách dạo này cực kỳ bận rộn. Cậu ta nói: "Con hà mã già đó tự mình không biết mượn sách, còn đập bàn phát hỏa. May mà hôm đó cháu không có ở đây……"
"Cậu mà có ở đó thì sẽ quyết đấu với cô ta à?" Cô tiếp tục hỏi rốt cuộc là chuyện thế nào.
"Ngô Ưu không kể cho bác nghe à? Hỏng thật, cháu lại nhiều lời rồi. Bác gái, tiếc là bác chưa thấy con hà mã già đó đâu, sao lại có người trông giống hệt hà mã thế cơ chứ! Người chồng tái giá của cô ta trông giống kép hát, trẻ hơn cô ta, người ta bảo anh ta là tay chuyên đi hái hoa thơm, lại còn thích ăn cắp sách nữa chứ. Thật kỳ lạ, sao anh ta lại đi lấy một con hà mã già cơ chứ!"
Thái thái sớm đã nghe ngóng được về vị "hà mã" này, bà không hỏi chuyện "hà mã" nổi giận, chỉ nói: "La Hậu, bác muốn hỏi cháu, Ngô Ưu với Khương Mẫn và cháu, có thể coi là có trình độ học vấn tương đương không?"
"Đâu chỉ tương đương! Cô ấy giỏi hơn chúng cháu nhiều!"
Thái thái nói: "Lời của cháu không tính. Ý bác muốn hỏi, theo cách nói thông thường của mọi người, con bé có thể được tính là có trình độ học vấn tương đương với sinh viên đại học không? Đương nhiên, cháu thì không chỉ là sinh viên đại học đâu, cháu còn là học viên cao học cơ mà."
La Hậu nói: "Ngô Ưu làm nhân viên thư viện trong trường đại học, sau đó lần nào thi cử cũng điểm cao hơn cháu."
"Nó có đi thi à?"
La Hậu giải thích: "Mỗi lần thi, cô ấy đều bảo cháu giữ đề thi lại để tự mình làm bài. Cháu còn đưa bài làm của cô ấy cho thầy giáo xem nữa cơ. Thầy giáo nói cô ấy đáng lẽ phải đạt hạng nhất, thế nhưng, làm việc trong thư viện thì không được lên lớp dự thầu; người không lên lớp thì không được phép thi, tự học tuy được tính, nhưng thi có giỏi đến mấy cũng không được cấp tín chỉ. Thời gian của nhân viên thư viện là bị bán đứt rồi! Tín chỉ là thứ phải mua bằng học phí đấy!"
Cậu ta phẫn uất nói, ngước mắt lên bỗng thấy thái thái đang giàn giụa nước mắt, chưa kịp tìm khăn tay, cậu ta dùng mu bàn tay phải lau đi những giọt nước mắt trên mặt, rồi lại run lẩy bẩy giơ bàn tay trái bất tiện lên để lau dòng lệ vương bên má trái.
La Hậu cảm thấy hoảng hốt, vội tìm vài câu chuyện phiếm để đánh trống lảng. Cậu ta nói, nghe nói Mã Nhậm Chi thăng chức rồi; lại nói, Phó Kim đã gia nhập đảng, phu nhân của anh ta đang phấn đấu xin gia nhập. Cậu ta lại sợ nói hớ gì đó, nhìn đồng hồ rồi nói: "Bác gái chắc muốn nghỉ ngơi rồi nhỉ? Cháu ra ngoài canh cửa đây." Cậu ta không dám bỏ mặc thái thái ở nhà một mình.
Thái thái đang thắc mắc không biết con gái đi đâu mất, thì Ngô Ưu đã quay về, hỏi thím Thẩm xem có kể cho bác nghe cô đã sang nhà ai không.
Hóa ra thím Thẩm ở bên ngoài khoác lác thay Ngô Ưu, nói rằng cô biết xoa bóp, tối nào cũng xoa bóp cho mẹ, hễ có chỗ nào không khỏe, cứ xoa bóp là khỏi ngay. Tối hôm đó Ngô Ưu đến nhà Bảo Quế ăn tối, con gái nhà họ sau bữa tối không biết chạy đi đâu chơi. Uyển Anh bỗng phát bệnh đau dạ dày, mặt vàng như nghệ, mồ hôi trên trán to bằng hạt đậu. Nữ giúp việc nhà bà ta sốt ruột, hộc tốc chạy sang nhà họ Ngô, vừa đến cửa thì gặp thím Thẩm, liền nói: "Phu nhân nhà chúng tôi không ổn rồi, xin cô chủ mau sang xem thế nào." Ngô Ưu không biết người ta mời mình làm đại bác sĩ, nghe tin cấp cứu liền vội vàng đi theo người giúp việc đó sang nhà họ Uyển để giúp một tay. Uyển Anh tưởng người giúp việc mời được đại bác sĩ về, thần trí cô ta vẫn rất tỉnh táo, bảo không có gì đâu, chỉ vì mệt mỏi nên bệnh dạ dày tái phát thôi. Ngô Ưu thấy tình hình của cô ta không quá nghiêm trọng, bèn bấm huyệt xoa bóp cho một trận, quả nhiên đã khỏi hẳn. Uyển Anh lúc này mới biết vị "đại bác sĩ" này chính là tiểu thư nhà họ Ngô đã sớm có tiếng tăm, vừa cảm kích vừa áy náy, vội giục người giúp việc đi pha trà. Nếu không phải Ngô Ưu nói mẹ đang đợi ở nhà, Uyển Anh còn muốn tiếp đãi nồng hậu cơ.
Ngô Ưu cười nói với mẹ: "Con xoa bụng cho cô ấy, xì ra được một ——" có mặt La Hậu, cô vội đổi lời: "Khí huyết lưu thông là khỏi ngay ấy mà."
La Hậu nói: "Ngô Ưu, cậu nổi tiếng thế này thì kinh khủng quá rồi đấy!"
Ngô Ưu nói: "Tớ đã đính chính tin đồn rồi đây —— cảm ơn cậu nhé, La Hậu, may mà có cậu ở đây bầu bạn với mẹ. Thím Thẩm thật là hồ đồ, chẳng thèm nói với mẹ một tiếng cứ thế tự ý bỏ đi."
Thái thái đợi La Hậu cáo từ ra về rồi mới nói với con gái: "Trưa nay Vương Chính đến gặp mẹ, đã sắp xếp công việc cho con rồi. Theo lời cô ấy kể, cấp trên đã quyết định giao cho con làm công việc nghiên cứu, con và đám sinh viên đại học như Khương Mẫn là có trình độ học vấn tương đương. Lương trước đây của con cao, cho nên bằng lương của La Hậu, cao hơn của Khương Mẫn. Cô ấy bảo con có tương lai như vậy, làm việc ở phòng sách sẽ chôn vùi mất tuổi trẻ của con."
Ngô Ưu vui sướng nhảy cẫng lên nói: "Ối chà, mẹ! Tuyệt quá! Tuyệt quá đi mất!" Cô nhìn sắc mặt mẹ, ngập ngừng hỏi: "Sao thế ạ? Không tốt à?"
"Mẹ chỉ sợ lòng người không dễ đối phó bằng sách vở. Họ sẽ coi thường con, bắt nạt con, hoặc là đố kỵ với con, hoặc là vừa bắt nạt vừa đố kỵ. Không giống ở phòng sách, con và Uấn Hạo Văn rất dễ hợp tác."
Ngô Ưu nói: "Thế thì con không đổi việc nữa, cứ quản lý sách vở của con như trước thôi."
Thái thái nói: "Đâu có đơn giản thế. Con có đủ tư cách làm chủ nhiệm phòng sách không? Phòng sách sắp tới nhất định sẽ tuyển thêm người. Tới lúc đó phái đến một vị chủ nhiệm, chẳng khác nào rước thêm một bà mẹ chồng về, con làm nàng dâu này sẽ khó xử đấy, bởi vì con cũng có tư cách của mình, giả sử con làm phó chủ nhiệm thì còn xui xẻo hơn nữa, chẳng có quyền hành gì mà lại bắt con phải chịu trách nhiệm."
"Đằng nào thì con cũng không làm phó chủ nhiệm đâu, chỉ làm nhân viên nhỏ thôi."
Thái thái lắc đầu nói: "Do con quyết định được chắc. Nhân viên nhỏ cũng khó làm lắm —— mẹ thấy Phó Kim là kẻ thích ôm đồm quyền lực. Trong tay hắn ta chắc chắn có sẵn người rồi. Con cũng chẳng còn con đường nào khác. Làm công việc nghiên cứu đương nhiên là tốt, mẹ chỉ sợ con vui quá hóa buồn nên dội cho con chút nước lạnh thôi. —— Còn nữa, đống sách ở căn phòng kia của chúng ta phải xử lý cho sớm đi. Quy mô phòng sách này quá nhỏ, quy chế quy định ra cũng khó mà thực hiện, sau này nhỡ đâu sách hay bị trộm hết sạch thì sao."
"Chi bằng quyên góp cho thư viện quy mô lớn."
"Ý mẹ cũng thế. Con tranh thủ thời gian đăng ký hết những cuốn sách chưa được ghi sổ đi."
Ngô Ưu hầu hạ mẹ uống thuốc xong, vẫn đọc bài vở ban đêm như thường lệ. Thế nhưng thời gian đã muộn, nghe mẹ trở mình liên tưởng đến việc sau này ban ngày ban đêm gì cũng có thể đọc sách, cô bèn qua loa ứng phó xong bài tập tự giao rồi lên giường nằm ở dưới chân mẹ, áp sát vào cái chân bị thương của hai mẹ con an ổn chìm vào giấc ngủ.
