Lệ Lâm thấy Ngô Ưu chỉ cắm cúi trầm tư mặc tưởng, bèn hỏi anh khi nào làm kiểm duyệt. Cô quan tâm hỏi: "Họ không nhắc lại vấn đề gì khác nữa sao? Chưa sắp xếp ngày cho anh à?"

Ngô Ưu ngẩng đầu lớn tiếng nói: "Tôi không thèm làm nữa!"

"Không thèm? Đến lượt anh chọn chắc?"

"Tôi cũng không biết ăn nói trôi chảy như các người. Tôi chỉ biết ấp úng thôi —— chắc chắn tôi sẽ ấp úng cho xem."

Lệ Lâm cười đầy thông minh. "Anh đang coi thường bản kiểm điểm của em và Đinh Bảo Quế, giống như anh coi thường bài phát biểu của một số người vậy, phải không? Anh có thể làm một bản kiểm điểm thật sâu sắc cơ mà, ít nhất đừng nông cạn như Đinh Bảo Quế chứ."

Ngô Ưu không thèm đếm xỉa, chỉ nói: "Tôi càng nghĩ càng thấy ấm ức. Người giúp tôi tắm rửa còn lớn tuổi hơn cả tôi nữa đấy, thế mà tôi lại thành ông cụ non, để họ giúp tôi tắm! Nực cười không? Ai mà chẳng từ xã hội cũ bước ra!"

"Họ là cán bộ cách mạng đấy phỏng?"

"Thế còn những người trẻ tuổi trong tổ chúng ta thì sao? Nhỏ hơn tôi bao nhiêu tuổi chứ?"

"Ai bảo anh giữ chức vụ cao cơ chứ. Lại còn ở nước ngoài bao nhiêu năm nay. Em chẳng phải cũng được họ giúp đỡ đó sao? Bản thân họ cũng phải cải tạo mà —— ít nhất cũng phải kỳ lưng cho nhau chứ nhỉ?"

Ngô Ưu lắc đầu nói: "Tôi không phải so đo mấy chuyện này. Tôi chỉ thấy việc tắm rửa kiểu này chẳng ích gì —— hoài phí cả nước."

"Hay lắm, để anh lên lãnh đạo phong trào xem, anh giỏi thì có cách đi."

“Tôi không có cách nào, tôi thấy đây chính là chuyện không có cách nào khác. Người xấu có lẽ sẽ thừa nhận mình xấu, người ngốc có lẽ sẽ thừa nhận mình ngốc, thế nhưng, có ai chịu thừa nhận bản thân mình không tốt không? —— Ý tôi không phải là làm sai chuyện gì là không tốt, tôi không nói đến sơ suất và lỗi lầm, cái không tốt mà tôi nói chính là sự tồi tệ. Ai cũng tin chắc mình là người tốt! Dù có ít nhiều khuyết điểm hay sai lầm đi nữa, thì bản chất vẫn là người tốt. Nhận thức ra sự không tốt của bản thân là một quá trình rất đau đớn. Tôi đoán các bậc thánh nhân tu tâm dưỡng tính, cũng chỉ bắt đầu từ điểm này. Một người phải cố ý tu thân cầu điều tốt, mới nhìn thấy mặt không tốt của mình. Sau đó, vì hổ thẹn, mới chịu hối cải. Hối cải rồi chưa chắc đã sửa đổi được ngay. Phải nỗ lực không ngừng nghỉ, mới sửa cho tốt lên được một chút. Bây giờ chúng ta đang ở dưới áp lực của phong trào, quần chúng giúp chúng ta nhận ra mình không tốt thế này, tệ thế nọ; không chối cãi được đành phải thừa nhận. Cái gọi là tự giác tự nguyện hóa ra là bị ép buộc mà thành. Bị ép buộc thì có gọi là tự giác tự nguyện không? Hơn nữa, chúng ta vẫn còn một đường lui. Làm không tốt, trăm đường xấu xa, đều đổ tại tư tưởng cũ ý thức cũ không tốt, tội lỗi không nằm ở tôi. Chỉ cần căm thù xã hội phong kiến và giai cấp tư sản, lập trường của tôi liền thay đổi, con người tôi liền trở nên trong sạch."

Lệ Lâm mở to đôi mắt đẹp của cô ấy, ngẩn ngơ nhìn chằm chằm vào anh. Cô thật thà nói: "Em không hiểu anh càu nhàu những điều này có ý gì."

Ngô Ưu thầm nghĩ: "Em sẽ không hiểu được đâu." Anh chỉ thở dài nói: "Càu nhàu à? Tôi đang càu nhàu sao?"

Lệ Lâm nói: "Dù sao em thấy bây giờ không phải lúc để bàn tán. Bản kiểm điểm của anh còn chưa làm, sao đến giờ họ vẫn chưa sắp xếp cho anh làm? Phải chăng anh vẫn còn giấu giếm vấn đề gì?"

“Tôi có vấn đề gì mà phải giấu giếm chứ?” Ngô Ưu đơn giản là nổi cáu.

"Hầy, em chẳng qua chỉ muốn giúp anh." Cô rót một chén trà, vừa uống vừa thong thả nói: "Người làm thầy dẫn học trò đi dạo núi, bị người ta bắt gặp, cứ cãi là người ta nhìn nhầm —— em còn giúp anh bao che dối trá cơ mà, anh quên rồi à?"

"Ngoại trừ đi chơi Hương Sơn cùng em, tôi chưa từng đi chơi núi với bất kỳ ai khác, chuyện này tôi đã sớm nói với em rồi."

“Người tận mắt nhìn thấy nếu hỏi anh, anh cũng trợn mắt nói dối ư? Lúc ấy em nửa tin nửa ngờ, cũng không truy cứu đến cùng. Nhưng dựa vào những chuyện sau này, không khỏi khiến em nhớ lại lần đi chơi núi đó; xem ra không oan uổng cho anh rồi. Cảnh tượng hai người ở trong phòng sách nhỏ nhà cô ta hôm đó, em đã tận mắt chứng kiến. Cái sự thân mật ấy, thế nào cũng phải có khúc dạo đầu chứ! Em hỏi anh một lần hai lần, anh cứ che đậy đến cùng. Anh không nói là xong chuyện chắc? Anh không sợ người ta tố cáo anh sao?”

Mắt Ngô Ưu càng ngày càng mở to. Anh nói: "Ồ! Em đi tố cáo tôi rồi à?"

Lệ Lâm chỉ tiếp lời: "Theo anh nói, anh đang cầu hôn cô tiểu thư kia. Anh là người đã có vợ, anh quên rồi sao?"

"Là em đi tố cáo tôi!"

"Em tố cáo anh? Chưa đến lúc đâu! Vợ chồng là đôi chim liền cành, bây giờ chính là lúc hoạn nạn có nhau, em đang nhắc nhở anh thôi."

"Đa tạ lòng tốt của cô." Ngô Ưu đứng dậy định chui vào "ổ chó" của mình.

Lệ Lâm đặt chén trà xuống, chỉ vào ghế sô-pha bảo anh ngồi xuống, vừa nói: "Em là người đã tắm rửa sạch sẽ rồi, những chuyện em biết thế nào chẳng nhiều hơn anh?"

Ngô Ưu có hơi giật mình, không kìm được mà ngồi xuống.

"Anh có biết chuyện Ngô Ưu bán đậu phộng ngũ vị hương bị ai khui ra không? Chính là cô con gái cưng và Thiện Bảo của ông ta, họ là thật lòng thật dạ muốn giúp ông ta đấy. Anh dẫu không phục việc mình là ông cụ non, thì rốt cuộc anh cũng khác với người trẻ tuổi rồi. Họ qua học tập, qua phát động, họ cũng không còn giống với bản thân bình thường nữa. Cô tiểu thư kia của anh nếu không tự giác, người ngoài cũng sẽ điểm mặt chỉ tên cô ta. Khương Mẫn là phần tử tích cực, em nhớ chuyện hai người đi dạo núi là do cô ấy nhắc tới trước tiên. Anh giữ nổi để cô ta không nhắc lại nữa chắc? Em nghe nói có nữ sinh đem tất cả thư tình thầy giáo viết cho mình nộp ra hết đấy, anh không lưu lại bút tích giấy trắng mực đen nào chứ?"

Con mắt thứ ba của cô ấy chằm chằm nhìn Ngô Ưu, dường như thấy sắc mặt anh đã thay đổi. Cô nói: "Em chẳng có gì phải lo lắng thay cho anh cả, anh có vấn đề khác, sao đến giờ vẫn chưa sắp xếp cho anh làm kiểm điểm nhỉ?" Lệ Lâm là thật lòng lo lắng.

Ngô Ưu cười gượng nói: "Em cứ yên tâm đi." Trong lòng anh lại cảm thấy rất rối bời. Nhưng khi anh bình tĩnh lại suy nghĩ, thì lại thấy nhẹ nhõm hơn.

Lệ Lâm lại không thể yên tâm nổi, cô nói: "Trước khi anh kiểm điểm công khai, phải đưa bản thảo cho em xem đã. Em cũng đưa cho anh xem mà."

"Bây giờ có thể cho em xem đây, cũng chỉ quanh quẩn mấy bài đó thôi."

"Anh viết xong rồi à?"

Ngô Ưu lục từ trong "ổ chó" ra mấy tờ bản thảo lộn xộn, có tờ giấy to mà mỏng, có tờ giấy nhỏ mà dày. Lệ Lâm sắp xếp lại, liền nhìn thấy mấy gạch đầu dòng không đầu không cuối: Gánh nặng tư tưởng tiến bộ; Chủ nghĩa cá nhân; Kiêu ngạo tự đại; Sùng Mỹ sợ Mỹ; Tự do tản mạn; Không tuân thủ kỷ luật ham hưởng thụ v.v.. Cô nói: "Chỉ thế này thôi à? Chuyện yêu đương của anh đâu? Gộp vào mục nào dưới đây vậy?"

"Tôi không yêu đương gì cả."

"Không có? Anh chịu nổi kiểm tra không? Cứ mở miệng ra là không có!"

"Tôi và cô ấy đã kiểm điểm với nhau rồi."

"Anh và cô ấy! Hai người sớm lập đồng minh công thủ rồi phải không? Em đang định hỏi anh, sao bây giờ anh không đến nhà cô ta nữa?"

"Lệ Lâm, giúp thế đủ chưa?" Anh muốn đứng dậy, Lệ Lâm vẫn gọi anh ngồi xuống.

"Anh phải biết rằng, đồng minh công thủ không phải là khối sắt đúc. Anh có biết cách phá vỡ đồng minh công thủ không? Nói với người này rằng, đối phương đã khai ra những cái gì cái gì; nói với người kia rằng, đối phương đã khai ra những cái gì cái gì. Cứ như thế, cực kỳ đơn giản. Ngô Ưu, em đều là vì anh cả. Tại sao họ không bắt anh làm kiểm điểm? Bởi vì anh không thật thà, che đậy. Giả như người làm kiểm điểm tiếp theo không phải là anh, thì chứng minh em không đoán sai."

Ngô Ưu không nói một lời, lùi lại vào "ổ chó" của mình.

Chẳng bao lâu sau, họ nhận được thông báo, người làm kiểm điểm tiếp theo là Ngô Ưu.