Vương Tiểu Tung và Hạo Mai nép vào bệ cửa sổ nhà Hạo Mai ngẩng đầu nhìn bầu trời.
Những cánh bồ câu bay lượn trên bầu trời. Tiếng còi bồ câu lúc xa lúc gần.
Đàn bồ câu biến thành truyền đơn ngợp trời, tựa như những mảnh tuyết rơi lả tả.
Gương mặt của Vương Tiểu Tung và gương mặt của Hạo Mai đang ngẩng lên...
Họ đi ra đường lớn, trên tay đều đeo băng đỏ Hồng vệ binh.
Vô vàn gương mặt đang ngẩng nhìn truyền đơn.
Truyền đơn rơi xuống đất, mọi người xúm lại nhặt.
Vương Tiểu Tung và Hạo Mai cũng xúm lại nhặt.
Bàn tay rải truyền đơn...
Bàn tay bị giẫm lên...
Vương Tiểu Tung và Hạo Mai đồng thời nhặt được một tờ truyền đơn.
Tờ truyền đơn bị giật rách. Họ nhìn nhau, đều thấy có chút ngại ngùng.
Họ ghép tờ truyền đơn lại để cùng xem.
Một đám người đuổi theo một người đàn ông chạy vụt qua, họ phát hiện trong đám người đó có Hàn Đức Bảo...
Vương Tiểu Tung gọi: "Hàn Đức Bảo! Hàn Đức Bảo!"
Hàn Đức Bảo khựng lại, Vương Tiểu Tung kéo tay Hạo Mai chạy tới, hỏi: "Người kia bị sao vậy?" Hàn Đức Bảo nói: "Đó là một họa sĩ..." Cậu ta phát hiện Vương Tiểu Tung và Hạo Mai vẫn đang nắm tay nhau, liền trêu chọc nói: "Hai vị chiến hữu Hồng vệ binh các cậu, đúng là đậm chất tiểu tư sản ghê nhỉ!"
Lúc này hai người mới nhận ra mình vẫn đang nắm tay, lập tức buông ra.
Hạo Mai nói: "Cậu đi đi! Đừng có nói nhảm."
Vương Tiểu Tung giải thích: "Tớ đi vào thành phố xem đại tự báo, tình cờ gặp cậu ấy."
Hàn Đức Bảo nói: "Thôi đi thôi đi, khỏi giải thích. Tớ chỉ quan tâm đến đại sự quốc gia, mặc kệ hai cậu có phải tình cờ gặp nhau hay không!"
Hạo Mai hỏi: "Mấy người kia, đuổi theo họa sĩ đó làm gì vậy?"
"Cậu ấy vẽ một bộ tranh – Tôn Ngộ Không tay đeo băng đỏ Hồng vệ binh, sang Tây Trúc thỉnh chân kinh cách mạng."
Vương Tiểu Tung khó hiểu nói: "Cái này cũng có gì đâu. Chẳng phải khắp nơi đều dẫn hai câu thơ của Chủ tịch Mao – 'Hôm nay hoan hô Tôn Đại Thánh, chỉ vì yêu vụ lại tung hoành' sao?"
"Cậu ta còn vẽ một pho Như Lai Phật hở bụng phệ, hai tay nâng ba cuốn 'Bảo thư đỏ', cười hì hì dâng tặng Tôn Ngộ Không – đây chẳng phải là công khai, độc ác bôi nhọ lãnh tụ vĩ đại Chủ tịch Mao Tịch sao?"
Người họa sĩ trung niên nọ cuối cùng cũng bị bắt giữ, đang bị người ta vặn chặt hai cánh tay áp giải quay về, đi ngang qua trước mắt họ...
Họa sĩ vừa đi vừa vừa sốt ruột vừa tủi thân tự biện hộ: "Các đồng chí, các đồng chí, các đồng chí cách mạng, tôi làm sao dám bôi nhọ lãnh tụ vĩ đại Chủ tịch Mao chứ? Tôi lấy đâu ra cái gan chó đó chứ! Tôi là thật lòng thật dạ ủng hộ Đại cách mạng văn hóa, ủng hộ mọi hành động cách mạng của tiểu tướng Hồng vệ binh, nên mới thức trắng đêm vẽ..."
Một Hồng vệ binh trông có vẻ là học sinh cấp ba giáng cho ông ta một cái tát: "Câm miệng! Ai là đồng chí với mày? Ai biết mày thành phần gì?"
Họ lặng lẽ nhìn những kẻ đó đi qua...
Hàn Đức Bảo thương hại nói: "Phen này ông ta tiêu đời rồi. Không khéo sẽ bị định tội là phản cách mạng hiện hình đấy!"
Hạo Mai nói: "Thế sao cậu còn hùa theo đuổi theo?"
"Lúc đó mọi người xung quanh hô hào đả đảo phản cách mạng hiện hình, tớ cũng chẳng biết thế nào, mơ hồ thế là cũng hùa theo đuổi theo... Ái chà, hình như tớ bị dẫm phải gai rồi!"
Vương Tiểu Tung và Hạo Mai cúi đầu nhìn chân cậu ta — hóa ra cậu ta đi chân đất.
Vương Tiểu Tung hỏi: "Sao cậu lại đi chân trần? Giày của cậu đâu?"
Hàn Đức Bảo ngồi xổm xuống rút thứ gì đó từ dưới chân ra: "Hây, đừng nhắc nữa. Đôi giày thể thao cao cấp mới mua của tớ, bị người ta ép cởi ra. Nói là hoa văn cao su dưới đế giày, đi một bước có thể giẫm ra chữ 'Mao'..."
Hạo Mai móc khăn tay ra, ngồi xổm xuống băng bó chân cho cậu ta, vừa nói: "Đi đôi chân trần mà cậu vẫn có nhiệt huyết cách mạng cao ngút trời nhỉ. Nếu mà vẫn đang đi đôi giày thể thao cao cấp kia, chẳng lẽ nhảy lên tận mây xanh hô 'Phản có lý' chắc?"
Hàn Đức Bảo nói: "Cả nước đồng loạt đình chỉ lớp học, chẳng phải là để cho chúng ta làm cách mạng đấy sao! Cậu nghe tin gì chưa? Năm nay lên cấp ba, hủy bỏ thi cử rồi, sẽ lấy biểu hiện trong Đại cách mạng văn hóa làm trọng..."
Hạo Mai quan tâm hỏi: "Thật á?"
Vương Tiểu Tung chợt chỉ về phía trước, nói: "Đằng kia cháy nhà kìa!"
Một làn khói đặc bốc lên từ đằng xa...
Hàn Đức Bảo nói: "Đấy là đang đốt giày đấy! Dù tự nguyện hay không tự nguyện, đã có mấy trăm đôi giày kiểu như của tớ bị lột ra rồi! Tập trung lại một chỗ, một ngọn lửa thiêu rụi tất cả. Nhìn thấy uổng phí thật đấy."
Một người đàn ông cao kều đi chân đất bước qua (trông có vẻ là một vận động viên), thấy Hàn Đức Bảo cũng đi chân đất, bèn cười khổ với cậu ta một cái (Hàn Đức Bảo cười khổ đáp lại), người nọ vừa cười xong, có lẽ lập tức nhận thức được biểu cảm của mình có vấn đề, liền nói ngay một câu: "Đại cách mạng văn hóa muôn năm!"
Hàn Đức Bảo tiếp câu sau: "Muôn năm, muôn muôn năm!"
《Niên luân chương thứ hai》 2(2)
Hạo Mai chứng kiến màn kịch nhỏ mang đậm tính hài hước này, nén cười hỏi Hàn Đức Bảo: "Sao ra đường cậu không đeo băng đỏ Hồng vệ binh vào?"
Hàn Đức Bảo nói: "Đeo rồi, lại tháo ra nhét vào túi rồi. Cứ để đôi bàn chân trần thế này, tớ sợ tổn hại đến hình ảnh Hồng vệ binh của chúng ta..."
Hạo Mai nói: "Mau đeo vào đi. Không đeo, nhỡ ai đó thấy dáng vẻ của cậu có chỗ nào bất thường, lôi cậu ra tra vấn là 'Hắc ngũ loại' thì tính sao?"
"Đúng, đúng. Cậu nói đúng..." Hàn Đức Bảo vội vã lấy băng đỏ Hồng vệ binh từ trong túi ra, giơ hai tay lên, bảo Vương Tiểu Tung đeo giúp mình.
Hai người nhìn theo Hàn Đức Bảo đã đeo băng tay khập khiễng bước đi.
Hạo Mai không giấu vẻ lo âu nói: "Nếu mà hủy bỏ thi cử thật, không biết tớ còn có tư cách lên cấp ba nữa không."
Vương Tiểu Tung an ủi cô: "Đừng nghĩ nhiều thế. Cậu tuy không phải 'Hồng ngũ loại' chính gốc, nhưng cậu là 'Hồng ngoại vi' mà! Miễn là cậu tích cực tham gia vận động thì không vấn đề gì đâu."
Hạo Mai nói: "Cả lớp chúng ta, chỉ còn mỗi tớ là chưa viết đại tự báo đả đảo giáo viên của chúng ta thôi đấy."
"Còn tớ nữa mà."
"Hay là hai đứa mình cùng viết một bức nhé? Không thì lại bị coi là 'phái bảo hoàng' đấy, cậu bảo sao?"
Vương Tiểu Tung nói: "Nhưng mà, viết cái gì đây?"
Hạo Mai ngẫm nghĩ, nói: "Tớ nhớ có một lần, giáo viên giảng trong buổi sinh hoạt lớp rằng, học sinh 'Ba tốt' nên đặt việc học giỏi lên hàng đầu, chúng ta hãy phê phán cô ấy nhồi nhét tư tưởng 'chuyên tâm theo đuổi học vấn xa rời chính trị' cho học sinh đi, có được không?"
"Cũng được..."
Hạo Mai nói: "Bản chất của vấn đề này, chắc là không đến nỗi quá nghiêm trọng đâu nhỉ?"
"Nhưng mà hời hợt quá mức thì cũng không được đâu! Thế thì thà không viết còn hơn. Trên báo chí phát thanh, chẳng phải ngày nào cũng nói, đại phê phán cách mạng không thể hời hợt hay sao?"
"Đúng vậy. Thế này đi, cậu soạn thảo, tớ chép lại." Hạo Mai nói, "Tớ nhất định sẽ chép bức đại tự báo của chúng ta thật nắn nót gọn gàng. Chẳng phải cậu vẫn cho rằng chữ viết bút lông của tớ còn đẹp hơn chữ viết bút máy à?"
Vương Tiểu Tung gật đầu.
Hạo Mai nói: "Cậu nhất định phải biết điểm dừng đấy, ngàn vạn lần đừng vì một bức đại tự báo mà đẩy giáo viên của chúng ta vào lập trường mâu thuẫn địch ta."
"Yên tâm đi, tớ biết chừng mực mà."
Trong lúc vô tình, họ bước lên một khẩu hiệu dọc được viết bằng sơn đỏ trên mặt đất — Thề đem Đại cách mạng văn hóa vô sản đến cùng!
Sau khi hai người phát hiện ra, Vương Tiểu Tung kéo Hạo Mai nhảy phắt sang một bên...
Vương Tiểu Tung nói: "Hỏng rồi, có người đang nhìn chúng ta kìa, mau chạy thôi!"
Cậu nắm lấy tay Hạo Mai cắm cổ chạy.
Họ thở hồng hộc dừng lại ở một góc đường khác — Hạo Mai nhắm nghiền hai mắt ngực phập phồng, người ngả về phía sau, tựa vào ngực Vương Tiểu Tung. Đầu ngả hẳn ra sau, gác lên vai Vương Tiểu Tung — môi cô suýt chạm vào má Vương Tiểu Tung.
Vương Tiểu Tung ngẩn người đầy bất ngờ.
Cảnh tượng này khiến người ta liên tưởng đến bộ phim Liên Xô "Pavel Korchagin", đoạn Pavel và Tonia thi chạy xong — ở gần có chuyên mục đại tự báo, khẩu hiệu nồng nặc mùi thuốc súng, ở xa có từng đợt tiếng hô khẩu hiệu, tiếng phát thanh phê phán, tiếng bài hát "Nếu làm cách mạng thì đứng sang một bên, nếu không làm cách mạng thì cút xéo đi cho khuất mắt"...
Sự thân mật thuần khiết bộc phát tự nhiên giữa họ, lại không hề hòa hợp với không gian thời gian xung quanh chút nào.
Hạo Mai nói: "Tớ thở không ra hơi nữa rồi."
Vương Tiểu Tung không kìm được vòng hai tay ôm lấy vòng eo của Hạo Mai.
Hạo Mai nói: "Ước gì không nghe thấy bất kỳ âm thanh nào hết, thì tốt biết mấy."
Như để đối đầu với lời cô nói, tiếng phát thanh gần như thét gào bất ngờ vang lên: "Cựu Bí thư Khu ủy Trương Nhĩ Thái, nhất quán thi hành tuyến đường phản động tư sản, lâu nay đối chọi gay gắt với tuyến đường cách mạng vô sản của Chủ tịch Mao. Hôm nay, cuối cùng đã bị quần chúng cách mạng đông đảo lật đổ, lôi ra phố để bêu rối trước công chúng!"
Vương Tiểu Tung buông tay khỏi eo Hạo Mai. Cơ thể Hạo Mai cũng lập tức rời khỏi ngực cậu.
Một chiếc "xe đấu tố" bị các biển ngữ biểu ngữ che kín bốn phía trông như xe bọc thép, từ từ xuất hiện ở ngã rốn. Người bị đấu tố trên xe đội mũ cao, còm lưng, đeo biển. Họ trân trối nhìn chiếc xe đó lái qua.
Vương Tiểu Tung phát hiện sắc mặt Hạo Mai khác thường, hỏi: "Cậu sao thế?"
"..."
"Cậu... quen à?"
Hạo Mai sực tỉnh nói: "Đó là bố của Trương Mạnh mà!... Tớ hay đến nhà cậu ấy lắm... Không nhận nhầm đâu! Hơn nữa trên biển cũng viết rành rành ra đấy... Nhà cậu ấy cách đây không xa."
"Thế, chúng ta mau đến nhà cậu ấy thăm cậu ấy đi." Hạo Mai gật đầu.
Một chiếc xe tải đỗ ở ngã rốn nhà Trương Mạnh, những người đeo băng đỏ đang khiêng đồ đạc từ trong nhà cậu ấy ra.
《Niên luân chương thứ hai》 2(3)
Vương Tiểu Tung và Hạo Mai nấp trong số những người đứng xem, không dám mạo muội tiến lại gần...
Những kẻ đó chất đồ lên xe, rồi cũng lên xe luôn. Sau khi xe chạy đi, mọi người dần giải tán.
Vương Tiểu Tung nhỏ giọng nói với Hạo Mai: "Tháo băng đỏ ra đi, đừng để người nhìn thấy coi chúng ta là đồng cảm với Hồng vệ binh."
Hai người tháo băng đỏ ra, nhét vào túi, nhanh chóng chạy vào nhà Trương Mạnh.
Cảnh tượng lục lọi bừa bộn khắp nơi.
Mấy căn phòng đều dán giấy phong niêm, chỉ có một cánh cửa là không phong niêm, họ rón rén bước tới, Hạo Mai dẫm phải thứ gì đó, suýt ngã nhào, may được Vương Tiểu Tung đỡ lấy — dưới chân là một con cá vàng.
Vương Tiểu Tung dùng mũi giày gạt con cá ra.
Hạo Mai bất an như kẻ phạm thiên điều: "Ái chà! Nó bị tớ giẫm chết rồi."
"Nó chết từ đời nào rồi!" Trương Mạnh xuất hiện ngoài cánh cửa không phong niêm ấy, chính là ngoài cửa phòng nhỏ của cậu ấy. Lời cậu ấy nói lạnh băng, biểu cảm cũng vậy.
Lúc này hai người mới phát hiện, trên đất không chỉ có một con cá vàng, mà còn mấy con nữa. Có con mang vẫn đang động đậy. Một bãi mảnh thủy tinh bể cá.
Trương Mạnh nói: "Họ bảo — nhà mày còn nuôi hai bể cá vàng. Thế là nâng bể cá lên đập vỡ nát."
Hạo Mai ngồi xổm xuống, nhặt một con cá vàng hãy còn thoi thóp dưới đất lên, nhìn Trương Mạnh: "Con này vẫn còn sống. Mau tìm cái gì đựng được nước, cứu nó một mạng đi!"
Trương Mạnh nói: "Ai rộng lòng thương xót tôi cơ chứ?"
Hạo Mai nâng con cá vàng trong tay, đảo mắt nhìn xung quanh, thấy trong chậu vẫn còn nửa chậu nước, liền thả con cá vàng vào chậu.
Trương Mạnh nói: "Trong chậu pha thuốc rồi. Bác cả tôi ở nước ngoài. Họ nghi ngờ bố tôi thông đồng với nước ngoài, dùng nước trong chậu ngâm thư từ."
Con cá quẫy đạp trong chậu, có vẻ còn đau đớn hơn là nằm khô trên đất. Hạo Mai không nỡ đành quay phắt mặt đi.
Vương Tiểu Tung ngồi xổm xuống nhặt những mảnh thủy tinh vỡ trên đất.
Trương Mạnh nói: "Cậu đừng nhặt nữa. Biết đâu lát nữa lại đến một tốp người nữa, giẫm vào chân bọn chúng cho bõ tức!"
Trên mặt cậu ấy thoáng hiện một nụ cười nhạt kỳ dị.
Mảnh thủy tinh lại từ tay Vương Tiểu Tung rơi xuống đất — cậu thừ người đứng đó, nhìn Trương Mạnh chốc lát không biết nói gì thêm.
Hạo Mai hỏi: "Mẹ cậu đâu?"
"Bà ấy cũng đang bị phê phán ở hội phụ nữ rồi."
Hạo Mai không kìm được đưa mắt nhìn Vương Tiểu Tung.
Trương Mạnh lạnh lùng hỏi: "Hai cậu đến đây làm gì?"
"Bọn tớ thấy trên phố..."
Vương Tiểu Tung vội vàng ngăn lại: "Đừng nói nữa..."
Trương Mạnh nói: "Nói đi chứ, thấy cảnh đấu tố bố tôi chứ gì? Từ giờ trở đi, chẳng còn chuyện gì có thể làm tôi chấn động nổi nữa."
Hạo Mai nói: "Trương Mạnh, đến nhà tớ ở mấy ngày đi! Bố mẹ tớ xưa nay vẫn rất thích cậu, tuyệt đối không kỳ thị cậu đâu."
Bố mẹ cậu trước đây thích tôi, có lẽ bởi vì, trước đây tôi là con gái Bí thư khu ủy, còn bây giờ tôi là con gái 'kẻ cầm quyền đi theo con đường tư bản'."
Ý tốt của Hạo Mai bị từ chối cũng không khỏi ngẩn ngơ không nói nên lời.
Vương Tiểu Tung bất bình nói: "Trương Mạnh, sao cậu lại bôi nhọ lòng tốt của cậu ấy chứ? Cậu nói thế quá... quá..."
Trương Mạnh nói: "Quá tệ bạc, quá vô tình, quá không biết điều, quá bất công chứ gì? Nhưng thế nào là công công?" Cậu ấy dời ánh mắt sang Hạo Mai, "Cậu có biết không? Một trong những tội trạng của bố tôi, chính là trong lĩnh vực xây dựng đô thị, trọng dụng vị kỹ sư xuất thân tư sản là bố cậu. Biết đâu ngày mai bố cậu sẽ là người đứng hầu đấu cùng bố tôi đấy."
Họ nhìn chằm chằm lẫn nhau.
Khóe mắt Hạo Mai rươm rướm nước mắt, cô phắt người quay lưng chạy vụt ra ngoài.
Vương Tiểu Tung trừng mắt nhìn Trương Mạnh đầy trách móc: "Cậu!"
Trương Mạnh nhặt cuốn album ảnh từ dưới đất lên, lật xem rồi nói: "Họ bắt tôi sớm vạch rõ ranh giới với bố tôi. Tôi trả lời họ — mặc thây bọn mày!" Nói xong, tay ôm album ảnh, bước đến trước mặt Vương Tiểu Tung, "Thế là họ xé rách băng đỏ Hồng vệ binh của tôi."
Lúc này Vương Tiểu Tung mới phát hiện, tay áo của cậu ấy đều bị xé rách, nhưng chiếc kim băng vẫn còn ghim trên ống tay áo.
Trương Mạnh buông tầm mắt nhìn xuống túi áo Vương Tiểu Tung — chiếc băng đỏ Hồng vệ binh của cậu lộ ra một phần ở ngoài miệng túi...
Trương Mạnh nói: "Thế mà cậu, tiểu tướng Hồng vệ binh đáng kính ạ, sao không đeo băng đỏ lên tay, mà lại nhét vào túi áo thế kia?" Cậu ấy từ từ lôi chiếc băng tay của cậu ra bằng một tay, kẹp bằng hai ngón tay, "Sợ khơi mào sự đố kỵ của tôi phỏng?"
Vương Tiểu Tung tức giận giật phắt lại chiếc băng đỏ.
Trương Mạnh đột ngột nổi giận, hai tay giơ cao cuốn album ảnh đánh Vương Tiểu Tung: "Cút! Cút ra ngoài! Tôi hoàn toàn không cần sự thương hại của các người! Cút mau!"
Vương Tiểu Tung lấy tay che đầu chạy thục mạng ra khỏi nhà Trương Mạnh.
《Niên luân chương thứ hai》 2(4)
Từ nhà cô ấy vẳng ra tiếng khóc của Trương Mạnh.
Vương Tiểu Tung đuổi kịp Hạo Mai. Cậu nói: "Cậu đừng giận Trương Mạnh nhé. Tớ dám chắc cậu ấy không cố ý làm tổn thương lòng cậu đâu. Bình thường ngoài việc đối xử với cậu có phần thân thiện ra, trước mặt các bạn khác cậu ấy kiêu ngạo lắm, sao cậu ấy có thể lập tức chấp nhận được hiện thực thế này chứ?"
Hạo Mai không nói năng gì, chỉ cắm cổ bước nhanh.
Vương Tiểu Tung nói: "Chính cậu bảo tớ đi cùng cậu ra thành phố xem đại tự báo mà. Ngoài phố nháo nhác lắm, tớ phải đưa cậu về nhà tử tế thì mới yên tâm chứ, hả?"
Hạo Mai vẫn im lặng, nhưng có thể thấy, cô đã đồng ý.
Về đến nhà rồi, Hạo Mai đập cửa.
Giọng mẹ Hạo Mai: "Ai đấy?"
"Mẹ, con đây."
Cửa không mở, vẫn chỉ nghe thấy giọng nói của mẹ: "Tiểu Mai à, có một mình con thôi à?"
Vương Tiểu Tung nói: "Thưa bác, còn cháu nữa, Vương Tiểu Tung."
"Chỉ có hai đứa chúng mày thôi chứ?"
"Chỉ có hai đứa cháu thôi, mẹ, mẹ mở cửa mau lên!"
Không thấy mẹ ló mặt ra, chỉ thấy cửa hé mở một nửa — họ vừa bước vào, cửa lập tức lại đóng sập lại.
Làn khói bay ra từ phòng bếp khiến Hạo Mai vừa bước vào cửa đã sặc sụa ho khan — mà mẹ cô thì đeo khẩu trang trên cổ.
Hạo Mai hỏi: "Mẹ, mẹ đang làm gì thế?"
Mẹ dùng thân thể chắn cửa phòng bếp, che đậy nói: "Cơm bị khét ấy mà. Hai đứa mau vào nhà đi."
Vương Tiểu Tung định thay giày ở cửa. Đây là thói quen mỗi khi cậu đến nhà cô.
Mẹ đẩy cậu vào phòng khách: "Đừng thay nữa, đều đại cách mạng văn hóa cả rồi, còn thay giày làm gì nữa!"
Phòng khách.
Giá sách gần như trống hoác — chỉ có vài cuốn "Tuyển tập Mao Trạch Đông" và những cuốn sách dày cộp về thiết kế kiến trúc, cô độc đặt trên giá sách.
Vương Tiểu Tung và Hạo Mai nhìn nhau.
Hạo Mai bất an hỏi: "Mẹ, nhà mình có ai đến à?"
Giọng mẹ từ phòng bếp vọng ra: "Không có ai, chẳng có ai đến cả."
"Thế... sách đâu rồi?"
Giọng mẹ: "Cái gì cần giữ lại, chẳng phải vẫn còn đây sao? Số dư thừa, hôm nay mẹ rảnh rỗi, xử lý giúp bố con."
Hạo Mai vội vàng quay người lao vào phòng bếp — những cuốn sách chưa kịp "xử lý" vẫn chất đống dưới sàn bếp, mẹ đang ngồi xổm bên lò sưởi, tiếp tục dúi sách vào lò lửa.
Hạo Mai bới tìm trong đống sách — "Toàn tập Shakespeare", "Tuyển tập bi kịch Hy Lạp", "Tuyển tập tiểu thuyết Nga", "Tuyển tập thơ tình", "Tuyển tập tiểu thuyết Ngũ Tứ", "Tuyển tập tiểu thuyết cổ điển Trung Quốc"...
Hạo Mai khóc òa lên: "Mẹ, mẹ đang làm gì thế này! Đốt hết rồi, sau này con đọc cái gì đây!"
Mẹ nói: "Nhỏ tiếng thôi, để người ngoài nghe thấy bây giờ! Đốt đi rồi, lòng dạ mới thanh tịnh, cũng đỡ rước họa vào thân vì mấy cuốn sách này."
Hạo Mai nhặt nhạnh trong đống sách, cầm cuốn này lên lại tiếc cuốn kia, cô ngồi bệt xuống đống sách, giống như gà mái xòe cánh che chở cho đàn gà con bên dưới, bảo vệ đống sách, vừa khóc vừa nhìn mẹ.
Mẹ nghiêm nghị nói: "Đừng khóc nữa, đứng lên! Không còn là trẻ con nữa rồi, phải biết điều chứ!"
Vương Tiểu Tung kéo Hạo Mai đứng dậy: "Nghe lời mẹ cậu đi, đốt thì đốt vậy."
Hạo Mai nhặt hai cuốn ôm chặt vào ngực, đầm đìa nước mắt nói: "Mẹ, cứ cho con giữ lại hai cuốn này đi, con cầu xin mẹ đấy!"
Mẹ tốn bao sức lực mới giật phắt được hai cuốn sách ấy ra khỏi tay Hạo Mai — một cuốn là "Ruồi trâu", cuốn kia là "Thép đã tôi thế đấy".
Bà chần chừ trả lại cuốn "Thép đã tôi thế đấy" cho con gái: "Cuốn này thì được, nhưng không được cho người ngoài mượn xem đấy!" rồi xé nát cuốn "Ruồi trâu", ném vào lò lửa.
Hạo Mai ôm chặt cuốn sách duy nhất được phép giữ lại vào ngực, vừa khóc vừa lao ra khỏi phòng bếp, lao vào phòng ngủ nhỏ của mình.
Vương Tiểu Tung định đi theo khuyên giải, liền bị mẹ Hạo Mai kéo lại.
Mẹ Hạo Mai nói: "Tiểu Tung, bác có chuyện muốn nói với cháu."
Vương Tiểu Tung cùng mẹ Hạo Mai quay lại phòng khách. Bà ngồi xuống một chiếc ghế sô-pha, chỉ vào chiếc ghế sô-pha còn lại bảo cậu: "Cháu ngồi đi."
Một chữ "mời" khiến biểu cảm của Vương Tiểu Tung trở nên vô cùng trang trọng, cậu từ tốn ngồi xuống, nhưng chỉ dám ngồi mép ghế sô-pha.
Mẹ Hạo Mai vô cùng tin tưởng nói: "Tiểu Tung, thực ra, bố của Tiểu Mai, hôm nay đã bị cách ly kiểm tra rồi. Bắt ông ấy khai báo vấn đề của Bí thư khu ủy Trương. Người có tính cách như bố con bé... bác nghĩ là... sẽ không làm đối phương hài lòng đâu. Con bé Tiểu Mai này, chẳng có khuyết điểm gì lớn lắm, chỉ là từ nhỏ đã hơi được nuông chiều. Bởi vì mẹ cháu trông nom con bé mấy năm liền, thế nên, cháu là đứa con trai duy nhất mà nó giao du. Bố nó xuất thân tư sản. Bởi vì con bé ở trong lớp ở trường được lòng mọi người, có cháu và Ngô Chấn Khánh cùng mấy bạn học bảo bọc cho nó, vốn dĩ không có tư cách làm Hồng vệ binh, vậy mà cũng đeo được băng đỏ. Nhà chúng ta không có họ hàng ở thành phố này. Dù có đi chăng nữa, sau này e rằng cũng chẳng nhờ cậy được gì. Nhỡ may bác và bố nó..." Nói đến đoạn đau lòng, bà quay nghiêng mặt đi, rơi nước mắt.
《Niên luân chương thứ hai》 2(5)
Hạo Mai lẳng lặng xuất hiện.
Mẹ Hạo Mai nói: "Tiểu Mai, con qua đây."
Hạo Mai bước đến bên cạnh mẹ, ngồi xổm xuống: "Mẹ, bố con chắc không có vấn đề gì chứ?"
Con yên tâm. Bố con chẳng có vấn đề gì đâu." Mẹ xoa đầu con gái. "Từ nhỏ con đã quen thói bướng bỉnh rồi. Thực sự nên có một người anh trai quản thúc con đôi chút... Con có muốn có một người anh không?"
Hạo Mai liếc nhìn Vương Tiểu Tung, cúi đầu không nói gì.
Nói gì đi chứ!"
Hạo Mai khó nói nên lời: "Mẹ..."
Mẹ nói: "Nếu con muốn, mẹ làm chứng, con gọi Tiểu Tung một tiếng anh đi."
Hạo Mai lại nhìn Vương Tiểu Tung, mãi không thốt nên lời.
Có gì mà phải ngại ngùng chứ? Gọi đi chứ."
Vương Tiểu Tung nói: "Thưa bác, đừng ép cậu ấy nữa... cháu... cùng với mẹ cháu... chúng cháu nhất định, nhất định sẽ quan tâm đến cậu ấy giống như bác vậy."
Hạo Mai và Vương Tiểu Tung nhìn chằm chằm lẫn nhau.
Vương Tiểu Tung vừa đi vừa ngắm nghía giữa những "bức tường kẹp" đại tự báo. Một bức đại tự báo chỉ có vài dòng chữ viết bằng bút lông "rồng bay phượng múa" đã thu hút ánh nhìn của cậu — "Dương Ngọc Vệ Phân, tại sao cô cứ hay xịt nước hoa lên người mình hả? Lệnh cho cô trả lời! Trả lời! Phát buộc phải trả lời!!!"
Ký tên là — học sinh cách mạng Từ Khắc.
Từ Khắc rõ ràng cố ý chừa lại nửa trang giấy trống cho giáo viên bị "hệ trọng hóa" ấy.
Giáo viên tên Dương Ngọc Phân kia cũng hiểu ý, dùng nửa trang giấy trống đó viết bằng nét chữ chân phương nhã nhặn — "Tôi vô cùng hổ thẹn. Bởi vì tôi bị hôi nách. Vì muốn nghĩ cho các em học sinh, nên trước khi lên lớp tôi phải xịt chút nước hoa lên người. Muôn năm thắng lợi Đại cách mạng văn hóa vô sản — Dương Ngọc Phân."
Bức đại tự báo này, hàng ngang hàng dọc, màu đỏ màu xanh màu đen, viết từng dòng chữ chì, chữ bút máy, chữ bút chì đỏ xanh.
Vương Tiểu Tung dừng bước, xích lại gần xem kỹ:
"Lý do đầy đủ, tình ngay lý gian." "Mùi hôi nách đối với học sinh cách mạng chúng ta không đáng sợ chút nào. Mùi nước hoa mà cô mang vào lớp học, đối với chúng ta mới thực sự đáng sợ!" "Phản bác hay lắm!" "Bức đại tự báo này là để gây chú ý vớt vát hư danh!" "Chú ý, đừng dội gáo nước lạnh, cẩn thận đứng sang phía đối lập với phong trào đấy!" "Phải luôn nắm bắt đại phương hướng của phong trào, phản đối việc làm rùm beng trên những vấn đề vụn vặt!" "Chuyện nhỏ việc vặt cũng phải tranh luận cho rõ ràng!"
---❊ ❖ ❊---
Một bàn tay vỗ lên vai Vương Tiểu Tung — cậu quay đầu lại, thấy vừa khéo chính là Từ Khắc.
Từ Khắc chìa cây bút máy về phía cậu: "Thêm mấy dòng chữ vào, ủng hộ tớ đi chứ!"
Vương Tiểu Tung hạ giọng nhưng đầy trách móc: "Cậu chẳng còn chuyện gì để viết nữa à? Cậu làm thế này bảo cô Dương sau này còn mặt mũi nào đứng trên bục giảng dạy học sinh nữa?"
Từ Khắc vẫn lèo nhèo bám lấy cậu, cứ nhét bút vào tay cậu: "Viết cả cái quan điểm thế này của cậu vào cũng được! Tớ hy vọng bức đại tự báo của tớ phá kỷ lục, có thể có một trăm quan điểm tranh luận!"
Vương Tiểu Tung tức giận đẩy cậu ta ra: "Hừ, tớ thấy cậu chỉ giỏi gây chú ý hám danh, đúng là nhạt nhẽo hết chỗ nói!"
Từ Khắc nổi đóa lên: "Cậu đứng lại đó, cậu bảo ai gây chú ý hám danh? Cậu bảo ai nhạt nhẽo hết chỗ nói?" Đánh giá cậu ta từ trên xuống dưới, "Cậu có trình độ! Cậu có trình độ lắm cơ! Cậu và Hạo Mai viết chung một bức đại tự báo, đã quét sạch giáo viên chúng ta vào đám ngưu quỷ thần xà rồi đấy! Đại tự báo của tớ, ít nhất cũng không đến mức đập chết tươi người ta bằng một gậy!"
Nói xong Từ Khắc hầm hầm bỏ đi.
Vương Tiểu Tung ngẩn người tại chỗ. Vạn lần không ngờ tới, bức đại tự báo do một tay cậu soạn thảo, do Hạo Mai chép lại, lại thực sự đánh gục giáo viên chủ nhiệm lớp bọn họ.
Vương Tiểu Tung ủ rũ bước xuống cầu thang.
Cậu bước ra hành lang.
Giáo viên chủ nhiệm của cậu vừa khéo từ nhà vệ sinh bước ra, một tay xách xô, một tay cầm chổi — phía trên bên trái ngực áo dán một miếng dán băng dính trắng, viết hai chữ "Tư giáo" — tức chữ viết tắt của "Giáo viên thi hành tuyến đường giáo dục tư sản".
Vương Tiểu Tung chân thành đầy áy náy nói: "Thưa cô... cháu..." Cậu muốn giải thích điều gì đó với cô giáo.
Nào ngờ cô giáo lập tức sợ hãi né sang một bên, không những đứng nghiêm, mà còn khom rưng cúi gập người xuống, liên mồm nói: "Tôi có tội, tôi đáng chết, tôi có tội, tôi đáng chết..."
Vương Tiểu Tung vô cùng hổ thẹn, nhìn cô giáo mấp máy miệng, chẳng thốt nổi lời nào.
Cậu cúi gằm mặt chạy vụt qua mặt cô giáo.
Phía sau tòa nhà dạy học, cậu quay lưng vào cầu thang từ từ ngồi xổm xuống,
Xoảng...
Một tấm kính trên tầng ba từ bên trong bị đập vỡ.
"Phải đấu văn! Không được đấu võ!"
"Người tốt đánh kẻ xấu đáng đời!"
Lại một tấm kính nữa vỡ tan...
Vương Tiểu Tung né tránh, ngẩng đầu nhìn lên.
《Niên luân chương thứ hai》 2(6)
"Lý lẽ của chủ nghĩa Mác,
Ngàn vạn mối manh,
Quy lại cũng chỉ có một câu,
Phản có lý! Phản có lý!..."
Tiếng hát vang vọng từ tầng ba bay vút ra ngoài.