Người phụ nữ mà Vương Tiểu Tung gặp trong bệnh viện, thực chất chính là Hạo Mai. Người vốn đã "chết" từ lâu này cũng đang sống trong thành phố đó; đứa trẻ không thể đi lại mà cô đang cõng trên lưng, chính là con gái cô, Vân Vân. Cô cõng Vân Vân chen lên xe buýt, đứng trong khoang xe đông đúc, một ông lão thấy không đành lòng nên đã nhường ghế cho cô.
Hạo Mai mỉm cười với ông lão. Cô con gái trên lưng mẹ nói: "Ông ơi, cháu cảm ơn ông ạ!"
Hai cô gái trẻ đang ngồi bàn tán: "Người phụ nữ này thật không ra làm sao! Người ta nhường ghế cho mà đến một tiếng cảm ơn cũng không nói. Còn chẳng ngoan bằng đứa nhỏ nữa!"
"Đúng đấy. Trẻ con dù sao cũng được thầy cô dạy dỗ đôi chút, đến tuổi như cô ta rồi thì còn ai có nghĩa vụ dạy dỗ nữa chứ?"
"Chính vì có những người như vậy nên tôi mới không học tập Lôi Phong đấy, học rồi chẳng được cái tích sự gì."
Cô con gái đột ngột quay ngoắt đầu về phía ghế sau, rõ ràng là muốn nói gì đó, thậm chí còn muốn phản bác lại họ. Một bàn tay của Hạo Mai kịp thời bịt miệng con gái lại.
Đứa con gái bị bịt miệng ngẩng đầu nhìn cô. Cô cũng nhìn con gái, khẽ lắc đầu.
Trong mắt con gái dần đong đầy nước mắt. Xe đến bến, Hạo Mai cõng con gái xuống xe, đi về phía nhà mình. Đến trước cửa một cơ quan, Vân Vân nói: "Mẹ, mẹ đặt con xuống đó đi, nghỉ một lát nhé!" Vừa nói con bé vừa chỉ vào bệ xi măng trồng hoa trước cửa cơ quan...
Hạo Mai lắc đầu. Vân Vân lại nói: "Mẹ, mẹ sợ con bị lạnh phải không? Ngồi một lát không sao đâu ạ."
Hạo Mai thấy ở chỗ thùng rác có mảnh bìa carton cũ, liền cõng con đi tới, nhặt lên xem thử, thấy còn sạch sẽ, cô cầm lấy rồi bước tới bệ hoa, lật ngược mặt trong ra ngoài, lót cho con gái ngồi xuống. Cô ngồi bên cạnh con, ôm lấy nó. Vân Vân rút khăn tay ra, lau mồ hôi cho mẹ: "Mẹ ơi, con thương mẹ quá..."
Hạo Mai không kìm được lòng, áp mặt mình vào mặt con gái. Một đôi nam nữ thanh niên nước ngoài trông thấy cảnh đó liền lén chụp cho họ một tấm ảnh.
Cô gái trẻ người nước ngoài cầm bức ảnh lấy ngay đi tới trước mặt họ, đưa ảnh cho Hạo Mai, Hạo Mai lịch sự mỉm cười đáp lễ.
Vân Vân nói: "Cháu cảm ơn cô ạ!"
Cô gái nước ngoài hỏi: "Ảnh đẹp không?"
Vân Vân nói: "Đẹp ạ. Rất đẹp!"
Chàng trai nước ngoài vui vẻ gật đầu: "Cháu nói đẹp, chúng tôi, rất vui! Tạm biệt!"
Vân Vân vẫy tay: "Tạm biệt!"
Hai mẹ con vẫy tay chào tạm biệt đôi nam nữ nước ngoài rồi cùng ngắm bức ảnh, nhìn nhau cười. Họ cười hạnh phúc làm sao... Nghỉ đủ rồi, Hạo Mai cõng con gái lên bước tiếp. Họ đi vào một cái sân, đi đến trước cửa căn nhà nhỏ của mình, cô con gái trên lưng cô dùng chìa khóa mở cửa – xem ra họ đã sớm quen với cảnh này rồi.
Đồ đạc trong nhà dĩ nhiên đơn giản đến mức không thể đơn giản hơn, so với nơi ở của Trương Mạnh, trông càng nghèo nàn xơ xác. Hạo Mai vừa đặt con xuống giường, có người gõ cửa: "Tôi vào được chứ?"
Hạo Mai mở cửa, một người đàn ông ngoài ba mươi tuổi bước vào, đó là hàng xóm Lão Phan, ông nói: "Trưa nay tôi mua hai túi bánh bao, mang sang cho hai mẹ con một túi. Mấy quả dưa chuột này tôi đã rửa sạch rồi, làm thêm món dưa góp nữa là thành một bữa trưa ngon lành rồi."
Hạo Mai đầy vẻ cảm kích, vội vàng rút tiền trong túi ra định đưa cho Lão Phan, Lão Phan gạt đi: "Làm cái gì thế này! Hàng xóm láng giềng cả, thế này chẳng phải khách sáo quá rồi sao!" Hạo Mai cầu cứu nhìn về phía con gái.
Con gái hiểu ý: "Chú ơi, thế cháu thay mặt mẹ cảm ơn chú nhiều ạ!"
Lão Phan thấy con bé đang cầm bức ảnh trong tay, bước tới hỏi: "Cho chú xem nào, chụp đẹp quá! Ai chụp cho hai mẹ con thế?"
"Trên đường, hai người bạn nước ngoài chụp cho ạ. Loại máy ảnh đó xịn lắm, chụp cái là lấy được ảnh ngay như thế này..."
Lão Phan nói đùa: "Tặng chú bức này nhé, thế nào?"
Vân Vân tiếc rẻ: "Cái này... chỉ có một tấm thôi..."
Lão Phan nói: "Tiếc à? Thế thì... cho chú mượn để đi in lại một tấm, rồi chú trả lại cho cháu."
Vân Vân nói: "Chú cầm đi, nhưng nhất định phải trả lại đấy. Mẹ cháu cũng thích bức ảnh này lắm..."
"Chú hứa sẽ trả. Vân Vân, sinh nhật mẹ cháu là ngày mấy?"
Vân Vân khó hiểu nhìn đối phương...
Lão Phan hạ thấp giọng xuống: "Chú định sửa lại một chiếc xe đạp cũ cho hai mẹ con, lắp thêm một bánh phụ thành xe ba bánh. Tặng cho hai mẹ con vào ngày sinh nhật mẹ cháu, thế thì mẹ cháu không phải cõng cháu đi khám bệnh nữa."
Vân Vân nói: "Tặng vào ngày sinh nhật con không được ạ?"
Lão Phan không khỏi sững sờ: "Tất nhiên là được chứ!" Trong bếp vẫn vang lên tiếng Hạo Mai thái dưa chuột...
Vân Vân nói: "Sinh nhật mẹ cháu là tháng tư, thế thì phải đợi đến năm sau rồi. Sinh nhật con là ngày hai mươi sáu tháng chín, còn một tháng nữa là đến. Chú có thể cố gắng tặng cho tụi con vào ngày sinh nhật con được không? Mẹ ngày nào cũng cõng con đi khám bệnh, con thương mẹ lắm..." Trong bếp vang lên tiếng phi hành, tiếng thêm nước...
Lão Phan xúc động xoa đầu Vân Vân: "Chú nhất định sẽ cố gắng tặng cho hai mẹ con vào ngày sinh nhật cháu."
Vân Vân nói: "Chú ơi, cháu muốn nói nhỏ với chú một câu..."
Lão Phan thấy con bé tỏ vẻ trịnh trọng, liền ghé tai lại gần. Vân Vân nghiêm túc nói: "Cháu cứ nghĩ, giá như cháu chết đi thì tốt, để mẹ đỡ phải lo lắng vì cháu, đỡ phải chịu khổ vì cháu..."
Lão Phan nghiêm mặt lại: "Vân Vân, nghe đây, không bao giờ được phép có suy nghĩ này nữa, nhất là không được nói những lời như vậy trước mặt mẹ cháu!"
Hạo Mai bưng đĩa bánh bao nóng hổi, bát dưa góp bước vào nhà.
Lão Phan đứng dậy nói: "Hai mẹ con ăn cơm đi, chú về đây... Vân Vân, nhớ lời chú dặn chưa?" Vân Vân gật đầu.
Lão Phan đi khỏi. Hạo Mai nghi ngờ nhìn con gái.
Vân Vân thấy vậy vội vàng giải thích: "Mẹ, chú chỉ bảo con là thường ngày phải biết thông cảm với mẹ, nghe lời mẹ, đừng chọc mẹ giận thôi..." Hạo Mai bế con gái ngồi lên ghế.
Hai mẹ con ngồi đối diện nhau ăn cơm trên chiếc bàn vuông cũ kỹ. Sau khi ăn xong, Hạo Mai lau bàn, Vân Vân trải vở bài tập và sách giáo khoa ra, chuẩn bị viết chữ.
Hạo Mai ngồi đối diện con gái, kiểm tra bài toán của con, rồi đánh dấu "√" và "×". Vân Vân dừng viết, nhìn mẹ sửa bài.
"Mẹ ơi, bài đó không sai ạ." Hạo Mai ngẩng đầu nhìn con gái, rồi nhìn lại sách, sửa dấu "×" thành dấu "√".
Vân Vân: "Bài sau cũng không sai ạ." Hạo Mai lại ngẩng đầu nhìn con gái, tự mình tính toán lại một bài trên giấy. Rồi lại sửa dấu "×" thành "√".
Cô áy náy cười với con gái.
Vân Vân nói: "Mẹ, con muốn nói chuyện với mẹ một chút."
Hạo Mai lắc đầu, biểu thị không đồng ý.
Vân Vân lại nói: "Mẹ có tâm sự nên mới chấm sai. Nếu không thì con không thể tập trung được, cũng giống như mẹ bây giờ vậy."
Ánh mắt Hạo Mai lộ vẻ kinh ngạc. Cô đặt hai tay lên mặt bàn, chăm chú nhìn con gái, vẻ như đã sẵn sàng tâm sự hết lòng với con.
Vân Vân hỏi: "Mẹ, người đó là ai vậy?" Đồng thời đẩy một cuốn sổ nhỏ và một chiếc bút về phía mẹ.
Hạo Mai viết lên một trang giấy: "Người nào?" Rồi lại đẩy giấy về phía con gái.
Vân Vân nói: "Người đàn ông mà mẹ gặp ở bệnh viện ấy."
Hạo Mai viết lên trang thứ hai: "Mẹ không quen ông ta."
Vân Vân nói: "Thế sao ông ta lại quen mẹ?"
Hạo Mai viết lên trang thứ ba: "Ông ta nhận nhầm người rồi."
Vân Vân xem xong lại hỏi: "Tại sao ông ta lại còn gọi đúng tên mẹ?"
Hạo Mai viết lên trang thứ tư: "Trùng tên trùng họ nhiều lắm." Mỗi lần viết xong một trang giấy, cô không quên vẽ một dấu chấm tròn rồi mới đẩy về phía con gái.
Biểu cảm trên mặt cô dần dần thay đổi. Không khó để nhận ra, những câu trả lời cô viết ra đều là trái lòng mình.
Vân Vân hỏi: "Mẹ không những giống một người phụ nữ khác, mà còn trùng cả tên lẫn họ với cô ấy ư?"
Hạo Mai sững người. Hai mẹ con nhìn chằm chằm vào nhau.
Hạo Mai viết một chữ lên trang thứ năm: Phải. Lần này cô không vẽ dấu chấm sau chữ "Phải", cũng không đẩy về phía con gái.
Vân Vân chậm rãi lắc đầu: "Mẹ ơi, con không tin, chuyện này trùng hợp quá. Lúc đó mẹ giả vờ không quen ông ta, nhưng con biết ông ta là ai."
Hạo Mai lại viết tiếp lên trang thứ năm: "Đừng có suy nghĩ linh tinh nữa, viết chữ cho tử tế đi!"
Vân Vân sốt sắng nói: "Mẹ, mẹ thực sự có chuyện giấu con, con không muốn mẹ như vậy. Nếu là chuyện làm mẹ đau lòng, con sẽ khuyên mẹ mà."
Con bé đẩy lại trang giấy mà mẹ vừa đẩy sang cho nó. Hạo Mai viết thêm một dấu "!" lên trang giấy đó rồi lại đẩy về phía con gái, vẻ mặt dần trở nên nghiêm nghị.
Vân Vân vẽ một dấu "?" sau dấu "!", rồi đẩy về phía mẹ; Hạo Mai vẽ dấu "!", rồi dấu "?" thứ ba, thứ tư, thứ năm, vẻ mặt càng nghiêm nghị hơn rồi đẩy về phía con gái.
Vân Vân dùng bút gạch chéo tất cả dấu "!" đó, rồi vẽ một dấu "?" to đùng kín mặt giấy khác, đẩy về phía mẹ. Có thể thấy, con bé đang dỗi rồi. Hạo Mai cũng đổi sang trang giấy khác, tức giận viết một câu: "Phạt ngồi yên hai mươi phút!"
Cô thu dọn sách vở của con gái lại, đặt chiếc đồng hồ báo thức lên bàn, vỗ cái "bộp" cho mặt đồng hồ đối diện con bé. Vân Vân thấy mẹ thực sự nổi giận, lộ vẻ sợ hãi, ngồi thẳng lưng trên ghế đúng tư thế bị phạt.
Hạo Mai không thèm nhìn con, đứng dậy đi ra gian ngoài. Hạo Mai ở gian ngoài muốn tìm việc gì đó để làm nhằm bình ổn cảm xúc, nhưng cô đi quanh một vòng lại không biết nên làm gì.
Cô dường như muốn gào lên, nhưng chỉ khẽ há miệng, cảm xúc không nơi trút bỏ, cô đấm hai tay vào đầu mình, cô bỗng nhiên thấy chậu giặt, bàn giặt, ghế nhỏ đặt cùng nhau, trong chậu vẫn còn nước giặt đồ chưa đổ. Cô tháo tạp dề xuống, ngồi xuống giặt.
Nhìn đôi bàn tay đang ra sức vò cái tạp dề, suy nghĩ của cô lại trở về Bắc Đại Hoang năm nào.
Trên nền tuyết trắng xóa xa xăm, hai bóng người chạy về phía nhau – vầng mặt trời đỏ rực nằm giữa họ. Cuối cùng họ đã chạy đến bên nhau, bóng dáng họ tràn ngập trong ánh hoàng hôn.
Họ nhìn nhau mỉm cười. Hạo Mai nhìn Vương Tiểu Tung: "Anh đen đi rồi."
Vương Tiểu Tung cũng nhìn Hạo Mai: "Em cũng vậy."
Hạo Mai không biết nói gì hơn, cố tình hỏi: "Anh... đến đây làm gì..."
Vương Tiểu Tung thành khẩn nói: "Về liên đội cũ thăm em thôi mà..."
Hạo Mai cúi đầu cười.
Vương Tiểu Tung nhìn về phía những ngôi nhà của liên đội cũ xa xa: "Thật nhớ liên đội cũ quá!"
Hạo Mai quay đầu nhìn rồi nói: "Đi, theo em về liên đội!"
Vương Tiểu Tung lắc đầu: "Thôi, kẻo người khác lại đàm tiếu chúng mình."
Hạo Mai cười: "Em không sợ..."
Vương Tiểu Tung nói: "Anh tất nhiên cũng không sợ... Nhưng việc gì phải thế chứ?"
"Thế tối nay anh ngủ ở đâu?"
"Đến bộ đội doanh trại. Sáng mai sớm phải về liên đội, không được chậm trễ đi làm thứ Hai... Anh không xin phép, là lén đi đấy."
"Trời sắp tối rồi. Đến bộ doanh trại phải đi năm mươi dặm đấy."
"Cũng chỉ mất ba bốn tiếng đồng hồ thôi mà."
"Đi về cả trăm dặm, chỉ vì đứng giữa băng tuyết nhìn em một cái thôi sao?"
"Còn vì muốn tặng em một món quà nữa..." Vương Tiểu Tung lấy trong cặp sách ra một cuốn "Tứ hợp nhất" khổ nhỏ đưa cho Hạo Mai, "Chưa thấy bao giờ đúng không?"
"Thấy thì đã thấy rồi. Nhưng em không có."
"Có vui không?"
"Vui!"
"Thế... anh đi đây!"
Hạo Mai quyến luyến nói: "Anh đừng đi..."
Vương Tiểu Tung nói: "Em không đội mũ, cũng không đeo găng tay, đứng lâu sẽ bị cóng đấy."
Hạo Mai nói: "Em không lạnh..."
"Mũi đỏ hết cả lên rồi kìa, còn bảo không lạnh."
"Vậy anh đợi ở đây, em về liên đội mua cho anh hai cái bánh bao mang theo!" Nói xong cô quay người chạy biến đi...
Vương Tiểu Tung gọi: "Này –"
Cô đã chạy xa rồi...
Hạo Mai chạy về liên đội, chạy về ký túc xá nữ thanh niên tri thức, lấy phiếu cơm dưới gối rồi chạy ra ngoài. Mấy cô nữ thanh niên tri thức rất ngạc nhiên, một người trong đó hỏi:
"Hôm nay nhà ăn làm món gì thế?"
Một nữ thanh niên khác: "Chắc chắn không phải bánh bao!"
Thế là họ cũng thi nhau cầm hộp cơm chạy ra khỏi ký túc xá.
Hạo Mai cúi sát vào cửa sổ bán cơm hỏi: "Em có thể mua trước hai cái bánh bao được không?"
Một nam thanh niên tri thức nói: "Vừa mới cho vào lồng hấp chưa được bao lâu!"
"Lạnh cũng được ạ!"
"Ngoài nóng ra thì chỉ có đồ đông lạnh thôi, làm gì có đồ nguội. Đồ đông lạnh em cũng lấy à?"
Hạo Mai hỏi: "Còn phải đợi bao lâu nữa mới được ạ?"
"Khoảng mười lăm mười sáu phút nữa." Các cô nữ thanh niên tri thức vào nhà ăn, xếp hàng sau lưng Hạo Mai, Hạo Mai cười ngượng nghịu với họ.
Cậu nam thanh niên làm cơm khó hiểu tự lẩm bẩm: "Hôm nay làm sao thế nhỉ, cứ như tất cả đều chưa ăn cơm trưa vậy..."
Hạo Mai ôm hai cái bánh bao nóng hổi được bọc trong khăn tay vào lòng, chạy ra khỏi liên đội, chạy đến nơi cô và Vương Tiểu Tung gặp nhau, nhưng không thấy người đâu nữa. Hạo Mai gọi: "Này, anh ở đâu, đừng đùa em!"
Dưới ánh trăng, cô phát hiện trên nền tuyết có dòng chữ Vương Tiểu Tung viết bằng cành cây: "Anh không chờ nổi nữa, đi đây. Em phải học cách tự chăm sóc bản thân, xem xong nhớ giẫm phẳng lại vết chữ. Tiểu Tung."
Hạo Mai đứng sững người.
Cô dùng đế giày xóa từng chữ một trên nền tuyết...
Hạo Mai trở về ký túc xá, cô đặt cuốn "Tứ hợp nhất" vào trong chiếc hòm nhỏ của mình. Thực ra không phải cô không có, mà đã có hai cuốn rồi, tính thêm cuốn Vương Tiểu Tung tặng, đã là ba cuốn...
Tạp dề đã bị vò rách, tay Hạo Mai cũng đau rát vì vò trên bàn giặt, Hạo Mai xoa tay mình. Cô nghĩ đến điều gì đó, đứng dậy, lau tay vào khăn, đẩy cửa đi vào phòng trong.
Vân Vân ngồi ngay ngắn trên ghế, nước mắt rơi lã chã. Con bé vừa khóc vừa nói: "Mẹ ơi, con không bao giờ chọc mẹ giận nữa đâu, tha lỗi cho con đi ạ!"
Hạo Mai viết hai dòng chữ lên trang giấy, đẩy vào tầm mắt con gái. Trên giấy viết là: "Con có thể quên sạch những chuyện muốn hỏi đi, không bao giờ nhắc lại nữa không?"
Vân Vân gật đầu: "Có ạ. Mẹ ơi con có thể..."
Hạo Mai đi tới bên con gái, ôm lấy con. Bản thân cô cũng kìm nén nước mắt.
Buổi tối, Hạo Mai dùng một đĩa đậu nành để kèm con gái giải bài toán, cô lúc thì tách hạt đậu, lúc thì viết cái gì đó trên giấy, lúc thì ra hiệu bằng tay mà có lẽ chỉ con gái mới hiểu được.
Có thể thấy, Vân Vân là một cô bé rất nhanh nhẹn, dường như cũng đã quen với phương pháp phụ đạo đặc biệt này của mẹ. Hạo Mai thỉnh thoảng lại âu yếm xoa đầu con gái để khích lệ.
Vân Vân đã ngủ. Hạo Mai ngồi bên giường, âu yếm ngắm nhìn con gái, cô cúi người xuống, nhẹ nhàng hôn lên má con, rồi lặng lẽ rời khỏi nhà.
Hạo Mai khóa cửa nhà lại, rời khỏi sân, vội vã đi ra phố. Cô đi đến một lớp học tại một trường tiểu học, nghe một người đàn ông ngoài bốn mươi tuổi giảng bài thiết kế thời trang, trong lớp ngoài cô ra, toàn là những cô gái mười tám, mười chín, đôi mươi.
Thầy giáo đang giảng: "Sự tiến hóa của trang phục là một trong nhiều sợi chỉ dẫn dắt lịch sử nhân loại. Từ sợi chỉ này, chúng ta có thể nghiên cứu và rút ra kết luận rằng, theo đuổi thẩm mỹ và tâm lý đám đông trong trang phục của người dân ở một quốc gia, một dân tộc, thậm chí là một khu vực, một thành phố nào đó, vào một thế kỷ hay một thời đại nào đó, là điều không thể tách rời khỏi thực trạng chính trị, kinh tế, ý thức hệ và mức sống của thế kỷ hoặc thời đại đó. Bây giờ tôi muốn đặt ra một câu hỏi cho các em, tại sao trong mười năm Cách mạng Văn hóa, phụ nữ trẻ Trung Quốc hầu hết đều thích mặc quân phục?" Không ai giơ tay trả lời.
Thầy giáo gợi mở: "Dĩ nhiên, vấn đề này không thể nói toàn diện trong một câu, tôi cũng không yêu cầu như vậy. Mỗi người có thể trả lời từ một góc độ mà mình cho là hợp lý."
Có một cô gái mạnh dạn giơ tay.
Thầy giáo nói: "Được, em trả lời trước đi."
Cô gái nói: "Bởi vì đàn ông thời đó thích ạ!"
"Ồ? Sao em biết?"
"Điều này còn cần giải thích thêm sao ạ? Trong một bài thơ của Chủ tịch Mao có viết – Trung Hoa nhi nữ đa kỳ chí, bất ái hồng trang ái vũ trang (Con gái Trung Hoa nhiều chí lạ, không yêu đồ đỏ yêu vũ trang)! Nhi nữ, bao gồm cả nam và nữ ạ! Người ông già đáng kính của chúng ta là Chủ tịch Mao đã thích và ca ngợi thì chẳng phải đã trở thành trào lưu thời đại rồi sao!"
Mọi người cười ồ lên. Thầy giáo nói: "Mọi người đừng cười, câu trả lời này có lý nhất định. Còn ai muốn phát biểu ý kiến không?"
Nhiều cô gái bắt đầu hăng hái giơ tay. Thầy giáo chỉ vào một cô gái khác: "Em."
Cô gái đó đứng dậy nói: "Vào thời đó mà nói, không phải cô gái nào cũng có thể kiếm được một bộ quân phục. Con gái ai chẳng muốn mặc khác biệt một chút, thời đó nhà máy chỉ sản xuất vải bốn màu đen, trắng, xanh, lục, so sánh ra thì con gái chỉ có thể..." Cô bỗng nghẹn lời, không biết làm sao để trình bày rõ quan điểm của mình. Thầy giáo kiên nhẫn chờ đợi cô nói tiếp.
Các cô gái cũng thúc giục cô:
"Nói nhanh đi!"
"Chỉ có thể làm sao?"
"Chuyện rành rành ra đấy còn gì!" Cô gái ngồi xuống.
Các cô gái không hài lòng với câu trả lời mơ hồ của cô ấy, liền bàn tán sôi nổi với nhau.
Hạo Mai lúc nhìn người này, lúc nhìn người kia, cô không thể trả lời nhưng lại có một thế giới nội tâm phong phú, từ cuộc thảo luận về trang phục này, cô nhớ lại trận phong ba do trang phục gây ra khi còn ở binh đoàn năm nào. Đó là một mùa đông lạnh giá, chiếc mũ của nữ thanh niên tri thức Tiểu Trương không thấy đâu, đúng lúc mọi người đang tập thể hành động, một đám người đang chờ ở bên ngoài, Hạo Mai liền tìm cái khăn quàng cổ màu hồng trong hòm của mình ra cho Tiểu Trương quàng.
Không ngờ trên cánh đồng tuyết mênh mông, chiếc khăn đó lại nổi bật đến thế, nó mang lại sự ngưỡng mộ, mang lại sự đố kỵ, và cũng mang lại một lần phê bình nâng cao quan điểm. Trong buổi phê bình mở tại ký túc xá nữ thanh niên tri thức, mọi người người nói một câu, ngay cả chính Tiểu Trương dưới áp lực mạnh mẽ cũng nói Hạo Mai cho cô quàng chiếc khăn này là để dùng tư tưởng tư sản ăn mòn cô.
Các cô bạn cùng học đầy căm phẫn đã đun một chậu nước nóng giữa phòng, đổ mực đen vào chậu, rồi nhúng chiếc khăn quàng cổ màu hồng đó vào nhuộm đen... Chuyện cũ không nỡ nhìn lại, nhiều năm sau hôm nay, nghĩ lại vẫn thấy đáng sợ.
Tan học, người thầy giáo giảng bài gọi Hạo Mai lại. Thầy nói với cô: "Hạo Mai, hoàn cảnh của em tôi biết đôi chút, em là người tâm huyết và tỉ mỉ hơn tất cả các học viên. Tôi hy vọng tương lai em sẽ trở thành một trong những sinh viên xuất sắc nhất. Bản vẽ thiết kế này của em, tôi sẽ hết sức tiến cử với nhà máy may mặc. Một khi được áp dụng, em sẽ có một khoản tiền không nhỏ. Khi đó sinh hoạt phí của em trong một thời gian sẽ được giải quyết, hai cuốn sách về thiết kế thời trang này, tôi tặng cho em. Sau này, có khó khăn gì, hy vọng em có thể nói với tôi, nhé?"
Hạo Mai cảm kích đón lấy, cô không thể dùng ngôn ngữ để bày tỏ lòng biết ơn của mình, liền cúi chào thầy thật sâu.
Hạo Mai bước ra khỏi trường tiểu học, Ngô Chấn Khánh đợi cô ở cổng trường, lấy trong túi ra một xấp tiền đưa cho cô: "Hạo Mai, đây là số tiền đồng đội binh đoàn góp lại trong tháng này, một trăm tệ, mọi người ủy thác cho tôi mang đến."
Hạo Mai từ chối. Ngô Chấn Khánh nói: "Cầm lấy! Cô không cầm là tôi giận đấy nhé!"
Hạo Mai đành phải nhận lấy. "Thế mới đúng chứ. Mọi người đều là quả mướp đắng kết từ sợi dây mười năm Cách mạng Văn hóa mà! Giống như trong 'Hồng Đăng Ký' có hát đấy – Nghèo không giúp nghèo thì ai giúp ai?"
Hạo Mai lấy sổ tay và bút từ trong túi vải mang theo ra, vội vã viết lên, sau đó đưa cho Ngô Chấn Khánh xem. Cô viết: "Hôm nay tôi gặp Vương Tiểu Tung ở bệnh viện, anh ta đã nhận ra tôi. Chắc chắn anh ta sẽ tìm tôi! Tôi không muốn gặp anh ta."
Ngô Chấn Khánh trầm tư. Hạo Mai lại giật cuốn sổ nhỏ từ tay anh viết: "Dù thế nào anh cũng phải giúp tôi một lần nữa! Tôi buộc phải quên sạch một số người và chuyện đi thôi!"
Ngô Chấn Khánh xem xong, không khỏi khó xử nói: "Tiếp tục để tôi giúp cô lừa anh ta?"
Hạo Mai kiên quyết gật đầu.
Ngô Chấn Khánh rít một hơi thuốc thật sâu, Hạo Mai cầu khẩn nhìn anh; anh vứt điếu thuốc đi: "Được thôi, cũng chỉ còn cách này..."
Khi Hạo Mai về đến nhà, đẩy cửa phòng trong, thấy con gái ngồi trên đất khóc, cô vội vàng bế con lên giường, lại vội vàng lấy "cuốn sổ đối thoại" ra đối thoại với con.
Cô viết: "Con gái ngoan, có ngã đau ở đâu không?"
Vân Vân lắc đầu.
Cô viết: "Sao con lại rơi xuống đất?" Vân Vân nói: "Con... con muốn mở cửa tủ trên giường, lấy album ảnh ra... Con thấy... người đàn ông gặp ở bệnh viện kia, giống một người trong ảnh..."
Hạo Mai không khỏi nhìn con gái ngẩn người. Hạo Mai mở cửa tủ, lấy album ra, lật mở, chỉ vào tấm ảnh đơn của Vương Tiểu Tung thời binh đoàn.
Vân Vân gật đầu. Hạo Mai viết trên "cuốn sổ đối thoại": "Đôi khi, quên đi là để bắt đầu một cuộc sống khác. Mẹ đang nỗ lực học cách này, hy vọng con gái ngoan giúp mẹ làm được..."
Vân Vân tuy hiểu lơ mơ, nhưng dưới ánh mắt tin tưởng của mẹ, vẫn gật đầu...