Công an đến dẫn Từ Khắc đi hóa ra là Hàn Đức Bảo, cậu ta định kéo Từ Khắc đi tìm Ngô Chấn Khánh. Lúc này, Ngô Chấn Khánh đang là đầu sỏ của một đội thi công xây dựng, bận rộn tối mặt tối mũi mỗi ngày. Lúc này, hắn và các công nhân đang thi công xây dựng tòa nhà lớn, đều bám vào giàn giáo. Một công nhân từ trên cao nhìn xuống phát hiện ra điều gì đó, ngẩng mặt lên hô: "Trưởng nhóm, có một cảnh sát đến, còn có cả một người mặc thường phục nữa!"
Ngô Chấn Khánh cũng đã sớm nhìn thấy bọn họ, liền từ trên giàn giáo đi xuống.
Những công nhân đang làm các công việc khác trên giàn giáo và ở công trường đều là những người trạc tuổi Ngô Chấn Khánh; bọn họ lần lượt dừng công việc trong tay lại, có vẻ hơi bất an nhìn ra.
Ba người đi lại với nhau, Ngô Chấn Khánh nói: "Thì ra là hai tên nhóc các cậu à! Có chuyện gì thì nói mau lên, tôi không có thời gian rảnh để ôn lại chuyện cũ với các cậu đâu!"
Từ Khắc nói: "Tung Cố đã về rồi."
"Tung Cố nào?"
Hàn Đức Bảo nói: "Vương Tiểu Tung chứ ai! Tung Cố khác thì liên quan gì đến chúng ta!"
"Ồ, sao cậu biết?"
"Em cậu ta gọi điện thoại báo cho tôi, chớp mắt đã hơn chục năm không gặp, mấy anh em kiểu gì cũng phải tụ tập một bữa chứ nhỉ?"
"Hôm nay á?"
"Tôi chỉ có thời gian rảnh vào hôm nay, ngày mai đi công tác rồi!"
Từ Khắc nói: "Tôi cũng rảnh vào hôm nay, mấy vụ mua bán làm ăn không thuận lợi, làm không khéo lỗ chỏng vó rồi."
Ngô Chấn Khánh nói: "Chỉ có hai cậu là bận rộn mẹ kiếp thế thôi, tôi không bận chắc? Tiền độ thi công đang giục gấp lắm đây!" Vừa nói, hắn vừa tháo mũ bảo hộ trên đầu xuống, ném cho người công nhân đứng gần nhất không đội mũ bảo hộ: "Cái đầu của cậu có gì dài đặc biệt hơn người khác à? Lần sau mà không đội nữa tôi trừ lương của cậu!" Lại nhìn quanh đám công nhân của họ: "Đều nhìn cái gì thế? Chưa thấy người mặc cảnh phục bao giờ à? Chưa thấy người mặc âu phục bao giờ chắc?"
Mọi người lại bắt đầu làm việc.
Hắn quay người đi về phía văn phòng thi công tạm thời.
Từ Khắc và Hàn Đức Bảo không khỏi nhìn nhau.
Hàn Đức Bảo nói: "Đích thị là một tên tổ trưởng công nhân! Đến cuộc Cách mạng Văn hóa lần sau, chắc chắn sẽ đến lượt hắn thôi."
Từ Khắc lầm bầm: "Rốt cuộc cậu ta có đi hay không đây?"
Hàn Đức Bảo nói: "Tôi hỏi ai cơ chứ?" Cậu ta giơ cổ tay xem đồng hồ: "Đợi ba phút, ba phút sau nếu cậu ta không ra thì chúng ta đi!"
Ngô Chấn Khánh thay bộ quần áo lao động bị rách ra, mặc một chiếc áo khoác ngắn, vừa thắt lưng vừa bước ra khỏi văn phòng thi công tạm thời.
Hàn Đức Bảo trông thấy liền cười nói: "Trẻ trung quá nhỉ! Mua ở hàng vỉa hè phỏng?"
Ngô Chấn Khánh nói: "Mua ở hàng vỉa hè mà làm mất giá trị giai cấp công nhân à?"
Hàn Đức Bảo cười: "Sao cứ mở miệng ra là cậu lại cứ như đại diện cho một lũ đang sống trong nước sôi lửa bỏng thế nhỉ?"
Ngô Chấn Khánh cuối cùng cũng lộ ra nụ cười.
Từ Khắc hỏi: "Bao nhiêu tiền thế?"
"Rẻ lắm, có hơn hai mươi tám tệ thôi!"
Từ Khắc tiến lên sờ lớp vải, xem xét kỹ đường may, liên mồm nói: "Đắt rồi, đắt rồi, chỉ đáng giá khoảng mười tám tệ thôi! Cậu mà mua ở chỗ tôi thì mười lăm tệ tôi đã bán cho cậu rồi! Cậu mua trên mười chiếc, tôi còn ưu đãi hơn nữa, có thể tính theo giá bán sỉ."
Ngô Chấn Khánh gạt tay cậu ta ra: "Buôn bán đến đầu tôi luôn cơ à? Sao cậu không nghĩ đến việc tặng tôi mấy chiếc mà mặc?"
Từ Khắc có chút ngại ngùng.
Hàn Đức Bảo nói: "Đã bàn chuyện làm ăn thì phải tính chuyện tiền bạc chứ."
Cả ba đều bật cười.
Ngô Chấn Khánh nói: "Tiểu Tung thay đổi nhiều không?"
"Bọn tôi còn chưa gặp được cậu ấy đây."
Nhà của Vương Tiểu Tung không còn ở chỗ cũ nữa, nhưng nơi ở hiện tại cũng chẳng lớn gì, chỉ có một gian rưỡi. Lúc này đồ đạc bên trong chất đống khắp nơi, lộn xộn bừa bãi.
Vương Tiểu Tung mặc bộ quần áo lao động — trên quần áo lao động còn mang dòng chữ "Nhất Đoàn". Cậu đang dọn dẹp nhà cửa thay mẹ, nhưng có vẻ không biết bắt đầu từ đâu, dọn thế nào cũng không ra hình thù gì.
Ở giữa nhà đặt một chiếc hòm cũ kỹ bám đầy bụi, và một chiếc bao tải chứa đầy những đồ phế thải. Người mẹ đang nhặt nhạnh những món đồ cũ từ trong bao tải ra.
Vương Tiểu Tung nói: "Mẹ, đừng nhặt nữa! Đều là những thứ đáng lẽ phải vứt đi từ lâu rồi mà mẹ vẫn tiếc à?"
Người mẹ quay mặt lại, bà đã già đi rồi, trở thành một bà cụ tóc tai bạc trắng.
Bà cầm mấy mảnh vải vóc gì đó trên tay, ôn tồn nói: "Nhà rách đáng giá vạn quan đấy con trai. Những thứ này, biết đâu sau này sinh hoạt vẫn dùng đến."
"Còn dùng vào việc gì nữa?" — Cậu giật lấy mấy mảnh vải từ tay mẹ, nhét lại vào bao tải.
Người mẹ muốn nói gì đó, nhưng lại nhịn không nói, quay người định rời đi.
Vương Tiểu Tung đá đá chiếc hòm hỏi: "Mẹ, trong hòm này đựng gì thế?"
"Mẹ... cũng không nhớ nổi nữa."
Mẹ, mẹ có chìa khóa ở chỗ đó không?
Người mẹ vén vạt áo, vừa tháo một chùm chìa khóa ở thắt lưng đưa cho Vương Tiểu Tung, vừa nói: "Ai mà biết là chiếc nào, con thử xem."
《Niên Luân Chương 4》 4(2)
Vương Tiểu Tung nhận lấy chìa khóa, ngồi xổm xuống lần lượt mở ổ khóa. Ổ khóa đã gỉ sét, không mở được.
Cậu dùng nửa viên gạch đập rơi ổ khóa sau vài nhát, mở nắp hòm ra, chỉ thấy cả hòm toàn sách, hòm rõ ràng đã bị nước ngấm qua, sách mốc meo cả. Cuốn ở trên cùng, trang bìa lấp ló hai chữ "Phục Hồi". Cậu muốn lấy nó ra. Nhưng vừa cầm lên, các trang sách đã dính chặt vào nhau, chỉ nhấc lên được mấy tờ.
Người mẹ từ bên ngoài bước vào, hỏi: "Con trai, rốt cuộc trong hòm là cái gì thế?"
"Mẹ, chẳng có gì cả."
"Sao lại không có gì được chứ?"
"Chẳng có thứ gì hữu dụng cả."
Người mẹ không tin: "Không có thứ gì hữu dụng mà lại khóa lại à?"
Người mẹ định mở nắp hòm ra để tự mình kiểm tra.
Vương Tiểu Tung dùng cả hai tay ấn chặt nắp hòm lại và nói: "Mẹ, đừng xem nữa, là truyện tranh con cất vào đây trước khi xuống nông thôn, chính là những cuốn mà anh Quảng Nghĩa cho con năm xưa đấy."
«À, mẹ nhớ ra rồi?? Trước khi con xuống nông thôn đã giao cho mẹ giữ gìn cẩn thận đấy chứ?? Trí nhớ của mẹ kém quá rồi?? Sắp sửa trở thành gánh nặng cho các con mất thôi?? Hơi sức để sống cũng chẳng còn bao nhiêu nữa.»
Vương Tiểu Tung đứng dậy nói: "Mẹ đừng nói những lời thế này, đợi chuyển vào nhà lầu ở, mấy đứa em chắc chắn sẽ hiếu kính với mẹ, con cũng sẽ thường xuyên về thăm mẹ, mẹ cũng nên hưởng phúc mấy ngày rồi."
Cậu đỡ mẹ đến mép giường, để mẹ ngồi xuống, lại nói: "Mẹ cứ ngồi đây đừng cử động, chốc nữa con dọn dẹp xong ngay thôi."
Một bé gái chạy vào nhà nói: "Cậu, cậu ơi, có khách đến thăm cậu kìa!"
Ngô Chấn Khánh và những người khác xuất hiện ở cửa, họ thấy trong nhà không có chỗ đặt chân đành phải đứng ở bên ngoài.
Ngô Chấn Khánh lớn tiếng hô: "Tiểu Tung, không nhận ra nữa à?"
Vương Tiểu Tung kinh ngạc vui mừng nói: "Chấn Khánh! Đức Bảo! Từ Khắc!"
Ngô Chấn Khánh nói: "Vẫn được, đều nhận ra cả."
"Cho dù cách mười năm nữa, vẫn cứ nhận ra các cậu thôi!" Vương Tiểu Tung vừa nói vừa bước ra khỏi nhà.
Cậu và bọn họ đánh giá lẫn nhau.
Cậu và Ngô Chấn Khánh không kìm được mà ôm chầm lấy nhau.
Cậu tiếp tục ôm Từ Khắc và Hàn Đức Bảo.
Người mẹ cuối cùng cũng có cơ hội, nhanh chóng nhặt lại những mảnh vải đó từ trong bao tải, vội vã nhét vào đống chăn.
Tất cả những điều này thực ra đã bị Vương Tiểu Tung và Ngô Chấn Khánh nhìn thấy hết, cậu vừa thông cảm lại vừa bất lực lắc đầu cười với họ.
Ngô Chấn Khánh nói: "Cậu đang làm cái gì thế này?"
Vương Tiểu Tung nói: "Tớ muốn giúp mẹ dọn dẹp lại nhà cửa một chút, các cậu xem, khách đến mà chẳng có chỗ để ngồi."
Ngô Chấn Khánh nói vọng vào trong nhà: "Đại nương, tòa nhà mà nhà hai bác sắp chuyển vào ở sau này, chính là đội xây dựng của cháu đang nhận thầu đấy. Trước mùa đông năm nay, tụi cháu nhất định sẽ bảo đảm để hai bác được chuyển vào ở."
Vương Tiểu Tung nói: "Sao thế, không gọi là mẹ nuôi nữa à?"
Từ Khắc nói: "Cậu ta sớm đã phản bội lại chút tình cảm chân thật thời thơ ấu của mình rồi!"
Người mẹ bước tới nói: "Không có đâu, Từ Khắc cháu đừng nói thằng Khánh như thế chứ. Đến ngày Tết lễ, nó chưa bao giờ quên đến thăm mẹ cả."
Vương Tiểu Tung nói: "Mẹ ơi, có khi Từ Khắc mới là người không đến ấy chứ?"
"Nó cũng đến chứ. Lần nào đến cũng xách theo không ít đồ đấy! Biết nó đã là hộ vạn tệ từ mấy năm nay rồi, mẹ cũng chẳng khách khí nữa, đồ ăn đồ mặc cứ mang đến là mẹ giữ lại hết."
Ngô Chấn Khánh nói: "Thế mới phải chứ. Không ăn phí đi, không mặc uổng đi. Nhận mẹ nuôi, kiểu như cháu đã lỗi thời rồi, thế nên cháu rất tự giác, ngượng ngùng không dám gọi đại nương là mẹ nuôi nữa." Vỗ vai Từ Khắc: "Bây giờ hai bác phải nhận người thế này này!"
Từ Khắc cũng cười với vẻ đắc ý không kém.
Người mẹ kéo một bàn tay của Ngô Chấn Khánh, ân cần nói: "Chấn Khánh à, cái tòa nhà đó, các cháu nhất định phải xây cho đại nương giống như một tòa nhà đàng hoàng đấy nhé! Cả đời này của đại nương, chắc sẽ chẳng còn cơ hội chuyển đi tòa nhà nào khác nữa đâu."
Ngô Chấn Khánh nói: "Đại nương, ngài cứ yên tâm! Xây thành cái dạng gì, cái đó không phải do cháu quyết định được. Trên bản vẽ thiết kế thế nào thì bọn cháu phải xây thế ấy. Sửa đi một tí cũng không được, nhưng vì là tòa nhà dân cư xây cho người lao động chúng ta, cháu đã nói với đám công nhân của cháu rồi, ai làm không tỉ mỉ cẩn thận người đó phải đập đi làm lại cho cháu!"
«Thế thì tốt, thế thì tốt, thế thì đại nương yên tâm rồi!?? Có điều, tầng năm tầng sáu thì đôi chân này của đại nương lại không được linh hoạt cho lắm, tầng một tầng hai thì lại ít ánh nắng. Mấy đứa em của Tiểu Thằng nói tầng ba tầng bốn là tốt nhất, đại nương có thể bấu víu vào cái cửa sau của cháu được không?»
"Cái này??"
Vương Tiểu Tung nói: "Mẹ, mẹ đừng làm khó Chấn Khánh chứ."
Từ Khắc nói: "Làm khó là nói thế nào hả? Làm khó, cũng là điều cậu ta nên làm mà! Đại nương ngài đừng nói thêm gì nữa, cửa sau này của ngài coi như đã bấu víu được rồi! Đó chẳng qua chỉ là việc cậu ta nói một hai câu là có thể làm thay cho ngài được thôi! Gọi tiếng mẹ nuôi suốt bao nhiêu năm hồi nhỏ, ngài tưởng gọi không đấy à!"
《Niên Luân Chương 4》 4(3)
Ngô Chấn Khánh trừng mắt lườm Từ Khắc một cái.
Người mẹ nói: "Chấn Khánh à, vậy thì chút tâm nguyện này của đại nương đành phải trông cậy cả vào cháu rồi đấy!"
Ngô Chấn Khánh nói: "Đại nương, cháu nói một câu để ngài thấy yên tâm nhé — cứ giao hết cho cháu được chưa ạ?"
Người mẹ cười vui mừng từ tận đáy lòng, buông tay Ngô Chấn Khánh ra.
Hàn Đức Bảo có cảm giác như mình bị lạnh nhạt, có chút ngượng ngùng nói: "Đại nương, ngài không nhận ra cháu nữa à? Không nói với cháu một câu nào cả, cứ thân thiết mãi với hai người bọn họ thế? Hôm nay chính là một tay cháu đi tìm hai người bọn họ đến đấy, hai người bọn họ còn có vẻ hơi không muốn ấy chứ!"
Người mẹ không kìm được vỗ tay một cái, cười lớn, nói: "Ấy chà, làm Đức Bảo thấy ấm ức rồi kìa!" Quay người nói với Vương Tiểu Tung: "Đức Bảo là cảnh sát khu vực phụ trách trật tự an ninh ở khu này, đến nhà không ít lần đâu. Các con ấy à, đều là những đứa trẻ có tình có nghĩa cả. Đại nương đều không coi mấy đứa là người ngoài đâu, thực sự gặp phải chuyện gì, nhờ cậy thì trong lòng các con cũng rất trượng nghĩa."
Hàn Đức Bảo nói: "Đại nương, Tiểu Tung vừa mới về nhà, ngày mai cháu lại đi công tác, muốn cùng cậu ấy ra ngoài tìm chỗ tụ tập một chút, ngài sẽ không trách chứ?"
"Các con từ nhỏ đã là bạn học tốt, bạn tốt của nhau, bao nhiêu năm rồi mới có dịp tề tựu đông đủ thế này, mẹ chỉ hận không thể mừng thay cho các con ấy chứ!"
Hàn Đức Bảo nhìn Vương Tiểu Tung nói: "Đại nương đã chuẩn y cho phép rồi đấy, đi thôi chứ?"
Vương Tiểu Tung nói: "Các cậu xem tớ làm nhà cửa bừa bộn thế này, không thể cứ thế mà đi được, phải cho tớ dọn dẹp ngăn nắp đã chứ!"
Ngô Chấn Khánh nói: "Tiểu Tung nói cũng phải. Dọn dẹp thế nào, cậu cứ ra lệnh đi, tụi tớ cùng làm với cậu."
Vương Tiểu Tung nhìn quần áo trên người Từ Khắc và Hàn Đức Bảo rồi nói: "Thôi đi, các cậu chỉ cần giúp tớ khiêng bao tải và cái hòm này ra trạm thu gom rác là được rồi."
Nói xong cậu bước vào nhà, quay lưng cởi áo, thay quần áo.
Người mẹ đi theo vào nhà, chớp thời cơ mở nắp hòm ra, tiện tay vốc lấy mấy vốc trong đó, nhưng chẳng nhấc nổi lấy một cuốn sách nguyên vẹn nào lên, đậy nhẹ nắp hòm lại, rồi lại nhanh chóng nhặt nhạnh mấy thứ từ trong bao tải ra, giấu đông giấu tây.
Hàn Đức Bảo dựa vào khung cửa nói: "Đại nương, có khoảng cách thế hệ rồi phải không ạ?"
"Gì cơ? Khoảng cách gì cơ?"
Ngô Chấn Khánh nói: "Mới học được mấy câu từ ngữ hiện đại, ra đây múa rìu qua mắt thợ với đại nương cái gì thế! Vào đây, khiêng hòm đi."
Bốn người bạn năm xưa, mỗi nhóm hai người khiêng bao tải và hòm, rời khỏi nhà Vương Tiểu Tung.
Người mẹ đi theo vài bước, dõi theo bóng lưng của bọn họ.
Đứa bé gái đó là con gái của em gái Vương Tiểu Tung, lúc này, nó đi theo kéo vạt áo người mẹ hỏi: "Bà ngoại, chú mặc cảnh phục kia, cũng là con nuôi của bà ạ?"
Người mẹ nói: "Gần như thế."
Con bé lại chỉ vào mấy cậu bé: "Các anh mà còn bắt nạt cháu nữa, cháu bảo anh con nuôi làm cảnh sát của bà ngoại bắt hết các anh lại đấy!"
Mấy cậu bé quả nhiên bị dọa sợ, nhìn nhau một lúc rồi chuồn mất tăm.
Người mẹ bế con bé lên, trách mắng nó: "Sau này không được đối xử với các bạn nhỏ như thế nữa, các bạn ấy có thật sự bắt nạt con đâu nào!" Bà bế con bé đi về nhà.
Con bé nói: "Chú mặc âu phục kia, có phải là người nhiều tiền nhất không ạ?"
"Ừ, chú ấy có ít tiền."
"Bà ngoại, thế lần sau chú ấy đến thăm bà, bà bảo chú ấy mua cho một con búp bê lớn xấu xí nhé, phải to bằng cháu cơ."
"Bảo mẹ con mua cho ấy."
Mẹ cháu không mua cho cháu, chê đắt!
"Thế thì con đừng đòi nữa. Nhớ kỹ đấy, không được phép bắt chú ấy mua cái nọ cái kia."
Con bé bĩu môi nói: "Thế, bánh kẹo đóng hộp chú ấy mua cho bà, sao bà lại nhận hết thế ạ?"
"Bà là bà, con là con."
Con bé càng không vui hơn, có vẻ như muốn khóc đến nơi.
Vương Tiểu Tung và mọi người vứt hòm và bao tải ra trạm thu gom rác xong, liền đến một quán ăn. Bốn người ngồi xuống, cô nhân viên phục vụ mang thực đơn tới, đứng hầu ở một bên.
Ngô Chấn Khánh cầm thực đơn lên.
Vương Tiểu Tung nói: "Nói trước nhé, tớ trả tiền đấy, đến lúc đó đừng có mà tranh qua tranh lại."
Từ Khắc nói: "Tôi trả."
Hàn Đức Bảo nói: "Tôi trả. Ngày mai tôi đi công tác rồi, các cậu còn cơ hội tụ tập lần thứ hai ấy chứ!"
Ngô Chấn Khánh nói: "Vấn đề này tạm thời không theo số đông!" — Ra hiệu cho cô nhân viên phục vụ, bắt đầu gọi món.
Vương Tiểu Tung nói: "Gọi ít món thôi, tượng trưng là được rồi."
Ngô Chấn Khánh nói: "Vấn đề này cũng không theo số đông, do tôi quyết định tất."
Từ Khắc nói: "Nhìn kìa, cái kiểu đại ca lại bày ra rồi kìa!"
Món ăn đã dọn đủ, bốn bàn tay nâng bốn ly bia lên.
Hàn Đức Bảo nói: "Có ai muốn nói gì không?"
Từ Khắc nói: "Chấn Khánh, cậu đi!"
《Niên Luân Chương 4》 4(4)
"Tôi á?"
Hàn Đức Bảo nói: "Ít ra cũng phải đại diện cho ba chúng ta, bày tỏ chút tình cảm với Tiểu Tung chứ?"
Ngô Chấn Khánh đăm đăm nhìn Vương Tiểu Tung.
Trong đầu hắn không kìm được mà hiện lên cảnh tượng ở Đại Hoang Khắc khi mấy người tiễn Vương Tiểu Tung đi học đại học, ngấm thoắt đã gần mười năm rồi...
Năm xưa hắn nhận được điện thoại của Vương Tiểu Tung ở trạm liên lạc, hắn cầm ống nghe hét lớn: "Cái gì? Nói to lên, nghe không rõ... Ồ... Ngày nào? Ngày kia? Được! Chắc chắn chúng tôi sẽ đến tiễn cậu! Nhất-định-sẽ-đến-tiễn-cậu!"
Hồi đó, bốn người ở bốn nơi, cách nhau cả trăm cây số, muốn tiễn bạn, thì phải cắn răng vượt qua mùa đông lạnh giá, vắt kiệt thời gian đi đường trong đêm. Hàn Đức Bảo chống một cây gậy gỗ to, đầu đội gió tây bắc bước đi trên mặt đất phủ đầy tuyết.
Tiếng sói hú...
Cậu ta dừng lại, siết chặt cây gậy gỗ cảnh giác nhìn quanh bốn phía.
Từ Khắc tuy đạp xe đạp, nhưng lại là đạp trên đường tuyết; cậu ta ngã dúi ngã dụi trên tuyết hết lần này đến lần khác, đành phải xuống dắt xe đạp đi.
Ngô Chấn Khánh cưỡi ngựa đi, cưỡi trên một con ngựa không yên.
Họ đi liền một đêm, đến tận rạng sáng, ba người mới hội ngộ nhau trên một đỉnh núi, cách dưới núi không xa có thể nhìn thấy đường cái, lông mày lông mi ai nấy đều bám đầy sương giá, châm lửa hút thuốc cùng nhau.
Ngô Chấn Khánh nói: "Trong mấy đứa chúng ta, cuối cùng cũng có một đứa ngóc đầu lên được rồi."
Từ Khắc nói: "Sự may mắn thế này, tôi nào dám trông mong."
Hàn Đức Bảo chỉ xuống dưới núi nói: "Đến rồi kìa, đến rồi!"
Một chiếc xe khách xuất hiện ở đằng xa trên con đường lớn dưới chân núi.
Ngô Chấn Khánh vứt tàn thuốc đi nói: "Nhanh lên! Chậm một bước là công tiễn về tay không đấy!"
Ba người lăn lê bò trườn trượt tuyết xuống núi.
Xe buýt dừng lại, lập tức bị rất nhiều người lên xe và người đi tiễn vây kín.
Ba người không tài nào chen vào gần được.
Từ Khắc hét lớn: "Tiểu Tung! Tiểu Tung!"
Tất cả các cửa sổ xe đều đóng băng kín mít — Hàn Đức Bảo sốt ruột chạy vòng quanh xe.
Ngô Chấn Khánh chạy đến trước đầu xe kéo cửa buồng lái ra nói: "Bác tài, cho cháu lên xe từ lối này nói chuyện với một người mấy câu có được không?"
"Nói đùa à!" Tài xế đẩy hắn xuống, sập cửa xe lại.
Ngô Chấn Khánh đứng ở phía trước đầu xe, hai tay khum lại bên miệng, hét lớn: "Tiểu Tung! Tớ là Chấn Khánh đây! Bọn tớ đến tiễn cậu đây! Cả ba đứa đều đến rồi!"
Từ trong xe truyền ra tiếng của Vương Tiểu Tung: "Tớ nghe thấy rồi! Tớ không thể nhìn thấy các cậu được! Chấn Khánh, tạm biệt nhé! Từ Khắc, tạm biệt nhé! Đức Bảo, tạm biệt nhé!"
Tài xế mở cửa xe, gầm lên với Ngô Chấn Khánh: "Cút đi! Mày muốn làm gì hả!"
Xe khởi hành — Ngô Chấn Khánh đành phải tránh ra.
Vương Tiểu Tung hét lớn trong xe: "Các cậu đều phải bảo trọng đấy nhé! Tớ sẽ về thăm bố mẹ của ba cậu!"
Chiếc xe chở theo nửa câu nói sau đi xa dần.
Ba người chạy theo sau xe mấy bước rồi dừng lại.
Chiếc xe dần dần khuất dạng.
Gần mười năm trôi qua trong chớp mắt, bây giờ bốn người cuối cùng cũng đã tụ họp lại với nhau.
Ngô Chấn Khánh cầm ly rượu nói: "Thực ra cũng chẳng có gì để nói phải không? Cạn ly đầu tiên này đi!"
Bốn người uống một hơi cạn sạch.
Ngô Chấn Khánh hỏi: "Chúng ta với Tiểu Tung đã bao nhiêu năm không gặp rồi nhỉ?"
Từ Khắc nói: "Tôi đây là lần đầu tiên được gặp lại cậu ấy đấy. Hồi bị chia cắt năm xưa, chỉ thư từ qua lại vài lần thôi."
Vương Tiểu Tung nói: "Tớ viết cho cậu nhiều lắm, mà cậu thì viết thư lại ít."
Từ Khắc cười ngượng ngùng: "Cậu còn lạ gì con người tôi nữa? Chỉ là không thích viết thư thôi."
Vương Tiểu Tung nói: "Nếu tính cả lần các cậu đi tiễn tớ năm đó thì có thể tính là hai lần."
Từ Khắc đính chính lại: "Lần đó không tính được. Có gặp mặt đâu, chỉ nghe thấy tiếng, sao mà tính được chứ?"
Hàn Đức Bảo nói: "Nếu không tính, thì hai đứa mình cũng mới gặp nhau có một lần."
Từ Khắc nói: "Nghĩ lại cứ như một giấc mơ vậy, hôm nay tụi mình mới coi là tề tựu đông đủ một chỗ." Máy nhắn tin ở thắt lưng cậu ta bỗng kêu reo, cậu ta tháo xuống xem, nói: "Có người gọi tôi, tôi đi một lát rồi về ngay."
Ngô Chấn Khánh nói: "Ngược lại thì tớ và Tiểu Tung trong hơn chín năm nay đã gặp nhau một lần, lần đó tớ nghỉ phép về thăm nhà, đúng dịp cậu cũng từ đại học về thăm nhà, còn nhớ không?"
"Nhớ chứ, bởi vì mẹ tớ đổ bệnh, trong ba năm học đại học, tớ chỉ về thăm nhà đúng một lần đó thôi."
Ngô Chấn Khánh: "Lần tớ nghỉ phép về nhà đó, thành ra lại làm công vụ, trước tiên là giúp Tiểu Tung đưa mẹ cậu ấy vào... tiếp theo đó lại giúp bố của Từ Khắc đưa mẹ Từ Khắc vào bệnh viện."
Hàn Đức Bảo hỏi: "Mẹ Từ Khắc mất vào lần đó phải không?"
Ngô Chấn Khánh gật gật đầu.
Từ Khắc quay lại, ngồi xuống nói: "Ăn đi, ăn đi, đừng có chỉ nói mà không động đũa chứ!"
Máy nhắn tin lại kêu.
Từ Khắc lấy ra xem, lầm bầm một tiếng: "Mẹ kiếp." Lại định đứng dậy rời đi.
《Niên Luân Chương 4》 4(5)
Ngô Chấn Khánh kéo thốc cậu ta ngồi thụp xuống: "Cậu mặc kệ nó thì nó cắn được cậu một miếng chắc?"
Từ Khắc đành ngoan ngoãn ngồi xuống.
Máy nhắn tin kêu không ngừng.
Ngô Chấn Khánh đập nhẹ đôi đũa xuống bàn, khó chịu nói: "Cậu có thể làm cho cái thứ đó của cậu đừng phát ra tiếng động nữa được không?"
Từ Khắc nói: "Cậu không cho tôi đi gọi điện thoại thì nó chẳng phải vẫn cứ kêu thế sao, không thì tôi mua nó đeo vào người để làm gì chứ?"
Ngô Chấn Khánh bật cười, giống như hồi nhỏ, xoa xoa đầu Từ Khắc một cái: "Đi đi đi đi, đừng để lỡ việc lớn gì của cậu."
Ba người cười nhìn theo Từ Khắc rời đi.
Hàn Đức Bảo nói: "Tiểu Tung này, bố cậu mất thế nào vậy? Mấy lần đến thăm thím, tớ muốn hỏi, mà không dám hỏi sâu. Sao lúc đầu được đối xử theo diện liệt sĩ, mà bây giờ lại không theo nữa? Nếu thực sự xử lý không hợp lý, tớ có thể giúp cậu tìm các cơ quan chính phủ liên quan, gửi một bức thư hỏi xem sao."
Vương Tiểu Tung nói: "Hồi đó bố ở Tứ Xuyên, đơn vị chia thành hai phái, có một phái chặn một chiếc xe lại, vũ trang đầy đủ đi tấn công phái kia, nhưng lái xe lại đúng là người của phái kia, nhìn theo góc độ năm xưa mà xét thì thể hiện vô cùng anh dũng oanh liệt, lái thẳng xe lao xuống vách núi, còn hô lên một khẩu hiệu đáng kính trọng. Kết quả là đồng quy vu tận với cả xe, bố tớ cũng ở trên xe..."
Hàn Đức Bảo hỏi: "Bố cậu thuộc phái nào?"
"Phái nào cũng không phải. Trong túi áo bố nhét vé tàu, bố nhận được điện thoại ở nhà gọi lên, nóng lòng muốn về nhà thăm mẹ, nên mới lên nhầm một chuyến xe không nên lên... Hai phái năm xưa tranh giành nhau công nhận bố là liệt sĩ... nếu không thì đi học đại học đâu đến lượt tớ chứ?"
Ngô Chấn Khánh nói: "Mỗi khi nhắc đến Cách mạng Văn hóa, ai nấy đều chỉ nói Hồng vệ binh thế này thế nọ, cứ làm như trời long đất lở hào khí ngất trời, toàn là Hồng vệ binh đang cuồng loạn. Tổng số học sinh tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông cộng lại hồi đó là bao nhiêu? Chẳng qua chỉ có mấy chục triệu thôi, thế mà toàn Trung Quốc hồi ấy có tận tám trăm triệu dân."
Ngô Chấn Khánh lại xoa đầu cậu ta một cái rồi nói: "Từ bây giờ trở đi, cậu hãy ngồi yên một chỗ nói chuyện đàng hoàng cho tôi. Cái thứ đó của cậu mà còn dám kêu réo nữa là tôi đập nát nó đấy nhé!"
Từ Khắc nói: "Sẽ không kêu nữa đâu, tôi tháo pin ra rồi đây... Các cậu xem đấy, tôi cứ rời đi là các cậu lại chỉ toàn nói chuyện, ăn đi chứ! Phục vụ ơi, ly bia của bọn tôi đừng để trống không như thế chứ!"
Khi nữ phục vụ đang rót rượu, Ngô Chấn Khánh hỏi Vương Tiểu Tung: "Lần này về, là việc công hay việc tư?"
"Việc tư..."
Ngô Chấn Khánh lại hỏi: "Thuần túy là việc tư à?"
Vương Tiểu Tung gật đầu: "Người dì út của tớ hồi đó các cậu còn nhớ chứ? Dì ấy bị bệnh, ung thư, kể từ ngày dì ấy rời khỏi nhà tớ năm đó, tớ chưa từng gặp lại dì ấy lần nào nữa. Nhưng tớ vẫn luôn không thể quên được việc mình từng có một người dì út như thế, cho nên dù thế nào đi nữa tớ cũng phải đi thăm dì ấy một chuyến."
Từ Khắc nói: "Đáng tiếc là dạo này tôi bận kinh doanh quá, nếu không tôi nhất định sẽ đi cùng cậu một chuyến."
Ngô Chấn Khánh nói: "Cậu còn nói mấy cái lời vô tích sự ấy để làm gì nữa!"
Từ Khắc nói: "Tiểu Tung này, toàn bộ chi phí đi lại trong chuyến đi này của cậu, tôi bao hết, bao gồm cả tiền đi lại để cậu đi thăm dì út đấy."
Hàn Đức Bảo nói: "Câu này có ích đấy! Câu này quá có ích luôn!"
Ngô Chấn Khánh nói: "Nào nào nào, chúng ta cạn ly vì câu nói này của Từ Khắc đi."
Bốn ly chạm vào nhau, mỗi người uống một ngụm.
Vương Tiểu Tung tiếp tục nói: "Ngoài ra, tớ còn phải tìm một người nữa, một cô gái, hồi đó là một cô gái, bây giờ thì không thể gọi là cô gái nữa rồi, cũng phải hơn hai mươi tuổi rồi ấy chứ."
Ngô Chấn Khánh và ba người nhìn cậu. Cậu nói: "Cái đại đội mà tớ chuyển đến sau đó, chỉ có hơn ba mươi thanh niên trí thức, trung đội trưởng là học sinh cũ cấp ba hệ ba năm. Đối xử rất tốt với từng thanh niên trí thức bọn tớ. Anh ấy đã đọc rất nhiều sách, trí nhớ lại tốt, hồi đó chúng tớ đều cảm thấy cuộc sống quá cô đơn quạnh quẽ, có người ôm một chú đại bàng nhỏ nuôi trong đại phòng ngủ, chúng tớ thường ôm mèo con chó con ở nhà bà con nông dân về phòng ngủ, nhìn đại bàng đánh nhau với chúng, để tìm kiếm chút kích thích. Kết quả là đại bàng đã mổ mù mắt một chú chó con mà bà con nông dân thích nhất. Ban đêm chúng tớ còn cầm đèn pin, đi cạy mái hiên nhà dân tứ phía, bắt chim sẻ về cho đại bàng ăn. Cuối cùng, làm phẫn nộ công phẫn, bà con nông dân liền liên kết lại, kiện lên ban chỉ huy đại đội. Nói là nếu đại đội không trừng phạt nghiêm khắc, họ sẽ dạy dỗ lại thanh niên trí thức bọn tớ. Trung đội trưởng đã đứng ra bảo vệ toàn bộ bọn tớ, mỗi tối sau tám giờ, ngoài những người làm ca đêm ra, không ai được phép rời khỏi phòng ngủ. Kể từ ngày hôm đó, anh ấy bắt đầu kể chuyện cho chúng tớ nghe, cứ kể liên tục cho đến tận mùa đông năm sau, mà vẫn còn rất nhiều câu chuyện muốn kể. Anh ấy suýt chút nữa đã trở thành ‘Nghìn lẻ một đêm’ của bọn chúng tớ. Lúc chúng tớ nổ mìn khai thác đá sửa sang đường ô tô, anh ấy tận tay tháo gỡ bom mìn lép, rồi bị nổ chết. Năm đó tớ lại được đôn lên làm tiểu đội trưởng. Lúc anh ấy sắp trút hơi thở cuối cùng, nắm chặt lấy tay tớ, căn dặn tớ: Trong hòm của anh ấy có một chiếc đèn làm bằng vỏ cây bạch dương, bảo tớ nhất định phải thay anh ấy giao nó cho em gái của anh ấy..."
Ngô Chấn Khánh và mọi người trầm ngâm kính cẩn...
"Bao nhiêu năm nay, cái chụp đèn bằng vỏ cây bạch dương đó, tớ mang từ Đại Hoang Khắc đến Đại học Thượng Hải, rồi lại mang từ Thượng Hải đến Bắc Kinh. Lần này, lại mang từ Bắc Kinh về đây... Không tìm thấy em gái của anh ấy, tớ sẽ không về Bắc Kinh."
《Niên Luân Chương 4》 4(6)
Ngô Chấn Khánh chỉ vào Hàn Đức Bảo nói: "Chuyện này cậu phải để nó giúp cậu."
Hàn Đức Bảo hỏi: "Cậu có địa chỉ nhà người ta không?"
Vương Tiểu Tung lắc đầu nói: "Lúc anh ấy còn nhỏ, bố mẹ đã ly hôn, trước khi anh ấy xuống nông thôn thì bố đã mất. Mẹ anh ấy đưa em gái đi tái giá. Lấy ai, chuyển đi đâu ở, ngay cả bản thân lúc sinh thời anh ấy cũng không biết. Người ta viết thư nhà, anh ấy cũng viết, viết rồi nhưng lại chẳng biết gửi đi đâu, đều viết cho em gái Lâm Đông Đông, tổng cộng có bốn mươi sáu bức thư, đều được kẹp trong hòm của anh ấy. Bây giờ đều được bảo quản thành từng bó ở chỗ tớ."
Hàn Đức Bảo nói: "Thế thì hơi khó tìm đấy. Ngày mai tớ lại đi công tác rồi. Thôi thế này đi, lát nữa tớ viết cho cậu một tờ giấy, cậu cứ tìm một đồng nghiệp của tớ trước, cũng là người binh đoàn mình cả, anh ấy nhất định sẽ giúp cậu."
"Việc cuối cùng." Vương Tiểu Tung chậm rãi nói: "Tớ phải đi thăm hộp tro cốt của Hạo Mai một cái."
Ngô Chấn Khánh và mọi người nhìn nhau ngơ ngác.
Ngô Chấn Khánh hỏi: "Bao nhiêu năm rồi, trong lòng cậu vẫn còn nhớ cô ấy à?"
Vương Tiểu Tung im lặng còn hơn có tiếng.
Ngô Chấn Khánh lại hỏi: "Thế sao sau khi tốt nghiệp cậu lại muốn kết hôn với người khác?"
"Tớ viết cho cô ấy hơn hai mươi bức thư, cô ấy chỉ hồi âm cho tớ đúng một bức, trong thư nói rằng, trong lòng cô ấy, tớ mãi mãi chỉ có thể là 'anh trai'..."
Ngô Chấn Khánh nói: "Thôi đi! Bố mẹ cô ấy đã về quê định cư rồi, mang cả hộp tro cốt của cô ấy đi theo luôn rồi, cậu lấy đâu ra mà thăm với chả viếng?"
Từ Khắc nói: "Đúng thế. Tình cảm năm xưa, cái gì nên phai nhạt thì phải để nó phai nhạt. Cái gì nên quên thì cũng phải quên."
Vương Tiểu Tung nói: "Lúc sau tớ mới hiểu ra, có lẽ cô ấy không muốn vì vấn đề hộ khẩu của mình mà liên lụy đến tớ."
Ngô Chấn Khánh nói: "Hiểu được điểm này là tốt rồi, một cô gái như cô ấy, sao có thể đưa ra quyết định làm liên lụy đến người khác chứ? Hơn nữa năm xưa, ai mà có thể ngờ được lại có cái ngày đại hồi thành này cơ chứ?"
Vương Tiểu Tung lặng lẽ xoay ly rượu, bỗng nhiên uống cạn một hơi.
Giống như rất nhiều người đoàn tụ sau bao năm xa cách, chủ đề trò chuyện của họ luôn xoay quanh những năm tháng ấy — giống như mấy chú thỏ từng sống thân thiết trong cùng một cái ổ, khi lớn lên tụ tập lại với nhau, đều hy vọng ngửi thấy mùi hương quen thuộc từ đối phương. Bọn họ dường như đều cảm thấy, ngày hôm nay của mình vừa mới nở ra từ vỏ trứng của ngày hôm qua, lớp lông tơ đáng tự hào còn chưa kịp khô nữa là...
Sau bữa ăn, bốn người tạm biệt nhau ở cửa quán ăn — Hàn Đức Bảo ôm Vương Tiểu Tung một cái, người đầu tiên dắt xe đạp bỏ đi.
Từ Khắc lắp pin vào máy nhắn tin, chào Vương Tiểu Tung mấy câu, vẫy gọi một chiếc xe taxi, cũng đi taxi rời đi.
Ngô Chấn Khánh hỏi Vương Tiểu Tung: "Cậu còn đi đâu nữa không?"
"Về nhà. Tiếp tục giúp mẹ tớ dọn dẹp nhà cửa."
Hai chúng ta cùng đường, tớ đi cùng cậu một đoạn..."
Hai người đi mãi đi mãi thì đồng thời đứng khựng lại — đối diện con đường lớn là một trường trung học cơ sở, ngôi trường cũ của họ.
Vương Tiểu Tung nhìn rồi nói: "Thay đổi không lớn lắm."
Ngô Chấn Khánh dường như đoán thấu được tâm tư của cậu, nói: "Thầy cô giáo năm xưa hầu như chẳng còn ai nữa rồi. Người về hưu thì về hưu, người thuyên chuyển thì thuyên chuyển, người đổi nghề thì đổi nghề... Vào xem thử không?"
Hai người băng qua đường cái, bước vào khuôn viên trường học vắng lặng, bước vào tòa nhà dạy học.
Họ dừng chân ở ngoài cửa lớp học.
Ngô Chấn Khánh nói: "Đây là phòng học lớp mình đấy, còn nhớ không?"
Vương Tiểu Tung gật gật đầu — cậu nhìn trộm vào trong phòng học qua tấm thủy tinh trên cửa.
Tiếng chuông tan học reo vang dồn dập, cậu và Ngô Chấn Khánh nép sang một bên.
Học sinh ùa ra, một nữ giáo viên trẻ tuổi đi theo sau bọn trẻ hỏi: "Hai anh tìm ai đấy?"
"Không tìm ai cả..."
"Tiện chân ghé xem thôi..."
Nữ giáo viên nói: "Tiện chân ghé xem thôi à? Hai anh làm nghề gì thế?"
Vương Tiểu Tung không biết phải đáp thế nào cho phải, đành nhìn sang Ngô Chấn Khánh.
Ngô Chấn Khánh nói: "Năm xưa chúng tôi đều là học sinh của trường này, lớp này đấy."
Nữ giáo viên nghi ngờ đánh giá họ từ trên xuống dưới.
Ngô Chấn Khánh khó chịu nói: "Có cái gì mà đáng để nghi ngờ chứ. Tôi tên là Ngô Chấn Khánh, cậu ấy tên là Vương Tiểu Tung."
Nữ giáo viên nói: "Anh? Ngô Chấn Khánh ư?" Cô ta vội vã dùng tay ra hiệu gọi một học sinh tới, căn dặn: "Mau đi mời hiệu trưởng ra đây!"
Ngô Chấn Khánh và Vương Tiểu Tung khó hiểu nhìn cậu học sinh chạy đi.
Nữ giáo viên nói: "Xin hai anh hãy đứng đợi một lát."
Nam hiệu trưởng bước tới vội vã theo cậu học sinh đó.
Hiệu trưởng hỏi: "Vị nào? Vị nào là Ngô Chấn Khánh?"
Nữ giáo viên đáp: "Cậu ta nói cậu ta là."
Hiệu trưởng hỏi Ngô Chấn Khánh: "Anh... có thứ gì có thể chứng minh thân phận không? Ví dụ như thẻ nhân viên hay đại loại thế... Xin đừng hiểu lầm. Chúng tôi chẳng qua chỉ muốn biết, rốt cuộc anh có phải là cái người Ngô Chấn Khánh mà chúng tôi vẫn luôn tìm kiếm bấy lâu nay mà tìm mãi không ra hay không."
《Niên Luân Chương 4》 4(7)
“Tôi không mang theo thẻ nhân viên hay thứ gì đại loại thế, thế nhưng, tôi có thể nói ra, chủ nhiệm lớp đầu tiên của chúng tôi là nữ, họ Khúc, đã chết vì ngộ độc thực phẩm trong thời kỳ ba năm thiên tai; chủ nhiệm lớp thứ hai của chúng tôi là...”
Hiệu trưởng nói: "Những chuyện đó không cần kể đâu, kể ra tôi cũng chẳng rõ. Tôi mới được điều chuyển đến từ năm ngoái thôi... Chữ Ngô trong khẩu thiên Ngô phải không?"
Ngô Chấn Khánh gật đầu.
"Chữ Chấn trong chấn hưng Trung Hoa, chữ Khánh trong quốc khánh phải không?"
Ngô Chấn Khánh lại gật đầu.
Hiệu trưởng nói: "Á chà, á chà, em học sinh Ngô Chấn Khánh, cuối cùng cũng tìm được em rồi! Cảm ơn nhé! Thầy đại diện cho toàn thể giáo viên và học sinh trong trường bày tỏ sự biết ơn từ tận đáy lòng!" Nói xong, ông nắm lấy tay Ngô Chấn Khánh, nhiệt tình siết chặt.
Ngô Chấn Khánh ngớ người ra như sư tử cắn bầu nấm, mơ màng khó hiểu nhìn Vương Tiểu Tung.
Vương Tiểu Tung nói: "Chấn Khánh, không có việc gì của tớ cả, tớ đi trước một bước đây."
Hiệu trưởng lại giật thốc lấy cậu: "Đừng đi đừng đi, đã cùng nhau đến đây rồi thì đều mời vào phòng hiệu trưởng ngồi một lát đi... Em tên là gì thế?"
Nữ giáo viên đáp lời thay: "Vương Tiểu Tung..."
Hiệu trưởng nói: "Vương Tiểu Tung ư? Cũng có em nữa chứ! Cũng có em nữa chứ!"
“Nhưng mà, bọn em chẳng hiểu gì cả...”
Hiệu trưởng nói: "Làm việc tốt, cũng giống như phạm lỗi vậy, đều nên thẳng thắn thừa nhận chứ! Mời vào, xin mời vào phòng hiệu trưởng."
Họ bị hiệu trưởng mỗi bên ôm lấy một cánh tay, đành phải đi theo vào trong phòng hiệu trưởng.
Hiệu trưởng lấy nửa tờ giấy từ dưới lớp kính trên bàn ra đưa cho Vương Tiểu Tung và nói: "Các em xem đi, tôi không nhớ nhầm đâu, có em phải không?"
Trên tờ giấy viết là — Kính dâng nhà trường
Quyên góp một nghìn cuốn sách — Ngô Chấn Khánh, Từ Khắc, Vương Tiểu Tung, Hàn Đức Bảo.
Hiệu trưởng không rót ra được nước từ chiếc phích nước, liền cầm phích nước đi ra ngoài.
Ngô Chấn Khánh nói: "Chắc chắn là tên Từ Khắc này rồi! Có một lần tớ từng nói với cậu ta, hồi bọn mình còn nắm quyền năm xưa, từng đem toàn bộ sách trong thư viện nhà trường bán đi lấy tiền giấy vụn, mua vải đỏ làm cờ chiến và băng tay rồi, nghĩ lại, lúc nào cũng cảm thấy có lỗi với trường xưa."
Vương Tiểu Tung nói: "Tớ có nắm quyền gì đâu, cũng chẳng bán sách của trường bao giờ."
Ngô Chấn Khánh kéo thốc Vương Tiểu Tung: "Đi mau lên, hai thằng mình đừng ở đây làm vẻ ta đây nữa!"
Hai người vừa mới bước ra khỏi cửa, bất ngờ bị rất nhiều học sinh đang đợi ở ngoài cửa vây kín lấy, rất nhiều cuốn sổ tay và bút được chìa về phía họ:
"Chú cựu học sinh ơi, xin hãy ký tên cho chúng cháu đi ạ!"
"Chúng cháu nhất định sẽ học tập các chú, mãi mãi yêu mến trường xưa!"
"Cháu là phóng viên bản tin bảng đen của trường, xin hai chú cựu học sinh hãy chia sẻ đôi lời cảm nghĩ về chuyến thăm lại trường xưa được không ạ?"
"Các chú năm xưa có phải là Hồng vệ binh không? Đã từng đấu tố thầy cô giáo chưa? Đã từng đập phá kính cửa sổ của trường chưa?"
"Năm xưa các chú có yêu sớm không?"
Hai người không những vô cùng lúng túng, mà còn hết sức hoảng sợ, hoàn toàn không biết phải đối phó thế nào với tình huống bất ngờ này...