Từ năm 1963, trên báo không còn mở chuyên mục dạy vài cách chế biến khác nhau của một số loại rau dại nữa. Món "thịt nhân tạo" được làm từ nước vo gạo và nước cao lương qua lắng đọng chế biến, trong lúc mọi người không để ý, đã biến mất khỏi quầy của các cửa hàng thực phẩm. Nghe nói phát minh đó vào năm nào đó còn giành được giải thưởng thành quả gì nữa ấy chứ...

Khái niệm thông thường về thịt lợn thực sự bắt đầu được cung cấp đại trà cho người dân thành phố. Đến năm 1964, từng có lúc bãi bỏ phiếu thịt. Hơn nữa, vào thời điểm giá rẻ nhất, chỉ có bốn hào tám một cân. Lại có thể dùng thịt lợn tươi để bổ sung vào kho thịt dự trữ chiến tranh. Nghe nói kho thịt đã không thể chứa nổi nữa, số thịt để quá lâu đợt đó bỗng được phá lệ cung cấp cho bách tính. Bột mì tăng từ ba cân lên năm cân mỗi người một tháng. Gạo tăng từ một cân lên hai cân. Dầu đậu nại tăng từ ba lạng lên năm lạng. Xà phòng, kiềm làm bánh, diêm, bóng đèn, tuy vẫn phải dùng phiếu, nhưng dẫu sao có phiếu là mua được. Thế là những người bách tính bình thường lại cảm thấy cuộc sống cách chủ nghĩa cộng sản quả thực có lẽ không còn xa nữa. Năm 1965, cơ thể của những người con trai con gái trưởng của nước cộng hòa trong những ngày tháng thời kỳ đói kém vừa qua, đã được bồi dưỡng và lớn lên gấp rút với tốc độ "Đại nhảy vọt". Tựa như hễ bỏ lỡ cơ hội tốt, thì sẽ không bao giờ còn điều kiện để bồi dưỡng và lớn lên nữa vậy.

Nếu nói trong đầu óc mọi người vẫn tồn tại ý thức lo âu gì, thì đó chính là —— chiến tranh... chống đế quốc chống xét lại, bảy trăm triệu nhân dân bảy trăm triệu binh.

Năm này, mỗi khung cửa sổ trong nhà bách tính thành phố đều dán những dải giấy phòng không, còi báo động không kích thê thảm thường xuyên vang lên đột ngột giữa không trung.

Hành lang yên tĩnh trong trường học —— tất cả các cửa lớp học đột nhiên bật mở, học sinh xếp thành từng đội trật tự chạy xuống lầu. Tiến hành "diễn tập phòng không phòng bạo".

Học sinh bước ra khỏi tòa nhà giảng dạy, đi đến sân trường —— chính giữa sân trường có một giáo viên cầm cờ chỉ huy, đội hình tản ra bốn phía...

Tiếng phát thanh: Chú ý! Hiện tại... phía trước bên trái xuất hiện chớp sáng nguyên tử...

Học sinh hướng mặt về phía trước lập tức quay lưng lại, rạp mình xuống đất, đồng thời dùng hai tay làm động tác "tám ngón" che mắt, hai ngón cái ấn tai.

Một số giáo viên và học sinh đặt những miếng bìa cứng cắt hình tròn lên người học sinh đang rạp mình. Phía trên viết "đầu", "lưng", "ngực", "chân trái", "tay phải" v.v... —— điều này biểu thị, những bộ phận trên người họ đã "bị thương".

Tiếng phát thanh tuyên bố: Sóng xung kích đã qua...

Từng đội học sinh nhanh chóng chạy ra từ trong tòa nhà, phần lớn các em là nữ sinh. Các em đại diện cho "nhân viên cứu thương", dùng băng tam giác vải trắng băng bó cho những bạn học "bị thương" đó.

Họ làm vô cùng nghiêm túc.

Một nữ sinh thấy những "người bị thương" gần đó đều có người cứu hộ, cầm dải băng tam giác mà chốc lát không biết nên cứu ai cho phải —— em ấy là Hạo Mai —— em ấy đã gần như là một thiếu nữ phổng phao xinh xắn.

“Này, Hạo Mai, cứu tôi, cứu tôi...” Người đang nằm trên mặt đất khẽ gọi em ấy là Từ Khắc —— cậu ấy cũng đã lớn thành một thiếu niên...

Hạo Mai bước tới, ngồi xổm xuống hỏi: “Từ Khắc, cậu bị thương ở đâu vậy?”

Từ Khắc có chút ngại ngùng chìa chiếc thẻ tròn đang nắm chặt trong tay ra cho em ấy —— phía trên viết hai chữ là "mông".

Từ Khắc nói: “Thực ra tôi thích bị thương ở đầu hơn...”

“Đừng nói chuyện!” Bản thân Hạo Mai lại hỏi: “Mông trái hay mông phải?”

Từ Khắc nhìn chiếc thẻ trong tay: “Trên này không viết. Cậu cứ coi như là cả cái mông đi.”

Thế là Hạo Mai băng bó. Xương hông của Từ Khắc quá rộng, hai đầu dải băng buộc không lại với nhau.

Từ Khắc nói: “Dây giày! Mau cởi dây giày cho tôi.” Hạo Mai vội vàng cởi dây giày cho cậu ấy.

Tiếng còi...

Tiếng phát thanh lại ra lệnh: Dừng lại. Bây giờ bắt đầu kiểm tra tình hình các lớp...

Hạo Mai vô cùng chán nản.

Trên bảng đen trong lớp học của họ có viết hai dòng chữ:

Một, chúng ta phản đối chiến tranh

Hai, chúng ta không sợ chiến tranh

Nói ra cũng thật khéo, ngoại trừ Trương Mạnh được phân vào lớp khác, mấy nhân vật chính trong truyện của chúng ta không những thi vào cùng một trường trung học, mà còn ở cùng một lớp.

Nữ giáo viên đứng bục giảng nói: “Vừa rồi đã diễn tập xong. Dưới đây, các em tự do phát biểu, tổng kết một chút kinh nghiệm, cũng có thể nói lên cảm xúc... Ngô Chấn Khánh, em nói đi!”

Ngô Chấn Khánh đã cao và lực lưỡng. Cậu ấy buông tay đứng dậy nói: “Thưa cô, sau sóng xung kích, tòa nhà giảng dạy của chúng ta liệu còn tồn tại được không ạ?”

“Đương nhiên không thể tồn tại rồi!”

“Vậy, nhân viên cứu thương sao có thể chạy từ trong lầu ra được ạ?”

“Ừ, câu hỏi này đặt ra có lý đấy...” Giáo viên bắt đầu ghi vào cuốn sổ nhỏ.

Từ Khắc giơ tay nói: “Thưa cô, bom nguyên tử phát nổ, chúng ta cứ thế này...” Cậu ấy làm động tác "tám ngón" che mắt, hai ngón ấn tai, “sau đó rạp người xuống đất, rốt cuộc có ý nghĩa gì ạ?”

Vòng năm tháng chương hai 1(2)

“Em phải giả định, nó ở cách em rất xa rất xa.”

“Xa bao nhiêu ạ? Nếu nó ở tận bên kia trái đất phát nổ, em còn ở Trung Quốc rạp người xuống đất để làm gì? Nhưng nhỡ nó rơi từ trên trời xuống ở ngay nơi không cách em bao xa thì sao ạ?”

“Vậy coi như em xui xẻo thôi!” Một nam sinh nói.

Giáo viên mắng nam sinh đó: “Nghiêm túc chút đi!” Lại nói với Từ Khắc: “Ngồi xuống, chỉ có em là hay thắc mắc mấy câu hỏi kỳ quái!”

Từ Khắc lầm bầm ngồi xuống: “Sao lại là câu hỏi kỳ quái chứ?”

Giáo viên nhìn mọi người, lại nói: “Hàn Đức Bảo, em cứ ngồi đấy mà nói đi!”

Hàn Đức Bảo vậy mà vẫn đứng dậy: “Thưa cô... em... đi vệ sinh ạ.”

“Lắm chuyện, vừa vào lớp đã đi vệ sinh!”

Hàn Đức Bảo giống như đang lo lắng nói: “Tiết trước em đã muốn đi rồi, nhưng còi báo động reo lên...”

“Đi nhanh về nhanh!”

Hàn Đức Bảo lén lút làm mặt quỷ với các bạn học, rồi chạy ra ngoài.

Vương Tiểu Tung do do dự dự giơ tay lên —— cậu ấy không những rõ ràng đã lớn lên, mà diện mạo cũng thay đổi, nhưng vẫn thuộc tuýp thanh tú.

Giáo viên vui mừng, nói: “Vương Tiểu Tung vốn không hay chủ động phát biểu, em nói đi.”

Vương Tiểu Tung nói: “Thưa cô, em... không hợp làm nhân viên cứu thương. Cứ nhìn thấy vết thương và máu là em sẽ ngất xỉu trước...”

Giáo viên đã chuẩn bị ghi chép, nghe xong lời cậu ấy, bèn chán nản đặt tay đang cầm cuốn sổ nhỏ xuống.

Ngô Chấn Khánh nói: “Đúng vậy. Cậu ấy là thế đấy. Cậu ấy mắc chứng sợ máu!”

Mấy bạn học cười lên.

Giáo viên nói: “Không được cười!”

Một nam sinh đứng dậy nêu ý kiến. Một nữ sinh có vẻ không đồng tình với lời cậu ta, đứng dậy phản bác. Mấy nữ sinh đứng dậy tỏ ý ủng hộ.

---❊ ❖ ❊---

Hàn Đức Bảo đi vệ sinh về nhiệt tình tham gia cuộc tranh cãi, vừa khua tay múa chân vừa bàn luận rôm rả. Nhìn biểu cảm của các nữ sinh, rõ ràng cậu ta đang đứng ở phe đối lập với họ.

Giáo viên nhìn đông ngó tây, không biết nên nghe theo ai.

Dưới sự bao trùm của bóng đen chiến tranh, thời đại trung học của họ bước sang năm 1966. Cuộc thứ ba

vốn không nhanh chóng nổ ra, nhưng Trung Quốc lại xảy ra một cuộc vận động chính trị chưa từng có trong lịch sử —— gọi là "Cách mạng văn hóa"...