Buổi tối, Vương Tiểu Tung về nhà.

Căn phòng ngăn nắp hơn hẳn, đồ đạc chất đống chỗ này chỗ kia được che phủ bằng vải hoặc giấy lịch treo tường.

Vương Tiểu Tung nằm trên giường, nhìn mẹ đính cúc lên một chiếc áo nhỏ.

Cậu nói: "Mẹ, mẹ cũng đi ngủ đi."

Mẹ nói: "Ừ..." Nhìn đồng hồ, "Chưa đến chín giờ, còn sớm chán, đời mẹ quen thức khuya rồi, có nằm xuống cũng chẳng ngủ được."

“Mẹ, quần áo của tụi nhỏ em út, sau này mẹ đừng làm nữa.”

“Ấy, mua một chiếc áo nhỏ, rẻ cũng phải chục đồng tệ vài củ. Kéo vài thước vải tự làm, sẽ đỡ tốn một nửa tiền. Mấy năm nữa, mẹ có lòng làm cũng chẳng làm nổi nữa, mắt kém rồi... Có khi một hàng cúc phải đính mấy lần mới thẳng đều được.”

Dáng vẻ mẹ ghé sát dưới ngọn đèn làm đồ may vá, giống như bác sĩ ngoại khoa đang khâu mạch máu nhỏ.

Vương Tiểu Tung xót xa nhìn mẹ. Mẹ xỏ mãi không được kim, đành đưa kim chỉ cho cậu.

Sau khi Vương Tiểu Tung xỏ chỉ xong, liền nói: "Mẹ, thím ba của con dọn đi đâu ở rồi ạ?"

“Rốt cuộc dọn đi đâu ở, mẹ cũng chẳng biết. Nhà thím ấy chuyển đi trước nhà mình hai năm, em út tụi con từng qua lại đấy, hôm nào hỏi chúng nó xem sao. Tội nghiệp thím ba tụi con, rất có khí lực sống đến hơn tám mươi, chính là vì muốn sống đến cái ngày được dọn vào nhà lầu. Thế mà lại chẳng qua nổi ý trời. Còn cách mấy ngày là dọn vào nhà lầu rồi, cũng chẳng biết Diêm Vương gia tìm bà cụ có việc gì gấp. Không nhắm mắt, nhất quyết không chịu nhắm mắt. Ai vuốt vào, vừa buông tay ra lại mở bèn mở ra. Thế là người ta mời mẹ đến, mẹ thưa với cụ một tiếng cúi lạy thật kêu, rồi nói: 'Thím ba à, có phải thím vẫn còn trách ba đứa nhỏ nhà tôi đã nói với thím rằng: Chủ nghĩa cộng sản mười năm, tám năm nữa là thực hiện được rồi chứ? Nếu thím thật sự trách ông ấy, tôi thay mặt ông ấy nhận lỗi với thím nhé! Ông ấy cũng chẳng phải cố ý gạt thím đâu! Ông ấy là có lòng tốt an ủi thím đấy chứ. Ông ấy một kẻ thô lỗ, chuyện đại sự quốc gia trong lòng làm sao mà đoán chuẩn được cơ chứ?' Lạ lắm nhé, mẹ vừa nói dứt câu, chỉ cần lấy tay khum khum lên, còn chưa chạm vào, mắt cụ đã nhắm lại rồi.”

Vẻ mặt Vương Tiểu Tung dần trở nên đau buồn, lại hỏi: "Vậy... anh Quảng Nghĩa của con đâu ạ?"

“Anh Quảng Nghĩa của con giỏi lắm chứ bộ, đừng thấy hồi nhỏ người ta mất đi một chân, sống còn có chí khí hơn cả người lành lặn. Sống sờ sờ ở nhà, dựa vào một chiếc đài cũ kỹ mười mấy đồng tệ, mà tự học được mấy thứ ngoại ngữ lận. Bây giờ đã xuất bản được mấy cuốn sách rồi. Trước khi con gái của dì út thi đại học, có ở nhà mình, mẹ còn bảo em út dẫn con bé đi tìm anh Quảng Nghĩa để phụ đạo ngoại ngữ cơ đấy. Tiểu Tú, chính là con gái của dì út ấy, hồi ở Bắc Kinh học, không qua chỗ con à?”

“Từng qua ạ...”

Mẹ nói: "Nghe nói có mấy đứa con gái nông thôn, hễ cứ đỗ đại học là trở nên kiêu ngạo hư vinh, Tiểu Tú chắc không đổi tính chứ?"

“Không đổi ạ.”

“Không đổi là tốt. Dì út của con số khổ lắm, cả đời vì nuôi nấng con bé Tiểu Tú này, đến lúc mình bị bệnh cũng giấu không cho Tiểu Tú biết, sợ làm Tiểu Tú phân tâm, ảnh hưởng đến việc học của con bé. Con có biết dì út mắc bệnh gì không? Em út không viết thư báo cho con à?”

Từ vách tường bên cạnh vẳng lại tiếng trẻ sơ sinh khóc oe oe, tiếng ngâm nga ru con của người mẹ trẻ...

Vương Tiểu Tung đã ngủ thiếp đi.

Hôm sau, mẹ tiễn Vương Tiểu Tung ra cửa.

Bà dặn: "Ở lại bên dì út thêm mấy ngày hẵng về, qua chuyến này là con không còn được gặp mặt dì út nữa đâu, thư nào dì ấy cũng nhắc tới con, cứ nhớ con hoài."

Vương Tiểu Tung gật đầu.

“Nếu dì út con còn đi lại được, con đón dì ấy lên đây đi.”

Vương Tiểu Tung lên xe lửa, ở lối đi giữa các toa tàu, vừa hút thuốc vừa đờ đẫn nhìn ra cánh đồng ngoài cửa sổ...

Cậu nhớ đến dì út.

Không chỉ nhớ tiếng cười của dì út, mà còn có cả một chuỗi âm thanh vang vọng trong đầu.

Giọng nói của dì út: "Đại tỷ, chị đừng hỏi nữa, em có chết cũng không nói cho chị biết đâu."

Tiếng reo hò của em út: "Ôi! Dì út sắp sinh em bé rồi! Dì út sắp sinh em bé!"

Giọng nói của mẹ: "Em... em phải bảo trọng đấy nhé... Dù thế nào... em cũng phải nuôi đứa bé cho khôn lớn."

Giọng cha của dì út: "Đi thôi! Ai bảo mày mất mặt xấu hổ thế này."

Tiếng khóc mếu của em út: "Dì út, dì út đừng đi... Dì út bọn con không cho dì đi đâu."

Tiếng hét của chính Vương Tiểu Tung hồi thơ ấu: "Dì út, đợi con lớn lên. Con nhất định sẽ..."

Tiếng tàu hỏa tiến lên đầy nhịp điệu, âm thanh ấy tựa như đang thay mặt cậu năm xưa mà rằng: "Giết nó, giết nó, giết nó..."

Cậu hỏi nhân viên bán vé: "Phải đi mấy trạm nữa ạ?"

“Đến điểm cuối, vẫn phải đi...”

“Đi bao xa ạ?”

“Hơn hai mươi dặm đấy. Đoạn đường đó không còn xe buýt nữa. Đến điểm cuối cậu tự đi mà dò hỏi...”

《Niên luân chương thứ tư》5(2)

Cậu đến ngôi làng mà dì út ở, một cậu bé dẫn Vương Tiểu Tung bước vào một khoảng sân tiêu điều rồi nói: "Ở ngay đây này!" Nói xong, đứa bé quay người chạy biến.

Vương Tiểu Tung nhìn vào trong nhà, thầm nói trong lòng: "Dì út, con đến rồi! Con đến thăm dì đây!"

Cậu chần chừ một chút rồi bước vào nhà, một phụ nữ trung niên đang sắc thuốc ở gian ngoài, quay người kinh ngạc nhìn cậu: "Cậu tìm ai?"

“Con từ Cáp Nhĩ Tân đến, thăm dì út ạ...”

Người phụ nữ kia nói: "Tôi biết cậu là ai rồi, mau vào nhà đi! Chị ấy vừa mới nhắc đến chuyện ở nhà cậu đấy!"

Vương Tiểu Tung rón rén bước vào nhà, thấy dì út đang nằm trên sạp, bộ dạng thoi thóp... Trên mặt dì đã hoàn toàn không còn nét phong thái của năm xưa.

Dì út không hề quay đầu lại nhìn, miệng lẩm bẩm: "Đừng nhọc công chăm sóc tôi nữa, tôi biết mình mắc bệnh gì, tôi cũng biết ngày tháng của mình chẳng còn được bao nhiêu."

Vương Tiểu Tung nói: "Dì út... con là Tiểu Tung đây!"

Dì út giật mình: "Tiểu Tung?" Trên mặt thoáng lộ vẻ mừng rỡ, muốn gượng dậy nhưng không dậy nổi...

Vương Tiểu Tung vội vã bước đến mép sạp, ngồi xuống bên cạnh, nhẹ nhàng đè tấm chăn lại không cho dì út động đậy.

Dì út níu lấy một tay cậu, khóe mắt tuôn trào giọt lệ: " Tiểu Tung, không ngờ... ta còn có thể, có thể gặp lại con một lần."

Người phụ nữ trung niên bưng bát thuốc bước vào, Vương Tiểu Tung đón lấy bát thuốc, dùng chiếc thìa nhỏ đút cho dì út uống.

Dì út nhẹ nhàng đẩy ra.

Người phụ nữ trung niên lặng lẽ lùi ra ngoài, rời đi.

Dì út nói: "Tôi không uống thuốc đâu... Tôi không muốn uống thứ thuốc đó nữa."

Vương Tiểu Tung nói: "Dì út, người ta sắc xong cho dì rồi, không uống thì người ta nghĩ thế nào chứ?"

Dì út nói: "Cậu ấy là... bạn chơi thuở nhỏ, sẽ không... suy nghĩ nhiều đâu."

“Dì út, uống đi ạ...” Cậu giơ chiếc thìa nhỏ đầy mong đợi.

Dì út uống cạn chỗ thuốc trong thìa nhỏ, rồi hai tay đón lấy bát, uống một hơi cạn sạch.

Vương Tiểu Tung rút khăn tay, lau bã thuốc bên khóe miệng cho dì út.

Cậu nhẹ nhàng đỡ dì út nằm xuống giường.

Mấy con gà mái thản nhiên đi dạo vào trong nhà, ngó đông ngó tây.

Dì út nói: "Thùng gạo ở gian ngoài có gạo, con... thay dì cho đám gà ăn nhé."

Vương Tiểu Tung đứng dậy ra gian ngoài cho gà ăn.

Trong nhà bỗng vang lên một tiếng "bộp" rõ to.

Vương Tiểu Tung vội vã bước vào trong nhà, thấy chiếc bình phích nước nóng vỡ nát dưới đất, giá rửa mặt cạnh giường cũng bị đổ lật nháng. Chậu rửa mặt lăn lóc một góc, nửa thân trên của dì út úp sấp trên giường.

Cậu vội vàng đỡ dì út dậy, để dì tựa vào lòng mình.

Dì út nói: "Bộ dạng của ta... có phải là... khó coi lắm không?"

Vương Tiểu Tung lắc đầu: "Dì út, không đâu..."

“Ta muốn... rửa mặt... chải tóc.”

“Dì út, con rửa cho dì, con chải cho dì...”

Cậu khóc... rấm rức...

Cậu đặt dì út nằm xuống. Nước mắt lưng tròng, đỡ giá rửa mặt đứng lên, nhặt chậu lên, quét dọn mảnh vỡ của chiếc bình thủy.

Cậu rửa mặt cho dì út, chải tóc cho dì út.

Dì út tựa người ngồi trên giường... Cậu cầm một chiếc gương nhỏ để dì út soi.

Mấy con gà mái lại đi dạo vào trong nhà.

Dì út nói: "Đám gà này ấy mà, rất có lỗi với ta, đẻ không ít trứng, đều ở trong cái giỏ ở gian ngoài cả đấy. Ta cũng chẳng có gì mang cho mẹ con... lúc con đi, mang về đi nhé, cũng coi như chút lòng thành của ta."

Vương Tiểu Tung vâng dạ: "Vâng..."

“Toàn là mấy con gà mái già. Chỉ không biết lúc ta chết đi, tụi nó sẽ ra sao đây. Đẻ ít trứng rồi, mang cho nhà nào, chẳng lẽ nhà người ta không bắt tụi nó làm thịt ăn chắc?”

Vương Tiểu Tung nói: "Dì út, dì đừng nói thế... Dì sẽ mau khỏe lại thôi."

Dì út lại nắm lấy một bàn tay cậu, nói: "Có muốn... nghe ta kể cho con nghe không?"

“Dì út, dì muốn kể cho con nghe chuyện gì ạ?”

“Kể cho con nghe... chuyện năm xưa... ấy.”

Vương Tiểu Tung nhất thời không biết đáp lại thế nào.

Dì út nói: "Ta cũng từng thích đàn ông mà..."

“Dì út, quên chuyện năm xưa đi thôi...”

“Ta từng thích một người đàn ông. Ta không thể quên được. Ta biết, con, mẹ con, cả nhà các người, kể cả Tiểu Tú, con gái của ta, đều hận hắn, hận người đàn ông mà ta từng yêu... Thế nhưng, ta không hận hắn, ta một chút cũng không hận hắn. Hắn vẫn đối xử thật lòng với ta.”

Dì út chỉ vào chiếc hòm ở góc nhà, bảo: "Con... mở chiếc hòm kia ra đi."

Vương Tiểu Tung đi đến mở hòm ra.

Dì út nói: "Có một chiếc hộp sắt nhỏ phải không? Con lấy mang lại đây cho dì."

Vương Tiểu Tung ôm một chiếc hộp sắt nhỏ, lại ngồi xuống mép sạp.

Dì út tháo chiếc chìa khóa đeo bằng chun buộc tóc ở cổ tay xuống, đặt vào tay cậu rồi bảo: "Mở ra..."

《Niên luân chương thứ tư》5(3)

Vương Tiểu Tung mở chiếc hộp sắt ra – bên trong trống hoác, chỉ có một tờ báo đã gập lại, ngả màu ố vàng. Phía trên, là một chiếc cúc áo màu đen, còn vương lại một đoạn chỉ...

Dì út nói: "Mẹ con nói đúng lắm. Một người đàn ông có yêu một người phụ nữ hay không, chỉ có người phụ nữ ấy là rõ nhất trong lòng... Đêm hôm đó, trời mưa rất to, sau đó nửa tháng trời chẳng ngớt hạt nào. Ta thấy áo của hắn bị tuột mất cúc, liền lục ra một chiếc đính lên cho hắn, vừa đính được mấy mũi thì bên ngoài khua chiêng vang dội, có người thét lớn: 'Đội chống lũ xuất phát ngay lập tức, xe không đợi một khắc nào đâu!' Hắn giật phắt chiếc cúc áo ra rồi đi thẳng... Đi một mạch là không bao giờ trở về nữa."

Dì út chìa một bàn tay về phía Vương Tiểu Tung.

Vương Tiểu Tung lấy chiếc cúc áo ra đặt vào lòng bàn tay dì út.

Dì út ngắm nhìn, từ từ nắm chặt tay lại.

Vương Tiểu Tung lại lấy tờ báo đặt lên chăn... Trên tờ báo có bức di ảnh của một người đàn ông, dòng tiêu đề nổi bật: Đảng viên cộng sản lấy thân mình chặn đê, hi sinh oanh liệt.

Dì út nói: "Mấy chục năm nay, đủ mọi hạng người, cứ muốn gặng hỏi cho ra nhẽ từ miệng ta... Ta giấu kín một chữ cũng không hé lộ... Giờ đây, chẳng còn ai hỏi ta nữa. Lại hóa ra... rất muốn nói cho ai đó... nghe cho rõ ràng... Đã che giấu ngần ấy năm trời rồi... Ta cũng không biết mình... bị làm sao nữa đây."

Bàn tay dì út mơn man bức di ảnh của người đàn ông...

Dì nói: "Chiếc cúc áo này, ta giữ lại... Con mang tờ báo về Bắc Kinh, đem những điều ta kể cho con nghe kể lại cho Tiểu Tú nghe... Để con bé trong lòng cũng được thấu tỏ."

Vương Tiểu Tung khóc nức nở: "Dì út, ngày mai con đưa dì về Cáp Nhĩ Tân... Mẹ con rất rất nhớ dì đấy ạ."

Dì út nói: "Cáp Nhĩ Tân... ta cũng nhớ cả nhà các con lắm chứ, ngày mai cơ á?"

Vương Tiểu Tung gật đầu: "Vâng, ngày mai..."

“Được, ta đi... Đừng quên... mang theo giỏ trứng gà đó nhé.”

Ban đêm.

Ánh trăng rọi vào trong nhà. Vương Tiểu Tung ngồi trên chiếc ghế đẩu bốn chân cao, nắm lấy một bàn tay của dì út.

Tiếng gọi của người phụ nữ nông thôn: "Tam Nha! Tam Nha!"

Tiếng đáp của cô gái nông thôn: "Dạ! Làm gì thế ạ?"

“Đi gọi bố mày về mau!”

“Ông ấy ở đâu cơ chứ?”

“Ở nhà lão Trương đánh bài chứ đâu!”

“Con không đi đâu! Chó nhà lão ấy cứ thấy con là lao vào cắn.”

“Mau đi đi! Con nhóc chết tiệt này! Sai khiến mày không nổi nữa phải không? Cứ bảo là lợn húc tung cửa chuồng, chạy mất tút rồi ấy!”

Tiếp theo là một tràng tiếng người phụ nữ nông thôn gọi lợn.

Dì út mở bừng mắt ra nói: "Nghe thấy chưa?"

“Nghe thấy rồi ạ...”

“Được sống, tốt biết bao nhiêu...”

Vương Tiểu Tung nói: "Dì út, bệnh của dì, dì phải có chút lòng tin chứ."

Dì út cười khổ: "Ta là không muốn làm lụy thêm cho bà con lối xóm nữa."

“Dì út, đừng nghĩ quẩn thế...”

Lúc này ánh trăng tựa nước, rọi tràn vào trong nhà. Dì út hỏi: "Đêm nay, trăng thế nào?"

Vương Tiểu Tung đứng dậy bước đến bên cửa sổ ngắm trăng.

“Tròn không?”

“Tròn ạ.”

“To không?”

“To ạ.”

“Từ lúc ta đổ bệnh, nằm liệt giường, ban đêm chỉ có thể nhìn thấy ánh trăng, chứ chẳng ngắm được trăng nữa rồi...”

Vương Tiểu Tung bước quay trở lại bên giường, ngồi xuống ghế đẩu.

Dì út nói: "Ta thích trăng lắm, từ nhỏ cứ ngắm vầng trăng tròn và to là trong lòng ta chẳng còn sợ cái gì nữa, kể cả cái chết cũng không sợ. Ta cảm thấy trăng giống như một người phụ nữ tốt vậy, nó dành sự thương xót cho tất cả những người phụ nữ có số phận bất hạnh trên đời này. Nó nhìn ta, ta thấy nó thật gần gũi với mình. Ta ngắm nó, lại thấy mình thật gần gũi với nó. Mồ côi mẹ từ nhỏ, ta cảm thấy trăng giống như người mẹ vậy..."

Vương Tiểu Tung không biết phải nói gì cho phải, đành im lặng siết chặt bàn tay dì út.

Dì út nói: "Người các thế hệ trước trong làng truyền lại một câu nói rằng, nếu con người ta mà có thể ngắm trăng mà tắt thở, thì sau khi chết linh hồn sẽ bay lên vầng trăng, làm bạn với Hằng Nga... Con có tin không?"

Vương Tiểu Tung lắc đầu.

“Thế mà ta lại tin đấy. Trước đây thì không tin đâu, từ khi biết mình sống chẳng còn được bao lâu nữa, chẳng hiểu sao, lại tin sái cổ.”

Vương Tiểu Tung nói: "Con tin, dì út bắt đầu tin, con cũng bắt đầu tin."

Dì út cười khổ: "Đối với người sắp chết mà nói, mấy chuyện linh hồn ấy mà, tin dẫu sao vẫn còn hơn là không tin, được an ủi phần nào, phải không?"

“Vâng...” Cậu không biết trong lòng mình đang nghĩ gì nữa, ánh mắt đảo quanh bốn phía, cuối cùng dừng lại ở cuộn chiếu nơi góc nhà.

Dì út nói: "Từ nhỏ, cứ hễ đến tối, miễn là có trăng, là ta lại ngồi ngạch cửa ngắm nó một lúc lâu, ngắm suốt buổi, dẫu là mùa đông, đôi khi cũng làm thế đấy. Con nói xem người như ta, có phải hơi kỳ cục không?"

《Niên luân chương thứ tư》5(4)

Vương Tiểu Tung nói: "Dì út, dì cứ nằm nghỉ cho ngoan đã, tối nay, con sẽ để dì ngắm trăng cho đã."

Dì út lại cười khổ: "Xem cái tài của Tiểu Tung nhà ta kìa, mặt trăng chứ có phải tranh vẽ đâu cơ chứ, nó không chịu ló mặt ở ô cửa sổ, chẳng nhẽ con còn dời nó lên cửa sổ được chắc?"

Vương Tiểu Tung hỏi: "Dì út, nhà mình còn chăn đệm thừa không ạ?"

“Có chứ, ở trong chiếc hòm lớn ấy, là của Tiểu Tú đấy.”

“Dì út, dì đợi nhé...”

Một tấm chiếu được trải ra giữa sân, trên chiếu trải đệm, đặt gối đàng hoàng.

Trong nhà, Vương Tiểu Tung cẩn thận bế thốc dì út lên, đi ra ngoài.

Vương Tiểu Tung quỳ một chân xuống, đặt dì út nằm lên tấm chiếu.

Sắp xếp ổn thỏa xong cậu mới nói: "Dì út, thế này chẳng phải dì ngắm được trăng rồi sao?"

Bầu trời đêm đầy sao rực rỡ, vầng trăng to lớn như cái mâm đồng.

Dì út ngước nhìn lên, lẩm bẩm: "Trăng ơi, lại được gặp mày rồi."

Vương Tiểu Tung ôm chăn ra ngoài, đắp lên người cho dì út.

Cậu thấy khóe mắt dì út trào ra hai hàng lệ.

Dì út chìa tay về phía cậu.

Cậu quỳ sụp bên cạnh dì út, nắm chặt lấy bàn tay dì.

Dì út nói: "Trong hòm ấy, có mấy bức tranh cắt giấy, vốn định gửi cho Tiểu Tú, thôi không gửi nữa, con cầm mang đi giao lại cho con bé nhé. Thư nó viết về bảo, thầy cô và bạn bè ở trường đại học đều thích tranh cắt giấy mà nó mang theo lắm."

Vương Tiểu Tung gật đầu.

“Nhắn nhủ thay ta với Tiểu Tú, nhất định phải chăm chỉ học hành đấy.”

“Mấy con gà đó, sau khi ta chết đi, con chia mang tặng bà con lối xóm nuôi hộ nhé. Xin bà con giúp ta, đừng làm thịt, đều là gà mái già cả rồi, thịt cũng chẳng thơm ngon gì nữa, cầu xin bà con cho đám gà một cái kết trọn vẹn, nuôi chúng cho đến lúc già chết thì thôi.”

Vương Tiểu Tung gật đầu, không kìm được lại tuôn rơi nước mắt...

Cậu lại nhớ đến chuyện xưa, hình ảnh dì út hồi mới đến nhà Vương Tiểu Tung chải đầu... Hình ảnh dì út cùng Vương Tiểu Tung trồng hoa trồng rau, tay bị gai đâm, Vương Tiểu Tung cẩn thận nhổ gai hộ.

Hình ảnh dì út tắm cho cậu...

Hình ảnh dì út và gia đình Vương Tiểu Tung, giữa lúc hoa thắm rau xanh, dưới ánh trăng quây quần thân thiết bên nhau...

Dì út nói câu gì đó, mẹ cười lớn, dì út cũng cười...

Và còn mấy câu nói nữa, mà cả đời này Vương Tiểu Tung chẳng thể nào quên:

“Đại tỷ, có lược gỗ không ạ?”

“Tiểu Tung, giận dì út rồi à?”

“Vậy thì con hãy mau lớn lên nhé, dì út đợi con...”

---❊ ❖ ❊---

Gà trống gáy canh năm.

Trời sáng rồi.

Người phụ nữ chăm sóc dì út bước vào sân, thấy đầu dì út đang gối lên cánh tay của Vương Tiểu Tung.

Người phụ nữ hỏi: "Sao lại ra cả ngoài sân thế này?"

Vương Tiểu Tung ngẩng đầu lên, khuôn mặt đẫm lệ, nghẹn ngào thê lương nói: "Dì út của con, muốn ngắm trăng."

Người phụ nữ trung niên dùng tay thử hơi thở của dì út.

Dì út nhắm nghiền hai mắt, nửa thân trên tựa vào lòng Vương Tiểu Tung, trông như đang chìm vào giấc ngủ rất đỗi an lành.

Người phụ nữ thốt lên: "Dì út của cậu... đi mất rồi..."

Vương Tiểu Tung ngẩn người nhìn chăm chăm bà ta, tựa như nhất thời không tài nào hiểu nổi ý nghĩa của câu nói ấy...

Người phụ nữ bảo: "Bế dì út của cậu vào nhà đi thôi, còn phải thay quần áo cho chị ấy nữa, chị ấy là người rất coi trọng thể diện."

Vương Tiểu Tung ôm thốc dì út đứng dậy.

Vương Tiểu Tung đứng thẫn thờ trong sân hút thuốc, như đang mong chờ điều gì.

Một cỗ xe bò đỗ xịch trước cửa sân, cùng với mấy người đàn ông trong làng.

Người phụ nữ trung niên bước vào sân, nói với Vương Tiểu Tung: "Người thân của dì út đều qua đời cả rồi, cũng chẳng thể tổ chức tang ma cho ra dáng thể diện được, trong làng dẫu sao cũng đã chuẩn bị sẵn cho chị ấy một cỗ quan tài gỗ mỏng, mấy gã đàn ông kia cũng sẵn lòng đến giúp một tay..."

Những người đàn ông lặng lẽ nhìn Vương Tiểu Tung.

Người phụ nữ bảo: "Mấy thứ quy củ cũ kỹ, những điều cần lễ nghĩa vẫn phải giữ chứ, chúng ta dẫu sao cũng chỉ là bà con lối xóm, tính đi tính lại, chỉ có một mình cậu là người thân ruột thịt của chị ấy... Dù gì, cậu cũng gọi chị ấy là dì út mà..."

Vương Tiểu Tung ngơ ngác nhìn người phụ nữ trung niên với vẻ khó hiểu.

Người phụ nữ ấp úng nói: "Ý của tôi là... nếu cậu... bằng lòng ấy... thì để tôi trang điểm tang phục cho cậu..."

Vương Tiểu Tung vẫn chưa hiểu.

Người phụ nữ nói: "Chính là, chính là... tốt nhất nên có người để tang, thì trông mới ra dáng tang lễ chứ..."

Cuối cùng Vương Tiểu Tung cũng hiểu ra: "Con để tang... Con bằng lòng..."

Vương Tiểu Tung mặc tang phục đội khăn tang, dắt con bò, chậm rãi dẫn cỗ xe đi về phía ngoài làng, trên đầu con bò cũng được đeo một bông hoa trắng, trên xe chở quan tài, mấy người đàn ông vác cuốc xẻng, lững thững đi theo sau xe.

Hết tốp người trong làng này đến tốp người đến giúp việc lại cất tiếng chào hỏi:

“Mẹ Tiểu Tú đi rồi à?”

“Đi rồi ạ.”

“Đi từ hồi mấy giờ thế?”

《Niên luân chương thứ tư》5(5)

“Chắc là hồi đêm.”

“Đi sớm cho lành, đỡ phải chịu thêm tội thêm đày đọa.”

“Đúng thế đúng thế, người trong làng cũng thấy lòng nhẹ nhõm hơn.”

“Lão Muộn à!”

“Làm gì đấy?”

“Mày xong việc rồi, qua giúp tao gác xà nhà cái nhé?”

“Lại bắt tao làm không công à?”

“Mày nói thế đấy, chẳng lẽ để mày làm không chắc! Ít ra cũng có rượu cho mày uống chứ bộ!”

Con bò già chẳng hiểu sao lại giở chứng bướng bỉnh, người phụ nữ trung niên phải dắt hộ Vương Tiểu Tung, con bò già lúc ấy mới chịu cất bước đi tiếp.

Vương Tiểu Tung cứ thế đi mãi, đi mãi, đi mãi...

Vương Tiểu Tung dần dần bị khoảng cách kéo ra một đoạn rất dài so với cỗ xe bò.

Một người đàn ông cất giọng gọi với theo: "Này! Cậu muốn đi đâu đấy hả!"

Dì út đã được an táng.

Một ngôi mộ đắp trơ trọi cô độc.

Chỉ còn một mình Vương Tiểu Tung đứng ngây dại trước mộ phần...

Trên những mảnh ruộng xa xa gần gần, nông dân vẫn đang lao động như thường ngày.

Vương Tiểu Tung thầm nhủ trong lòng: "Dì út, những chuyện dì ủy thác cho con, con nhất định sẽ làm được. Mẹ con già rồi, rất khó để đến thăm dì. Nhưng em út sẽ thường xuyên đến thăm dì. Con sau này có dịp về Cáp Nhĩ Tân thăm nhà, nhất định cũng sẽ ghé thăm dì. Con sẽ xem Tiểu Tú như một người em gái ruột thịt... y như cách mà dì đã đối xử thân thiết với tụi con năm xưa... Dì út, con đi đây."

Trở về nhà dì út, Vương Tiểu Tung lại mở hòm ra, từng tờ từng tờ lật xem những bức tranh cắt giấy kẹp trong một cuốn sách nào đó.

Người phụ nữ trung niên bước vào.

Đám gà mái trong nhà cục tác vang lừng, nhao nhao đòi ăn.

Vương Tiểu Tung rút tiền ra nói: "Đại tẩu, cảm ơn chị nhiều lắm! Chút tiền này, là số tiền con mang theo dự định để dành cho dì út chữa bệnh, chị thay con chia đều cho mấy người đã đến giúp đỡ lo tang ma cho dì út nhé, nếu vẫn còn dư chút ít, chị cứ giữ lấy mà dùng."

Người phụ nữ trung niên cũng chẳng khách khí từ chối, nhận lấy tiền.

“Thế nhưng... giỏ trứng gà ấy, con phải mang về nhà, bởi vì đó là tấm lòng của dì út dành cho mẹ con.”

Người phụ nữ trung niên đi ra gian ngoài xách giỏ trứng gà vào, đưa cho Vương Tiểu Tung.

Vương Tiểu Tung xách giỏ trên tay, đưa mắt vòng quanh nhà một lượt, quay người bước ra ngoài, rồi ở ngay ngưỡng cửa lại quay đầu lại, nhìn đám gà mái trong nhà mà dặn dò: "Đại tẩu, mấy con gà mái già này chị cũng nuôi luôn hộ con nhé! Dì út nhà con hy vọng, đừng vì chúng không đẻ trứng nữa mà làm thịt chúng, hãy để chúng sống được ngày nào hay ngày đó, nuôi chúng cho đến lúc chết già thì thôi nhé!"

Người phụ nữ trung niên gật đầu.

Vương Tiểu Tung bước ra ngoài.

Vương Tiểu Tung rảo bước trên con đường quê.

Chuyến thăm dì út lần này (thực chất lại hóa thành việc lo hậu sự tiễn đưa dì), khiến cậu biết được những bí mật trước kia chưa từng hay biết, ngoài ra cậu còn được nghe người phụ nữ trung niên ấy kể lại một số hoàn cảnh khác về dì út. Mấy năm trước, từng có người mai mối giới thiệu cho dì út một người đàn ông, lớn hơn dì út chục tuổi đầu, chất phác thật thà, chỉ có điều hơi ngốc nghếch một chút, dì út không ưng, sợ nhà người ta bắt con bé Tiểu Tú nhà mình ra làm trâu làm ngựa sai khiến. Hồi Tiểu Tú thi trung học cơ sở, dì út nơm nớp lo lắng như mang bệnh trong lòng, chỉ sợ con bé không đỗ được trường cấp hai điểm cao của huyện. Hồi Tiểu Tú thi cấp ba, dì út lại tiếp tục cảnh đó, chỉ sợ con bé không đỗ nổi trường trọng điểm. Hồi Tiểu Tú thi đại học, dì út ăn không ngon ngủ không yên, chỉ sợ Tiểu Tú trượt bảng vàng. Lòng dạ con người sao chịu nổi những nỗi bận lòng treo ngược cành cây hết đợt này đến đợt khác cơ chứ! Con bé Tiểu Tú ấy dẫu sao cũng rất có chí khí, thế nhưng lại chẳng thể nào gặp lại mẹ nó được nữa rồi...

Đến bến xe buýt để trở về, Vương Tiểu Tung chen chúc giữa dòng người để lên xe.

Người thì lên được rồi, nhưng giỏ trứng gà lại bị chèn ép rơi tụt xuống đất. Cậu ngẩn ngơ đứng trên xe nhìn ra ngoài, thấy mấy quả trứng gà không bị vỡ nát đang bị giày xéo vỡ nát từng quả một dưới gót chân của dòng người qua lại.

Vương Tiểu Tung trở về đến nhà, cất tiếng: "Mẹ, con về rồi đây..."

Mẹ đang nhào bột liền quay đầu lại hỏi: "Dì út con..."

Nhìn thấy cánh tay con trai đeo vòng tang vải đen, sắc mặt mẹ liền biến đổi. Ánh mắt từ từ dời khỏi người con trai, cúi gằm xuống chằm chằm nhìn vào chậu bột...

Từng giọt nước mắt rơi lã chã xuống chậu, hòa lẫn vào trong bột mì.

Vương Tiểu Tung nói: "Mẹ, dì út gặp con... rất vui ạ."

Mẹ kéo vạt áo lên, che kín cả khuôn mặt.

Nhìn bóng lưng của mẹ có thể thấy rõ, mẹ khóc thương xót đến nhường nào, đau đớn đến nhường nào — tấm lưng của bà còng xuống, hai bấy vai run rẩy nhô lên — dẫu cho chẳng ai nghe thấy tiếng khóc nấc của bà.