1

Tiếng đinh những thanh gỗ. Búa tạ nặng nề nện vào đinh sắt, khung cửa sổ gỗ và thanh gỗ đồng thời chấn động, phát ra âm thanh trầm đục vang vọng trong khoảng sân trước tòa lầu.

Âm thanh ấy khiến anh bất giác dừng bước. Anh nhìn sang, thấy Lão Hoắc thân hình thấp đậm đang đóng hai cánh cửa sổ đó. Chiếc áo ba lỗ trên người Lão Hoắc dính chặt lấy cơ bắp, đã bị mồ hôi và bụi bẩn nhuốm đen, cánh tay ngắn vung búa liên tục bật ra sức bộc phát trông càng thêm vạm vỡ. Lão Hoắc sắp đóng xong thanh gỗ cuối cùng rồi.

Anh nhớ rất rõ, không có ai vây xem. Anh cũng chỉ dừng bước chưa tới nửa phút, rồi tiếp tục đi về phía trước —— anh chỉ đi ngang qua đó, anh phải đi qua nơi ấy, để về ký túc xá của mình ở phía sau.

Khi đến gần Lão Hoắc nhất, anh không nhịn được liếc mắt nhìn Lão Hoắc thêm một cái. Đếp nhăn đầy mặt Lão Hoắc không hề rung động, chỉ có môi trên và môi dưới đều căng thẳng nhô ra, thể hiện một vẻ thành kính chuyên chú. Nét mặt ấy từ đó vĩnh viễn dính chặt trong ký ức của anh, có vẫy thế nào cũng không vứt bỏ được.

2

Bước vào ký túc xá của mình, sau khi đóng cửa lại, là anh ngồi xuống trước bàn sách, hay là ngả người lên giường? Anh có tư duy sâu sắc lắm sao?

Đúng vậy, anh mang một thứ tâm trạng không thể dung nổi. Anh biết Kim Điện Thần đã xảy ra chuyện. Kim Điện Thần bị cách ly điều tra. Lùi lại sáu, bảy năm, kiểm tra một người như thế nào, là treo ngược anh ta lên, hay ném vào hầm phân, dường như đều không lấy gì làm kỳ lạ. Thế nhưng hiện tại, Tổng thống Mỹ Nixon đã từng đến đây, hơn nữa giống như những nơi ở phố Tiền Môn, phố Vương Phủ Tỉnh, không những tên phố đã được khôi phục, tên các cửa hàng cũng đã từ chỗ đồng loạt "mang tính cách mạng" —— như "Cửa hàng trang phục Hồng Kỳ", "Cửa hàng thực phẩm Đông Phương Hồng", "Cửa hàng văn hóa phẩm Lập Tân" —— được đổi lại một phần, ví dụ như có cửa hàng sau khi sơn sửa lại hoàn toàn, được gọi là "Cửa hàng trang phục Vân Phong", "Cửa hàng thực phẩm Kim Phong", "Cửa hàng trà Xuân Hương", v.v.. Trong bầu không khí lớn như thế, tuy trong các đơn vị vẫn sẽ có ngưu quỷ xà thần mới bị lôi ra, nhưng nói chung, dường như cũng không đến mức thiết lập nhà tù riêng cho bọn họ……

Thế nhưng tại cái tiểu đơn vị mà anh đang sống này, lại có cửa sổ bị đóng đinh của Lão Hoắc, có đôi môi căng thẳng nhô ra của Lão Hoắc, môi trên và môi dưới đồng thời nhô ra, thể hiện vẻ thành kính tuân lệnh……

Thứ mà Lão Hoắc đóng đinh, chính là cửa sổ căn ký túc xá mà Kim Điện Thần ở. Cửa sổ cứ đóng đinh như thế, ký túc xá liền biến thành nhà giam. Kỳ thực bây giờ nghĩ lại, việc đóng mấy thanh gỗ lên cửa sổ như thế —— có lẽ không nên gọi là thanh gỗ, bởi vì đều rộng trên năm phân, có thể gọi là ván gỗ rồi ấy chứ —— nếu người bị giam bên trong dốc sức phá tung, thì vẫn có khả năng thành công trốn thoát. Đương nhiên, Ủy ban Cách mạng đã phái quần chúng cách mạng nam giới, luân phiên trực ban ngày đêm trước cửa phòng Kim Điện Thần. Bất quá, đã có người canh giữ, cho dù Kim Điện Thần kia có trốn thoát khỏi căn phòng đó, thì làm sao có thể thuận lợi trốn khỏi toàn bộ đại viện chứ? Dù sao thì anh ta cũng khó lòng bay thoát, hà tất phải phái Lão Hoắc đóng đinh cửa sổ của anh ta chứ?

Lúc ấy anh có suy luận ra logic này không? Chỉ nhớ mơ hồ rằng, anh chỉ thầm mắng. Tâm hồn anh không thể chấp nhận sự thật cửa sổ bị đóng đinh này. Anh không hề đồng tình với Kim Điện Thần. Anh tin rằng việc cách ly điều tra Kim Điện Thần ắt có căn cứ. Anh biết quyết định do Ủy ban Cách mạng đưa ra nhân danh cách mạng là không thể phản đối. Thế nhưng trong sâu thẳm tâm hồn, tuy đã trải qua hết lớp lang tẩy lễ của cách mạng, anh lại bướng bỉnh không thể đồng tình với cách làm "giam tù tại chỗ" ấy. Hơn nữa anh không thể chấp nhận biểu cảm môi căng thẳng nhô ra của Lão Hoắc.

3

Hồi tưởng lại những chuyện này, anh cảm thấy rất gắng sức.

Không phải vì sự việc đã qua lâu ngày, khó bề truy xét. Mà là, anh đang đối mặt với một bức tường. Đây là một bức tường vô hình. Do tâm lý quần chúng hiện tại cấu thành. Những viên gạch xây tường đều rất kiên cố. "Hồi tưởng lại những thứ này để làm gì?" Đây là một viên gạch. "Biết từ lâu rồi! Hồi tưởng đến phát ngấy rồi!" Đây lại là một viên gạch. "Hồi tưởng là không đáng tin! Bất kỳ sự việc nào đã phát sinh đều không chịu nổi hồi tưởng, nhất là mưu toan dùng chữ nghĩa để khôi phục lại nó, thì giống như xây tháp trên cát, vĩnh viễn không có khả năng thành công!" Đây là một viên gạch khổng lồ hơn. Hơn nữa, còn có viên gạch trong tâm lý của chính anh —— tại sao tôi lại cứ phải chuốc lấy sự chê ghét như thế này?!

Thế nhưng trong lòng anh cứ rối tung như một búi tơ vò. Tổng không thể không thử một lần, rút và vuốt cho chúng suôn sẻ.

Thế nhưng, hồi tưởng và tưởng tượng xung đột lẫn nhau. Càng nghiêm túc hồi tưởng, thì càng phải bài xích tưởng tượng. Tưởng tượng là linh hồn của nghệ thuật. Hồi tưởng không khéo sẽ thành triển lãm tượng sáp.

Cho nên, anh quyết định, hồi tưởng phải trung thành với bộ mặt nguyên thủy của những sự việc đã phát sinh; nhưng đồng thời nhất định phải tưởng tượng tâm linh đang sôi trào kích động dưới những bộ mặt nguyên thủy đó.

4

Kim Điện Thần cúi đầu, bị người canh gác áp giải, tay bưng hộp cơm, đi nhà ăn lấy cơm.

Anh nhớ, toàn bộ diện mạo, toàn bộ thần thái, toàn bộ sinh mệnh của Kim Điện Thần, thể hiện sự phản kháng không một chút tì vết, anh ta hiển nhiên không chỉ tuyệt đối không định phá tung những thanh gỗ do Lão Hoắc đóng lên, mà càng tuyệt đối không có ý niệm nhân lúc kẻ canh gác ngủ gật ban đêm để lao ra khỏi nhà giam đó.

Cảnh ngộ của anh ta, những thanh gỗ do Lão Hoắc đóng kia, kỳ thực chỉ là một thứ phù hiệu, thể hiện một thứ uy quyền không thể chối cãi. Vừa trấn áp Kim Điện Thần, vừa tuyên bố sự không thể kháng cự với những người khác trong đơn vị, ví dụ như anh - người chưa bị lôi ra.

Trong nhà ăn, Kim Điện Thần lặng lẽ lấy cơm. Vợ Lão Hoắc là người bán cơm, chị ta lặng lẽ thu lấy phiếu cơm do Kim Điện Thần đưa, cẩn thận múc một muôi rau bắp cải (sợ cho nhiều) vào hộp cơm của Kim Điện Thần, lại bỏ thêm hai cái bánh ngô vào trong đó. Kim Điện Thần ôm hộp cơm ấy, vẫn cúi đầu, được một kẻ canh gác ăn cơm xong khác áp giải về ký túc xá của anh ta —— cũng là nhà giam của anh ta.

Những người khác trong nhà ăn đều tự ăn cơm của mình, hoặc tán gẫu chuyện của họ, hoặc tranh thủ liếc mắt đưa tình cười cợt, hoặc ăn cơm xong đi ra chỗ bồn nước rửa bát, hoặc dùng tăm xỉa răng đi ra ngoài…… Tất cả mọi người, thực sự đều thờ ơ trước việc Kim Điện Thần bị cách ly sao?

Không biết. Có lẽ là vậy —— trừ mấy kẻ ruồng rẩy muốn đẩy Kim Điện Thần vào chỗ chết ra —— không ai quan tâm đến vận mệnh của Kim Điện Thần cả.

Bây giờ hồi tưởng lại, anh vô cùng kinh ngạc, tuy đã trải qua Đại cách mạng văn hóa, đặc biệt là giai đoạn "phá tứ cũ" bão táp mưa sa, Kim Điện Thần lại vẫn không đổi tên đổi họ. Cái tên của anh ta, chẳng phải vô cùng phong kiến, phản động hay sao? Tại sao anh ta lại chẳng hề sửa đổi, mà sự đả kích của thế giới bên ngoài đối với anh ta, cũng không giáng xuống cái tên đáng chết đó của anh ta? Anh nhớ rất rõ, sau khi Kim Điện Thần bị cách ly, đã bị hành hạ một trận ra ra trò, cũng từng mở hội phê phán, về sau còn bị khai trừ công chức, khiển tống về quê, thế nhưng không một ai trong lúc phê phán lại vịnh vào tên tuổi của anh ta để làm bài văn, ví dụ như nói thế này: "…… Người cha phú nông của hắn, đặt cho hắn cái tên này, chính là hy vọng hắn không chỉ làm một tên hiếu tử hiền tôn của giai cấp bóc lột, mà hơn nữa, còn muốn hắn leo lên kim điện của hoàng đế phong kiến. Trở thành đại thần của hoàng đế, sung làm kẻ tiên phong duy trì thống trị phong kiến, trấn áp nông dân! Kim Điện Thần quả nhiên bỉnh thừa ý chí của người cha phản động, tang tâm bệnh cuồng phản đảng phản xã hội chủ nghĩa, là khả nhẫn, thục bất khả nhẫn?!……"

Đúng vậy, không ai lấy tên tuổi của Kim Điện Thần ra khai đao cả. Những kẻ lôi anh ta ra, cũng thấy hứng thú nhạt nhẽo với việc này.

Kim Điện Thần quả thực là một người vô cùng tẻ nhạt. Lôi anh ta ra, đóng đinh lên cửa sổ căn ký túc xá anh ta ở, có lẽ vô hình trung lại nâng cao anh ta lên. Vốn dĩ trong đơn vị anh ta chẳng có điểm gì nổi bật.

Kim Điện Thần thuộc loại người tuy vào thành sinh sống nhiều năm, nhưng nhìn vào vẫn có thể gọi là "người nhà quê". Thể trạng anh ta hơi mập, bắp tay rất thô, thân mình rất tròn, lồng ngực lại phẳng; mũi anh ta hơi đỏ vì rượu, đỏ không đến nỗi nghiêm trọng, nhưng mấy tia máu lại vô cùng rõ ràng. Sau khi tốt nghiệp đại học, anh ta được phân phối về đơn vị này, không điều động đi đâu nữa. Anh ta rất mãn nguyện với thực tại. Xuất thân phú nông, được học đại học, được ở lại Bắc Kinh công tác, ngần ấy thứ thật không dễ dàng gì! Những năm đầu của Đại cách mạng văn hóa, anh ta cứ thế hỗn độn trôi theo dòng nước, vốn dĩ hình như cũng vẫn có thể cứ tiếp tục hỗn độn như thế, nào ngờ, Nixon đã thả hoa, "Trạm cung cấp trà phản đế" đều đổi thành "Cửa hàng trà Xuân Quang" cả rồi, vậy mà anh ta lại bị cách ly, còn bị thợ mộc Lão Hoắc trong đơn vị phụng mệnh đóng đinh lên cửa sổ ký túc xá anh ta ở.

5

Kim Điện Thần bị lôi ra vì tội "dụ dỗ gian dâm nữ thanh thiếu niên chưa thành niên".

Tại sao không nói là "dụ dỗ gian dâm thiếu nữ", hoặc dứt khoát nói anh ta là "cưỡng xx thiếu nữ"?

Hiển nhiên, những kẻ cố ý lôi anh ta ra đã tốn rất nhiều tâm tư khi định tội danh cho anh ta.

Người con gái bị chỉ định là đã bị anh ta dụ dỗ gian dâm, là một nhân viên tạm thời làm vệ sinh trong đơn vị lúc bấy giờ. Nói là mới mười sáu tuổi, nhưng cái dáng vẻ phát triển phổng phao đầy đặn ấy, nhìn vào thực sự sẽ tưởng là một cô vợ trẻ rồi. Những thanh niên lớn chừng ấy, lúc bấy giờ chẳng phải đều phải về nông thôn cắm đội hoặc ra biên cương làm "chiến sĩ binh đoàn" hay sao? Tại sao cô ta lại được ở lại thành phố, làm một nhân viên tạm thời? Nói không rõ, cũng không cần thiết phải làm rõ đến thế. Mấu chốt là, cô ta phạm tội ở bên ngoài đơn vị, bị cơ quan công an bắt giữ, bắt viết tài liệu khai báo, cô ta viết mấy vạn chữ, trong mấy vạn chữ đó, có mấy dòng —— có lẽ chỉ có một dòng —— nhắc đến Kim Điện Thần, nói rằng Kim từng "làm càn" với cô ta. Thế là đủ rồi!

Thế là trong thời gian Kim Điện Thần bị cách ly điều tra, hầu như tối nào đơn vị cũng tổ chức đấu tố ban đêm.

Anh hồi tưởng lại, vào buổi tối hồi đó, ở ký túc xá phía sau của mình, cách một lớp cửa sổ, cũng có thể nghe thấy tiếng xét hỏi truyền tới từ phía trước. Thường là sau một trận gầm thét "Thành khẩn thì được khoan hồng!", "Thật thà chút đi!" thì xuất hiện một khoảng tịch tĩnh, lúc này tai và mắt anh sẽ sinh ra một thứ cảm giác ngứa ngáy hoảng hốt đợi chờ, tựa như chớp lóe lên trong đêm mưa, mà sấm sét lại muộn màng chưa đánh, sự tiêu điều và kinh hãi ấy quả thực khó lòng chịu nổi. Sau đó đột nhiên vang lên một tràng quát tháo đục ngầu, xen lẫn tiếng đập bàn cùng những tiếng động trầm đục khó phân định, anh mới trút được một hơi thở phào, biết rằng chẳng qua chỉ là trò cũ diễn lại.

Kim Điện Thần chấp nhận những thanh gỗ đóng trên cửa sổ, chấp nhận sự quản thúc luân phiên hai mươi bốn giờ, chấp nhận việc bị áp giải đi nhà ăn và nhà vệ sinh, chấp nhận cơm canh thấp kém nhất, chấp nhận ánh mắt khinh bỉ hoặc lạnh nhạt của mọi người, thậm chí còn chấp nhận cả đấu tố ban đêm, chấp nhận tiếng hô hoán, mắng chửi và nhục hình, thế nhưng anh ta nhất quyết không thừa nhận từng "làm càn" với người con gái đó.

Những kẻ lôi anh ta ra, chỉnh đốn anh ta, tại sao cứ khăng khăng bắt anh ta tự nhận tội hành? Vào thời kỳ ấy, cho dù anh ta có đánh chết không nhận, chẳng phải vẫn có thể đường hoàng gán tội cho anh ta hay sao? Tại sao lại không biết chán mà tổ chức bao nhiêu lần thẩm vấn ban đêm như thế?

Đó là một loại quy tắc trò chơi gì? Tại sao cả hai bên, cùng với hầu như tất cả mọi người, đều gia nhập vào thứ đã thành thói quen ấy?

6

Có một hôm, Ấn Đức Quân, Chủ nhiệm Ủy ban Cách mạng lúc bấy giờ, đến nói với anh: "Kim Điện Thần đánh chết không chịu khai. Tối nay cậu cũng đến đi. Biết đâu cậu lại có thể phát huy tác dụng."

Tâm trạng anh lúc đó thế nào? Toàn tâm toàn ý không muốn? Là không muốn, thế nhưng sự không muốn ấy tuyệt không phải là "toàn tâm toàn ý"; có phải còn hơi thụ sủng nhược kinh nữa không? Đúng vậy, vào thời đại đó, không, thậm chí không chỉ thời đó, mà ở bất kỳ triều đại nào, một người vốn dĩ ở vị trí rìa bỗng nhiên được mời vào trung tâm, phần lớn đều sẽ không cự tuyệt, ít nhất là không cự tuyệt một cách dứt khoát. Bởi vì sự coi trọng đến từ bất kỳ phía nào, tổng hợp lại đều có thể thỏa mãn dục vọng vinh quang bẩm sinh của cá nhân. Phải đấy, đơn vị tuy nhỏ, nam công nhân viên chức thế nào cũng có trăm lẻ mấy người, có thể bước vào ban xét hỏi ban đêm vấn đề nhân vật, tính gọn lại cũng không quá sáu, bảy người, mời anh tham gia, chẳng phải là đã bước vào trung tâm rồi sao? Huống hồ, phong cảnh trung tâm đối với anh mà nói, mang một cảm giác thần bí; không sai, anh từng nghe thấy phong vũ lôi đình từ trung tâm truyền ra trong căn ký túc xá nhỏ bé của mình, nhưng nghe âm thanh qua vách với thân lâm kỳ cảnh, suy cho cùng không thể đồng nhật nhi ngữ…… Giống như trạng thái tâm lý mà vô số người thể hiện trong vô số tình huống —— tâm trí anh dao động một vòng, rồi lại quay về trạng thái khởi thủy: Anh không mấy nguyện ý, bởi vì điều này đối với anh mà nói, mang một cảm giác nguy hiểm mông lung. Di chuyển từ vùng rìa vào trung tâm, từ trước tới nay vẫn luôn nguy hiểm.

Anh hỏi: "Tôi có thể phát huy tác dụng gì chứ?"

Chủ nhiệm Ấn nói: "Cậu từng ở chung phòng ký túc xá với Kim Điện Thần. Hơn nữa, hắn không ngờ cậu sẽ có mặt. Cậu dùng cách mềm mỏng đi. Hắn bây giờ không ăn cách cứng rắn đâu."

Lúc ấy anh nghe xong, vị giác trong lòng vừa cay vừa ngọt. Anh từng có thời gian ở chung phòng ký túc xá với Kim Điện Thần. Không phải căn phòng Kim Điện Thần ở hiện tại, cũng không phải căn phòng anh ở hiện tại, mà là một căn phòng khác. Lúc ấy anh vừa mới đến đơn vị, cả người ngơ ngác như mất hồn. Kim Điện Thần có vợ ở nông thôn, thường hay kể dâm chuyện nam nữ trong ký túc xá. Mà ký túc xá của Ấn Đức Quân lúc bấy giờ lại nằm ngay sát vách bọn họ. Ấn Đức Quân lúc đó đã có đối tượng nhưng vẫn chưa kết hôn, thường hay đến ký túc xá của bọn họ ngồi, ngậm tẩu thuốc trò chuyện. Ấn Đức Quân cũng là người từ nông thôn ra, hơn nữa quê nhà cách nhà Kim Điện Thần không xa lắm, tuy gia đình Ấn Đức Quân là bần nông, thế nhưng không nhìn ra sự kỳ thị của anh ta đối với Kim Điện Thần. Ngược lại, ngôn ngữ chung giữa anh ta và Kim Điện Thần lại vô cùng nhiều, trong những ngôn ngữ chung ấy, đa phần là về dâm chuyện nam nữ ở nông thôn, khiến một kẻ lúc ấy chưa khai tâm như anh ngồi bên nghe lén vừa thấy mới mẻ vừa kinh ngạc, đặc biệt là Ấn Đức Quân, xuất thân tốt, đảng viên, địa vị trong đơn vị cứ nhìn thấy là phất lên như diều gặp gió, vậy mà trong căn ký túc xá nhỏ bé của họ lại vô cùng thả lỏng, vô cùng thản nhiên bàn luận về đủ thứ chuyện "làm càn" nam nữ ở nông thôn, bàn đến hồi hứng khởi, khúc khích cười, hai con mắt sinh động ánh lên tia sáng, rít một hơi thuốc, đôi mi lại càng nháy vô cùng có ý vị……

Cho đến tận hôm nay, khi anh hồi tưởng lại, xét theo phong tình nông thôn mà Ấn Đức Quân và Kim Điện Thần vẽ ra, đó thực sự là một thế giới cởi mở về tính, thậm chí giống như thiên đường. Những lời nói ấy tích tụ dưới đáy lòng anh, khiến bao nhiêu năm sau, hễ nhìn thấy những cảnh nam nữ mây mưa trong các bộ phim như 《 Cao lương đỏ 》, anh liền lập tức thừa nhận tính chân thật của nó, đồng thời thể vị được một thứ thú vui thẩm mỹ vượt lên trên tính toán.

…… Anh nhớ, Kim Điện Thần có một lần kể rằng, thôn bọn họ có một lão đầu hơn bảy tuổi, một đêm vẫn có thể ngủ với ba người tình; còn Ấn Đức Quân thì nói, thôn bọn họ có một nhà, ba đời đều là quang côn, cưới cho đứa cháu một quả phụ hơn hai mươi tuổi làm vợ, kết quả người đàn bà ấy ngủ với cả ba người đàn ông nhà họ, không phải bị cưỡng bức, mà là tự nguyện, ba người đàn ông đều vô cùng cường tráng, chồng cô ta mười tám tuổi, bố chồng ba mươi lăm tuổi, ông nội năm mươi hai tuổi, một nhà vậy mà sống với nhau vô cùng hòa hợp. Người phụ nữ ấy cũng chẳng kiêng kị quan hệ loạn luân trong nhà, sau lưng còn nói với người phụ nữ thân thiết với mình rằng, có hứng thú nhất chính là người ông nội ấy! Sau đó cô ta sinh ra một đứa con trai bụ bẫm, anh bảo đó là con trai của hắn, hay là của em chồng, thậm chí là của ông nội?…… Những chuyện dâm ô lộn xộn này, giờ đây hỏi lại, Ấn Đức Quân còn thừa nhận chính mình từng lan truyền chúng không?…… Anh nhớ rõ rành rành, lúc Ấn Đức Quân kể những chuyện trái luân thường đạo lý ấy, không hề mang lại cho anh cảm giác về một nhân cách hư vú, thậm chí hoàn toàn ngược lại, từ lúc đó trở đi, Ấn Đức Quân có một thứ sức hút thân hòa đối với anh, mặc dù đến trong Đại cách mạng văn hóa, Ấn Đức Quân cuối cùng thăng chức làm Chủ nhiệm Ủy ban Cách mạng của đơn vị, khoảng cách giữa bọn họ đã bị kéo ra, thế nhưng trong số những kẻ "cầm đầu" của đơn vị, duy chỉ có Ấn Đức Quân mang lại cho anh cảm giác bình hòa, an toàn.

Việc Ấn Đức Quân để anh tham gia buổi đấu tố ban đêm Kim Điện Thần, đây chẳng phải là một sự giả tạo lạnh lùng sao? Chí ít, anh thừa nhận rằng, cậu Ấn Đức Quân trong những chuyện kiểu nam nam nữ nữ ấy, ít nhất đã từng đồng lưu hợp ô về mặt tinh thần với Kim Điện Thần…… Thế nhưng từ lúc đó cho đến nay, anh chưa từng sinh ra cảm giác phản cảm với Ấn Đức Quân từ góc độ này. Anh khi ấy đã biết, hầu như tất cả mọi người trong đơn vị đều ngầm hiểu trong lòng, kẻ nhiệt tình lôi Kim Điện Thần ra, đấu tố Kim Điện Thần và nhất định phải đánh ngã Kim Điện Thần rồi giẫm cho một cú dưới chân, là Tư Mã Sơn chứ tuyệt đối không phải Ấn Đức Quân. Tư Mã Sơn lúc bấy giờ là Ủy viên Ủy ban Cách mạng, phân công phụ trách nhân sự bảo vệ.

7

Đó là một tòa lầu cũ. Một góc dưới lầu là mấy gian ký túc xá, Kim Điện Thần ở gian nằm sát mép nhất. Buổi đấu tố ban đêm được tiến hành ở một căn phòng làm việc trên lầu. Căn phòng thẩm vấn và cái nhà giam hình thành từ phòng giam cửa sổ lắp ván gỗ của Lão Hoắc chỉ cách nhau một lớp sàn nhà (đồng thời cũng là trần nhà. Đúng vậy, thứ chúng ta giẫm dưới chân, thường lại chính là thứ trùm lên đầu người khác. Chúng ta có lẽ lại vô thức đổi chỗ cho người khác. Sự liên tưởng này có tính sâu sắc chăng?).

Anh nhớ, lúc bước vào căn phòng thẩm vấn đó, Tư Mã Sơn hình như còn chẳng thèm chào anh một câu. Những người khác cũng đều ném cho anh vài biểu cảm mơ hồ. Anh chọn một chiếc ghế ở sát mép nhất rồi ngồi xuống. Ấn Đức Quân ngược lại rõ ràng đã ném cho anh một nụ cười. Anh tỉnh táo nhận thức được rằng, anh không phải là người trong vòng tròn này, mối liên hệ duy nhất của anh với vòng tròn này, cũng chỉ là sợi tơ do Ấn Đức Quân đưa qua. Anh nhận ra, Tư Mã Sơn và những người khác thậm chí chẳng có thời gian để biểu lộ sự khinh thị với anh, ngay cả người thợ mộc đóng ván gỗ lên cửa sổ kia - thợ mộc Hoắc, cũng mang vẻ mặt phớt lờ anh, ngược lại trong lòng anh không khỏi khinh miệt mà thầm hỏi: Mày cái đồ Lão Hoắc thì tính là cái thá gì chứ? Mày chẳng là cái gì cả! Bọn họ để mày ở đây, chẳng qua chỉ là muốn mày sung làm tay đấm mà thôi! Hanh!

…… Khi kẻ chịu thẩm vấn được áp giải lên, những kẻ tham gia thẩm vấn phải bàn bạc trước chiến lược và chiến thuật của hiệp này, hay có thể nói là "nghệ thuật đấu tranh". Ngoại trừ anh ra, những người khác đã nhiều lần thảo luận qua rồi, thế nhưng đêm hôm ấy vẫn hứng thú bừng bừng, người câu này kẻ câu nọ, kích thích ý chí chiến đấu sục sôi của nhau trở nên càng thêm tươi mới bùng nổ. Anh nghe thấy vô cùng mới lạ, lại không khỏi kinh hãi. Bởi vì không kìm được thầm tưởng: Nếu có một ngày, bàn bạc là làm thế nào để phấn đấu với tôi, thì vui sướng biết bao nhỉ?……

Trong tiếng nói trong trẻo đang dần được đẩy lên cao trào, Tư Mã Sơn bỗng hạ giọng quát đoạn: "Nói nhỏ thôi! Đừng để hắn nghe thấy!" Thảo luận lập tức chấm dứt, thể hiện địa vị người lãnh đạo trực tiếp của hắn trong cuộc đấu tranh này. Gương mặt Tư Mã Sơn, chính cái gọi là "trời tròn đất vuông", đích thị là gương mặt của bậc phúc tướng. Chỉ là đôi mắt hơi nhỏ, lại không đủ sắc nét như mắt phượng. Bất quá ánh mắt đôi mắt ấy chằm chằm nhìn người khác vẫn khiến người ta cảm thấy sắc bén, có cái sự ngoan độc tựa như chiếc ghim cài đầu lớn.

Những người có mặt ở đó, có lẽ chỉ có Ấn Đức Quân là không sợ Tư Mã Sơn. Điều này không chỉ vì Ấn Đức Quân đang giữ chức nhất bả thủ, mà còn vì con người Ấn Đức Quân này có nhân duyên trong đơn vị rất tốt, ngoài mặt tốt đã đành không nói, mà ngay cả trong tối cũng tốt, nghĩa là những người trong đơn vị, khi nhắc đến anh ta sau lưng, cũng là mang ơn mang nghĩa, khen ngợi ca tụng là nhiều (ngôn ngữ thời đó gọi là "biết nắm vững chính sách"). Còn Tư Mã Sơn ở đằng sau lưỡi người ta thế nào, thì khó mà nói trước được.

Anh nhớ, tối hôm đó, lúc mọi người nhao nhao thảo luận "nghệ thuật đấu tranh", duy chỉ có Ấn Đức Quân là thái độ thản nhiên ngồi ở ghế bên cạnh, dùng giấy cuốn sợi thuốc lá, hoàn toàn không tham gia; thần thái ấy phơi bày rõ ràng rằng, anh ta đến để ủng hộ Tư Mã Sơn, thế nhưng bản thân anh ta chẳng có chút nhiệt tình đấu tranh nào, anh ta cũng biết Tư Mã Sơn cần ở anh ta chỉ là sự "buông tay", chứ không phải "lãnh đạo tích cực", lại càng không phải xung phong hãm trận. Chỉ là đợi sau tiếng quát đoạn của Tư Mã Sơn, mọi người câm miệng, qua đi một lát, anh ta mới thong thả nói: "Hôm nay Tiểu Ung đến rồi, Tiểu Ung sẽ không lớn tiếng đâu, Tiểu Ung biết dùng văn từ mà…… Tiểu Ung từng ở chung với Điện Thần, quan hệ của bọn họ không tồi……" Mặc dù từ "ở chung" ấy khiến anh vô cùng chói tai (anh biết Ấn Đức Quân không hề có ác ý, thậm chí là vì sự hài hước), thế nhưng cách xưng hô của Ấn Đức Quân với kẻ xấu bị lôi ra (thiết thực là một cái tên thân mật), lại càng khiến anh thầm trầm trồ thán phục. Đây chính là phong cách của Ấn Đức Quân. Và cũng chỉ có anh ta, "càng quấy" như thế mà không ai trách cứ, ngay cả Tư Mã Sơn cũng không coi là làm trái nguyên tắc. Bây giờ hồi tưởng lại, anh vẫn cho rằng Ấn Đức Quân là một nhân vật hiếm có, đặc biệt là trong Đại cách mạng văn hóa, lại có thể đứng ở vị trí an toàn trong một tiểu đơn vị tương đối khép kín như thế, tâm thái lại có thể thản nhiên nhàn nhã đến vậy, đúng thật là "có tu mấy kiếp mới đạt được đến mức này"!

…… Kim Điện Thần bị áp giải lên, đứng trước những kẻ thẩm vấn ngồi thành một hàng hồ tuyến, anh ta tự động cúi đầu, còng lưng. Bởi vì mấy ngày liền không cạo râu, chòm râu lởm chởm trên mặt anh ta, cộng với mái đầu bù xù, hòa quyện lại trông giống như một con nhím, mà chiếc mũi đỏ vì rượu của anh ta, thì phảng phốc như cái cằm nhọn hoắt tích trữ của con nhím hoàng cấp.

Anh nhớ, Tư Mã Sơn đứng bật dậy, tay cầm cái nắp đệm chén trà, dạt dào tình cảm nói: "Họ Kim kia, nói cho anh biết, ma cao một thước, đạo cao một trượng!" (lúc nghe thấy hai câu này bật ra, trong lòng anh theo bản năng chỉnh lại: Phải là "đạo cao một thước, ma cao một trượng"! Nhưng anh nhìn những người khác, ngay cả Ấn Đức Quân cũng chẳng thèm để ý) "…… Anh tưởng hôm nay anh tiếp tục ngoan cố, tiếp tục cứng đầu chống đối đến cùng, là chúng tôi hết cách với anh chắc? Nói cho anh biết, chúng tôi thứ nhất là không sợ, không sợ dây dưa thời gian với anh! Anh ngẩng đầu lên mà nhìn xem, tôi đây đã pha sẵn chén trà thơm ngát, tôi còn đặc biệt chuẩn bị cả một chiếc ghế sô-pha bọc da đấy nhé! Anh có bản lĩnh, thì cứ đối kháng với chúng tôi suốt đêm đi!…… Thứ hai, chúng tôi thứ hai là không mềm yếu, nghe rõ chưa? Đừng tưởng chúng tôi nói chuyện chính sách với anh, không đeo bảng đen cho anh, không đội mũ cao, không bắt ngồi kiểu 'phản lực'…… thì mềm yếu đáng bắt nạt nhé! Nói cho anh biết, chính sách của Đảng là kiên định không dời đổi, thành khẩn mới được khoan hồng, kháng cự thì nhất định phải xử phạt thật nghiêm!……"

Đúng vậy, anh cho đến nay vẫn nhớ, và khi ôn lại vẫn hiện lên sống động biểu cảm khí phách của Tư Mã Sơn tối hôm đó, còn cả chén trà thơm ngát ngút khói của hắn…… Công bằng mà nói, Tư Mã Sơn lúc đó đã bước vào một cảnh giới hiếm có, một cảnh giới thẩm mỹ tận hưởng "niềm vui đấu tranh con người", hơn nữa rất tương đồng với cái lý luận được Mao đưa ra hơn mười năm sau: Mục đích là thứ yếu, niềm vui nằm ở trong quá trình; quý ở chỗ tham gia, mà không phải tính toán cái giá phải trả…… Đặc biệt là, Tư Mã Sơn nhấn mạnh "nói chuyện chính sách", "chúng ta chính là người nắm vững chính sách đấy", đối với hắn mà nói, đó là lời từ đáy lòng, bởi vì không khó để tìm ra ví dụ ở những đơn vị khác để so sánh, đó là những ví dụ thực hiện trừng phạt nghiêm khắc và nhục nhã nhân cách đối với những kẻ thù bị lôi ra —— đặc biệt là phần tử xấu, Tư Mã Sơn hắn nào có lợi hại đến thế đâu, hắn nương tay mà…… Dưới tiền đề "nắm vững chính sách", nhấm nháp tỉ mỉ "niềm vui đấu tranh con người", vị nhân sinh của Tư Mã Sơn trong những đêm tối ấy, cũng là "có tu mấy kiếp mới đạt được đến mức này" a!

Anh lúc đó cảm thấy vô cùng khó hiểu, rõ ràng đã định tội của kẻ bị lôi ra rồi, hà tất cứ phải ép anh ta thừa nhận? Đã vĩnh viễn định tội kẻ thù bị lôi ra là "không thật thà", vậy thì cho dù anh ta có thừa nhận đi chăng nữa, thì có ý nghĩa lớn cỡ nào? Cuối cùng anh ta có thừa nhận đi nữa, cũng chưa chắc đã được khoan hồng, vậy thì tại sao không dứt khoát khép tội kháng cự để lập tức xử phạt thật nghiêm luôn đi?……

Về sau anh ngộ ra, đó là một thứ văn hóa đấu tranh dần được hình thành, hơn nữa, không nhất định phải do tổ chức và lý luận nhất định nào chịu trách nhiệm, đó là một thứ tích lũy từ những phần tử tích cực như Tư Mã Sơn qua từng chút một vô văn tự phi lý luận và cũng không nhất thiết đều tự giác như thế, vượt ra khỏi phạm vi quy phạm và sự trói buộc của tổ chức lý luận, thế nhưng lại thường xuyên nhận được sự khoan dung và ngầm thừa nhận, để rồi cuối cùng thành hình.

Anh nhớ, tối hôm đó náo loạn rất lâu. Kẻ thẩm vấn lặp đi lặp lại mấy câu hỏi cũ, lại tung ra mấy câu hỏi mới, mà Kim Điện Thần tuy hỏi gì đáp nấy, cúi đầu còng lưng quá lâu đến mức có mấy bận choáng váng muốn ngã quỵ, lại vô cùng ngoan cố cự tuyệt thừa nhận bản thân đã lừa người con gái đó vào ký túc xá của mình để thực hiện hành vi dụ dỗ gian dâm, anh ta chỉ thừa nhận rằng, trong lúc bọn họ cùng nhau phối hợp đào hầm trú ẩn phòng không, anh ta từng nói với cô ta mấy câu "trò đùa dung tục hạ lưu"……

…… Tư Mã Sơn hớp một ngụm trà thơm mới châm nước sôi vào, lặp đi lặp lại hỏi: "Vậy sao anh lại ở trần?"

"Trời nóng…… Đồng chí nam ở trần không chỉ có một mình tôi……"

"Ai là đồng chí của anh?!" Một tiếng quát tháo, mấy âm thanh lao vào hỏi tiếp: "Nói! Anh đã nhéo tay cô ta thế nào?"

"Tôi không cố ý nhéo cô ta…… Tôi quản việc đào đất, đẩy xe cút kít, cô ta quản việc vận chuyển đất…… Cô ta đẩy xe độc cẩu không nổi, tôi giúp một tay, tay chạm tay, cái đó là có……"

"A, anh lại thành người tốt rồi cơ à!" Tư Mã Sơn áp sát hỏi: "Tự nói đi, nói thật đi, mấy ngày đó, thắt lưng quần của anh buộc thế nào?"

"Dùng một sợi dây vải……"Querido

"Buộc ở trên rốn, hay là ở dưới?"

"…… Ở dưới thì phải……"

"Buộc thấp thế để làm gì?!"

"Không vì gì cả…… Làm việc kiểu đó có sức hơn……"

"Nói nhảm!…… Hỏi anh, mấy ngày đó, cúc quần văn minh của anh có cài hay không?!"

Quả thực đã hỏi một câu hỏi như thế. Trong khung cảnh đó, câu hỏi này tỏ ra vô cùng tự nhiên, cũng vô cùng mấu chốt.

Kim Điện Thần không lên tiếng nữa. Trong một mảng tiếng hô hào "Nói đi! Nói mau đi!", anh ta cứ cự tuyệt trả lời. Anh ta nhớ, mình cũng hò hét hùa theo mọi người. Trong tình cảnh ấy không nhịn được không hò hét hùa theo.

Anh nhớ, khoảng chừng là lúc Kim Điện Thần kiên trì không trả lời câu hỏi này, cúi gập người ngu ngơ như khúc gỗ giữa tiếng hò hét suốt mấy phút liền, Lão Hoắc bỗng từ chỗ ngồi lao vụt ra, miệng la lối: "Mẹ kiếp! Đúng là mẹ kiếp bực mình!" Rồi lao qua tóm lấy tóc Kim Điện Thần, đầu tiên giật mạnh rồi ấn mạnh đầu anh ta, sau đó lại một mình tóm lấy hai cánh tay nhỏ của Kim Điện Thần, giáng cho anh ta một đòn "phản lực" ngay sau lưng. Kim Điện Thần vốn dĩ kháng cự, rất có thể chỉ là choáng váng, ngã bệt xuống đất. Lão Hoắc liền tiện đà đá ngã anh ta, đợi sau khi Kim Điện Thần ngã xuống đất, Lão Hoắc lại dùng sức bồi thêm mấy cú đá……

Những động tác võ đấu này của Lão Hoắc kỳ thực cũng chẳng tính là gì, ghi chép lại chẳng có bao nhiêu giá trị văn bản. Nguyên nhân anh vẫn muốn hồi tưởng lại, là bởi vì, lúc Lão Hoắc lao ra khỏi chỗ ngồi, miệng la lối "Mẹ kiếp đúng là bực mình", một ánh mắt vô cùng nhanh chóng liếc về phía Tư Mã Sơn, rồi lại nhìn về phía Ấn Đức Quân, truyền đi một biểu cảm có hàm ý rõ ràng, biểu cảm ấy loại tựa như đứa trẻ làm nũng với mẹ, dịch giải ra, chính là những lời thế này: Tôi đương nhiên biết nên giảng chính sách, mấy người đều hành sự theo cực án chính sách cả, thế nhưng tên giai cấp địch nhân này quá đáng giận rồi, hắn cứ châm chọc sơ hở chính sách của chúng ta, chơi khăm chúng ta! Tôi đây là quần chúng cách mạng, thực sự nhẫn không nổi nữa rồi, tôi đây là tình cảm giai cấp vô sản chất phác a, tôi không quản được nhiều chính sách thế nữa đâu, tôi nhịn hết nổi rồi, tôi phải xông lên cạo bớt khí diễm phản động của hắn, tôi đi đây! Ai cũng đừng hòng cản tôi!……

Anh vĩnh viễn, và vĩnh viễn không thể quên được biểu cảm phong phú trong khoảnh khắc tối hôm đó của Lão Hoắc.

…… Lão Hoắc không đợi người khác khuyên can, liền tự giác quy vị. Kim Điện Thần không đợi người ta quát tháo, liền tự mình bò dậy, vẫn cúi gập người cúi đầu, cái đầu vẫn trông hệt như một con nhím lớn bẩn thỉu……

Trong một thoáng tĩnh tịch, Ấn Đức Quân bỗng nhẹ nhàng nói: "Tiểu Ung, cậu nói với hắn vài câu xem nào……"

Mọi người liền đều nhìn về phía anh. Anh nhớ, ánh mắt của Tư Mã Sơn thân thiện chưa từng có, mà trong ánh mắt của Lão Hoắc lại vậy mà lấp lánh sự ghen tị…… Khi ấy trong lòng anh, liền đột nhiên dâng lên một thứ cảm giác vinh quang…… Thậm chí là cảm giác sứ mệnh!

Bước vào một nền văn hóa.

Đừng đổ lỗi lên đầu người khác. Động lực nguyên thủy để bước vào (động lực nguyên thủy), đến từ sâu thẳm bản ngã nhân tính……

Anh nhìn về phía Kim Điện Thần. Anh cảm thấy mình thông suốt tựa lửa sáng rồi. Mày Kim Điện Thần ở ký túc xá từng kể bao nhiêu câu chuyện sắc tình, đem uế hành của đám dâm côn đả phụ trong thôn chúng mày nhai nát không biết bao nhiêu lần, đầy đầu mày là tư tưởng dâm ô, làm ra hành vi lưu manh, đây là chuyện tất yếu, còn cần đến người khác tốn sức tra chứng, đáng để cứ ngoan cố chống đối đến cùng như thế sao?

Anh nhớ giọng nói của chính mình quả nhiên không phụ sự kỳ vọng, đúng như lời Ấn Đức Quân đánh giá, khác với mọi người, tỏ ra vô cùng tao nhã cũng vô cùng hòa ái: "Kim Điện Thần, hà tất phải thế chứ? Anh cứ nhận đi……"

Anh nhớ, nghe thấy giọng nói của anh, Kim Điện Thần vậy mà hơi ngẩng thẳng lưng dậy, hơi ngẩng đầu lên, phảng phất như được bơm thêm can đảm, trợn ngược mắt, dùng ánh mắt tìm kiếm vị trí của anh…… Hiển nhiên sự có mặt của anh nằm ngoài dự liệu của Kim Điện Thần, lúc bị áp giải vào, Kim Điện Thần chưa hề liếc thấy anh, bỗng nhiên bây giờ lại là giọng nói của một mình anh, hơn nữa còn chan chứa mị lực "văn đấu", chỉ thuần túy xuất phát từ bản năng, Kim Điện Thần cũng không khỏi rũ bỏ cái thái độ chó chết ấy đi……

Anh không nhớ tối hôm đó kết thúc thế nào nữa. Chỉ nhớ anh trong khoảnh khắc bành trướng ở trung tâm ấy, cuối cùng lại quy về vùng rìa. Kim Điện Thần cho đến cuối cùng vẫn không chịu nhận tội dụ dỗ người con gái kia.

8

Đại sảnh của khách sạn này được gọi là " Quảng trường La Mã ". Nghe nói hiện tại là "Đại sảnh đệ nhất Đông Á". Nó rộng gần ba nghìn mét vuông. Hình dáng đại sảnh vuông vức, tạo hình không có điểm gì đặc biệt. Nhưng bạn ngồi thang cuốn lên đến cửa sảnh, liếc mắt nhìn xuống đầu tiên, vẫn sẽ có cảm giác chấn động. Nó không chỉ trải rộng mặt bằng, khí thế áp đảo, mà còn rất cao, thân lầu bốn phía chống đỡ một mái vòm bằng kính khổng lồ, tuyệt nhiên không có một cây trụ chống nào ở giữa. Chính giữa sảnh có một đài phun nước. Trong sảnh phân bố mấy mô hình di tích cổ phương Tây làm bằng thạch cao, có thần điện Hy Lạp cổ đại, Khải hoàn môn Paris Pháp, cùng với Đấu trường La Mã Ý vô cùng bắt mắt —— tên gọi " Quảng trường La Mã " xuất phát từ đó. Một bên " Quảng trường La Mã " là quán cà phê. Bàn ghế tao nhã, được bố trí xen kẽ giữa những chậu cây cảnh thực vật màu xanh lá cỡ lớn.

Ung Vọng Huy bước lên thang cuốn, liền nghe thấy âm thanh du dương của ngũ tấu thính phòng dưới sự đệm đàn piano truyền đến từ trong đại sảnh. Thang cuốn lên đến cửa sảnh, âm thanh càng thêm trong trẻo sảng khoái.

Anh xuyên qua chậu cây đuôi cá ở khu vực hoạt động phân hoa, chọn một cái bàn sát rò phun nước trong quán cà phê. Tiếng nước suối róc rách trong đài phun nước, tôn lên âm thanh đang bay lãng đãng vang vọng trên đài biểu diễn ở một góc đại sảnh càng thêm mê hoặc.

Tiểu thư phục vụ phiêu nhiên tới, cúi người cất giọng thanh mảnh hỏi: "Ngài dùng gì ạ?"

Anh gọi đồ một cách rất sành sỏi: "CAPPUCCINO!"

Thứ anh gọi là một loại cà phê pha kem nóng. Cà phê được dọn lên, anh cho thêm chút đường cát thô, thong thả dùng thìa nhỏ khuấy đều……

Tạm thời anh chẳng muốn gì cả, cứ để âm thanh bay vào tai ấy xộc thẳng vào phế phủ, hòa nhập vào hồn phách.

Bỗng nhiên có người gọi anh. Anh định thần lại, mới nhận ra đối diện bàn đang đứng một người trẻ tuổi, cười hì hì. Người nọ đang gọi anh là "chú Vọng Huy".

Nhất thời anh không nhận ra, người vãn bối đối diện rốt cuộc là ai. Trừ những thân hữu vô cùng thân thiết, những người trẻ tuổi "vũ trang đến tận răng" bằng những nhãn hiệu hiện đại trong bộ dạng Tây phục cách lí như thế này, anh tổng cộng chẳng nhận ra được mấy.

Nhưng anh rất phóng khoáng đưa ra lời hưởng ứng hài hước:

"Chà, chẳng lẽ tôi khiến người ta cảm thấy dung tục đến thế sao?"

Đối phương cười, nụ cười này kích hoạt ký ức của anh.

Đối phương cười đổi giọng: "Chú Vọng Huy……"

Anh bừng tỉnh: "Thiểm Nghị à!……"

Thiểm Nghị liền ngồi xuống đối diện anh: "Ngài…… thả lỏng một chút chứ?…… Đợi người à?"

"Đợi một người bạn…… Còn cháu?…… Trong ấn tượng của chú, cháu vẫn còn là một đứa trẻ cơ mà!…… Ủy viên nhi đồng của 'Viện Hướng Dương' mà!……"

Nụ cười trên mặt Thiểm Nghị giật nảy lên một cái, nhưng không thu lại. Anh không khỏi hối hận vì câu nói "thốt ra tự nhiên" của mình. Cánh cửa áp suất của ký thức ấy, có phải đã mở ra quá gấp gáp rồi không? Mà dòng nước suối đầu tiên phun vọt ra, lại chính là "Viện Hướng Dương", điều này cũng quá mức kích thích rồi……

Thiểm nghị đưa qua một tấm danh thiếp, hắn tiếp lấy, cũng không quá kinh ngạc. Bây giờ đi đâu cũng là giám đốc. Chức danh của Thiểm nghị là "Tổng giám đốc", điều này cũng chẳng đáng để cung kính, chỉ là công ty của cậu ta hình như là…… "Làm mại bản rồi!" Thiểm nghị xác nhận lại phán đoán của mình: Đó là một công ty tư nhân của phương Tây. Điều này thì hơi ngoài dự đoán.

"Đến đây bàn chuyện làm ăn à?"

"À, không phải ở đây…… Em vừa hay đi thang máy xuống dưới, đi ngang qua đây, không ngờ liếc mắt một cái đã nhìn thấy anh…… Em bây giờ ở lầu bảy đã bao một căn phòng suite…… 706…… Rất vui vì được gặp anh…… Hoan nghênh anh lúc rảnh rỗi ghé qua chỗ em, chính là 706, ngồi chơi nhé, thật đấy…… Đại nhân trong viện năm đó, cũng chính là anh, khiến em cảm thấy có thể yên tâm tiếp cận…… Anh có thể cho em danh thiếp của anh được không? Nói thật đấy, tuy nhiều năm rồi vẫn luôn không gặp, nhưng sách của anh, em chính là thấy một cuốn mua một cuốn…… Đọc lên đặc biệt thân thiết…… Anh lại có tác phẩm mới gì không?……"

Hắn hoài nghi Thiểm nghị khi làm tổng giám đốc liệu có còn thời gian, có hứng thú đọc sách do hắn viết hay không. Hắn cười nhạt một tiếng: "Tôi không có danh thiếp…… Bất quá tôi thường xuyên đến đây ngồi chơi…… Thật ra, cậu đã ở ngay phòng trọ trên lầu này, cơ hội chúng ta gặp gỡ vẫn là rất nhiều……"

…… Sau khi Thiểm nghị cáo lui, hắn nhấp cà phê, một lúc lâu sau, vậy mà hoàn toàn không nghe thấy tiếng nhạc của dàn ngũ tấu dây……

Ký ức là một thứ đáng ghét. Nhất là những ký ức vụn vặt, tan vỡ, chỉ tồn tại trong tâm linh cá nhân, mà đang bị ký ức tập thể tịnh hóa, dịch trừ, đào thải. Ở trong cái "Đại sảnh La Mã" này, vốn dĩ hắn hoàn toàn không cần phải bị quấy rầy bởi những tàn tích của ký ức đó. Thế mà lại bỗng nhiên xuất hiện một Thiểm nghị!

…… Đúng vậy, thời điểm đó, đã là phần cuối của Đại cách mạng văn hóa, xuất bản được một cuốn tiểu thuyết, gọi là 《 Câu chuyện viện hướng dương 》. Thật ra chỉ là một tác phẩm văn học thiếu nhi, tình tiết đơn giản mà sinh động, ngôn ngữ lưu loát mà hoạt bát. Thời điểm đó sách thiếu, một cuốn sách như vậy ra đời, lưu bố rất rộng, vốn không kỳ lạ, nhưng đại khái liền tác giả và nhà xuất bản đều nằm ngoài dự liệu, từ cuốn sách này, dẫn ra một trận phong khí từ thành phố đến nông thôn, phổ biến thành lập "Viện hướng dương"…… Thời điểm đó, đơn vị của hắn lúc bấy giờ, đem viện Đông vốn dĩ vừa là văn phòng vừa là ký túc xá cho cán bộ công nhân viên độc thân, ngăn ra, hoàn toàn dùng làm ký túc xá cho nhân viên, văn phòng đều tập trung sang viện Tây rồi…… Viện Đông lại chia thành tiền viện và hậu viện, cái tiền viện ấy, có một tòa lầu cũ, là lầu rất cũ, đại khái kiến tạo vào những năm hai mươi, là kiểu dáng Đông Tây kết hợp thịnh hành lúc bấy giờ, lầu có tầng hầm, trên mặt đất ba tầng, mỗi tầng đều có hành lang sáng sủa rất rộng rãi, trụ hành lang dùng gạch xanh xây thành, vươn lên đến hai phần ba thì từng đôi tiếp giáp nhau bởi những đường cong tròn trịa, cấu thành mấy vòm cửa mang phong vị Tây Dương vô cùng bắt mắt về mặt thị giác; giữa những trụ gạch thô tráng, là hàng rào gỗ phong cách Trung Hoa tinh tế, trên trụ rào có chạm trổ hoa văn giản dị mà tao nhã; một đạo cầu thang ẩn trong lòng lầu, một đạo cầu thang lộ ra ở bên hông lầu, đều là bằng gỗ; phía sau hành lang là những gian phòng lớn nhỏ, cửa ra vào và cửa sổ của phòng lớn, năm đó đều lắp kính có màu sắc kiểu Tây Dương; bốn phía đỉnh lầu có dạng nổi lên giống như tường con gái kiểu Trung Hoa, còn mái nhà thì có dạng chóp nhọn kiểu Anh quốc, phủ lên những tấm thiết lượn sóng sơn màu lục…… Lịch sử sinh mạng của hắn khi gặp gỡ tòa lầu đó, lầu đã "từ nương bán lão", bất quá "vong vận hãy còn"…… Tiếng gõ phanh phanh phanh, Hoắc mộc tượng đang đóng cửa sổ, đó là một gian gác xép nhỏ, năm đó chủ lầu cho người hầu ở phỏng? Bên trong có một kẻ mũi rượu bỗng nhiên im lặng không tiếng động? Hình như cũng chẳng phải chuẩn bị "bùng nổ trong trầm lặng"…… Trên lầu, ở văn phòng năm đó, hắn từng nói với kẻ mũi rượu: "…… Anh cứ nhận đi là được rồi!" Hơn nữa còn nói cho những người khác có mặt nghe nữa…… Chẳng bao lâu sau văn phòng chuyển toàn bộ sang viện Tây, hai viện hoàn toàn bị tường ngăn đứt…… Viện Đông ngày hôm đó tuyên bố "Viện hướng dương chính thức thành lập", "Một sự đại sự trong sinh hoạt chính trị của chúng ta", "…… Ủy viên nhi đồng viện hướng dương: Hồng vệ binh Thiểm nghị!……"

Thế nhưng, tại sao hết lần này đến lần khác lại cứ vào lúc này, cái nơi đáng lẽ phải quên đi quá khứ nhất, vào cái lúc trên đầu lưỡi tràn ngập CAPPUCCINO, lại "xác chết trôi nổi lên"? Tổng giám đốc Thiểm cái đồ đáng chết!…… Phòng trọ số mấy thế nhỉ? 7……70…… Mấy?

…… Tốn biết bao nhiêu sức lực, hắn mới kéo lại được tiếng nhạc của dàn ngũ tấu dây…… Mozart…… Rốt cuộc vẫn là Mozart! Vĩnh hằng làm sao…… Nhưng đó là khúc vĩ thanh, một khúc đã dã, các nhạc sư trên đài biểu diễn đã xuống nghỉ ngơi rồi…… Tiếng nước phun của đài phun nước lại mang đầy khí chất thế tục……

Người hắn chờ đã đến. Người chờ rõ ràng chỉ có một, nhưng lại đến hai người.

Người mà hắn không hề chờ đợi, hình như xuất hiện còn hợp lý hơn người đang chờ. Cô ta tên là Lư Tiên Đệ, bên ngoài chiếc áo bào dài màu đỏ hoa hồng khoác một chiếc áo khoác đen không tay phong cách denim, còn chưa bước tới đã lớn tiếng "Hi——" với hắn rồi. Dương Trí Bồi người mà hắn đang ngóng chờ thì lủi thủi ở phía sau cô ta.

Lư Tiên Đệ sau khi ngồi xuống hoàn toàn không giải thích nguyên do cô ta xuất hiện cùng lúc với Dương tiên sinh. Mà thật ra cũng chẳng cần phải giải thích. Cô ta có lý do để xuất hiện ở bất cứ trường hợp nào.

Ngược lại Dương Trí Bồi thì nói: "Đến cuối cùng vẫn không liên lạc được với Lâm Kỳ…… Tiểu thư Lư đã giúp tôi nghĩ ra rất nhiều cách……" Coi như cung cấp một "tài liệu bối cảnh".

Hắn quen biết Dương Trí Bồi từ vài năm trước ở Mỹ. Hắn và Dương lúc đó vừa hay được tiếp đón bởi cùng một trường đại học Mỹ, ở chung hơn một tháng, từng có mấy cuộc trò chuyện dài khai tâm bố công. Dương Trí Bồi lớn hơn hắn một thế hệ, thế nhưng lại sinh sống lâu dài trong một hoàn cảnh hoàn toàn khác biệt. Dương sinh ra ở Đài Loan, ông nội anh ta ngay đời ấy đã định cư ở Đài Loan rồi. Cho nên, anh ta ở Đài Loan, lại mang một ảnh hưởng gia đình rất không giống với những đứa con của những gia đình sau năm 1945, đặc biệt là những gia đình theo chính quyền Tưởng Giới Thạch rút lui về Đài Loan vào năm 1949, lại càng có một hành trình tâm lý vô cùng đặc biệt của bản thân.

Hắn không dám nói bản thân cho dù chỉ là hiểu sơ lược về người bạn này (nghiêm ngặt mà nói, họ có lẽ còn chưa tính là bạn), nhưng ít nhất, hắn từng nghe Dương Trí Bồi kể lại hành trình tâm lý của anh ta ở Đài Loan, người đại lục có thể nghe được kiểu kể chuyện thế này, hắn dám nói cho đến nay vẫn thuộc số ít.

Dương Trí Bồi được cho là người thân cộng sản. Vào khoảng những năm đôi mươi, bởi vì lén nghe đài phát thanh hướng về Đài Loan của đại lục, lại còn truyền bá nội dung nghe được, nên đã bị chính quyền Quốc Dân Đảng bắt vào ngục giam. Sau khi mãn hạn tù phóng thích, anh ta không những quyết không "hối cải để làm lại cuộc đời", trái lại còn "biến bản ngã thành lệ" tận dụng mọi khả năng học tập chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Mao Trạch Đông, chỉ là càng ẩn giấu tinh tế hơn và càng cảnh giác hơn mà thôi. Anh ta nói, anh ta cuối cùng vào cuối thập niên sáu mươi đã thiết lập được lý tưởng quang huy của chủ nghĩa xã hội, đồng thời kiên định tin tưởng "tiếp tục cách mạng dưới chuyên chính vô sản" là con đường tối ưu để hướng tới lý tưởng quang huy đó. Quan điểm này của anh ta, thậm chí còn không vì Đại cách mạng văn hóa bị đại lục phủ định mà dao động.

Ung Vọng Huy ở Mỹ, tại căn phòng khách của tòa tiểu lầu đỉnh nhọn có khung cửa sổ bên ngoài xanh biếc một màu ấy, từng thử dùng ví dụ cụ thể, để chứng minh cho Dương Trí Bồi thấy lý thuyết "tiếp tục cách mạng dưới chuyên chính vô sản" thiên lệch và sự "phản tác dụng" trong thực tiễn, ví dụ như nói, không chỉ giai đoạn đầu Đại cách mạng văn hóa có sự phá hoại văn vật phổ biến, đả kích một diện rộng, võ đấu, ô nhục nhân cách, giáo dục đình đốn…… Mà chính là đến đầu thập niên bảy mươi, Lâm Bưu ngã xuống, Nixon sang thăm hoa chi, thì cũng còn có vòng này lồng vòng khác, vòng lớn treo vòng nhỏ, vươn đến từng ngõ ngách, tranh chấp ác tính hầu như không thể trốn tránh cứ tiếp diễn, đồng thời, đáng sợ hơn là, thiếu đi sự chân thành, thêm vào sự hư ngụy; thiếu đi sự cuồng nhiệt, thêm vào sự giảo hoạt; thiếu đi tín ngưỡng, thêm vào sự lợi dụng; thiếu đi thiện mỹ, thêm vào sự ác xấu…… Trải nghiệm bản thân của anh ta là, lý tưởng cộng sản trên đầu môi càng lúc càng đến gần, mà trên thực tế lại càng lúc càng đi xa…… Hắn nhớ anh ta cũng từng kể với Dương Trí Bồi về tình hình đơn vị lúc bấy giờ của anh ta, đóng cửa sổ, giam tù tại chỗ, làm "bức cung tín", giày vò những con người bình thường: "…… Đáng sợ nhất, là thậm chí anh đã ý thức được đó là phi chính trị, thế nhưng anh lại vẫn khó mà thoát khỏi…… Đây không phải là anh ở bên kia eo biển, nghe ngóng đài phát thanh, là có thể cảm thụ và lý giải được!…… Cũng may là có những chuyện xảy ra sau tháng Mười năm 1976, Đại cách mạng văn hóa cuối cùng cũng kết thúc rồi!……"

Thế nhưng cũng chính là tại tòa tiểu lầu đỉnh nhọn ở nước Mỹ đó, Dương Trí Bồi tựa lưng vào bệ cửa sổ, hai tay ôm ngực, u uất nói: "Đứa trẻ sinh ra từ bụng mẹ nào mà chẳng mang theo đầy thân máu ô chứ?……"

Mặt này của Dương Trí Bồi, những nhân vật liên quan ở đại lục hiểu tương đối nhiều, cho nên đối với anh ta rất nhiệt tình, thậm chí rất coi trọng, thế nhưng mặt khác của anh ta, có lẽ ở đại lục thì chỉ có rất ít người tỏ tường. Ung Vọng Huy dám cá, chính là một nhân vật tự xưng "vạn quốc thông bảo" như Lư Tiên Đệ, thật ra cũng hoàn toàn không rõ xu hướng thật sự của Dương Trí Bồi trong vấn đề không tầm thường đó.

Cũng là ở Mỹ, một lần do bạn bè người Mỹ lái xe, phóng nhanh trên đường cao tốc, Ung Vọng Huy và Dương Trí Bồi ngồi sát vai nhau ở ghế sau, Dương Trí Bồi bỗng nhiên chủ động khởi xướng cái chủ đề đó, trong lúc bàn luận, anh ta vậy mà lại nói: "…… Đài Loan chúng ta thật ra từng chịu ba lần xâm lược, lần thứ nhất là người Hà Lan, lần thứ hai là người Nhật Bản, lần thứ ba là Quốc Dân Đảng!……"

Câu nói này dơ dáy dính chặt vào trong lòng Ung Vọng Huy, rất nhiều ngày sau, hắn mới đem thứ dính nhão đó bóc tách ra được. Hắn giải độc được tâm ngữ của Dương, nhưng lại không khỏi giật mình kinh hãi. Lẽ nào đây là một quy luật: Con người vì bất mãn với hoàn cảnh mình đang sống, liền căm hận thể chế đó, liền vì thế mà đối với mặt đối lập của thể chế đó tràn đầy tò mò, liền do ăn trộm "trái cấm" mà hướng về thế giới bên kia, liền thiết lập ra một lý tưởng dựa dẫm nhiều hơn vào tưởng tượng của bản thân để tạo nên…… Nhưng nương theo sự phát triển của sự việc, lại không ngừng thất vọng, vừa thất vọng vì sự biến hình của thể chế bị phản đối, lại càng thất vọng vì sự thất thái của thể chế mình quy y……

“Lần thứ ba là Quốc Dân Đảng!” Tiếng răng sắt vẫn còn văng vẳng bên tai. Nhưng đã coi việc Quốc Dân Đảng rút lui về Đài Loan là một lần "xâm lược ngoại lai" nữa, thì logic này sao lại không thuận theo "Đài độc" cho được? Hảo trách trong số "đám huynh đệ" của Dương Trí Bồi, có không ít vị là phần tử "Đài độc" công khai. Thái độ cá nhân của Dương Trí Bồi trong vấn đề thống nhất hai bờ eo biển, cái đó đành phải mặc kệ anh ta, vấn đề là, có người ở phía bên này vừa nghe nói anh ta từng ngồi tù của Quốc Dân Đảng, lại còn kiên định tín niệm chủ nghĩa xã hội, liền hận không thể ôm chầm lấy anh ta thật lâu thật chặt, coi như "đồng chí cộng thêm huynh đệ", thật sự là không còn cách nào khác đành chịu sự sủng ái quá mức!

…… Âm nhạc trong phòng lại khôi phục việc biểu diễn, là khúc 《 Nhị tuyền ánh nguyệt 》 gợi lại bao khúc ruột quanh co. Ung Vọng Huy tận lực thoát khỏi những suy nghĩ mang tính chính trị trong lòng. Hắn không muốn ở đây bàn luận với Dương Trí Bồi về những chủ đề mang tính chính trị nữa. Nói thật ra, không phải sợ bàn, mà là chán bàn. Tại sao phải bàn? Ai cần những người như chúng ta bàn chứ?

Hắn muốn bàn với Dương Trí Bồi về 《 Nhị tuyền ánh nguyệt 》. Đây là siêu chính trị, cho nên đã hướng tới tâm linh của toàn nhân loại. Là Ozawa Seiji từng nói qua phải không? "Khúc này thật đáng quỳ xuống mà nghe!"

Thế nhưng Lư Tiên Đệ đang ở đó giới thiệu với Dương Trí Bồi về "Đông Á đệ nhất" của "Đại sảnh La Mã", đồng thời nói: "Đài Loan vẫn chưa có phải không? Bắc Kinh hiện tại thật sự rất hiện đại hóa, quốc tế hóa rồi đấy!…… Hôm qua, người ta mời em đến phòng tiêm chủng Texas của khách sạn Hilton Bắc Kinh để ăn bò bít tết, ngay cả ông già Mỹ cũng nói, đúng là rất chính hiệu!"

Tiểu thư phục vụ bưng tới món cà phê Ai-len mà họ đã gọi, Lư Tiên Đệ rất sành sỏi hỏi: "Cái cốc dùng rượu whisky nóng tráng qua được chưa?" Sau khi nhận được câu trả lời khẳng định, bèn nói với Dương Trí Bồi: "Bắc Kinh bây giờ có thể uống được mấy chục loại cà phê khác nhau…… Rượu vang các loại cũng có đủ cả, không kém Đài Loan đâu nhỉ?"

Điều này liền khơi gợi lên cảm thán mang tính chính trị của Dương Trí Bồi: "Đúng nha…… Đáng tiếc a, đáng tiếc…… Tại sao Bắc Kinh, cho đến cả đại lục, lại cứ phải đi rập khuôn theo phương Tây như thế chứ?!"

Ung Vọng Huy vội vàng dẫn dắt chủ đề đi nơi khác: "Lâm Kỳ không ở Bắc Kinh à? Sao lại không tìm được?"

Lư Tiên Đệ nói: "Bảo đảm chính xác là ở Bắc Kinh, khẳng định lại trốn đi rồi, lần này ngay cả em cũng không tìm được anh ta, anh nói xem anh ta có phải bị chứng tự kỷ kiểu kiêu ngạo rồi không?"

Lâm Kỳ là một lãng khách độc hành được rất nhiều người trong giới thời nay sùng kính đặc biệt. Nếu nói Lư Tiên Đệ là thuật nhi bất tác mà giành được danh thanh ổn định trong giới, thì Lâm Kỳ mấy năm gần đây, lại lấy danh nghĩa tác nhi bất thuật mà tiếng tăm lừng lẫy hơn. Cái gọi là tác nhi bất thuật, chính là ai cũng biết anh ta đang tiến hành một loại "sáng tác hành vi" thần bí nào đó, nhưng rốt cuộc tiến hành thế nào, bản thân anh ta đương nhiên ngậm miệng không nói, chuyên đi thám thính bí mật trong giới như kiểu Lư Tiên Đệ, cũng chỉ đành dựa vào sức tưởng tượng để đoán mò.

“Thật sự rất muốn hội ngộ một lần. Không chỉ là xem những thứ anh ta viết mấy năm trước, rất có hứng thú, cũng không phải muốn nghe anh ta thổ lộ về đại tác hiện tại…… Điều khiến em ngưỡng mộ, vẫn là anh ta của hai mươi tám năm trước, cùng với sự thuần chất được duy trì cho đến nay!”

“Em nghĩ tổng sẽ có cơ hội thôi,” Ung Vọng Huy cũng không muốn bàn về Lâm Kỳ nữa, hắn lại dẫn dắt câu chuyện: “Sách của Oe Kenzaburo ở Đài Loan dịch hay không, có nhiều không? Đại lục bên này, hình như không có mấy người muốn đọc ông ấy thì phải……”

Thật ra chủ đề này cũng rất dễ bị chính trị hóa. Bất quá Lư Tiên Đệ cướp lời trước, nói thật ra nếu nhất định phải trao giải thưởng văn học Nobel năm nay cho nhà văn Nhật Bản, thì chi bằng cho Oe, chi bằng cho Abe Kobo, kỹ thuật đó mới hay làm sao! Tả thực và biến hình, hoang đường và thâm thúy, truyền thống và hiện đại, phong tình phương Đông và cách điệu phương Tây, hòa quyện với nhau mới đẹp làm sao! Thật ra khi Jean Baudrillard còn chưa đưa ra khái niệm hậu hiện đại, Abe đã sớm một trăm phần trăm tự giác bước vào hậu hiện đại rồi!……

Dương Trí Bồi tiện thể cũng bàn một chút ấn tượng của mình về văn học đương đại Nhật Bản. Anh ta có thể đọc trực tiếp sách tiếng Nhật, anh ta nói ấn tượng chung, là tiếng Nhật càng lúc càng "thất trinh" rồi. Bất quá, xét về mặt ngôn ngữ văn học mà nói, "thủ thân như ngọc" chưa chắc đã hay, vấn đề là, nên "vì yêu mà xx qua". Từ đó anh ta lại bàn đến ngôn ngữ tiểu thuyết của Vương Mông, Vương Sóc ở đại lục, cho rằng sự "tạp hóa" trong ngôn ngữ của "nhị Vương" đã vừa khéo kích hoạt tính trương lực của văn bản…… Dương Trí Bồi bàn về vấn đề ngôn ngữ tiểu thuyết mà hào hứng dạt dào, cho thấy một mặt khác trong nhân cách của anh ta. Lư Tiên Đệ nghe xong cười khúc khích, nói là bên đại lục này hình như chưa có ai gom hai tác giả hoàn toàn khác biệt là Vương Mông và Vương Sóc lại để gọi chung là "nhị Vương" cả……

Ung Vọng Huy vốn dĩ định mời Dương Trí Bồi ăn tối, nhưng Lư Tiên Đệ nói cho rằng Dương tiên sinh đã sắp xếp tối nay đến trà viên Thiên Kiều Nhạc, bên đó quản lý đã nói xong là muốn đãi cơm chiều rồi…… Ung Vọng Huy liền để mặc họ cáo từ mà đi. Hắn chỉ đứng dậy chào tạm biệt, nói bản thân còn muốn ngồi lại trong đại sảnh đó một lát.

Sau khi một mình ngồi xuống lại, hắn lại gọi một ly whisky. Lắng nghe dàn ngũ tấu dây, còn có cả tiếng nước róc rách của đài phun nước, nhấp rượu, trong lòng hắn trào lên một nỗi u uất hết lớp này đến lớp khác.

Nhận thức bản thân, đã chẳng dễ dàng gì, còn muốn nhận thức một người như Dương Trí Bồi nữa sao? Hắn lẩm bẩm lẩm bẩm trong lòng……