Vào ngày hôm sau, vị sư phụ già của hoàng tử, vốn đinh ninh rằng mình đã thấu hiểu tâm bệnh của chàng, liền ôm ấp hy vọng chữa trị nó bằng những lời khuyên nhủ. Ông nhiệt tình tìm kiếm cơ hội để trò chuyện, nhưng vị hoàng tử vốn từ lâu đã xem ông như một người trí lực đã suy tàn, nên chẳng mấy mặn mà đón nhận.

“Tại sao,” chàng tự hỏi, “lão ta lại cứ đến làm phiền ta thế này? Chẳng lẽ ta mãi mãi không được phép quên đi những bài giảng vốn chỉ hay khi hãy còn mới mẻ, và muốn mới lại thì buộc phải lãng quên hay sao?” Sau đó, chàng bước vào khu rừng và chìm đắm trong những mặc tưởng quen thuộc của mình. Nhưng khi ý nghĩ còn chưa kịp định hình, chàng đã nhận ra kẻ đang theo đuổi mình đang ở sát bên cạnh. Ban đầu, sự thiếu kiên nhẫn thúc giục chàng bỏ đi thật nhanh; song vì không đành lòng làm tổn thương một người mà chàng từng kính trọng và vẫn còn yêu mến, chàng đã mời ông ngồi xuống cùng mình bên bờ cỏ.

Được khích lệ, cụ già liền bắt đầu than thở về sự thay đổi gần đây ở hoàng tử, đồng thời gặng hỏi tại sao chàng lại thường xuyên rời xa những chốn vui chơi trong cung điện để tìm đến sự cô độc và tĩnh lặng. “Ta trốn chạy niềm vui,” hoàng tử đáp, “vì niềm vui nay đã chẳng còn vui nữa; ta chọn sự cô độc vì ta bất hạnh, và ta không muốn sự hiện diện của mình làm vẩn đục hạnh phúc của người khác.” Vị hiền triết liền nói: “Thưa điện hạ, ngài là người đầu tiên phàn nàn về sự bất hạnh ở Thung lũng Hạnh phúc này. Tôi hy vọng sẽ chứng minh cho ngài thấy rằng những lời than vãn của ngài chẳng có nguyên nhân thực tế nào cả. Ngài đang ở đây, nắm giữ trọn vẹn những gì Hoàng đế Abyssinia có thể ban tặng; ở đây chẳng có nhọc nhằn nào phải chịu đựng, cũng chẳng có hiểm nguy nào phải sợ hãi, thế mà lại có tất cả những gì lao nhọc hay hiểm nguy có thể tạo ra hoặc mua sắm được. Hãy nhìn xung quanh và nói cho tôi hay có mong muốn nào của ngài mà chưa được đáp ứng: nếu ngài chẳng thiếu thứ gì, hà cớ gì lại bất hạnh?”

“Việc ta chẳng thiếu thứ gì,” vị hoàng tử đáp, “hoặc việc ta chẳng biết mình muốn gì, chính là nguyên nhân khiến ta phàn nàn. Nếu ta có một khao khát nào đó rõ ràng, ta ắt sẽ có một ước muốn nhất định; ước muốn ấy sẽ thúc đẩy ta nỗ lực, và khi ấy ta đã chẳng phải cằn nhằn khi thấy mặt trời di chuyển quá chậm chạp về phía những ngọn núi phía tây, hay thở dài khi ngày mới bắt đầu và giấc ngủ chẳng thể che chở ta khỏi chính mình nữa. Khi ngấy nhìn những chú dê con và cừu non rượt đuổi lẫn nhau, ta tưởng tượng rằng mình sẽ hạnh phúc biết bao nếu có một mục tiêu để theo đuổi. Nhưng giờ đây, khi sở hữu mọi thứ mình có thể muốn, ta thấy ngày nào cũng giống hệt ngày nào, giờ nào cũng giống hệt giờ nào, chỉ có điều giờ sau lại tẻ nhạt hơn giờ trước. Xin đem kinh nghiệm của ông ra chỉ giáo cho ta làm thế nào để ngày tháng trôi qua nhanh như hồi ta còn thơ bé, khi vạn vật hãy còn tươi mới, và mỗi khoảnh khắc đều cho ta thấy những điều chưa từng quan sát trước đây. Ta đã tận hưởng quá nhiều rồi: hãy cho ta thứ gì đó để khao khát.” Vị sư phụ già vô cùng kinh ngạc trước dạng thức đau khổ mới lạ này và chẳng biết phải đáp lại thế nào, nhưng ông lại không đành lòng giữ im lặng. “Thưa điện hạ,” ông nói, “nếu ngài từng chứng kiến những nỗi thống khổ của trần gian, ngài sẽ biết cách trân trọng hoàn cảnh hiện tại của mình.”

“Giờ thì,” hoàng tử nói, “ông đã cho ta thứ để khao khát rồi đấy. Ta sẽ rất mong ngóng được tận mắt chứng kiến những nỗi thống khổ của trần gian, bởi vì việc được nhìn thấy chúng là điều kiện cần thiết để có được hạnh phúc.”