TÒA ÁN BẢO VỆ QUYỀN CỦA BÁC SĨ KHI SỬ DỤNG CÁC TẾ BÀO CỦA BỆNH NHÂN
Gần bảy năm sau khi Moore đệ đơn kiện, Tòa án Tối cao California đã bác bỏ đơn kiện của anh với phán quyết sẽ trở thành một tuyên bố chính thức trong vấn đề này: Khi các tế bào bị cắt bỏ khỏi cơ thể, có hay không có sự chấp thuận của bệnh nhân, mọi quyền lợi của bệnh nhân với các tế bào đó biến mất. Khi bệnh nhân để lại các mô của mình trong văn phòng hay phòng thí nghiệm của bác sĩ, bệnh nhân đã vứt bỏ chúng như rác thải, ai cũng có quyền nhặt rác thải của bệnh nhân và bán chúng. Theo quyết định của tòa án, vì Moore đã vứt bỏ các tế bào của mình, chúng không còn là sản phẩm của cơ thể Moore nữa. Chúng được “chuyển đổi” thành một sáng chế và đã trở thành sản phẩm từ “trí tuệ” và “nỗ lực phát minh” của Golde.
Moore không được bồi thường bất kỳ khoản tiền nào, nhưng vị thẩm phán đã đồng ý với anh trong hai việc: thiếu giấy chấp thuận có giải thích, vì Golde đã không công khai những lợi ích kinh tế, và vi phạm trách nhiệm được ủy thác, có nghĩa Golde đã lợi dụng vị trí bác sĩ của mình và vi phạm sự tín nhiệm của bệnh nhân. Tòa án tuyên bố các nhà nghiên cứu phải công khai những lợi ích thương mại từ tế bào của bệnh nhân, mặc dù không có luật yêu cầu. Họ cũng chỉ ra sự thiếu sót trong các quy định bảo vệ quyền của bệnh nhân trong nghiên cứu tế bào, và kêu gọi các nhà lập pháp phải chấn chỉnh hiện trạng đó. Nhưng họ nói việc xử cho Moore thắng có thể sẽ “phá hủy sự khích lệ kinh tế trong việc tiến hành các nghiên cứu y học quan trọng”, và trao quyền sở hữu tế bào cho các bệnh nhân sẽ “kìm hãm nghiên cứu bằng việc hạn chế tiếp cận các nguyên liệu thô cần thiết”, tạo ra một rào cản mà ở đó “với mỗi tế bào mẫu, một nhà nghiên cứu lại phải đối mặt với nguy cơ kiện tụng”.
Các nhà khoa học đã vui mừng hớn hở, thậm chí là tự mãn. Hiệu trưởng trường Đại học Y Stanford đã nói với một phóng viên rằng miễn sao các nhà nghiên cứu công khai những lợi ích thương mại, bệnh nhân sẽ không thể từ chối việc cho các nhà nghiên cứu sử dụng tế bào của họ. “Nếu bạn từ chối”, ông ấy nói, “bạn có thể ngồi đó với cái ruột thừa vỡ và thương lượng”.
Bất chấp việc truyền thông đưa tin rầm rộ về vụ kiện của Moore, gia đình Lacks vẫn không hề hay biết. Trong lúc những tranh cãi về quyền sở hữu mô tế bào đang diễn ra khắp cả nước, các anh em nhà Lacks vẫn tiếp tục nói với bất kỳ ai chịu lắng nghe rằng Johns Hopkins đã ăn trộm các tế bào của Henrietta và nợ họ hàng triệu đô la. Cuối cùng Deborah đã bắt đầu rải tờ rơi về mẹ mình và các tế bào, nói rằng: “Tôi chỉ muốn mọi người đọc những gì được viết trong tờ rơi này! Và nói với tất cả mọi người! Truyền nó đi khắp nơi. Chúng tôi muốn tất cả mọi người trên thế giới này biết về mẹ tôi”.
