11

Đến tháng 9, cơ thể của Henrietta hầu như đã bị các khối u chiếm lĩnh. Chúng mọc trên cơ hoành, bàng quang, và phổi của cô. Chúng làm tắc ruột, và khiến bụng của cô phình ra như thể cô đang mang thai sáu tháng. Cô phải truyền máu hết lần này đến lần khác vì thận của cô không thể lọc chất độc từ máu, khiến cô nôn mửa vì chất độc từ chính cơ thể mình. Cô đã phải truyền máu nhiều đến nỗi một bác sĩ đã viết vào bệnh án của cô rằng phải dừng mọi cuộc truyền máu “cho đến khi sự thâm hụt của ngân hàng máu do truyền cho Henrietta được bù đắp”.

Khi em họ của Henrietta, Emmett Lacks, nghe một người ở Sparrows Point nói rằng Henrietta đang ốm và phải truyền máu, anh đã ném ống thép đang cắt dở xuống và chạy đi tìm em trai và một vài người bạn. Họ là những người lao động, đầy thép và amiăng trong phổi, và những năm tháng vất vả in hằn dưới các vết chai sạn và các móng tay nứt nẻ. Tất cả bọn họ đều đã ngủ trên sàn nhà của Henrietta, ăn mì Ý do cô nấu khi họ mới từ quê lên Baltimore, cũng như bất cứ khi nào họ hết tiền. Cô đã cùng họ đi xe điện đến Sparrows Point rồi lại cùng đi về, để đảm bảo họ không đi lạc trong những tuần đầu ở thành phố. Cô đã làm cơm trưa cho họ cho đến khi họ đủ khả năng tự lực cánh sinh, rồi gói thêm thức ăn để họ mang đến nơi làm việc trong khi khi chờ lương. Cô đã đùa với họ rằng họ cần có vợ và bạn gái, rồi đôi khi còn giúp họ tìm những mối tốt. Emmett đã ở nhà Henrietta lâu đến mức anh có giường riêng ở hành lang, ngay trên cầu thang. Anh vừa mới dọn ra ngoài vài tháng trước.

Lần cuối Emmett gặp Henrietta, ngay trước khi anh dọn ra ngoài, anh đã đưa cô đến thăm Elsie ở Crownsville. Họ tìm thấy cô bé đang ngồi đằng sau hàng rào thép gai trong góc vườn bên ngoài phòng ngủ tập thể bằng gạch nơi cô bé ngủ. Khi nhìn thấy họ đến gần, cô đã phát lên tiếng như tiếng chim, rồi chạy về phía họ, và chỉ đứng đó, nhìn chăm chú. Henrietta quàng tay qua người Elsie, nhìn thẳng vào mắt cô bé một hồi lâu, rồi quay sang Emmett.

“Có vẻ như con bé đã khá hơn”, Henrietta nói. “Phải, Elsie nhìn có vẻ ổn và sạch sẽ”. Họ ngồi trong im lặng một hồi lâu. Henrietta có vẻ an tâm khi thấy Elsie khỏe mạnh. Đó là lần cuối Henrietta đến thăm Elsie – Emmett nhận ra rằng cô đã biết mình đang nói lời từ biệt với con. Điều cô không biết là sau lần đó không còn ai đến thăm Elsie nữa.

Vài tháng sau, khi Emmett nghe nói Henrietta cần được truyền máu, anh và em trai cùng sáu người bạn đã chen chúc ngồi lên một chiếc xe tải và đi thẳng đến Hopkins. Một y tá dẫn họ qua khu chữa bệnh cho người da màu, qua nhiều dãy giường bệnh để đến bên chiếc giường nơi Henrietta đang nằm. Cô đã héo hon tiều tụy, từ hơn 63 kg sụt xuống còn 45 kg. Sadie và chị gái Gladys của Henrietta ngồi bên cạnh cô, mắt họ sưng mọng vì khóc quá nhiều và thiếu ngủ. Gladys đã đi từ Clover đến đây bằng xe buýt Greyhound[1] ngay khi nghe tin Henrietta đang nằm viện. Hai người bọn họ chưa bao giờ thân thiết, và người ta vẫn thường trêu chọc Gladys rằng cô ta quá xấu người xấu nết để làm chị của Henrietta. Nhưng Henrietta là người thân, Gladys đang ngồi bên cạnh cô, ôm ghì chiếc gối trong lòng.

Cô y tá đứng trong góc và quan sát trong lúc tám người đàn ông to lớn xúm xít vây quanh giường bệnh. Khi Henrietta tìm cách cử động cánh tay để tự mình ngồi dậy, Emmett nhìn thấy những sợi dây đang quấn quanh cổ tay và cổ chân của cô, buộc cô xuống giường.

“Cậu đang làm gì ở đây?” – Henrietta rên rỉ.

“Bọn em đến để giúp chữa bệnh cho chị”, Emmett nói trong tiếng đồng thanh “Phải” từ những người đàn ông.

Henrietta không nói một lời. Cô chỉ tựa đầu xuống gối.

Bỗng nhiên cơ thể cô cứng đơ như một tấm gỗ. Henrietta hét lên khi y tá chạy đến bên giường, buộc chặt dây quấn quanh hai tay và chân của cô để giữ cho cô khỏi lăn xuống đất trong lúc quẫy đạp như nhiều lần trước đó. Gladys nhét chiếc gối đang ôm trong lòng vào miệng Henrietta, để ngăn cô không cắn phải lưỡi trong lúc co giật vì đau. Sadie khóc và vuốt tóc Henrietta.

Emmett nói với tôi nhiều năm sau đó: “Chúa ơi, Henrietta bật dậy khỏi giường và rên rỉ như thể chị ấy bị quỷ nhập”.

Y tá đuổi Emmett và các anh em của anh ra khỏi khu bệnh để đến căn phòng giành riêng cho việc lấy máu của người da màu, họ đã hiến gần 4 lít máu. Khi Emmett rời khỏi giường bệnh của Henrietta, anh ngoái lại nhìn, vừa đúng lúc cơn đau đã dịu và Gladys rút chiếc gối ra khỏi miệng Henrietta.

“Đó là ký ức tôi sẽ mang theo xuống mồ”, Emmett nói. “Khi cơn đau đến, có vẻ như tâm trí của chị ấy đã lên tiếng: Henrietta, tốt hơn mày nên đi thôi. Chưa bao giờ tôi nhìn thấy Henrietta ốm đến vậy. Người con gái dịu dàng nhất mà cô có thể gặp, và xinh đẹp nhất trên đời. Nhưng các tế bào đó, các tế bào của chị ấy lại là một thứ gì đó khác hẳn. Chẳng có gì lạ khi họ không bao giờ giết được chúng... Căn bệnh ung thư đó là một thứ khủng khiếp”.

Không lâu sau khi Emmett và các bạn anh ghé thăm, vào bốn giờ chiều ngày 24 tháng 9 năm 1951, một bác sĩ đã tiêm Mocfin liều cao cho Henrietta và ghi vào bệnh án của cô rằng: “Ngừng cấp thuốc và dừng điều trị, ngoại trừ thuốc giảm đau”. Hai ngày sau, Henrietta thức dậy, hoảng sợ và mơ hồ, muốn được biết cô đang ở đâu và các bác sĩ đã làm gì với mình. Trong một khoảnh khắc, cô đã quên tên của mình. Không lâu sau đó, cô quay sang Gladys và nói rằng mình sắp chết.

“Chị hãy đảm bảo Day sẽ chăm sóc cho bọn trẻ”, Henrietta nói với chị gái, nước mắt chảy xuống hai gò má. “Nhất là Deborah bé nhỏ của em”. Deborah chỉ mới hơn một tuổi khi Henrietta nhập viện. Henrietta đã muốn được bế Deborah, mặc cho con bé những bộ quần áo đẹp và tết tóc cho nó, để dạy nó sơn móng tay, uốn tóc, và cách xử sự với bọn con trai.

Henrietta nhìn Gladys và thì thầm: “Đừng để các con của em phải chịu khổ sau khi em chết”.

Rồi cô xoay người, quay lưng lại với Gladys, và nhắm mắt.

Gladys rời khỏi bệnh viện, lên chiếc xe buýt Greyhound trở về Clover. Tối hôm đó, Gladys gọi cho Day: “Henrietta sẽ ra đi vào tối nay. Nó muốn cậu chăm sóc lũ trẻ – tôi đã nói sẽ chuyển lời đến cậu. Đừng để chúng phải chịu khổ”.

Henrietta qua đời lúc 12:15 phút sáng ngày 4 tháng 10 năm 1951.

❀ ❀ ❀

[1] Một hãng xe khách đường dài, chở khách từ thành phố này sang thành phố khác.