19

Gần đến năm cuối cấp ở phổ thông, ở độ tuổi 16, Deborah đã mang thai đứa con đầu lòng. Bobbette khóc hết nước mắt khi phát hiện ra điều đó. Deborah không đến trường nữa, nhưng Bobbette nói: “Đừng vội mừng, em sẽ phải tốt nghiệp”. Deborah cãi lại, nói rằng cô không thể đến trường với cái bụng bầu.

“Không phải lo”, Bobbette nói, “em sẽ đến trường nữ sinh đặc biệt, nơi sẽ có những học sinh mang bầu như em”.

Deborah không chịu, nhưng Bobbette đã điền đơn thay cô và kéo cô đến đó vào ngày đầu tiên của năm học. Vào ngày 10 tháng 11 năm 1966, Deborah sinh hạ Alfred Jr. (Alfred Con); cô đã đặt tên con theo tên của cha, Alfred “Cheetah” Carter, cậu bé mà Galen đã từng tỏ ra ghen tuông. Mỗi sáng, Bobbette lại làm bữa trưa cho Deborah, kéo cô đến trường, rồi dành cả ngày lẫn đêm chăm sóc Alfred để Deborah có thể tiếp tục đi học. Khi Deborah tốt nghiệp, Bobbette bắt cô phải đi làm dù Deborah có thích hay không. Bobbette ở đây để giúp đỡ hai mẹ con Deborah.

Các anh trai của Deborah cũng đang có cuộc sống tạm ổn. Lawrence đã mở cửa hàng tiện dụng ở tầng hầm của một căn nhà mặt phố; Sonny đã tốt nghiệp cấp ba, gia nhập lực lượng không quân và trở thành một cậu thanh niên đẹp trai và được lòng rất nhiều các cô gái. Cậu hay la cà khắp chốn, nhưng hầu như không dính vào rắc rối. Nhưng em trai của họ, Joe, lại là một câu chuyện khác.

Joe hay cãi lại các thầy cô và gây lộn với những học sinh khác. Cậu bỏ học ở lớp bảy, phải hầu tòa vì “tấn công bằng vũ lực” ngay sau lần sinh nhật thứ 17. Cậu nhập ngũ ở tuổi 18, nhưng tính tình nóng nảy và thái độ ương ngạnh đã khiến cậu gặp nhiều rắc rối hơn ở đó. Cậu đánh lộn với cấp trên và các đồng đội. Đôi lúc cậu phải nhập viện, nhưng chủ yếu, những lần gây gổ đã khiến cậu phải vào khu cách ly, một cái hố đen với những bức tường bằng đất tương tự tầng hầm mà Ethel từng nhốt cậu khi còn nhỏ. Cậu thích ở trong cái hố đó vì không còn ai làm phiền cậu nữa. Ngay khi họ thả cậu ra, Joe lại gây gổ với đồng đội khác hoặc cãi nhau với một cấp trên, và họ lại nhốt cậu vào hố đen. Cậu phục vụ trong quân đội chín tháng, chủ yếu ngồi trong hố đen, và ngày càng nóng tính hơn. Sau nhiều lần kiểm tra tâm lý và điều trị, Joe buộc phải giải ngũ vì không thể thích ứng với cuộc sống quân đội.

Gia đình họ đã hy vọng môi trường quân đội sẽ giúp cậu kiềm chế cơn thịnh nộ, dạy cho cậu chút quy tắc và sự kính trọng với bề trên. Nhưng thay vào đó, cậu giải ngũ với tình khí nóng nảy và giận dữ hơn bao giờ hết.

Khoảng một tuần sau khi Joe giải ngũ, một cậu thanh niên hàng xóm cao gầy, tên Ivy, lại gần Joe, tay cầm con dao và hỏi cậu có muốn đánh lộn không. Hầu hết những người khác sẽ không dám làm thế. Mặc dù Joe thấp hơn cậu ta 10 phân và chỉ nặng 70 kg, nhưng người trong khu phố gọi cậu là Joe Điên vì cậu có vẻ thích bạo lực. Nhưng Ivy không bận tâm. Cậu ta đã rượu chè và dùng heroin nhiều năm, người đầy sẹo vì những cuộc đụng độ. Cậu ta nói với Joe rằng cậu ta sẽ giết Joe.

Ban đầu Joe ngó lơ Ivy. Rồi, khoảng ba tháng sau, vào ngày 12 tháng 9 năm 1970, Joe đang đi trên một con phố ở Đông Baltimore cùng bạn của mình là June. Đó là tối thứ Bảy, họ đã uống rượu, và vừa bắt chuyện với một nhóm thiếu nữ thì ba cậu thanh niên khác bước về phía họ. Một trong số đó là Eldridge Lee Ivy.

Khi Ivy nhìn thấy Joe và June đang nói chuyện với các cô gái, cậu ta đã hét lên, nói rằng một trong số ấy là chị em họ của cậu ta, và họ liệu hồn đừng ve vãn cô ấy.

“Tao ngứa mắt với mày rồi đấy”, June hét trả.

Hai người họ bắt đầu cãi cọ, rồi khi Ivy dọa sẽ đấm vào mặt June, Joe nhảy vào giữa hai người họ, bình tĩnh bảo Ivy không được làm vậy.

Ivy túm lấy cổ Joe, bóp mạnh, trong lúc hai người bạn của cậu ta tìm cách ngăn cản. Joe đám đá và hét lên: “Tao sẽ giết chết mày!” Nhưng Ivy đã đánh cậu chảy máu trong lúc June đứng nhìn, kinh hãi.

Tối hôm đó Joe gõ cửa nhà Deborah. Cậu nhìn chằm chằm về phía trước, người đầm đìa máu, cặp mắt giận dữ trong lúc Deborah lau mặt cho cậu và đặt cậu nằm xuống sofa cho tỉnh rượu, không quên đưa một túi đá để cậu tự chườm. Cậu nhìn chằm chằm vào bức tường suốt đêm, trông đáng sợ và giận dữ hơn bất cứ người nào Deborah từng thấy trên đời.

Sáng hôm sau, Joe vào bếp nhà Deborah và lấy con dao thái thịt có cán bằng gỗ màu đen của cô. Hai ngày sau, ngày 15 tháng 9 năm 1970, Joe đến nơi làm việc – cậu đang làm tài xế cho một công ty xe tải địa phương. Tầm năm giờ chiều, cậu và một đồng nghiệp đã cùng nhau uống một phần năm chai whiskey Old Granddad, rồi thêm nửa lít nữa. Trời vẫn còn sáng khi Joe tan làm. Cậu đã đi bộ đến ngã tư đường Lanvale cắt với Đại lộ Montford ở Đông Baltimore – Ivy đang đứng trước bậc thềm nhà mình và nói chuyện với một số người bạn. Joe băng qua đường và nói: “Chào Ivy”, rồi đâm vào ngực cậu ta bằng con dao của Deborah. Lưỡi dao xuyên thẳng vào tim Ivy. Cậu ta lảo đảo, Joe ở ngay đằng sau, rồi Ivy ngã úp mặt xuống vũng máu của chính mình: “Tao chết mất – gọi cứu thương đi!” Nhưng đã quá muộn. Khi nhân viên cứu hỏa[1] đến thì Ivy đã chết.

Joe rời khỏi hiện trường, vứt dao vào con hẻm gần đó, rồi hướng đến bốt điện thoại để gọi cho bố, nhưng cảnh sát đã nhanh tay hơn cậu. Họ nói với Day rằng con trai ông đã giết một thanh niên. Sonny và Lawrence bảo bố hãy đưa Joe về Clover, giấu cậu ở những cánh đồng thuốc lá, nơi cậu có thể trốn vòng lao lý và được an toàn. Nhưng Deborah bảo họ đã điên rồi.

“Nó phải ra đầu thú”, cô bảo họ. “Cảnh sát đã ra lệnh truy nã cho dù nó sống hay chết”.

Nhưng cánh đàn ông không chịu nghe. Day cho Joe 20 đô và đưa cậu lên chiếc xe buýt Trailways về Clover.

Ở Thị trấn Lacks, Joe uống rượu suốt ngày, gây gổ với anh em họ hàng, và dọa giết vài người trong số họ, bao gồm Cootie. Sau tuần đầu tiên, Cootie gọi cho Day, nói rằng phải có người đến đưa Joe đi trước khi cậu ta giết thêm một người nữa hoặc có thể cậu ta sẽ bị bắn chết. Sonny đã mượn xe của Day, đón Joe từ Clover và đưa cậu đến DC[2] để ở cùng một người bạn. Nhưng Joe cũng không thể sống hòa thuận với người bạn ở đó. Sáng hôm sau, cậu đã gọi cho Sonny và nói: “Đến đón tôi, tôi muốn đi đầu thú”.

Sáng 29 tháng 9 năm 1970, Joe bước vào trụ sở cảnh sát Baltimore và bình tĩnh nói: “Tôi là Joe Lacks. Tôi bị truy nã vì đã giết Ivy”. Rồi cậu điền vào tờ đơn này:

Bị cáo có đang làm việc? Không

Tiền mặt hoặc trong ngân hàng? Không

Tên cha mẹ? David Lacks

Họ đã đến gặp bị cáo? Không

Bị cáo có bạn hoặc thành viên gia đình có thể thuê luật sư? Không. Không có tiền

Sau đó Joe đợi. Cậu biết mình sẽ nhận tội trong phiên tòa, cậu chỉ muốn nó diễn ra nhanh chóng. Sau năm tháng ngồi tù đợi ra hầu tòa, Joe đã viết bức thư này gửi đến Tòa Hình sự:

Kính gửi Ngài hay Thưa Quan tòa,

Thời điểm quan trọng nhất trên đời là hiện tại, trong không khí hôm nay vì tụi lỗi, không tôi sẽ nói là vì nhận thức sai nhầm mà tôi đã tự đặc mình vào.[3] Một sai nhầm không chủ ý. Cảm thấy thật khổ sở vì khín tôi ăn năn, Mong được có một phiên tòa xét xử khẩn cấp để Cho tôi biết điều gì đang chờ phía trước, tôi cảm thấy mình đáng bị trừng phạt hay bị đánh đập vì lũi lầm của mình, tôi đã sẵn sàng để đón nhận nó.

Joe Lack

(Phiên tòa xét xử khẩn cấp)

(Cảm ơn)

(Thưa quan tòa)

Cuối cùng, vào ngày mùng 6 tháng 4 năm 1971, bảy tháng sau cái chết của Ivy, Joe đã đứng trong phòng xử án và nhận tội giết người cấp độ hai. Sonny đứng gần đó nhìn. Thẩm phán đã không ngừng cảnh báo Joe rằng nếu nhận tội, cậu sẽ không còn quyền có một phiên tòa xét xử, quyền khai báo và trình bày chứng cứ, và quyền kháng cáo. Trong lúc bà thẩm phán nói, cậu chỉ đáp: “vâng thưa bà” và “không thưa bà”. Cậu nói với bà rằng rượu đã khiến cậu làm vậy, cậu không cố ý giết Ivy.

“Tôi chỉ định đánh vào vai của cậu ta, nhưng cậu ta đã hoảng loạn và quay người bỏ chạy nên con dao đã đâm trúng ngực”, Joe nói. “Tôi chỉ định làm cậu ta bị thương để cậu ta không thể đánh tôi... Vào buổi tối thứ Bảy lúc tôi và cậu ta gây gổ, cậu ta đã nói cậu ta sẽ giết tôi. Tôi hy vọng bà hiểu rằng tôi chỉ đang bảo vệ mạng sống của mình. Tôi không có ý gây tổn thương cho ai cả”.

Nhưng cậu hàng xóm 14 tuổi của Ivy, người đã chứng kiến mọi chuyện, nói rằng Joe đã đi thẳng đến chỗ bọn họ và đâm vào ngực Ivy, rồi tìm cách đâm thêm một nhát nữa vào lưng trong lúc Ivy lảo đảo chạy đi.

Khi Joe bước ra khỏi bục (khai báo), luật sư được chỉ định của cậu đã lại gần thẩm phán và đưa ra lời biện hộ cuối cùng:

Điều duy nhất tôi muốn nói thêm là tôi đã nói chuyện với anh trai của chàng thanh niên này, và vấn đề mà cậu ấy gặp phải trong quân đội cũng là vấn đề đã dẫn cậu ấy đến tình cảnh ngày nay. Vì một số lý do, tại thời điểm nào đó trong đời, cậu ấy đã mắc hội chứng phức cảm tự ti và dường như tương đối nặng. Và có vẻ như mỗi khi mâu thuẫn với người khác, cậu ấy xử lý nó một cách hung bạo, nhiều hơn những người khác... xin nói thêm, cậu ấy đã được tư vấn tâm lý trong quân đội, nhưng chưa bao giờ được nhập viện.

Không biết gì về cuộc sống hay tình trạng bạo hành mà Joe phải chịu đựng khi còn là một đứa trẻ, vị luật sư đã nói: “Cậu ấy cảm thấy cần phải bảo vệ bản thân nhiều hơn những người khác. Và có khả năng điều này đã khiến cậu ấy mất kiểm soát, trong khi sự việc không là gì với một người bình thường”.

“Có phải mọi người gọi cậu là Joe Điên?” – vị thẩm phán hỏi.

“Một số bạn bè gọi tôi như vậy”, Joe đáp.

“Cậu có biết vì sao mọi người gọi cậu như vậy?”

“Không thưa bà”, Joe nói.

Thẩm phán chấp nhận lời nhận tội của Joe, nhưng yêu cầu được thấy bệnh án và các báo cáo tâm lý trước khi quyết định án phạt. Các giấy tờ đó được niêm phong, nhưng bất kể thông tin trong đó là gì thì chúng cũng đã khiến bà thẩm phán đưa ra quyết định phạt tù Joe 15 năm thay vì mức 30 năm. Họ đưa Joe đến Nhà tù Maryland ở Hagerstown, một nhà tù có mức bảo vệ trung bình, cách khoảng 120 km về phía Tây Baltimore.

Ban đầu, Joe sống trong tù cũng tương tự như đã sống trong quân đội: bị nhốt vào ngục tối vì không chịu phục tùng và liên tục gây gổ. Nhưng cuối cùng cậu đã thôi đánh nhau và tập trung vào tĩnh tâm. Joe đã tìm thấy Đạo Hồi và bắt đầu dành thời gian học kinh Koran trong buồng giam của mình. Không lâu sau cậu đã đổi tên thành Zakariyya Bari Abdul Rahman.

Trong lúc đó ở bên ngoài, mọi việc trông có vẻ ổn với anh em nhà Lacks. Sonny đã xuất ngũ còn Lawrence kiếm được việc tốt trong ngành đường sắt. Nhưng mọi chuyện không được suôn sẻ với Deborah. Trước khi Zakariyya vào tù, Deborah đã kết hôn cùng Cheetah trong chiếc váy bằng vải chiffon màu xanh giữa phòng khách nhà Bobbette và Lawrence. Lúc ấy cô 18 tuổi. Khi gặp nhau lần đầu, Cheetah đã ném một quả bóng bowling vào Deborah ở vỉa hè trước nhà cô. Deborah nghĩ cậu ta chỉ đang đùa giỡn, nhưng mọi chuyện ngày càng trở nên tồi tệ hơn sau khi họ kết hôn. Không lâu sau khi đứa con thứ hai của họ là LaTonya chào đời, Cheetah đã nghiện ngập và bắt đầu đánh đập Deborah mỗi lúc phê thuốc. Rồi anh ta bắt đầu đàn đúm tiệc tùng, biến mất cùng những người phụ nữ khác nhiều đêm dài, và chỉ quay về để bán thuốc phiện bên ngoài căn nhà của họ, trong lúc các con của Deborah ngồi và nhìn bố chúng.

Một hôm, khi Deborah đang đứng rửa bát, hai tay ngập trong bong bóng xà phòng, Cheetah chạy vào bếp và gầm lên rằng cô đang ngủ với những người đàn ông khác sau lưng anh ta. Rồi anh ta đánh cô.

“Đừng làm vậy nữa”, Deborah nói, đứng yên như tượng, hai tay vẫn ngập trong nước rửa bát.

Cheetah chộp lấy một cái đĩa đã khô từ giá bát và đập vào mặt Deborah, khiến chiếc đĩa vỡ tan.

“Đừng bao giờ đụng tay vào người tôi nữa!” – Deborah gào lên, rút tay khỏi bồn rửa bát, chộp lấy con dao ăn bít-tết.

Cheetah giơ tay định đánh cô lần nữa, nhưng anh ta lóng ngóng vì thuốc phiện và rượu. Deborah dùng tay còn lại chặn anh ta lại và ghìm anh ta vào tường. Cô dí mũi dao vào ngực anh ta đủ sâu để cắt qua da, rồi kéo nó xuống quá rốn, khiến Cheetah gào lên rằng Deborah đã điên rồi.

Anh ta để cho cô yên được vài ngày, nhưng cuối cùng lại về nhà trong tình trạng say xỉn và phê thuốc, rồi tiếp tục đánh đập cô. Một hôm khi Cheetah đang đánh cô giữa phòng khách, Deborah đã hét lên: “Tại sao lúc nào anh cũng cãi cọ và gây chuyện với tôi vậy?” Khi anh ta không trả lời, Deborah đã quyết định cô muốn anh ta phải chết. Anh ta quay người và lảo đảo bước về phía cầu thang, vẫn la hét, và Deborah đã đẩy anh ta mạnh hết mức có thể. Anh ta ngã xuống cầu thang và chảy máu. Deborah đứng phía trên nhìn, chẳng cảm thấy gì hết – không sợ hãi, không cảm xúc. Khi thấy anh ta nhúc nhích, Deborah đã bước xuống cầu thang và kéo anh ta qua tầng hầm, ra ngoài vỉa hè. Đang là giữa mùa đông và tuyết đang rơi. Deborah bỏ anh ta nằm trên đất trước cửa nhà họ, không áo khoác, rồi cô đóng mạnh cửa và lên nhà đi ngủ.

Sáng hôm sau cô thức dậy, hy vọng anh ta đã chết cóng, nhưng thay vào đó, anh ta đang ngồi trước hiên nhà, bầm dập và lạnh cóng.

“Hình như có người đã đánh tôi”, anh ta bảo cô.

Cô để anh ta vào nhà, vừa tắm rửa, cho anh ta ăn, và vừa nghĩ anh ta mới thật ngu ngốc làm sao. Trong lúc Cheetah ngủ để lấy lại sức, Deborah đã gọi cho Bobbette: “Đủ rồi, tối nay hắn sẽ chết”.

“Em đang nói gì vậy?” – Bobbette hỏi.

“Em có một cái mỏ lết”, Deborah nói. “Em sẽ đập vỡ đầu hắn. Em chịu đựng đủ rồi”.

“Đừng làm vậy, Dale”, Bobbette nói. “Hãy nhìn xem Zakariyya đang ở đâu – cậu ấy đang ngồi tù. Em mà giết chồng, các con của em sẽ ra sao? Vứt ngay cái mỏ lết đó đi”.

Ngày hôm sau, khi Cheetah đã đi làm, một chiếc xe tải chuyển đồ đạc tấp vào nhà họ. Deborah đã đưa các con và mọi thứ họ sở hữu đi, rồi trốn ở nhà cha đẻ của mình cho đến khi cô có thể tìm được cho mình một căn hộ mới. Trong lúc Deborah làm hai việc một lúc và vật lộn với cuộc sống của một bà mẹ đơn thân, cô không biết rằng cô sắp phải nghe một tin tức còn khó đương đầu hơn là những gì Cheetah đã làm.

❀ ❀ ❀

[1] Ở Mỹ khi gọi 911 thì cả cảnh sát, xe cứu thương và cứu hỏa cùng đến một lúc.

[2] D.C. viết tắt của Washington, D.C. (District of Columbia), thủ đô của Mỹ.

[3] Bản gốc đăng nguyên bức thư đầy lỗi chính tả và lủng củng của Joe. (ND)