Thời điểm Lập xuân năm thứ mười một của Lỗ Hầu Tống, thời tiết ấm dần lên, băng tan tuyết rã.
Bởi vì thất bại vốn đã là một loại tội lỗi!
Thực ra cho đến thời Chiến Quốc, nước Tần thiết huyết, vốn được người đời sau ca tụng là "dùng chế độ phong kiến tiên tiến thay thế cho chế độ nô lệ hủ bại", kỳ thực lại là một quốc gia nô lệ lâu đời. Có "Thương Quân Thư", "Tần Luật" làm chứng, số lượng nô lệ không những là đứng đầu bảy nước, mà tỉ lệ chiếm trong dân số còn vượt xa thời Tây Chu, Xuân Thu. Nhờ vào việc chia chiến tù nô lệ cho các địa chủ quân công để sản xuất lương thực, nước Tần mới có thể duy trì sự bành trướng...
Chế độ quân công thụ điền sẽ được quảng bá ra toàn bộ Hữu quân, hơn vạn binh tốt cơ sở từ nay đã có con đường để tiến thân.
Những biện pháp này có thể nói là đổi mới, nhưng lại không thể gây ra chấn động quá lớn ở nước Lỗ, bởi vì chúng chỉ giới hạn trong lãnh địa của Triệu Vô Tuất, chỉ có thể coi là việc nhà của Triệu khanh.
Những việc phong thưởng thực ấp, quân công thụ điền kể trên, Triệu Vô Tuất đều ủy thác cho gia tể Trương Mạnh Đàm cùng một đám gia thần xử lý, người ngoài khó lòng can thiệp. Huống chi, cho dù là trong mắt những người thông tuệ nhất như Tử Cống, Hàn Hổ, thì đây cũng chỉ là đang bắt chước "Tác châu binh" và "Viên điền chế" của nước Tấn, họ không nhìn thấy âm mưu đằng sau đó là Triệu Vô Tuất muốn bồi dưỡng một tầng lớp địa chủ quân công tại nước Lỗ, cũng như ác ý nồng đậm đối với các cựu quý tộc...
Điều khiến các quan Đại phu nước Lỗ cảm thấy bất an trực tiếp, là trong buổi triều hội diễn ra sau đó, Triệu Vô Tuất công khai tuyên bố, sẽ thử nghiệm chế độ huyện ở nước Lỗ!
---❊ ❖ ❊---
"Chế độ huyện? Là huyện của nước Tần, huyện của nước Sở, hay là huyện của nước Tấn?"
"Đại tướng quân là người nước Tấn, tự nhiên là huyện của nước Tấn..."
Chế độ huyện không phải do Triệu Vô Tuất phát minh, thời Xuân Thu đã sớm có. Ngay từ hai trăm năm trước, Sở Vũ Vương diệt nước Quyền, đổi xây thành Quyền huyện. Sau đó Tần Vũ Công cũng vượt núi Lũng, mũi nhọn chĩa thẳng vào Ký Nhung, sau khi bình định, lấy tên tộc lập ra Ký huyện. Nước Tấn cũng không chịu thua kém, trễ nhất là đến thời Tấn Văn Công, Tấn Tương Công đã lập huyện ở biên giới, nào là "Tiên Mao chi huyện", "Qua Diễn chi huyện", nhiều không kể xiết.
Huyện, tức là treo, vốn là thành ấp đặc thù ở biên giới, chức năng chính là trú quân. Theo thời gian trôi qua, đơn vị hành chính huyện này đã sớm không còn giới hạn ở biên giới, nội bộ nước Tấn đã quảng bá toàn diện chế độ huyện. Thông thường phải vạn hộ trở lên mới có thể làm huyện, nước Tấn vốn có bốn mươi chín huyện, sau này tăng lên hơn năm mươi huyện. Lần lượt thuộc quyền cai trị của Quốc quân, Lục khanh, đa số Huyện đại phu đã không còn thế tập, họ trở thành quan liêu thời kỳ đầu, chủ quân có thể tùy thời bãi miễn thay thế.
Triệu Đại tướng quân với tư cách là một người nước Tấn, dự định đẩy mạnh chế độ nước Tấn tại nước Lỗ, điều này nhìn qua thì hợp tình hợp lý. Nhưng lại chưa chắc đã hợp lễ hợp ý.
Nhưng các Đại phu nước Lỗ có chút không muốn, Mạnh Tôn Thuyết ở thành Thành không đến, Quý Tôn Phì vốn chỉ có thể làm nền cho Triệu Vô Tuất, âm thầm lẩm bẩm: "Lại sắp giày vò rồi..."
Thế nhưng hắn không để người khác nghe thấy, hắn ngược lại hy vọng Triệu Vô Tuất đắc tội các Đại phu đất Đông càng sâu càng tốt. Như vậy thì sau vụ xuân cày cấy mà gặp chiến sự, một khi Triệu Vô Tuất bại ở bên ngoài, hắn liền có thể ước hẹn với các Đại phu khởi sự ở bên trong!
So với người Tấn nhuệ chí tiến thủ, người Lỗ bảo thủ mà nhát gan, rất không muốn thay đổi, nhất là Liễu Hạ Quý vốn đã trở thành đại diện của phái bảo thủ lại càng phản đối kịch liệt trong buổi công nghị.
Ông ta lý lẽ tranh luận: "Nước Lỗ tự có quốc tình của nó, không giống với nước Tấn, nước Lỗ lấy Đại phu trị quốc, Đại phu lấy ấp làm cơ sở, cho nên cứ tiếp tục sử dụng Đô ấp chế là được. Ta biết Đại tướng quân là người nước Tấn, có lẽ cảm thấy cái gì của Tấn cũng tốt, nhưng xin hãy nhớ một câu, nhập gia tùy tục, chớ có đem mọi thứ của nước Tấn bê nguyên vào nước Lỗ! Ta thấy dùng Đô ấp trị quốc, chăn dân là tốt lắm rồi!"
Lời lẽ này của Liễu Hạ Quý đã giành được sự đồng ý nhất loạt của các Đại phu đất Đông, thậm chí là đất Tây Lỗ, nhưng Triệu Vô Tuất lại không cho là vậy, hắn đưa một ánh mắt, Hám Chỉ liền tranh luận với Liễu Hạ Quý ngay tại triều đường.
"Đô ấp đại phu chế rất tốt? Tại sao ta chỉ thấy loạn Hậu Chiêu Bá, loạn Nam Khoái, loạn Dương Hổ, loạn Công Nhược Miểu, loạn Công Sơn Bất Nữu? Đại phu nhiều lần phản bội Quốc quân và Khanh, gia thần thì nhiều lần phản bội Quốc quân và Khanh đại phu, ta thấy nguyên nhân nước Lỗ mấy chục năm nay tôi chẳng ra tôi, con chẳng ra con, chính là ở Đô ấp chế!"
Sau khi chê bai Đô ấp chế một hồi, hắn lại hết lời ca ngợi chế độ huyện: "Nhìn lại nước Tấn, đã từng nghe nói có huyện nào phản bội chủ quân chưa?"
Đối mặt với sự thật, Liễu Hạ Quý nhất thời á khẩu không trả lời được, những chuyện phản loạn nội chiến, trên dưới tôn ti đảo lộn ở nước Lỗ những năm gần đây quả thực nhiều đến mức khó tin.
Quyết tâm đẩy mạnh chế độ huyện của Triệu Vô Tuất vô cùng kiên quyết, hắn nói với mọi người: "Cái lợi của huyện không chỉ có vậy, có huyện sau này, càng dễ trưng tập binh tốt, thống nhất thuế khóa, phòng ngự địch quốc xâm lấn. Hiện nay ở nước Lỗ, các tiểu ấp nghìn hộ, trăm hộ tầng lớp không đều, khó mà cai trị, chi bằng gộp vài ấp thành một huyện, rồi phái huyện lại thống lĩnh."
Liên quan đến lợi ích bản thân, các Đại phu nước Lỗ hiếm khi trở nên tinh minh, lập huyện, điều này có nghĩa là, trên đầu mình sẽ có thêm một Huyện lại do Triệu Vô Tuất phái tới? Họ lộ vẻ bất an, trong lòng sinh bất mãn.
Lỗ Hầu hôm nay vẫn "sinh bệnh", Quân tháp trống không, thiếu đi Quốc quân đóng vai trò chất đệm, trên chính điện một mảng tĩnh mịch như chết, nếu muốn một người một phiếu, công nghị hôm nay tuyệt đối không thể thông qua.
Triệu Vô Tuất đã coi triều đình là nơi độc đoán chuyên quyền, dù quyết sách không thông qua, hắn cũng có thể lợi dụng Mạc phủ, vượt qua triều đình để cưỡng ép thông qua! Đây là quyền lực của một vị Chính khanh độc đoán!
Nhưng hắn phải chú ý chừng mực, chú ý thủ đoạn, hắn muốn dùng dao mềm từ từ cắt thịt cựu quý tộc nước Lỗ, chứ không phải một đao thấy máu, gây ra hoảng loạn.
Tập quyền không phải một ngày hai ngày có thể hoàn thành, đất Đông vẫn đang giữ trạng thái độc lập cộng lại chiếm một phần ba dân số nước Lỗ, còn có thể tổ chức thành Tả quân, cung cấp hơn vạn chiến lực. Đánh giết trực tiếp qua đó, hơn hai mươi thành ấp không phải nói chiếm là chiếm được ngay, việc này sẽ khiến loạn nước Lỗ kéo dài mấy năm, bất lợi cho mục tiêu của Triệu Vô Tuất. Những con rắn đầu đất này nếu ngầm chống đối chế độ huyện, e rằng Huyện lại được vận tới nơi sẽ giống như các quan quận huyện thời Đông Hán Tam Quốc khi đến địa phương lại bị hào cường và sĩ tộc gạt ra bên lề, không thể thi chính.
Thấy các Đại phu đất Đông đều lộ vẻ bất mãn, hắn trong lòng đã có tính toán, lại bổ sung: "Tất nhiên, chế độ huyện chỉ là thử nghiệm, trước tiên bắt đầu từ lãnh địa của bổn tướng quân, sau đó dần dần mở rộng ra lãnh địa thu về Công thất, còn về đất Đông, ta tạm thời không định thực hành..."
---❊ ❖ ❊---
Tháng Một tháng Hai vốn là mùa vạn vật mới đâm chồi, sự chấp chính của Triệu Đại tướng quân cũng truyền vào nước Lỗ sức sống bừng bừng, hắn không động thì thôi, một khi đã động thì đại đao khoát phủ, khiến Hàn Hổ vốn đang lặng lẽ chờ xem kịch vui hoa mắt chóng mặt.
Nước Lỗ chính thức tiến hành cải cách chế độ, noi theo bá chủ nước Tấn mà đẩy mạnh chế độ huyện. Trên đất phong của Triệu Vô Tuất vốn chiếm một phần ba cương vực nước Lỗ, mười chín ấp nghìn nhà, gần trăm ấp trăm nhà bị hợp nhất thành năm huyện vạn hộ.
Đô ấp của Đại tướng quân thiết lập ở Tế Tây huyện, huyện này nằm ở phía tây sông Tế, bao gồm Vận Thành, Tu Cú, Phạm, Mi... mấy nơi trước đây, còn có Thiết Sơn Đào Khâu. Trị sở là Vận Thành.
Tiếp theo là Cự Dã huyện, huyện này nằm ở phía nam sông Bộc, Đại Dã Trạch, khu vực quản hạt là Thành Bộc, Thùy Khâu, Hàm Khâu, Cự Dã mấy ấp, dân chúng đa phần là người Vệ. Bộc Nam vốn là đất nước Vệ, sau này trở thành khu vực chiếm đóng của Tấn, Lỗ, quyền sở hữu chưa quyết, nay Triệu Vô Tuất lại trực tiếp coi thường nước Vệ, ngang nhiên thôn tính!
Lý do? Dù sao thì lý do đệ trình lên nước Tấn chính là, Bộc Nam từ xưa đến nay là lãnh thổ thần thánh bất khả xâm phạm của nước Lỗ. Cho đến khi nước Vệ dời đô mới dần dần bị xâm chiếm.
Còn có Quyên Thành huyện, nó nằm ở cực tây nước Lỗ, do Chân Thành, Thanh Khâu của nước Vệ trước đây, Lẫm Khâu của nước Tề, còn có Tần ấp hợp thành, trú đóng một sư quân của Liễu Hạ Chích, vừa phòng bị người Tề, vừa có thể uy hiếp nước Vệ.
Ba nơi trên đại khái là vùng đất cũ được gọi là "Tây Lỗ", hai huyện còn lại thì là mới giành được. Vấn huyện nằm ở hai bờ sông Vấn, bao gồm ruộng đất Vấn Tây, Hậu ấp, Trung Đô mấy nơi. Hám ấp vì là nơi đặt Công lăng nước Lỗ, địa vị đặc thù, cho nên độc lập bên ngoài lãnh địa Triệu Vô Tuất, coi như là phi địa trực thuộc Công thất, thực ra Hám đại phu vì lý do của con trai, sớm đã là tử trung của Triệu Vô Tuất.
Cuối cùng là Nhâm Thành huyện ven nước Chu, bao gồm Nhâm Thành, Tiềm, Phụ Hà ba ấp, còn có Kháng Phụ quan mà Triệu Vô Tuất định tạo thành yếu tắc hiểm ải phía nam, nơi này có thể thông với nước Tống, cũng có thể tiến thủ các tiểu bang trên đất Tứ như Chu, Tiết, Đằng.
"Sau khi san bằng các thành ấp lớn nhỏ thành chế độ huyện, nhìn qua dễ cai trị hơn nhiều." Triệu Vô Tuất đối với điều này vô cùng hài lòng, vốn dĩ phải nhớ hết tên mười chín cái ấp đều đau đầu. Nay chỉ còn lại năm huyện, rõ ràng rành mạch, Huyện lại cũng có thể tùy thời điều phái.
Quan đứng đầu huyện là Huyện lệnh, chủ về thuế khóa, hộ khẩu; tiếp đến là Huyện úy, chủ về binh sự; kế nữa là Huyện sĩ sư, chủ về tố tụng hình ngục. Quyền lực của ba vị Huyện lại này rất lớn, quản lý vạn hộ dân chúng, quản lý hơn nghìn binh tốt, thậm chí còn quản lý cả ấp đại phu trong huyện, nhưng tước vị của họ lại không cao. Tạm thời do gia thần của Triệu Vô Tuất đảm nhiệm, trực tiếp chịu trách nhiệm với Đại tướng quân, thuộc về tư thần của Chính khanh.
"Mấy gã Ấp đại phu ở Tây Lỗ kia sắp khó chịu rồi, gần đây không ít lần chạy tới chỗ hạ thần..."
Trương Mạnh Đàm cười không đáp, mọi thứ đều nằm trong mưu hoạch của họ, những Ấp đại phu từng ủng hộ Triệu Vô Tuất trong nội chiến thức dậy, lại phát hiện trên đầu có thêm ba Huyện lại quản sự, toàn là thân tín của Đại tướng quân. Vì binh quyền sớm đã bị thu rồi, họ không cách nào phản đối, chỉ có thể chạy tới trước mặt Gia tể Trương Mạnh Đàm đang đóng vai người tốt mà than khổ, oán trách, người Lỗ cũng ào ào suy đoán, Triệu Đại tướng quân đây là muốn qua cầu rút ván sao?
"Ta không phải là kẻ vong ân phụ nghĩa, sẽ cho những Đại phu này một lời giải thích..." Ánh mắt Triệu Vô Tuất chuyển về phía đất Đông.
Đại phu đất Đông có không ít người hoặc là tử trận, hoặc vì chống đối Triệu Vô Tuất mà bị tước bỏ, mấy thành ấp vô chủ đó sớm đã bị các Đại phu, Ấp tể, Tộc trưởng Tây Lỗ thèm khát.
Muốn? Được thôi, cho ngươi là được, cứ ngoan ngoãn giao lãnh địa trước kia cho Đại tướng quân là xong.
"Đại phu Tây Lỗ có thể đưa ra lựa chọn, một là tiếp tục ở lại ấp cũ làm Đại phu, nhưng quân, chính, dân đều phải giao cho Huyện tự, họ chỉ có quyền thực ấp. Hai là dời ấp, ta sẽ tìm cho họ thành ấp lớn hơn cả nơi cũ ở đất Đông, dời gia miếu qua đó."
Kế sách này vừa ra, các Đại phu Tây Lỗ ào ào im bặt, ngoại trừ Ấp tể Mi ấp nằm ngoài dự kiến mà giao ra thành ấp, đổi lấy một vị trí Huyện lại, các Đại phu còn lại đều chọn dời đến đất Đông, hơn nữa còn tranh nhau chen lấn, chỉ sợ chậm chân không chia được ấp tốt.
Đất Đông không thiết lập huyện, vẫn là trạng thái hơn hai mươi thành ấp đan xen như răng khểnh. Ở đó, Ấp đại phu có thể tự do tự tại, lãnh địa của mình mình làm chủ, ai muốn ở lại Tây Lỗ chịu cái khí của Huyện lại chứ?
Bất mãn là có, nhưng chờ mấy tháng sau dời ấp hoàn thành, các Đại phu Tây Lỗ phát hiện mình bị kẹp giữa đông đảo Đại phu đất Đông, xung quanh đầy ánh mắt thù địch. Để tranh đoạt ruộng đất, lý tụ, dân chúng ở nơi giáp ranh, thậm chí là một vườn dâu, mâu thuẫn Đông Tây sẽ trở thành mâu thuẫn chủ yếu, bọn họ nịnh nọt Đại tướng quân còn không kịp ấy chứ...
"Năm huyện phía tây chỉ là đợt đầu, chờ sau khi cày cấy mùa xuân kết thúc, còn sẽ tăng thêm một đợt nữa."
Triệu Vô Tuất tính toán, chờ qua một năm rưỡi, còn phải biến vùng xung quanh Khúc Phụ thành Lỗ huyện, vùng Bắc bỉ quanh Dương Quan biến thành Thái Sơn huyện, vùng xung quanh Phí ấp biến thành Phí huyện, thu vào trong túi mình. Chúng trên danh nghĩa không phải lãnh địa Triệu Vô Tuất, mà là trực thuộc Lỗ Hầu, Triệu Đại tướng quân phất lá cờ "Phụng Quốc quân để thảo phạt kẻ bất thần", cũng phải làm chút công phu bề ngoài.
Cũng may Lỗ Hầu hiểu mình đã bị gạt ra bên lề, vẫn luôn cáo bệnh không lên triều, ngay cả tế tự cũng không tham gia, mỗi ngày trong cung uống rượu mua vui.
Ngoài ra lãnh địa của Mạnh thị là Thành ấp cũng có thể làm một huyện, nhưng nơi đó Vô Tuất tạm thời không muốn nhúng tay vào, để tránh kích thích Mạnh thị, trước tiên tiêu hóa xong địa bàn trong tay rồi tính sau.
Hắn đại khái tính toán một chút, nếu hóa chỉnh thành lẻ đất Đông, có thể gom được bốn huyện, tức là, nước Lỗ đại khái có thể hóa thành mười ba huyện! Dân số gần một triệu, tương đương với Triệu khanh nước Tấn, hoặc một đại quận thời Tần Hán...
Thế cục nhìn qua cực kỳ tốt, nhưng Trương Mạnh Đàm với tầm mắt xa xôi lại có nỗi lo thầm kín.
"Chủ quân, nước Lỗ hiện giờ ví như một bang quốc hai chế độ, phía tây là chế độ huyện, phía đông là chế độ Đại phu lĩnh ấp, thần e rằng cứ lâu dài như vậy, Đông Tây sẽ tách rời mất. Phải có một loại thể chế có thể bao hàm toàn bộ nước Lỗ, vừa để phía tây tập quyền trong tay chủ quân, vừa có thể khiến các Đại phu đất Đông phải cúi đầu phục tùng..."
"Không sai, ta cần một loại chế độ, kẹp Quốc quân để chỉ huy chư thần, khiến uy quyền của Đại tướng quân hợp lễ hợp pháp mà lấn át trên triều đình, khiến ngoại triều trở thành vật trang trí, để gia thần tư thuộc của ta tiếp quản quốc chính." Triệu Vô Tuất suy tư chốc lát, đem chủ ý giấu trong lòng bấy lâu nay phơi bày toàn bộ.
"Ta muốn mở phủ lập mạc tại Vận Thành!"
(Còn tiếp.)
