Khả năng suy luận và đặt tam đoạn luận—ý tôi là ở con người—vì ở những đẳng cấp sinh linh thượng đẳng hơn, như các thiên thần và linh hồn—thì mọi việc, xin các vị đáng kính thứ lỗi, theo như tôi được biết, đều được thực hiện bằng TRỰC GIÁC;—còn những sinh linh thấp kém hơn, như các vị đều biết, thì suy luận bằng mũi: mặc dù có một hòn đảo trôi nổi giữa đại dương (dù không hẳn là được an nhàn cho lắm) mà cư dân ở đó, nếu trí thông minh của tôi không đánh lừa tôi, lại được trời phú cho khả năng suy luận theo cùng một phương thức như vậy, và thường là cũng rất thành thạo:—nhưng chuyện đó chẳng liên quan gì đến đây cả—
Khả năng thực hiện điều đó cho ra hồn, ở giữa chúng ta, hay—hoạt động chính yếu và quan trọng nhất của tư duy ở con người, như các nhà logic học vẫn bảo, chính là việc tìm ra sự tương đồng hoặc khác biệt giữa hai ý niệm với nhau, thông qua sự can thiệp của một ý niệm thứ ba (gọi là trung từ); cũng giống như một người, như Locke đã nhận xét rất đúng, dùng một chiếc thước yard để xác định hai sân chơi bowling của người ta có cùng chiều dài hay không, thứ mà nếu đặt cạnh nhau thì không thể so sánh sự bằng nhau được.
Nếu nhà lý luận vĩ đại ấy có mặt ở đó, khi cha tôi minh họa cho các hệ thống lý thuyết về chiếc mũi của ông, và quan sát thái độ của chú Toby—chú đã chú tâm đến từng lời nói đến thế nào—và mỗi lần chú bỏ tẩu thuốc ra khỏi miệng, chú đã trầm tư suy ngẫm về độ dài của nó với vẻ nghiêm trọng lạ thường ra sao—chú ngắm nghía nó theo chiều ngang khi kẹp giữa ngón tay cái và ngón trỏ—rồi theo chiều dọc—rồi quay hướng này, hướng khác, theo mọi hướng và mọi góc nhìn có thể—ông ấy hẳn đã kết luận rằng chú Toby đã nắm được cái trung từ, và đang suy luận, dùng nó để đo lường tính đúng đắn của từng giả thuyết về những chiếc mũi dài, theo đúng trình tự mà cha tôi bày ra trước mắt chú. Nhân tiện nói thêm, điều này lại vượt quá mong muốn của cha tôi—mục đích của ông trong tất cả những công sức bỏ ra cho các bài giảng triết học này—là để chú Toby không phải thảo luận—mà là để thấu hiểu—để nắm bắt lấy những vụn vặt và đắn đo của sự học—chứ không phải để cân đo đong đếm chúng.—Chú Toby, như các bạn sẽ đọc ở chương tiếp theo, đã chẳng làm việc này cũng chẳng làm việc kia.
