Buổi chiều, cô tiếp tục cuộc tìm kiếm nhà trọ. Cảm giác phấn khích vì sự mới lạ nay đã nhường chỗ cho một tâm thế thực tế hơn. Cô đi ngược lên phía bắc từ khu Strand, và bắt gặp những khu vực kỳ quặc và u ám.

Cô chưa bao giờ hình dung cuộc đời lại có thể ảm đạm đến thế, như cách nó phơi bày trước mắt cô trong những bước đầu của cuộc điều tra này. Cô lại một lần nữa đối mặt với những khía cạnh trong cuộc sống mà từ nhỏ cô đã được dạy là không nên nghĩ tới, những thứ mà có lẽ bản năng cũng khiến cô ngần ngại nghĩ đến; một thứ gì đó, bất chấp mọi sự kháng cự trong tâm trí, cứ va chạm với tất cả những quan niệm sẵn có của cô về một cô gái trong sạch và dũng cảm bước ra từ Morningside Park hệt như bước từ trong một căn phòng giam ra với thế giới tự do và rộng lớn. Một hoặc hai bà chủ nhà đã từ chối cô với cái vẻ ra điều đạo đức giả mà cô khó lòng tài nào hiểu nổi. “Chúng tôi không cho phụ nữ thuê nhà,” họ nói.

Cô lang thang qua đường Theobald’s Road, rẽ chéo về hướng khu vực quanh phố Titchfield. Những căn phòng trọ cô ghé qua hoặc là bẩn thỉu đến mức tai tiếng, hoặc là đắt đỏ một cách khó hiểu, hoặc là dính cả hai điều ấy. Vài nơi còn được trang trí bằng những bức tranh khắc mà cô thấy còn dung tục và khó ưa hơn bất cứ thứ gì cô từng thấy trong đời. Ann Veronica vốn yêu những gì đẹp đẽ, và vẻ đẹp của thân thể khỏa thân cũng là một trong số đó; nhưng những bức tranh này lại chỉ nhăm nhăm phô bày một cách thô tục những đường cong trên cơ thể phụ nữ. Cửa sổ của những căn phòng ấy bị che khuất bởi những tấm rèm cửa, sàn nhà là một mảnh thảm chắp vá; còn những món đồ sứ trên lò sưởi thì thuộc về một tầng lớp hoàn toàn khác biệt. Sau lần tiếp xúc đầu tiên, một số phụ nữ có phòng cho thuê liền tuyên bố cô không hợp với họ, và thẳng thừng từ chối cô. Điều này cũng khiến cô thấy lạ lùng.

Bao trùm lên nhiều ngôi nhà trong số đó là một thứ bầu không khí u uất kỳ lạ, tựa như thứ gì đó yếu ớt, tầm thường và đượm mùi bụi bặm của sự đồi bại; những người phụ nữ đứng ra thương lượng chuyện phòng ốc nhìn ra qua vẻ bề ngoài niềm nở như thể đó chỉ là một chiếc mặt nạ, với ánh mắt đanh cứng và thách thức. Rồi có một bà già lẩm cẩm, mắt kém và tay run rẩy, gọi Ann Veronica là “cục cưng”, và buông ra vài câu bóng gió, tối nghĩa và đầy tiếng lóng, mà ý nghĩa của chúng thấm vào nhận thức của cô nhiều hơn là nghĩa đen của từng từ.

Trong chốc lát, cô không thèm ngó ngàng đến phòng trọ nào nữa, cứ thế bước đi trên những con đường xơ xác và kém sạch sẽ, đi qua phần khuất tối tăm và nhếch nhác của cuộc đời, đầy bối rối và ưu tư, tự hổ thẹn vì sự thiếu nhạy bén trước đó của mình.

Cô mang cảm giác lờ mờ tương tự như một tín đồ Hindu khi lỡ bước vào những chốn hoặc chạm phải thứ gì đó làm ô uế đẳng cấp của mình. Cô đi lướt qua những con người trên phố và nhìn họ với nỗi e sợ đang dâng lên, có một hoặc hai lần cô bắt gặp những cô gái ăn mặc diêm dúa nhưng luộm thuộm, từ những xó xỉnh ấy đi ra hướng phố Regent. Trong đầu cô hoàn toàn không nghĩ rằng ít nhất họ cũng đã tìm được cách kiếm sống, và do đó họ có được sự độc lập về kinh tế hơn hẳn cô. Cô cũng chẳng hề nghĩ rằng, ngoại trừ một số ngã rẽ về học thức và tính cách, họ cũng có những tâm hồn chẳng khác nào cô.

Một lúc lâu sau, Ann Veronica lại tiếp tục bước đi để thăm dò phẩm chất của những con đường nhếch nhác ấy. Cuối cùng, cách phía bắc đường Euston Road một quãng ngắn, đám mây đạo đức dường như tan biến, bầu không khí luân lý dường như đổi khác; những tấm rèm cửa sổ sạch sẽ hiện ra, những bậc thềm được cọ rửa sạch bóng trước các hiên nhà, cùng một sức hút hoàn toàn khác phát ra từ những tấm biển nhỏ được đặt ngăn nắp mang dòng chữ

—————————————

| APARTMENTS |

—————————————

hiện lên sau những ô cửa sổ sáng sủa và quang đãng. Cuối cùng, trong một con phố gần đường Hampstead Road, cô đã tình cờ tìm thấy một căn phòng mang nét thoáng đãng và ngăn nắp đặc biệt, được dẫn dắt bởi một người phụ nữ cao gót với gương mặt đôn hậu. “Chắc cô là sinh viên phải không?” người phụ nữ cao lớn hỏi. “Dạ ở Cao đẳng Phụ nữ Tredgold ạ,” Ann Veronica đáp. Cô cảm thấy việc không nhắc đến chuyện mình đã bỏ nhà ra đi và đang tìm việc làm sẽ giúp cô tránh được đôi điều phải giải thích. Căn phòng được dán giấy tường màu xanh lá, với họa tiết lớn tuy hơi xỉn màu một chút nhưng chưa đến nỗi nào. Chiếc ghế bành và đệm của những chiếc ghế khác được bọc bằng loại vải chintz có họa tiết lớn mang sắc màu tươi tắn bất thường, và chiếc rèm cửa sổ cũng dùng chung loại vải ấy. Có một chiếc bàn tròn được phủ không phải bằng tấm khăn “thảm thêu” quen thuộc, mà bằng một tấm vải trơn màu xanh lá cây trông khá hài hòa với giấy dán tường. Trong góc lõm cạnh lò sưởi có mấy chiếc giá sách trống. Tấm thảm trải sàn là loại vải dạ thô trầm lắng và không bị mòn rách quá nhiều, còn chiếc giường ở góc phòng được phủ một chiếc chăn bông trắng tinh. Trên tường không có câu châm ngôn hay thứ rác rưởi nào, mà chỉ có một bức tranh khắc thép mô tả sống động bữa tiệc của vua Belshazzar theo phong cách đầu thời Victoria với những mảng màu tối vô cùng ấn tượng. Và người phụ nữ dẫn cô đi xem phòng này có dáng người cao lớn, với ánh mắt thấu hiểu cùng phong thái điềm tĩnh của một người hầu được huấn luyện bài bản.

Ann Veronica tự tay chuyển hành lý từ khách sạn đến bằng xe taxi; cô boa cho nhân viên khuân vác sáu xu và trả dư cho bác tài xế mười tám xu, rồi dỡ một số sách vở cùng đồ đạc cá nhân ra để căn phòng trông có vẻ ấm cúng hơn một chút, sau đó ngồi xuống chiếc ghế bành khá thoải mái trước lò sưởi. Cô đã sắp xếp bữa tối với trà, một quả trứng luộc và vài miếng đào đóng hộp. Cô cũng đã bàn bạc về vấn đề lương thực chung với người chủ nhà vô cùng chu đáo. “Và bây giờ,” Ann Veronica vừa đưa mắt quan sát căn phòng trọ của mình với một cảm giác làm chủ chưa từng có vừa thầm nghĩ, “bước tiếp theo sẽ là gì đây?”

Cô dành cả buổi tối để viết thư — việc ấy hơi khó khăn một chút — gửi cho cha cô và — việc này dễ dàng hơn — gửi cho gia đình Widgett. Việc làm đó đã tiếp thêm cho cô rất nhiều dũng khí. Sự cần thiết phải tự bào chữa cho bản thân cùng việc giả vờ giữ vững một giọng điệu tự tin và chắc nịch đã giúp cô xua đi phần lớn cảm giác trống trải, dễ bị tổn thương giữa một thế giới rộng lớn u ám đầy rẫy những cạm bẫy hiểm ác. Cô viết xong địa chỉ lên phong bì, ngồi ngẫm nghĩ một lúc, rồi mang ra ngoài bỏ vào thùng thư. Tảng sáng hôm sau, cô lại muốn lấy lại bức thư gửi cho cha để đọc lại lần nữa, và nếu nó vẫn đúng với ấn tượng chung của cô về nó, cô sẽ viết lại.

Ngày mai ông sẽ biết địa chỉ của cô. Cô ngẫm nghĩ về điều đó với một nỗi khiếp sợ pha lẫn chút phấn khích — chẳng hiểu sao, lại có chút gì đó le lói và xa xăm.

“Bố già thân yêu,” cô tự nhủ, “ông thể nào cũng làm ầm lên cho mà xem. Thôi thì, đằng nào chuyện đó cũng phải xảy ra vào một lúc nào đó.... Bằng cách này hay cách khác. Không biết ông sẽ nói gì nhỉ?”