Đây là những trường hợp điển hình định hình suy nghĩ của Ann Veronica về vấn đề hôn nhân. Đó là những cuộc hôn nhân thực sự duy nhất mà cô từng nhìn nhận rõ ràng. Ngoài ra, cô thu lượm quan niệm của mình về đời sống gia đình từ cách hành xử thực tế của những người phụ nữ đã có chồng – những người mà qua quan sát ở Morningside Park, cô thấy sống gò bó, tẻ nhạt và thiếu linh hoạt nếu so với cuộc đời của tuổi trẻ – cùng với việc đọc qua vô số các loại sách vở khác nhau. Kết cục là cô đâm ra coi tất cả những người đã kết hôn chẳng khác nào loài côn trùng đã rụng cánh, và nhìn những người chị em của mình như những sinh vật mới nở vốn chưa từng có nổi đôi cánh dù chỉ trong chốc lát. Cô tự mường tượng ra một hình ảnh mờ nhạt về chính mình, bị giam hãm trong một ngôi nhà dưới bóng râm nhân từ của ông Manning. Ai mà biết được chứ? – phỏng theo cái tên “Squiggles”, có lẽ cô sẽ gọi ông ta là “Mangles” mất!

“Em không nghĩ là mình có thể kết hôn với bất kỳ ai,” cô tự lẩm bẩm, rồi chợt chìm vào một chuỗi suy nghĩ khác khiến cô bối rối một hồi. Phải chăng lãng mạn đã bị đày ải khỏi cuộc đời?...

Thật khó lòng từ bỏ sự lãng mạn, nhưng chưa bao giờ cô lại khao khát tiếp tục công việc học tập ở Đại học đến thế như trong ngày hôm nay. Chưa bao giờ cô cảm thấy mãnh liệt đến vậy mong muốn được tự do hành động, được có một cuộc sống không bị người khác kìm kẹp. Bằng mọi giá! Các anh cô thực tế đều có được điều đó – ít nhất là họ có được nhiều hơn hẳn những gì cô có thể mong đợi trừ phi cô phải nỗ lực với một nghị lực phi thường. Đứng giữa cô và viễn cảnh tươi đẹp, xa vời về sự tự do cùng khả năng tự phát triển bản thân là sự cản trở của ông Manning, của dì cô, của cha cô, cùng những lề thói, truyền thống và bao thế lực xã hội. Sáng hôm ấy, cô có cảm giác tất cả bọn họ đều đang lăm lăm tay cầm lưới, sẵn sàng quăng thẳng vào người cô ngay khi những chuyển động của cô trở nên thực sự tự do theo bất kỳ cách nào.

Cô có cảm giác như thể có thứ gì vừa rơi khỏi mắt mình, như thể cô vừa mới khám phá ra chính mình lần đầu tiên – khám phá ra bản thân giống như một kẻ mộng du vậy, bất ngờ lạc giữa muôn vàn hiểm nguy, cản trở và rối ren, đứng ngay bên bờ vực của một cuộc khủng hoảng mang tính bước ngoặt.

Cuộc đời của một thiếu nữ hiện lên trong tâm trí cô như một điều gì đó hạnh phúc, vô tư và khờ dại, nhưng thực chất lại bị dẫn dắt và kiểm soát bởi người khác, cứ thế trôi qua giữa những lớp màn che đậy và giấu giếm chẳng mảy may nghi ngờ.

Và xét theo cách của nó thì mọi chuyện vốn dĩ cũng khá êm xuôi. Rồi bất ngờ, thực tại ập đến với một sức mạnh cuồn cuộn, sự “trưởng thành” ập đến; một tiếng gọi khẩn thiết giục giã con người ta phải nghiêm túc, phải hết sức nghiêm túc. Những Ralph, Manning và Fortescue cứ thế lao vào sự non nớt chưa từng trải, lao vào sự dốt nát ngơ ngác của kẻ mới bước chân vào đời; và trước khi đôi mắt cô kịp mở hẳn, trước khi cô kịp nhận ra chuyện gì đang xảy ra, một loạt người dẫn dắt và kiểm soát mới, một loạt nghĩa vụ, trách nhiệm và sự hạn chế mới đã thế chỗ cho những thứ cũ kỹ. “Tôi muốn làm một Con người,” Ann Veronica cất lời với những ngọn đồi trọc và khoảng trời bao la; “Tôi sẽ không để chuyện này xảy ra với mình, dù cho có chuyện gì khác thay thế đi chăng nữa.”

Ann Veronica đã định đoạt rất rõ ràng ba điều vào lúc xế trưa, khi cô thấy mình đang vắt vẻo trên một cánh cổng nằm giữa đường mòn cưỡi ngựa và một cánh đồng phóng tầm mắt bao quát toàn bộ vùng đất rộng lớn nằm giữa Chalking và Waldersham. Thứ nhất, cô hoàn toàn không có ý định kết hôn, và đặc biệt là không hề có ý định lấy ông Manning; thứ hai, bằng cách này hay cách khác, cô quyết tâm tiếp tục việc học hành của mình, không phải ở các Trường Tredgold mà là ở Đại học Imperial; và thứ ba, như một hành động tức thì mang tính quyết định, một biểu tượng cho thấy chính xác lập trường của cô, một tuyên bố về quyền tự do hành động của người trưởng thành, cô sẽ đến Dạ hội Fadden vào tối hôm đó.

Thế nhưng, thái độ có thể có của người cha là điều cô vẫn phải đối mặt. Cho đến lúc đó, cô vẫn gặp vô vàn khó khăn trong việc giải quyết vấn đề cực kỳ quan trọng ấy. Toàn bộ mối quan hệ đó cứ khăng khăng nằm trong vùng mập mờ, tối nghĩa. Điều gì sẽ xảy ra khi sáng hôm sau cô trở lại Morningside Park?

Ông ấy không thể đuổi cô ra khỏi nhà. Nhưng ông có thể làm gì hoặc sẽ làm gì thì cô hoàn toàn không thể tưởng tượng nổi. Cô không sợ bạo lực, nhưng cô lại sợ một điều gì đó hèn hạ, một thứ quyền lực thứ cấp nào đó. Giả sử ông cắt toàn bộ tiền trợ cấp của cô, buộc cô phải hoặc là ở lại nhà trong sự uất hận vô ích, hoặc là tự kiếm sống lấy ngay lập tức... Cô thấy khả năng ông cắt tiền trợ cấp của mình là rất cao.

Một cô gái thì có thể làm được gì chứ?

Đúng vào lúc ấy, những suy đoán của Ann Veronica bị cắt ngang và hướng chệch đi bởi sự xuất hiện của một con ngựa cùng người kỵ sĩ. Ông Ramage, gã đàn ông từng trải với mái tóc điểm bạc hoa râm, xuất hiện trong chiếc mũ quả dưa và bộ đồ màu xám cứng cáp, đang cưỡi trên lưng một con ngựa đen. Nhìn thấy cô, ông ta liền kìm cương, chào hỏi và nhìn cô bằng đôi mắt có phần hơi lồi ra của mình. Ánh mắt thiếu nữ chạm vào ánh mắt ông đầy vẻ tò mò và hứng thú.

“Cô đang ngắm cảnh từ góc nhìn của tôi đấy chứ,” ông nói sau một giây trầm ngâm. “Tôi vẫn thường xuống ngựa ở chỗ này và tựa người vào thanh chắn đó một lát. Hôm nay tôi làm vậy được chứ?”

“Đây là cổng của bác mà,” cô đáp lại một cách nhã nhặn; “Bác đến đây trước cơ mà. Bác cứ tự nhiên chứ, sao lại phải hỏi cháu có được ngồi lên nó hay không.”

Ông ta nhẹ nhàng trượt khỏi lưng ngựa. “Để tôi giới thiệu với cô Caesar nhé,” ông nói; và cô đưa tay vỗ vỗ cổ con Caesar, nhận xét rằng mõm nó thật mềm mại, đồng thời thầm chê bai hàm răng ngựa trông thật xấu xí. Ramage cột con ngựa vào trụ cổng ở phía xa, còn Caesar hì hò thở mạnh rồi bắt đầu cúi xuống đánh hơi khóm cây ven đường.

Ramage tựa người lên cánh cổng sát bên Ann Veronica, và khoảng lặng bao trùm trong chốc lát.

Ông đưa ra vài nhận xét hiển nhiên về khung cảnh rộng lớn đang dần khoác lên sắc màu rực rỡ của mùa thu, trải dài qua những ngọn đồi và thung lũng, những cánh rừng và ngôi làng phía bên dưới.

“Nó bao la như cuộc đời vậy,” ông Ramage nói, vừa ngắm nhìn vừa gác một bàn chân đi giày ống cẩn thận lên thanh chắn thấp nhất.