Chắc chắn rằng hội chợ ngựa là một nơi vô cùng thú vị đối với những kẻ chẳng có gì để mất; dầu sao đi nữa, ở đó cũng có rất nhiều thứ để ngắm nhìn.

Những dãy ngựa tơ dài dằng dặc từ vùng quê mới tới, vừa rời khỏi những bãi lầy; rồi từng đàn ngựa lùn xứ Wales bờm xờm, chẳng cao hơn Merrylegs là bao; và hàng trăm cỗ ngựa kéo đủ loại, có con được bện đuôi dài và buộc bằng dải lũa đỏ; cùng kha khá những con giống như tôi, đẹp đẽ và thuần chủng, nhưng đã sa cơ lỡ bước vào tầng lớp trung lưu do một tai nạn hay vết nhược điểm nào đó, hơi thở kém, hoặc một chứng bệnh khác. Có những sinh vật tuyệt vời đang ở độ xuân sắc, sung sức và làm gì cũng được; chúng tung vó và trình diễn những bước kiệu vô cùng oai phong khi được dắt đi bằng dây cương dẫn, với người nài chạy bên cạnh. Thế nhưng ở tận phía sau lại có vô số những con vật khốn khổ, đã suy kiệt trầm trọng vì làm việc quá sức, với hai đầu gối khụy xuống và hai chân sau chụm lại hoặc quăng ra trong mỗi bước đi; rồi cả những con ngựa già trông vô cùng ủ rũ, với chiếc môi dưới xệ xuống và đôi tai rũ rượi nặng nề, như thể chẳng còn chút niềm vui nào trong đời, cũng chẳng còn lấy một tia hy vọng; có những con gầy đến mức có thể đếm rõ từng chiếc xương sườn, và những con mang đầy những vết loét lâu ngày trên lưng lẫn hông. Đối với một con ngựa mà không biết chừng mình cũng sẽ lâm vào hoàn cảnh tương tự, thì đây thực sự là những cảnh tượng não lòng khi phải chứng kiến.

Có vô số cảnh ngã giá, tranh thủ nâng lên hạ xuống; và nếu một con ngựa được phép bày tỏ suy nghĩ trong giới hạn hiểu biết của mình, tôi dám chắc rằng ở hội chợ ngựa ấy, số lời dối trá và mưu mẹo được tung ra còn nhiều hơn mức mà một kẻ khôn ngoan có thể kể xiết. Tôi bị xếp chung với hai hoặc ba con ngựa khỏe mạnh, trông có vẻ hữu dụng khác, và rất nhiều người đã đến để ngắm chúng tôi. Các quý ômg luôn quay đi khi nhìn thấy đôi đầu gối tật nguyền của tôi; dù cho gã chủ của tôi cứ khăng khăng thề thốt rằng đó chỉ là do trượt chân trong chuồng.

Việc đầu tiên là họ banh miệng tôi ra, rồi săm soi đôi mắt, tiếp đó rà tay dọc theo khắp các chân, nắn bóp thật mạnh lớp da thịt tôi, và cuối cùng là thử bước đi của tôi. Thật kỳ lạ làm sao khi thấy cách thức mà những việc này được thực hiện lại khác biệt nhau đến thế. Một số kẻ làm việc đó một cách thô lỗ, cộc cằn, cứ như thể ta chỉ là một khúc gỗ; trong khi có những người lại nhẹ nhàng lướt tay khắp cơ thể con vật, thỉnh thoảng vỗ về đôi chút, tựa như đang muốn nói: “Xin phép mi nhé.” Dĩ nhiên, tôi phần lớn đánh giá những kẻ mua qua thái độ của họ đối với chính mình.

Có một người đàn ông mà tôi nghĩ, nếu ông ấy mua mình thì tôi sẽ rất hạnh phúc. Ông không phải là một quý ông, cũng chẳng phải kiểu người ồn ào, lòe loẹt hay tự nhận mình là quý ông. Ông có vóc dáng hơi nhỏ nhưng cân đối, và mọi cử động đều nhanh nhẹn. Chỉ qua cách ông chạm vào người mình, tôi nhận ra ngay rằng ông là kẻ rành về ngựa; ông nói năng nhỏ nhẹ, và đôi mắt xám của ông ánh lên vẻ hiền từ, vui tươi. Nghe có vẻ kỳ lạ—nhưng sự thật vẫn là sự thật—rằng mùi hương sạch sẽ, tươi mới tỏa ra từ người ông đã khiến tôi có thiện cảm; không hề có mùi bia cũ và thuốc lá thứ mùi mà tôi ghét cay ghét đắng, mà là một mùi hương trong lành tựa như ông vừa bước ra từ gác chứa cỏ khô. Ông trả giá hai mươi ba bảng cho tôi, nhưng bị từ chối, thế là ông bước đi. Tôi ngước nhìn theo, nhưng ông đã đi khuất, và một gã trông cực kỳ bặm trợn, giọng oang oang tiến lại gần. Tôi vô cùng hoảng sợ khi nghĩ rằng gã sẽ tậu lấy mình; nhưng rồi gã cũng bỏ đi. Thêm một hai kẻ nữa ghé qua nhưng chẳng có ý định mua thật. Sau đó, gã mặt chai mày đá quay lại và trả mức giá hai mươi ba bảng. Một cuộc ngã giá vô cùng cò kè đang diễn ra, bởi người bán bắt đầu nghĩ rằng mình sẽ chẳng thể thu đủ số tiền đã hét và buộc phải hạ giá; nhưng đúng lúc ấy, người đàn ông mắt xám lại quay lại. Tôi không kìm được mà vươn cổ về phía ông. Ông ân cần vỗ về khuôn mặt tôi.

“Nào, anh bạn già,” ông nói, “ta nghĩ chúng ta rất hợp nhau đấy. Tôi sẽ trả hai mươi bốn bảng cho nó.”

“Thêm một bảng nữa thành hai mươi lăm thì anh cứ việc dắt nó đi.”

“Hai mươi bốn bảng rưỡi,” bạn tôi nói với giọng điệu rất quả quyết, “và không hơn một xu—chịu hay không thì bảo?”

“Chốt,” người bán hàng nói; “và anh cứ yên tâm rằng con ngựa này chứa đựng phẩm chất tuyệt vời hiếm có, nếu anh mua nó để kéo xe cab thì đúng là một món hời.”

Tiền được thanh toán ngay tại chỗ, và người chủ mới nắm lấy dây cương của tôi, dắt tôi rời khỏi hội chợ ra một quán trọ nơi ông đã chuẩn bị sẵn yên và cương. Ông cho tôi ăn một bữa yến mạch thịnh soạn và đứng canh trong lúc tôi ăn, miệng lẩm bẩm trò chuyện một mình rồi lại trò chuyện với tôi. Nửa giờ sau, chúng tôi đã lên đường hướng về Luân Đôn, băng qua những lối mòn xinh xắn và các con đường đồng quê, cho đến khi hòa vào đại lộ lớn của Luân Đôn, cứ thế thong thả di chuyển cho đến khi bóng chiều chập choạng thì chúng tôi đặt chân đến thành phố lớn. Những ngọn đèn khí đá đã được thắp sáng; những con đường ở bên phải, những con đường ở bên trái, và những con đường đan cắt lẫn nhau kéo dài dằng dặc hàng dặm trời. Tôi đã nghĩ rằng chúng ta sẽ chẳng bao giờ đi đến điểm cuối của chúng. Cuối cùng, khi băng qua một con đường, chúng tôi rẽ vào một bãi đỗ xe cab dài, và người nài ngựa của tôi cất giọng vui vẻ gọi lớn: “Chào bác nhé!”

“Ô kìa!” một giọng vang lên. “Mua được con nào ra hồn không đấy?”

“Chắc là có,” chủ nhân của tôi đáp.

“Chúc anh may mắn với nó nhé.”

“Cảm ơn bác,” rồi ông tiếp tục dong ngựa đi. Chẳng mấy chốc chúng tôi rẽ vào một con phố nhỏ, và đi được nửa đoạn thì quẹo vào một con hẻm vô cùng chật hẹp, một bên là những ngôi nhà trông khá nghèo nàn, còn bên kia có vẻ là chuồng ngựa và nhà xe.

Chủ nhân của tôi dừng lại trước một ngôi nhà và huýt sáo. Cánh cửa bật mở, và một người phụ nữ trẻ tuổi, theo sau là một đứa bé trai và bé gái, chạy ùa ra. Một màn chào hỏi vô cùng sống động diễn ra ngay khi người chủ vừa xuống ngựa.

“Nào, Harry con trai, mở cổng ra, để mẹ mang đèn ra đây cho chúng ta nào.”

Chỉ khoảnh khắc sau, tất cả bọn họ đã vây quanh tôi trong một khoảng sân chuồng ngựa nhỏ bé.

“Nó hiền lắm hả bố?”

“Ừ, Dolly, hiền như con mèo nhà mình vậy; lại đây xoa đầu nó xem nào.”

Ngay lập tức, bàn tay nhỏ bé đã khẽ khàng vuốt ve khắp bờ vai tôi mà chẳng chút sợ hãi. Cảm giác ấy mới dễ chịu làm sao!

“Để em đi pha cho nó một chậu cám mạch nước ấm trong lúc anh chải lông cho nó nhé,” người vợ nói.

“Được đấy, Polly, đúng thứ nó đang cần; và anh biết là em cũng đã chuẩn bị sẵn một phần ngon lành cho anh rồi phải không.”

“Bánh bao xúc xích và bánh táo nướng!” thằng bé hét lên, khiến tất cả bọn họ cười vang. Tôi được dắt vào một cái chuồng thoải mái, thơm mùi sạch sẽ với lớp rơm khô dày dặn, và sau một bữa tối tuyệt vời, tôi nằm xuống, thầm nghĩ rằng mình sắp được sống hạnh phúc rồi.