Ông Blomefield, vị mục sư, có một gia đình đông con cả trai lẫn gái; đôi khi lũ trẻ thường sang chơi cùng tiểu thư Jessie và Flora. Một trong những cô con gái trạc tuổi tiểu thư Jessie; hai người anh lớn tuổi hơn, bên cạnh đó còn có mấy đứa nhỏ. Mỗi khi chúng sang là Merrylegs lại bận rộn tối mặt, bởi chẳng có gì khiến chúng thích thú hơn việc lần lượt leo lên lưng chú, giục chạy khắp vườn cây ăn quả lẫn bãi cỏ quanh nhà, và trò đó chúng có thể chơi suốt hàng giờ liền.
Một buổi chiều nọ, chú đã đi cùng đám trẻ trong một khoảng thời gian dài, và khi James dắt chú về chuồng rồiòng dây cương, anh liền bảo:
“Nào, đồ ranh con, hãy biết điều mà giữ mình đấy, kẻo chúng ta lại rước họa vào thân.”
“Cậu đã làm gì thế, Merrylegs?” tôi hỏi.
“Ồ!” chú vừa đáp, vừa lắc lắc cái đầu nhỏ, “Tôi chỉ dạy cho đám trẻ ấy một bài học thôi; chúng chẳng biết đường nào là đủ, cũng chẳng biết khi nào thì tôi đã mệt, thế nên tôi đành hất tung chúng ngã ngửa ra sau; đó là cách duy nhất mà chúng chịu hiểu.”
“Sao cơ!” tôi nói, “Cậu hất lũ trẻ ngã xuống ư? Tôi cứ tưởng cậu khôn ngoan hơn thế chứ! Cậu có làm rớt tiểu thư Jessie hay tiểu thư Flora không đấy?”
“Đương nhiên là không rồi; tôi đời nào làm thế dù có được đổi bằng chỗ yến mạch ngon nhất từng bước chân vào chuồng này; này nhé, tôi nâng niu các tiểu thư nhà mình cẩn thận chẳng kém gì chủ nhân đâu, còn mấy đứa nhỏ thì chính tôi là người tập cho chúng cưỡi đấy. Khi nào chúng tỏ ra sợ sệt hay ngồi chưa vững trên lưng tôi, tôi đi nhẹ nhàng và êm ru hệt như mụ mèo mướp lúc đang săn chim; còn khi chúng đã ngồi vững vàng, tôi mới đi nhanh hơn chút, bạn thấy đấy, cốt là để chúng quen dần; thế nên đừng có mà đứng đó mà lên lớp dạy đời tôi; tôi chính là người bạn tốt nhất và là thầy dạy cưỡi ngựa cừ khôi nhất của đám trẻ ấy. Không phải tụi nhỏ, mà là đám con trai; con trai ấy mà,” chú vừa nói vừa nguầy nguậy bờm, “lại là chuyện hoàn toàn khác; chúng phải được thuần hóa giống như chúng ta từng bị thuần hóa hồi còn là ngựa non, và phải được dạy cho biết phải trái. Đám trẻ kia đã cưỡi tôi đi vòng quanh suốt gần hai tiếng đồng hồ, và rồi mấy cậu con trai nghĩ rằng đã đến lượt mình, quả thực đúng là thế, và tôi hoàn toàn vui vẻ nhận lời. Tụi nó lần lượt cưỡi tôi, và tôi phi kiệu chở tụi nó lên xuống các cánh đồng cùng khắp khu vườn ăn quả suốt hơn một tiếng đồng hồ ròng rã. Đứa nào đứa nấy tự chặt một cành phỉ thật to làm roi cưỡi ngựa, lại còn quất hơi quá tay; nhưng tôi vẫn vui vẻ chịu đựng, cho đến tận lúc tôi nghĩ thế là đủ lắm rồi, nên tôi dừng lại hai ba lần để ra hiệu. Bạn thấy đấy, tụi con trai cứ tưởng ngựa hoặc ngựa lợn gì cũng giống như đầu máy hơi nước hay máy đập lúa, cứ muốn chạy nhanh bao lâu và bao xa tùy ý; chúng chẳng bao giờ nghĩ rằng một con ngựa nhỏ cũng có thể mệt mỏi, hay cũng biết buồn vui; thế nên vì đứa đang quất roi tôi chẳng tài nào hiểu nổi, tôi liền chồm hai chân sau lên và để nó trượt tót ra phía sau—chỉ có vậy thôi. Nó lại trèo lên lưng tôi, và tôi làm lại y hệt. Sau đó cậu con trai thứ hai leo lên, và vừa lúc nó bắt đầu dùng roi, tôi liền thả nó nằm sóng xoài trên thảm cỏ, cứ thế cho đến khi tụi nó chịu hiểu thì thôi—chỉ đơn giản vậy thôi. Tụi nó không phải đứa trẻ hư; chúng chẳng có ý định tàn nhẫn gì đâu. Tôi quý tụi nó lắm; nhưng bạn thấy đấy, tôi buộc phải cho chúng một bài học. Lúc chúng dắt tôi về đưa cho James và mách lại, tôi nghĩ anh ấy đã rất tức giận khi nhìn thấy mấy chiếc roi to tướng ấy. Anh bảo chúng chỉ hợp làm roi cho mấy kẻ lùa gia súc hoặc dân digan, chứ dâu phải dành cho các thiếu gia.”
“Nếu là cậu,” Ginger nói, “tôi đã giáng cho đám con trai đó mấy cú đá trời giáng rồi, thế mới đáng mặt bài học chứ.”
“Chắc chắn là cậu sẽ làm thế rồi;” Merrylegs đáp; “nhưng ngõ hầu tôi không phải kẻ ngốc đến mức (xin lỗi trước nhé) lại đi chọc giận chủ nhân hay làm cho James phải xấu hổ vì mình. Hơn nữa, đám trẻ đó đều nằm dưới sự bảo bọc của tôi mỗi khi chúng cỡi ngựa; tôi nói cho cậu hay chúng đã được giao phó trọn vẹn cho tôi đấy. Này nhé, mới dạo nọ thôi tôi còn nghe chủ nhân nói với phu nhân Blomefield rằng: ‘Thưa mình yêu quý, mình chẳng cần phải lo lắng gì về lũ trẻ đâu; con Merrylegs già của anh sẽ chăm sóc chúng chu đáo chẳng kém gì anh hay em đâu; anh đảm bảo là anh chẳng đời nào bán con ngựa ấy lấy bất cứ giá nào đâu, nó vừa hiền lành hoàn toàn lại vừa đáng tin cậy nhường ấy’; và cậu có nghĩ tôi là thứ súc vật vô ơn đến mức quên đi mọi sự đối đãi tử tế mà tôi từng nhận được ở chốn này suốt năm năm qua, cùng tất cả niềm tin mà họ đặt vào tôi, rồi trở chứng thành con ngựa dữ chỉ vì dăm ba đứa ranh con vô ý thức đối xử tệ với tôi không? Không, không đời nào! Cậu chưa từng có được một chốn dung thân tử tế nơi người ta đối xử tốt với cậu, thế nên cậu chẳng thể hiểu được, và tôi lấy làm tiếc cho cậu; nhưng tôi có thể nói cho cậu hay chốn tử tế sẽ sinh ra những con ngựa tốt. Tôi chẳng đời nào nỡ làm phiền lòng người nhà của chúng ta đâu; tôi yêu họ lắm, thật đấy,” Merrylegs nói, rồi phát ra tiếng kêu “hó, hó, hó” trầm đục từ sống mũi, hệt như thói quen của chú vào mỗi buổi sáng khi nghe tiếng bước chân James ngoài cửa.
“Hơn nữa,” chú nói tiếp, “nếu tôi giở thói đá hậu thì thân phận tôi sẽ ra sao? Nào là, bị tống cổ đi trong chớp mắt, chẳng còn chút tiếng tăm gì, và rồi tôi có thể thấy mình phải làm trâu làm ngựa dưới tay một gã phụ hàng thịt, hoặc bị vắt kiệt sức lao động tại một chốn miền biển nào đó chẳng mảy may quan tâm đến tôi, ngoại trừ việc bắt tôi phải chạy nhanh đến mức nào, hay bị quất roi dọc đường trong một cỗ xe nào đó chở ba bốn gã to đầu đang đi chơi dịp chủ nhật, cảnh tượng mà tôi từng chứng kiến không ít lần ở nơi tôi sống trước khi đến đây; không,” chú vừa nói vừa lắc đầu, “tôi mong mình sẽ chẳng bao giờ phải rơi vào cảnh ngộ đó.”
