Chúng ta hãy để Don Quixote chìm đắm trong những suy tư do khúc ca của nàng hầu phòng si tình Altisidora khơi gợi. Ông mang theo chúng lên giường, và chúng cứ bám riết lấy ông như những con rận, chẳng để ông được chợp mắt hay nghỉ ngơi lấy một giây, phần vì đôi tất bị rách của ông cũng góp một tay vào nỗi thống khổ ấy. Nhưng vì thời gian vốn vô tình và chẳng thế lực nào có thể ngăn nổi bước chân nó, các giờ phút cứ thế trôi qua và buổi sáng nhanh chóng kéo nhận. Thấy vậy, Don Quixote liền rời khỏi chiếc giường êm ái, chẳng chút lười biếng, ông mặc bộ đồ bằng da sơn dương và xỏ đôi bốt đi đường vào để che đi vết tích thảm hại trên đôi tất. Ông khoác chiếc áo choàng màu đỏ thẫm lên người, đội chiếc mũ nồi bằng nhung xanh viền bạc, vắt qua vai dải băng đeo thanh gươm sắc bén của mình, cầm lấy chiếc tràng hạt lớn mà ông vẫn luôn mang theo bên mình, rồi với dáng điệu vô cùng trang nghiêm và chuẩn xác, ông bước tới phòng chờ nơi công tước và phu nhân đã yêm phục trang tề chỉnh đang chờ ông. Nhưng khi ông đi qua một hành lang, Altisidora và cô bạn gái của nàng đang mai phục sẵn ở đó, và vừa thoáng thấy ông, Altisidora liền giả vờ ngất xỉu, trong khi cô bạn kịp đỡ lấy nàng vào lòng và vội vã cởi khuy áo trước ngực nàng.

Don Quixote nhìn thấy cảnh ấy, liền tiến lại gần và nói: "Ta thừa biết cơn ngất này bắt nguồn từ đâu."

Cô bạn liền đáp: "Thiếp chẳng biết nó bắt nguồn từ đâu cả, bởi Altisidora là thiếu nữ khỏe mạnh nhất trong cả cái dinh cơ này, và từ khi quen biết nàng, thiếp chưa từng nghe nàng than vãn lấy một lần. Nguyền rủa tất cả các hiệp sĩ tha phương trên thế gian này, nếu bọn họ đều là kẻ vô ơn! Xin ngài hãy rời đi, thưa ngài Don Quixote; vì tội nghiệp cô bé này sẽ chẳng thể tỉnh lại chừng nào ngài còn đứng đây."

Đáp lại lời đó, Don Quixote nói: "Xin phu nhân hãy làm ơn đặt một cây đàn luýt trong phòng tôi vào đêm nay; và tôi sẽ an ủi thiếu nữ tội nghiệp này hết sức có thể, bởi trong giai đoạn đầu của tình yêu, việc vỡ mộng sớm chính là một thứ thuốc giải đã được chứng nghiệm;" nói xong, ông liền lui bước để không ai có thể chú ý thấy mình ở đó.

Ông vừa khuất bóng thì Altisidora, hồi tỉnh sau cơn ngất, liền bảo người bạn đồng hành rằng: "Nhất định phải để lại đàn luýt, vì không nghi ngờ gì nữa, Don Quixote định tấu khúc nhạc nào đó cho chúng ta nghe; và đã là đồ của chàng thì chắc chắn không tồi đâu."

Họ liền đi ngay để báo cho phu nhân biết mọi chuyện đang diễn ra cùng cây đàn luýt mà Don Quixote đã đòi hỏi, và phu nhân, vui mừng khôn xiết, bèn bàn mưu tính kế với công tước cùng hai thị nữ để chơi khăm ông một vố vừa vui nhộn lại vừa vô hại; và trong niềm hân hoan tột độ, họ chờ đợi màn đêm buông xuống, thứ đến nhanh hệt như ban ngày; còn ban ngày thì công tước và phu nhân đã dành trọn để trò chuyện đầy thú vị với Don Quixote.

Khi đồng hồ điểm mười một giờ, Don Quixote tìm thấy một cây đàn ghi-ta trong phòng mình; ông thử gảy vài tiếng, mở cửa sổ ra và nhận thấy có vài bóng người đang đi dạo trong vườn; sau khi lướt những ngón tay trên phím đàn và lên dây hết mức có thể, ông hắng giọng, khạc đờm cho nhẹ ngực, rồi với giọng ca hơi khàn nhưng vang rõ, ông cất lên bài thơ ca dao sau đây do chính tay ông sáng tác trong ngày hôm nay:

Tình yêu hùng mạnh vô cùng

Làm cho thiếu nữ não nùng băn khoăn

Công cụ gã dùng thế gian

Chính là sự nhàn rỗi ngầm bủa vây.

May vá, thêu thùa, tối ngày,

Lúc nào cũng bận chân tay suốt đời,

Ấy là thuốc giải tuyệt vời

Chống lại thứ độc yêu đời gieo chi.

Với những trinh nữ nhu mì,

Những ai ao ước danh kỳ phu nhân,

Đức hạnh là của hồi môn,

Đức hạnh muôn thuở sắc son tiếng vàng.

Những trang tuấn kiệt hào sang,

Hiệp sĩ lịch lãm, khôn ngoan ở đời,

Chỉ đùa với gái lả lơi,

Còn người đức hạnh mới thời cưới ngay.

Có những tình cảm thoảng bay,

Tình yêu quán trọ giãi bày mười phương,

Tình yêu rạng sáng hoàng hôn,

Khách đi khuất bóng là buông giã từ.

Tình yêu bộc phát tức thì,

Hôm nay vừa đến, ngày mai bay vèo,

Trôi qua chẳng để dấu bèo,

Chẳng mảy may lại bóng chiều trong tim.

Tranh này vẽ đè tranh lên,

Làm sao rực rỡ hiển nhiên ở đời?

Nơi nào cái đẹp ngự rồi,

Chẳng còn chỗ bước cho người khác chen.

Dulcinea del Toboso hỡi!

Tranh nàng tạc dạ ghi đời tâm can,

Chẳng bao giờ, dẫu ngàn năm,

Xóa mờ hình bóng dung nhan vị này.

Phẩm chất đáng quý xưa nay

Của người yêu dấu chính là thủy chung;

Nhờ điều kỳ diệu tình chung,

Đưa họ bay bổng tột cùng tầng mây.

Don Quixote mới hát đến đấy, khi mà công tước, phu nhân, Altisidora cùng hầu như toàn bộ gia nhân trong lâu đài đang chăm chú lắng nghe, thì từ hành lang phía trên ngay sát khung cửa sổ phòng ông, người ta bỗng thả xuống một sợi dây thừng buộc hơn một trăm chiếc chuông nhỏ, và ngay sau đó đổ trút một bao tải lớn đầy những con mèo mà ở đuôi cũng được buộc những chiếc chuông nhỏ hơn nữa. Tiếng chuông reo đinh tai nhức óc cùng tiếng mèo kêu la thảm thiết vang lên dữ dội đến mức dẫu công tước và phu nhân là kẻ chủ mưu trò đùa ấy cũng phải giật mình thon thót, trong khi Don Quixote thì đứng chết trân vì sợ hãi; và khốn nỗi thế nào, hai hay ba con mèo đã lọt được qua chấn song cửa sổ phòng ông, chúng tung bay từ góc này sang góc khác khiến người ta tưởng như có cả một binh đoàn ác quỷ đang sổng chuồng hoành hành nơi đây. Chúng dập tắt những ngọn nến đang cháy trong phòng và nháo nhào phóng đi tìm lối thoát; sợi dây thừng gắn những chiếc chuông lớn cứ liên tục kéo lên thả xuống không ngừng; và phần lớn gia nhân trong lâu đài, vì chẳng rõ thực hư ra sao, đều hoảng hốt đến mức cạn kiệt cả tâm trí. Don Quixote tung người nhảym phắt dậy, rút gươm chém loạn xạ vào khung cửa sổ, miệng thét lớn: "Cút đi, hỡi những kẻ phù thủy độc ác! Cút đi, lũ yêu ma quỷ quái mưu mô! Ta là Don Quixote xứ La Mancha đây, mọi âm mưu đen tối của chúng bay chẳng thể nào làm gì nổi hay có chút uy quyền nào đối với ta." Đoạn, ông quay sang lao vào những con mèo đang chạy nháo nhào trong phòng, tung ra mấy nhát chém quyết liệt. Lũ mèo lao bổ về phía chấn song và thoát thân qua đó, trừ một con bị những nhát gươm của Don Quixote dồn vào đường cùng nên đã nhảy bổ vào mặt ông, dùng cả răng lẫn móng bấu chặt lấy mũi ông, khiến ông đau đớn gào lên thảm thiết. Công tước và phu nhân nghe thấy tiếng kêu la ấy, liền đoán ngay ra sự tình, bèn vội vã chạy đến phòng ông, và khi thấy vị quý ông tội nghiệp đang cố gắng hết sức để gỡ con mèo ra khỏi mặt mình, họ liền dùng chìa khóa vạn năng mở cửa bước vào cầm theo ánh đèn và chứng kiến cuộc chiến không cân sức đó. Công tước vội lao tới để can thiệp giữa hai bên, nhưng Don Quixote lớn tiếng quát lên: "Đừng ai giật nó khỏi tay tôi; hãy để tôi tay đôi với con quỷ sứ này, gã phù thủy này, tên ma giáo này; chính tay tôi sẽ dạy cho nó biết Don Quixote xứ La Mancha là ai." Thế nhưng con mèo nào có màng gì đến những lời đe dọa ấy, nó vừa gườm gườm gầm gừ vừa bám chặt lấy không buông; cuối cùng công tước đành phải kéo giật nó ra rồi ném thẳng qua cửa sổ. Don Quixote đứng đó với gương mặt chi chít những lỗ thủng hệt như cái sàng rây bột cùng chiếc mũi chẳng mấy lành lặn gì cho cam, và vô cùng bực tức vì họ đã không để cho ông kết thúc trọn vẹn trận chiến mà ông đang dũng mãnh chiến đấu với tên phù thủy đê tiện đó. Người ta sai đi tìm dầu ban âu, và chính tay Altisidora với đôi bàn tay ngọc ngà của nàng đã băng bó tất cả những vết thương cho ông; vừa làm nàng vừa thì thầm với ông bằng giọng điệu thấp thoáng: "Tất cả những tai họa này giáng xuống đầu ngươi, hỡi tên hiệp sĩ nhẫn tâm, chính là vì tội lỗi vô cảm và ngoan cố của ngươi; và cầu trời cho tên hầu cận Sancho của ngươi quên béng đi mất việc tự quất roi, để rồi nàng Dulcinea vô cùng kính yêu của ngươi sẽ chẳng bao giờ được giải thoát khỏi lời nguyền, và để ngươi chẳng bao giờ có thể bước lên giường nàng, ít nhất là khi ta, người đang sủng ái ngươi đây, vẫn còn sống trên cõi đời này."

Trước tất cả những lời đó, Don Quixote chẳng đáp lại câu nào ngoài những tiếng thở dài thườn thượt, rồi ông ngả lưng nằm dài xuống giường, cất lời cảm ơn công tước cùng phu nhân vì lòng tốt của họ, không phải vì ông sợ hãi lũ phù thủy chuông mèo quỷ quái kia, mà vì ông ghi nhận thiện ý của họ khi đã đến cứu nguy cho mình. Công tước và phu nhân để mặc ông nghỉ ngơi rồi lui ra trong nỗi buồn bã sâu sắc trước kết quả trót lọt nhưng đầy tai hại của trò đùa; bởi họ chưa từng nghĩ rằng cuộc phiêu lưu ấy lại giáng xuống đầu Don Quixote nặng nề đến thế hay lại phải trả giá đắt đỏ nhường vậy, vì nó khiến ông phải giam mình trên giường suốt năm ngày trời, trong khoảng thời gian đó ông lại trải qua một cuộc phiêu lưu khác, thú vị hơn cuộc vừa rồi, mà nhà chép sử của ông xin phép chưa kể đến ngay lúc này để dồn tâm trí hướng về Sancho Panza, kẻ đang tiến hành công cuộc cai trị của mình với vô vàn sự siêng năng và buồn cười.