Anh mong tôi góp ý về định hướng cho bài diễn văn ca ngợi hoàng đế mà anh sắp đọc nhân dịp được bầu làm chấp chính quan. Việc tìm kiếm các bài mẫu thì dễ, nhưng lựa chọn từ đó lại là điều không đơn giản, bởi những đức tính của ngài cung cấp một nguồn tài liệu quá ư phong phú. Dù vậy, tôi sẽ viết thư để nêu lên quan điểm của mình, hoặc (điều mà tôi thích hơn) là trực tiếp trao đổi với anh sau khi đã trình bày những điểm khiến tôi còn băn khoăn.
Lúc này, tôi hãy còn lưỡng lự không biết có nên khuyên anh áp dụng lại phương pháp mà chính tôi từng tuân theo trong hoàn cảnh tương tự hay không. Khi xưa, ở cương vị chấp chính quan đắc cử, tôi đã tránh đi theo lối ca tụng thông thường vốn dĩ rất dễ bị coi là nịnh hót, dẫu thực chất nó hoàn toàn không phải vậy. Không phải tôi muốn ra vẻ cứng cỏi hay độc lập, mà vì tôi thấu hiểu tâm ý của bậc quân vương khả kính của chúng ta, và hoàn toàn tin rằng cách tán dương ngài tốt nhất là cho thiên hạ thấy tôi chẳng có chút áp lực nào buộc phải nịnh nọt ngài cả.
Khi ngẫm lại việc những kẻ tồi tệ nhất trong số các triều đại trước từng nhận được biết bao vinh hiềm chồng chất, tôi cho rằng không gì có thể làm nổi bật một vị hoàng đế với phẩm hạnh thực thực chân chính khác biệt với những bạo chúa ô danh kia hơn là việc ngỏ lời với ngài theo một cách thức hoàn toàn khác. Và tôi đã nghĩ rằng mình cần phải nêu lên điều đó trong bài diễn văn, kẻo người ta lại ngờ rằng tôi bỏ qua những chiến công hiển hách của ngài không phải vì cân nhắc thấu đáo, mà chỉ vì sự lơ đễnh.
Đó là cách tôi từng làm khi ấy, nhưng tôi hiểu rằng không phải phương thức nào cũng làm vừa lòng hay thích hợp với tất cả mọi người. Hơn nữa, sự thỏa đáng trong việc nên làm hay không nên làm một điều gì đó không chỉ phụ thuộc vào con người, mà còn tùy thuộc vào thời gian và hoàn cảnh; và vì những hành động gần đây của vị quân vương lỗi lạc nhà ta mang lại chất liệu cho một bài tán dương vừa vặn, tươi mới lại hào hùng, nên tôi vẫn hoài nghi (như tôi đã nói) về việc liệu có nên khuyên anh theo đuổi con đường mà tôi từng chọn hay không.
Tuy nhiên, trong chuyện này, tôi chắc chắn một điều rằng việc đem phương pháp của mình ra làm lời khuyên cho anh là hoàn toàn phải lẽ. Chào anh.
