“Cậu thật là một kẻ ngốc nghếch, carissime ạ. Rõ ràng nữ thần Venus đã làm rối loạn tâm trí cậu, cướp đi lý trí lẫn trí nhớ, và cả khả năng nghĩ đến bất cứ điều gì khác ngoài tình yêu. Hãy đọc lại bức thư cậu đáp lời ta xem, cậu sẽ thấy tâm trí mình thờ ơ với tất cả ra sao ngoại trừ Lygia; nó bị chiếm hữu hoàn toàn bởi nàng thế nào, cứ quay quẩn mãi bên nàng, và lượn lờ phía trên nàng như một con chim ưng chầu chực món mồi ngon. Nhân danh Pollux! Hãy tìm cho ra nàng thật nhanh, nếu không, phần hồn phác họa nên cậu mà ngọn lửa chưa kịp biến thành tro tàn sẽ hóa thành một nhân sư Ai Cập — kẻ vì si mê nàng Isis da trắng ngần theo lời đồn, mà trở nên điếc lác và thờ ơ với vạn vật, ngày đêm chỉ mong chờ màn đêm buông xuống để đăm đăm nhìn người mình yêu bằng đôi mắt bằng đá vô tri.

Hãy cải trang đi lang thang trong thành phố vào lúc chiều tối, thậm chí cứ bước vào những ngôi nhà cầu nguyện của người Cơ Đốc giáo cùng gã triết gia của cậu cũng chẳng sao. Bất cứ điều gì thắp lên hy vọng và giết thời gian đều đáng khen ngợi cả. Nhưng vì tình bạn của chúng ta, hãy làm điều này: Ursus, tên nô lệ của Lygia, rất có thể là một kẻ có sức mạnh phi thường; hãy thuê Croton, và cả ba cùng đi; như thế sẽ an toàn và khôn ngoan hơn. Người Cơ Đốc giáo, từ khi Pomponia và Lygia thuộc về họ, chắc chắn không phải là những kẻ đê tiện như phần lớn người ta tưởng tượng. Nhưng một khi con cừu trong bầy của họ gặp chuyện, chúng chẳng phải dạng vừa đâu, điều đó đã được chứng minh qua việc chúng cướp đi Lygia. Khi nhìn thấy Lygia, ta chắc chắn cậu sẽ không kiềm chế được bản thân và sẽ tìm cách cướp lấy nàng ngay tại chỗ. Nhưng cậu và gã Chilonides sẽ làm thế nào đây? Riêng Croton đủ sức tự lo thân, dẫu cho có mười tên như Ursus ra sức bảo vệ thiếu nữ ấy đi nữa. Đừng để Chilo moi tiền của cậu, nhưng với Croton thì đừng tiếc tiền. Trong mọi lời khuyên ta có thể đưa ra, đây là điều sáng suốt nhất.

Ở đây, người ta đã ngưng bàn tán về đứa bé Augusta, hay việc nó chết vì ma thuật. Poppæa đôi lúc vẫn nhắc đến con bé; nhưng tâm trí Caesar đã bận rộn với chuyện khác rồi. Hơn nữa, nếu quả thực vị thần Augusta lại đang mang thai, thì ký ức về đứa trẻ kia sẽ bay biến không một dấu vết. Chúng ta đã ở Naples được vài ngày, hay đúng hơn là ở Baiæ. Nếu cậu còn chút khả năng suy nghĩ nào, những âm vang từ cuộc sống của chúng ta hẳn phải lọt vào tai cậu, bởi chắc chắn Rome chẳng bàn tán chuyện gì khác ngoài điều đó. Chúng ta tiến thẳng đến Baiæ, nơi ban đầu những ký ức về người mẹ đã tấn công chúng ta, cùng với sự cắn rứt của lương tâm. Nhưng cậu có biết Ahenobarbus đã lún sâu đến mức nào rồi không? Đến mức mà đối với y, ngay cả tội ác giết mẹ cũng chỉ là một đề tài để làm thơ và là cái cớ để diễn những màn kịch hề kệch cỡm.

Trước kia, y chỉ cảm thấy dằn vặt thực sự chừng nào y còn là một kẻ hèn nhát; giờ đây, khi đã đinh ninh rằng thiên hạ vẫn nằm dưới chân mình như cũ và chẳng có vị thần nào giáng họa, y chỉ giả vờ đau khổ để lấy nước mắt thiên hạ cho số phận của mình. Thỉnh thoảng y bật dậy giữa đêm, tuyên bố rằng các nữ thần Báo oán đang săn đuổi mình; y đánh thức chúng ta dậy, nhìn ngó xung quanh, tạo dáng như một diễn viên đang đóng vai Orestes, mà lại là một diễn viên tồi nữa chứ; y ngâm thơ Hy Lạp và liếc xem chúng ta có đang ngưỡng mộ y không. Hiển nhiên là chúng ta có ngưỡng mộ; và thay vì bảo y rằng: ‘Đi ngủ đi, đồ hề!’, chúng ta cũng ráng nhập vai bi thảm, bảo vệ vị đại nghệ sĩ khỏi sự truy cùng diệt tận của các nữ thần Báo oán. Nhân danh Castor! Ít ra thì tin tức này cũng phải đến tai cậu chứ, rằng y đã xuất hiện trước công chúng ở Naples. Người ta lùa từ thành phố và các vùng lân cận tất cả những tên du côn Hy Lạp tới, kẻ đã làm ô uế cả đấu trường bằng thứ mùi mồ hôi và tỏi nồng nặc đến mức ta phải tạ ơn các vị thần vì thay vì ngồi ở hàng ghế đầu cùng đám sủng thần Augustiani, ta lại được đứng sau hậu đài cùng Ahenobarbus.

Và cậu có tin nổi không, y thực sự sợ hãi! Y nắm lấy tay ta áp vào ngực y, nơi trái tim đang đập loạn nhịp; hơi thở y hổn hển; và đúng vào khoảnh khắc phải bước ra sân khấu, mặt y tái xanh như da cừu non, trán đầm đìa mồ hôi. Dù vậy, y vẫn thấy ở mọi hàng ghế đều có ngự lâm quân mang gậy gộc sẵn sàng kích động quần chúng hò reo nếu cần. Nhưng chẳng cần đến thế. Chẳng bầy khỉ nào quanh vùng Carthage có thể hú hét dữ dội như đám dân đen này. Ta nói cho cậu hay, mùi tỏi đã xộc thẳng lên sân khấu; thế mà Nero vẫn cúi đầu, đặt tay lên ngực, gửi những nụ hôn gió và tuôn rơi nước mắt. Sau đó y lao vào cánh gà — nơi chúng ta đang chờ — y hệt như một kẻ say rượu, miệng hét lớn: ‘Những chiến thắng của Julius là cái thá gì so với chiến thắng này của ta?’ Nhưng đám đông vẫn đang gào thét và vỗ tay, chúng biết rằng làm thế để đổi lấy những ân huệ, quà cáp, yến tiệc, vé số và những màn biểu diễn mới từ gã hề hoàng gia. Ta chẳng ngạc nhiên khi chúng vỗ tay, bởi một cảnh tượng như thế chưa từng xuất hiện cho đến tận tối hôm đó. Và chốc chốc y lại lặp đi lặp lại: ‘Cậu thấy người Hy Lạp thế nào chưa! Cậu thấy người Hy Lạp thế nào chưa!’ Kể từ tối hôm đó, ta có cảm giác lòng căm thù Rome của y ngày càng tăng.

Trong khi đó, những sứ giả đặc biệt được phóng nhanh về Rome để loan báo chiến thắng, và chẳng mấy chốc chúng ta sẽ nhận được lời cảm ơn từ Viện Nguyên lão. Ngay sau buổi biểu diễn đầu tiên của Nero, một sự việc kỳ lạ đã xảy ra ở đây. Nhà hát bất ngờ sụp đổ, nhưng là ngay sau khi khán giả đã ra về hết. Ta có mặt ở đó, và thậm chí chẳng thấy một cái xác nào được kéo ra từ đống đổ nát. Nhiều người, ngay cả trong số những người Hy Lạp, nhìn nhận sự kiện này là cơn thịnh nộ của các vị thần vì phẩm giá của Caesar đã bị bôi nhọ; trái lại, y lại coi đó là sự ân chuẩn từ các vị thần, những người đang rõ ràng bảo hộ cho tiếng hát của y và những kẻ lắng nghe nó. Thế nên người ta dâng lễ vật ở mọi đền thờ và gửi lời tạ ơn lớn. Đối với Nero, đó là một sự khích lệ lớn lao để thực hiện chuyến đi đến Achaea. Tuy nhiên, cách đây vài ngày y có nói với ta rằng y còn hoài nghi về phản ứng của người dân Rome; rằng họ có thể nổi dậy vì quá yêu mến y, hoặc vì sợ việc phân phát lúa mì và các trò chơi sẽ bị gián đoạn nếu y vắng mặt lâu ngày.

Dù vậy, chúng ta vẫn đang trên đường đến Beneventum để thưởng lãm sự xa hoa mang đậm chất thợ giày mà Vatinius sẽ trưng bày, và từ đó sẽ đi đến Greece, dưới sự bảo hộ của những người anh em thần thánh của Helen. Còn ta, ta nhận thấy một điều: khi một kẻ ở giữa những kẻ điên, bản thân hắn cũngâm thầm hóa điên, và hơn thế nữa, lại tìm thấy một sức hút kỳ lạ trong những trò điên rồ ấy. Greece và chuyến hải hành trên ngàn chiếc thuyền; một thứ lễ rước khải hoàn của Bacchus giữa các nữ thần nước và những nữ tư tế đội vòng hoa sim, dây nho và hoa kim ngân; sẽ có những người phụ nữ mặc áo da hổ kéo xe chiến; hoa, gậy thấu tùng, vòng hoa, tiếng hô ‘Evoe!’ âm nhạc, thơ ca và một xứ Hellas đang cuồng nhiệt vỗ tay. Tất cả những điều đó đều tuyệt; nhưng bên cạnh đó, chúng ta còn ấp ủ những dự án táo bạo hơn nhiều.

Chúng ta muốn tạo ra một dạng thức Đế chế phương Đông — một đế quốc ngập tràn cọ xanh, ánh nắng, thơ ca, và hiện thực được hóa thành những giấc mơ, hiện thực chỉ còn là niềm hoan lạc của cuộc sống. Chúng ta muốn quên đi Rome; muốn đặt trọng tâm của thế giới vào một chốn nào đó giữa Hy Lạp, Châu Á và Ai Cập; muốn sống cuộc đời của các vị thần chứ không phải của loài người; muốn chẳng thèm bận tâm đến sự tầm thường; muốn thả trôi những chiếc thuyền vàng dưới bóng buồm tía dọc quần đảo Aegean; muốn trở thành Apollo, Osiris và Baal trong cùng một thể xác; muốn rực hồng như ánh bình minh, dát vàng như ánh mặt trời, bàng bạc như ánh trăng; muốn được ra lệnh, được hát ca và được mộng mơ. Và cậu có tin rằng ta — kẻ vẫn còn giữ lại chút lý trí trị giá một đồng sestertius và chút khôn ngoan đáng giá một đồng as — lại để bản thân bị cuốn đi bởi những ảo tưởng này không? Ta làm thế đơn giản vì nếu chúng không khả thi đi nữa, thì ít ra chúng cũng vĩ đại và phi thường.

Một đế chế thần thoại như thế sẽ là điều mà mai sau, qua năm tháng dài đằng đẵng, nhân loại sẽ phải ngỡ ngàng như một giấc mơ. Trừ khi nữ thần Venus hóa thân thành Lygia, hay thậm chí thành cô nô lệ Eunice, hoặc khi nghệ thuật tô điểm cho nó, thì bản thân cuộc sống vốn dĩ vô cùng trống rỗng, và không ít lần nó mang bộ mặt của một con khỉ. Nhưng Râu Đồng sẽ chẳng bao giờ hiện thực hóa được những kế hoạch của y, ngay cả vì lý do này: trong vương quốc thần thoại mang đậm chất thơ và phương Đông ấy, chẳng có chỗ cho sự phản bội, đê hèn và cái chết; và ẩn sau dáng vẻ của một nhà thơ lại là một gã hề thảm hại, một tên đánh xe tồi tệ cùng một bạo chúa phù phiếm. Trong khi đó, chúng ta vẫn đang ban ơn tử tội cho bất cứ ai khiến chúng ta chướng mắt theo bất kỳ cách nào.

Tội nghiệp Torquatus Silanus nay chỉ còn là một bóng ma; y vừa tự rạch tĩnh mạch tay cách đây vài ngày. Lecanius và Licinus sẽ bước vào nhiệm kỳ chấp chính quan trong sự kinh hoàng. Lão Thrasea sẽ không thoát khỏi cái chết, bởi lão dám sống lương thiện. Tigellinus vẫn chưa thể soạn nổi một trát lệnh bắt ta tự rạch tĩnh mạch. Ta vẫn còn hữu dụng, không chỉ với tư cách là một bậc thầy thẩm định phong cách eleganter arbiter, mà còn là một kẻ mà nếu thiếu đi lời khuyên và gu thẩm mỹ của y, chuyến viễn chinh đến Achaea có nguy cơ đổ bể. Tuy nhiên, không chỉ một lần ta nghĩ rằng sớm muộn gì mọi chuyện cũng sẽ kết thúc bằng việc ta tự kết liễu đời mình; và cậu có biết lúc đó điều gì sẽ khiến ta bận tâm nhất không?—đó là làm sao để Râu Đồng không lấy được chiếc cốc của ta, thứ mà cậu biết rõ và vô cùng ngưỡng mộ.

Nếu cậu có mặt gần đó vào thời khắc ta lâm tử, ta sẽ trao nó cho cậu; còn nếu ở xa, ta sẽ đập nát nó. Nhưng trước mắt, ta vẫn còn phải đối mặt với thành phố Beneventum của đám thợ giày và một xứ Greece đầy chất Olympian; ta còn có cả Định mệnh — kẻ ẩn giấu và vô hình — đang vạch sẵn con đường cho mỗi chúng ta. Hãy bảo trọng, và nhớ thuê Croton đi nhé; bằng không chúng sẽ cướp Lygia khỏi tay cậu lần thứ hai đấy. Khi Chilonides không còn giá trị lợi dụng nữa, hãy gửi hắn đến chỗ ta, bất kể ta đang ở đâu. Biết đâu ta sẽ biến hắn thành một Vatinius thứ hai, để rồi các quan chấp chính và viện nguyên lão sẽ phải run sợ trước hắn hệt như họ từng run sợ trước gã hiệp sĩ Dratevka ấy. Sẽ rất đáng sống để được chứng kiến một cảnh tượng như thế.

Khi cậu đã tìm thấy Lygia, hãy báo cho ta biết, để ta dâng hiến một đôi thiên nga và một đôi chim bồ câu cho cả hai người tại ngôi đền tròn của nữ thần Venus ở đây. Có lần ta đã mơ thấy Lygia, nàng đang ngồi trên đùi cậu và nài nỉ những nụ hôn. Hãy cố gắng biến giấc mơ đó thành sự thật đi. Mong rằng bầu trời của cậu không vẩn một bóng mây; hoặc nếu có, thì những đám mây ấy cũng phải mang màu sắc và hương thơm của hoa hồng nhé! Chúc cậu vạn an, và tạm biệt!”