"Paris, ... 19—
"Anh nhìn thấy em, đóa hồng của anh, đang dọn bữa tối trong căn bếp nghèo nàn, giữa lúc đám tá dịch tụ họp quanh lò sưởi. Anh thích thú tưởng tượng cảnh em rón rén bước qua căn phòng của bà lão vào ban đêm, để viết thư cho anh dưới ánh trăng mà không làm cả nhà tỉnh giấc bởi thứ ánh sáng lạ thường. Em đến ngồi trên bệ cửa sổ mở rộng, đón trọn vẹn từng luồng ánh trăng rọi vào, rồi cứ thế viết lên đầu gối những dòng chữ run rẩy truyền tải nỗi lòng đến anh.
"Anh nhìn thấy em trong khung cảnh tuyệt diệu của khu vườn ngập tràn ánh bạc. Sợi tơ vàng từ mái tóc dài thêu dệt lên chiếc áo ngủ trắng ngời của em. Đôi mắt em ngập tràn sự bình yên; em đẹp làm sao; và chẳng có gì ngọt ngào cho bằng một khu vườn dưới ánh trăng. Những gốc táo dường như trải những chiếc bóng đều đặn một cách dịu êm lên thảm cỏ nhợt nhạt; và vẻ tĩnh lặng có trật tự của chúng lan tỏa niềm vui thanh thản, giản dị lên giấc ngủ của đất trời....
"Rose, trong khoảng thời gian đầy biến động đưa chúng ta đến với nhau, anh mới khao khát làm sao mong cho sự điềm tĩnh dịu dàng của em đôi khi phải chịu vài gợn sóng! Nó sẽ hiện lên trước mắt anh với phẩm chất tuyệt vời hơn biết mấy nếu anh thấy nó uyển chuyển hơn chút nữa. Lý trí của một người phụ nữ không nên quá cứng nhắc; và anh sẽ căm ghét lý trí của chính mình nếu nó không chứa đựng men nồng của sự khoan dung và tha thứ trong cuộc đời anh....
"Ồ, Rose, Rose, hãy nói với anh rằng sự lạnh lùng trong tâm hồn em xuất phát từ vẻ thanh cao kỳ diệu của nó! Hãy nói rằng trái tim em sâu thẳm đến mức tiếng vang của những niềm vui rơi vào đó chẳng thể lọt ra ngoài! Hãy nói rằng chính giông bão cuộc đời đã tạm thời vùi dập những đóa hoa nhạy cảm trong em....
"Anh thừa biết rằng sự quan tâm của chúng ta không thể lúc nào cũng sôi nổi, rằng nó phải kìm nén lại; anh biết rằng sự thờ ơ là điều cốt thiết cho trạng thái cân bằng hạnh phúc của các giác quan, và bên cạnh sự thăng hoa của tâm hồn, nó chính là hồ nước phẳng lặng nuôi dưỡng và làm tươi mát mặt đất. Và em sẽ nhận ra, hỡi Rose, việc cảnh giác với nó trong các phán đoán quan trọng nhường nào, và nó có thể chiếm lấy một số tâm tính rồi âm thầm hủy hoại họ dưới lớp vỏ khôn ngoan đáng ghét ra sao! Anh thà phát hiện ra những khiếm khuyết xấu xí nhưng bộc lộ rõ ở em còn hơn là sự dửng dưng đẹp đẽ ấy. Hơn nữa, như anh đã nói với em nhiều lần, sự hoàn mỹ mà anh coi là lý tưởng vẫn có những điểm yếu của nó. Đó рад như một con đường vươn tới sự hoàn thiện dành cho cõi nhân sinh khốn khó của chúng ta, một con đường càng tuyệt vời hơn vì nó phù hợp với những bước chân yếu mềm và chênh vênh của chúng ta!...
"Có lần, vào vụ gặt, anh gặp em trên con đường nhỏ gần nhà thờ. Đó là lúc cuối ngày; và em đang trên đường từ đồng án trở về. Em đứng cao trên đỉnh đống cỏ khô tròng trành, điều khiển một con ngựa kéo hạng nặng vốn đã bị che khuất dưới cỗ xe chất đầy. Vóc dáng cao lớn của em nổi bật trên bầu trời bừng cháy bởi những tia nắng cuối ngày; và anh vẫn khắc ghi ánh nhìn hoàn toàn dửng dưng ấy của em. Em mặc một chiếc tạp dồ xanh dài trùm kín người cùng chiếc áo cánh đồng màu. Trong sắc xanh đã phai màu bởi nắng, với mái tóc tựa đám mây mờ ảo giữa ánh hoàng kim của buổi chiều tà, em trông giống như một vị tổng lãnh thiên thần bước ra từ bức bích họa Ý nào đó.
"Khi đi ngang qua anh, em rụt rè đáp lại nụ cười của anh; và anh đã dõi theo bóng em suốt một quãng dài. Em còn nhớ chăng nỗi nhọc nhằn khi phải lượn qua mái vòm tối tăm của những cội sồi già? Thỉnh thoảng, một nhành cây dài và thấp hơn những cành khác lại đe dọa khuôn mặt em: em nhanh nhẹn vươn tay tóm lấy và nhấc bổng nó qua đầu. Có lúc, những cành cây ấy xuất hiện quá nhiều và nặng trĩu đến mức em buộc phải ngả người ra sau đống cỏ khô, giơ cả hai tay che mặt để tránh bị va đập. Rồi khi cỗ xe nặng nhọc dừng lại trước trang trại, vị tổng lãnh thiên thần của anh khiêm nhường bước xuống bùn lầy, nắm lấy dây cương ngựa rồi khuất dạng khỏi tầm mắt....
"Lý do kỷ niệm ấy hiện về trong tâm trí anh lúc này là bởi anh tìm thấy ở đó đôi nét tương đồng với điều anh muốn cầu xin lý trí của em: những cử động giản dị giúp em có thể hất văng đi những thói quen xấu đang làm mai một con người em! Nguyện cho lý trí của em trở thành vị tổng lãnh thiên thần tuyệt đẹp dẫn dắt và chi phối cuộc đời khiêm nhường của em, nhưng nguyện cho nó đôi khi biết cách cúi mình và nhún nhường trước những trớ trêu của định mệnh. Cũng như vào ngày anh bắt gặp em, em không thể thay đổi con đường mình phải đi, em cũng chẳng thể thay đổi bản chất thực sự của mình; nhưng em phải 'biết rõ lối đi', em phải biết dìu dắt và làm chủ chính mình."
